ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. - krus.gov.pl · ©kancelaria sejmu s. 1/1 2009-07-15 ustawa z...

of 52/52
©Kancelaria Sejmu s. 1/1 2009-07-15 USTAWA z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników, którzy: 1) posiadają obywatelstwo polskie lub 2) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, ze- zwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospoli- tej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub 3) są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospo- darczym. 1a. Ubezpieczenie obejmuje obywateli, o których mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli przepi- sy Unii Europejskiej dotyczące stosowania systemów zabezpieczenia społeczne- go nie stanowią inaczej. 2. W ubezpieczeniu wyodrębnia się: 1) ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie; 2) ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Art. 2. 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej „Kasą”. 2. Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej, podległym mini- strowi właściwemu do spraw rozwoju wsi. 3. Interesy ogółu ubezpieczonych i świadczeniobiorców, dotyczące ubezpieczenia i działalności Kasy, reprezentuje Rada Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zwana dalej „Radą Rolników”. Opracowano na pod- stawie: tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, Nr 67, poz. 411, Nr 70, poz. 416, Nr 180, poz. 1112, Nr 227, poz. 1505, Nr 228, poz. 1507, Nr 237, poz. 1654 i 1656, z 2009 r. Nr 69, poz. 595, Nr 79, poz. 667, Nr 97, poz. 800.

Post on 23-Jul-2018

217 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Kancelaria Sejmu s. 1/1

    2009-07-15

    USTAWA z dnia 20 grudnia 1990 r.

    o ubezpieczeniu spoecznym rolnikw

    Rozdzia 1 Przepisy oglne

    Art. 1.

    1. Ubezpieczenie spoeczne rolnikw, zwane dalej ubezpieczeniem, obejmuje, na zasadach okrelonych w ustawie, rolnikw i pracujcych z nimi domownikw, ktrzy:

    1) posiadaj obywatelstwo polskie lub 2) przebywaj na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, ze-

    zwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie si, zezwolenia na pobyt rezydenta dugoterminowego Wsplnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub w zwizku z uzyskaniem w Rzeczypospoli-tej Polskiej statusu uchodcy lub ochrony uzupeniajcej, lub

    3) s obywatelami pastw czonkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub pastw czonkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) stron umowy o Europejskim Obszarze Gospo-darczym.

    1a. Ubezpieczenie obejmuje obywateli, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 3, jeeli przepi-sy Unii Europejskiej dotyczce stosowania systemw zabezpieczenia spoeczne-go nie stanowi inaczej.

    2. W ubezpieczeniu wyodrbnia si: 1) ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyskie; 2) ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

    Art. 2. 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spoecznego, zwana

    dalej Kas. 2. Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rzdowej, podlegym mini-

    strowi waciwemu do spraw rozwoju wsi. 3. Interesy ogu ubezpieczonych i wiadczeniobiorcw, dotyczce ubezpieczenia i

    dziaalnoci Kasy, reprezentuje Rada Ubezpieczenia Spoecznego Rolnikw, zwana dalej Rad Rolnikw.

    Opracowano na pod-stawie: tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, Nr 67, poz. 411, Nr 70, poz. 416, Nr 180, poz. 1112, Nr 227, poz. 1505, Nr 228, poz. 1507, Nr 237, poz. 1654 i 1656, z 2009 r. Nr 69, poz. 595, Nr 79, poz. 667, Nr 97, poz. 800.

  • Kancelaria Sejmu s. 2/2

    2009-07-15

    4. W realizacji ubezpieczenia uczestnicz take, w zakresie okrelonym w ustawie i w odrbnych przepisach, organy Zakadu Ubezpiecze Spoecznych, zwanego dalej Zakadem, oraz inne podmioty.

    Art. 3.

    1. Ubezpieczeniu podlega si z mocy ustawy albo na wniosek. 2. Jeeli ustawa przewiduje objcie ubezpieczeniem na wniosek, z wnioskiem o ob-

    jcie ubezpieczeniem moe wystpi zainteresowana osoba lub rolnik, na ktre-go rachunek ta osoba pracuje.

    3. Osoba podlegajca ubezpieczeniu na wniosek moe w kadym czasie odstpi od ubezpieczenia, skadajc owiadczenie w tej sprawie.

    4. Rwnoznaczne z odstpieniem od ubezpieczenia na wniosek jest nieopacenie w terminie skadki, chyba e rolnik obowizany do jej opacenia, przed upywem terminu patnoci, wystpi o jego odroczenie albo nieopacenie skadki w ter-minie byo skutkiem siy wyszej.

    [Art. 3a.

    1. Ubezpieczenie ustaje z kocem kwartau, w ktrym ustay okolicznoci uzasad-niajce podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeeniem ust. 3.

    2. Ubezpieczenie na wniosek ustaje take: 1) z kocem kwartau wskazanego w owiadczeniu ubezpieczonego, a jeeli w

    owiadczeniu tym nie ma takiego wskazania z kocem kwartau, w ktrym owiadczenie to zostao zoone Kasie, albo

    2) z kocem kwartau poprzedzajcego kwarta, w ktrym nastpio odstpienie od ubezpieczenia w myl art. 3 ust. 4.

    3. Jeeli wraz z ustaniem okolicznoci uzasadniajcych podleganie ubezpieczeniu z mocy ustawy nastpuj okolicznoci uzasadniajce objcie ubezpieczeniem na wniosek, ubezpieczenie istniejce z mocy ustawy ustaje z kocem kwartau, w ktrym ubezpieczonemu dorczono decyzj stwierdzajc ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy.

    4. Jeeli zoony zosta wniosek o rent lub emerytur, obowizek ubezpieczenia ustaje z kocem kwartau, w ktrym wydana zostaa decyzja o przyznaniu wiad-czenia, jednak nie wczeniej ni z kocem kwartau, w ktrym ubezpieczony na-by to prawo.]

  • Kancelaria Sejmu s. 3/3

    2009-07-15

    2) od pierwszego dnia okresu ubezpieczenia, za ktry skadka nie zostaa opacona.

    3. Jeeli wraz z ustaniem okolicznoci uzasadniajcych podleganie ubezpie-czeniu z mocy ustawy nastpuj okolicznoci uzasadniajce objcie ubez-pieczeniem na wniosek, ubezpieczenie istniejce z mocy ustawy ustaje od dnia nastpujcego po dniu, w ktrym ubezpieczonemu dorczono decyzj stwierdzajc ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy.

    4. Jeeli zoony zosta wniosek o rent lub emerytur, obowizek ubezpiecze-nia ustaje od dnia nastpujcego po dniu, w ktrym wydana zostaa decyzja o przyznaniu wiadczenia, jednak nie wczeniej ni od dnia, w ktrym ubezpieczony naby to prawo.>

    Art. 4.

    1. Skadki na ubezpieczenie za kadego ubezpieczonego opaca rolnik. Jeeli dzia-alno rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osb, obowizek opacenia skadki ciy na nich solidarnie.

    [2. Obowizek opacenia skadki powstaje z pierwszym dniem kwartau, w ktrym powstao ubezpieczenie, a ustaje z ostatnim dniem kwartau, w ktrym ustao ubezpieczenie.]

    Art. 5. Przepisy ustawy dotyczce ubezpieczenia rolnika i wiadcze przysugujcych rol-nikowi stosuje si take do maonka rolnika, chyba e ten maonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezporednio zwizanym z tym gospodarstwem rolnym.

    Art. 5a.

    1. Rolnik lub domownik, ktry podlegajc ubezpieczeniu w penym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej lub rozpocznie wspprac przy prowa-dzeniu tej dziaalnoci, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadze-nia pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej lub wsppracy przy prowadzeniu tej dziaalnoci, jeeli spenia jednoczenie nastpujce warunki:

    1) zoy w Kasie owiadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w termi-nie 14 dni od dnia rozpoczcia wykonywania pozarolniczej dziaalnoci go-spodarczej lub wsppracy przy tej dziaalnoci;

    2) jednoczenie nadal prowadzi dziaalno rolnicz lub stale pracuje w gospo-darstwie rolnym, obejmujcym obszar uytkw rolnych powyej 1 ha prze-liczeniowego, lub w dziale specjalnym;

    3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku subowym; 4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do wiadcze z ubez-

    piecze spoecznych;

    nowe brzmienie ust. 2 w art. 4 wchodzi w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667) nowe brzmienie ust. 5 i 6 w art. 5a wchodzi w ycie jw.

  • Kancelaria Sejmu s. 4/4

    2009-07-15

    5) kwota nalenego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodw z pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej nie przekracza kwoty 2 528 z.

    2. Za rozpoczcie prowadzenia pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej uznaje si take:

    1) wznowienie wykonywania pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej, ktrej prowadzenie okresowo zawieszono;

    2) zmian rodzaju lub przedmiotu wykonywanej dziaalnoci wedug Polskiej Klasyfikacji Dziaalnoci (PKD).

    3. Kwot nalenego podatku dochodowego od przychodw z pozarolniczej dzia-alnoci gospodarczej za poprzedni rok podatkowy rolnik lub domownik obo-wizany jest udokumentowa zawiadczeniem waciwego naczelnika urzdu skarbowego i zoy w Kasie wraz z owiadczeniem, o ktrym mowa w ust. 1 pkt 1, chyba e ten rolnik lub domownik nie prowadzi pozarolniczej dziaalno-ci gospodarczej w poprzednim roku podatkowym.

    4. Zawiadczenie waciwego urzdu skarbowego, o ktrym mowa w ust. 3, rolnik lub domownik prowadzcy pozarolnicz dziaalno gospodarcz lub wsppra-cujcy przy prowadzeniu tej dziaalnoci, podlegajcy ubezpieczeniu, obowi-zany jest take zoy Kasie do dnia 31 maja kadego roku podatkowego.

    [5. Niezachowanie terminu zoenia owiadczenia, o ktrym mowa w ust. 1 pkt 1, jest rwnoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z kocem kwartau, w ktrym rolnik lub domownik rozpocz wykonywanie pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej lub wspprac przy prowadzeniu tej dziaalnoci.]

    [6. Niezachowanie terminu zoenia zawiadczenia, o ktrym mowa w ust. 4, jest rwnoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z kocem kwartau, w ktrym rolnik lub domownik obowizany by zoy zawiadczenie w Kasie, chyba e ten rolnik lub domownik zaprzesta prowadzenia pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej w sposb trway lub okresowy przed upywem tego kwartau.]

    7. Terminy okrelone w ust. 1 pkt 1 i ust. 4 mog zosta przywrcone na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeeli ten rolnik lub domownik udo-wodni, e niezachowanie terminu nastpio wskutek zdarze losowych.

    8. Kwota podatku, o ktrej mowa w ust. 1 pkt 5, zwana dalej roczn kwot gra-niczn, podlega corocznej waloryzacji wskanikiem cen towarw i usug kon-sumpcyjnych ogem, okrelonym w ustawie budetowej za rok, ktrego kwota dotyczy, ustawie o prowizorium budetowym lub ich projektach, jeeli odpo-wiednie ustawy nie zostay uchwalone.

    9. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi ogasza w Dzienniku Urzdowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, w drodze obwieszczenia, roczn kwot graniczn, o ktrej mowa w ust. 8.

  • Kancelaria Sejmu s. 5/5

    2009-07-15

    10. Za pozarolnicz dziaalno gospodarcz uwaa si pozarolnicz dziaalno gospodarcz prowadzon na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizyczne na podstawie przepisw o swobodzie dziaalnoci gospodarczej, z wy-czeniem wsplnikw spek prawa handlowego oraz osb prowadzcych dzia-alno w zakresie wolnego zawodu:

    1) w rozumieniu przepisw o zryczatowanym podatku dochodowym od nie-ktrych przychodw osiganych przez osoby fizyczne;

    2) z ktrej przychody s przychodami z dziaalnoci gospodarczej w rozumie-niu przepisw o podatku dochodowym od osb fizycznych.

    11. Za wsppracujcego przy prowadzeniu pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej uwaa si rolnika lub domownika, ktry w stosunku do prowadzcego t dzia-alno spenia kryteria osoby wsppracujcej, okrelone w przepisach o syste-mie ubezpiecze spoecznych.

    Art. 6.

    Ilekro w ustawie jest mowa o: 1) rolniku rozumie si penoletni osob fizyczn, zamieszkujc i prowa-

    dzc na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobicie i na wasny rachu-nek, dziaalno rolnicz w pozostajcym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym rwnie w ramach grupy producentw rolnych, a take oso-b, ktra przeznaczya grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rol-nego do zalesienia;

    2) domowniku rozumie si osob blisk rolnikowi, ktra: a) ukoczya 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wsplnym gospodarstwie domowym lub za-

    mieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim ssiedz-twie,

    c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest zwizana z rolnikiem stosunkiem pracy;

    3) dziaalnoci rolniczej rozumie si dziaalno w zakresie produkcji rolin-nej lub zwierzcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej;

    4) gospodarstwie rolnym rozumie si kade gospodarstwo suce prowadze-niu dziaalnoci rolniczej;

    5) dziale specjalnym rozumie si dzia specjalny produkcji rolnej, o ktrym mowa w zaczniku do ustawy;

    6) przepisach emerytalnych rozumie si przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze Spoecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z pn. zm.1));

    7) emeryturze podstawowej rozumie si kwot miesicznej najniszej emery-tury, okrelon w przepisach emerytalnych;

    8) wskaniku wymiaru rozumie si ustalon dla okrelonego wiadczenia lub okrelonej czci wiadczenia liczb, wyraajc stay stosunek tego wiad-

    1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz.

    593, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252, Nr 121, poz. 1264, Nr 144, poz. 1530, Nr 191, poz. 1954, Nr 210, poz. 2135 i Nr 236, poz. 2355, z 2005 r. Nr 167, poz. 1397 i Nr 169, poz. 1412 i 1421, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711 i Nr 208, poz. 1534, z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 82, poz. 558, Nr 191, poz. 1368 i 1369 i Nr 200, poz. 1445 oraz z 2008 r. Nr 67, poz. 411 i Nr 192, poz. 1180.

  • Kancelaria Sejmu s. 6/6

    2009-07-15

    czenia (tej czci wiadczenia) do emerytury podstawowej, z zaokrgleniem do drugiego miejsca po przecinku; wskanik wymiaru suy do obliczania wysokoci wiadczenia lub jego czci w myl art. 48;

    9) (uchylony);

    10) emeryturze lub rencie z ubezpieczenia spoecznego rolnikw indywidual-nych i czonkw ich rodzin rozumie si odpowiednie wiadczenie, przy-znane przed dniem wejcia w ycie niniejszej ustawy na podstawie ustaw powoanych w art. 99 i 122 albo innych przepisw regulujcych wiadcze-nia emerytalno-rentowe dla rolnikw;

    10a) emeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia rozumie si emerytur lub rent inwalidzk z ubezpieczenia spoecznego rolnikw indywidualnych i czonkw ich rodzin oraz emerytur rolnicz lub rent rolnicz z tytuu nie-zdolnoci do pracy;

    10b) emeryturze lub rencie z ubezpieczenia rozumie si emerytur lub rent rol-nicz z ubezpieczenia, rent rolnicz szkoleniow i rent rodzinn;

    10c) ustalonym prawie do emerytury lub renty rozumie si ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisw emerytalnych lub innych przepisw o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisw o emeryturach pomostowych lub do nauczyciel-skich wiadcze kompensacyjnych na podstawie przepisw o nauczyciel-skich wiadczeniach kompensacyjnych, a take ustalone prawo do zasiku przedemerytalnego lub wiadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisw o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, oraz wiadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej;

    11) ubezpieczeniu emerytalno-rentowym rozumie si ubezpieczenie emerytal-no-rentowe okrelone w ustawie;

    11a) stwierdzeniu niezdolnoci do samodzielnej egzystencji rozumie si przez to zaliczenie do pierwszej grupy inwalidw;

    12) innym ubezpieczeniu spoecznym rozumie si obowizkowe ubezpiecze-nia emerytalne i rentowe okrelone w przepisach o systemie ubezpiecze spoecznych lub zaopatrzenie emerytalne okrelone w odrbnych przepi-sach;

    13) osobie podlegajcej innemu ubezpieczeniu spoecznemu rozumie si oso-b podlegajc obowizkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie przepisw o systemie ubezpiecze spoecznych lub objt przepi-sami o zaopatrzeniu emerytalnym;

    13a) wiadczeniach z ubezpiecze spoecznych rozumie si zasiek chorobowy i wiadczenie rehabilitacyjne, do ktrych przysuguje prawo z tytuu ubezpie-czenia chorobowego na podstawie przepisw o wiadczeniach pieninych z ubezpieczenia spoecznego w razie choroby i macierzystwa;

    13b) nalenociach z tytuu skadek rozumie si skadki, nalene od nich odset-ki i koszty upomnienia;

    14) okresach podlegania okrelonemu ubezpieczeniu spoecznemu rozumie si tylko takie okresy, za ktre opacono przewidziane w odpowiednich przepi-sach skadki na to ubezpieczenie, chyba e w myl tych przepisw nie ist-nia obowizek opacania skadek;

    15) wjcie rozumie si take burmistrza lub prezydenta miasta;

  • Kancelaria Sejmu s. 7/7

    2009-07-15

    16) ubezpieczeniu zdrowotnym rozumie si ubezpieczenie okrelone w odrb-nych przepisach.

    Rozdzia 2

    Zakres podmiotowy ubezpieczenia, skadki na ubezpieczenie i wiadczenia pienine z ubezpieczenia

    A. U b e z p i e c z e n i e w y p a d k o w e, c h o r o b o w e

    i m a c i e r z y s k i e

    Art. 7.

    1. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyskiemu podlega z mo-cy ustawy:

    1) rolnik, ktrego gospodarstwo obejmuje obszar uytkw rolnych powyej 1 ha przeliczeniowego lub dzia specjalny,

    2) domownik rolnika, o ktrym mowa w pkt 1 jeeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu spoecz-

    nemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalo-nego prawa do wiadcze z ubezpiecze spoecznych.

    2. Ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyskim na wniosek obejmuje si innego rolnika lub domownika, jeeli dziaalno rolnicza stanowi stae rdo jego utrzymania, a take osob, ktra bdc rolnikiem przeznaczya grunty prowadzonego gospodarstwa rolnego do zalesienia na zasadach okrelo-nych w odrbnych przepisach.

    3. Innego rolnika, domownika lub osob, ktra przeznaczya grunty do zalesienia, obejmuje si ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyskim na wniosek, wycznie w zakresie ograniczonym do wiadcze okrelonych w art. 9 pkt 1, jeeli podlegaj innemu ubezpieczeniu spoecznemu albo maj ustalone prawo do emerytury lub renty lub do wiadcze z ubezpiecze spoecznych.

    4. Przepisw ust. 2 i 3 nie stosuje si do emerytw i rencistw, ktrzy maj orze-czon niezdolno do samodzielnej egzystencji.

    Art. 8.

    [1. Za kadego ubezpieczonego opaca si skadk w rwnej wysokoci, z zastrze-eniem ust. 3 i 3a.]

    2. Wysoko skadki za jednego ubezpieczonego ustala si w planie funduszu skadkowego stosownie do zasad okrelonych w art. 77.

    3. Za ubezpieczonego, o ktrym mowa w art. 7 ust. 3, opaca si jedn trzeci skadki, o ktrej mowa w ust. 2.

    [3a. Za ubezpieczonego rolnika i domownika, o ktrym mowa w art. 5a, skadka wynosi dwukrotno kwoty ustalonej zgodnie z ust. 2.]

    zmiany w art. 8 wchodz w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 8/8

    2009-07-15

    [4. Prezes Kasy ogasza w Dzienniku Urzdowym Rzeczypospolitej Polskiej Mo-nitor Polski ustalon przez Rad Rolnikw wysoko skadki na jeden kwarta lub kilka kolejnych kwartaw co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem dane-go kwartau. Wysoko ta moe by ustalona kwotowo i korygowana w przy-padku zmiany wysokoci emerytury podstawowej albo za pomoc okrelonego procentu emerytury podstawowej.]

    5. Na wniosek Rady Rolnikw minister waciwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporzdzenia, moe ustanawia ulgi w wysokoci skadki, okrelajc szczeg-owe zasady i tryb ich przyznawania.

    Art. 9.

    wiadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyskiego s: 1) jednorazowe odszkodowanie z tytuu staego lub dugotrwaego uszczerbku

    na zdrowiu albo mierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, zwane dalej jednorazowym odszkodowaniem;

    2) zasiek chorobowy; 3) (uchylony);

    4) zasiek macierzyski.

    Art. 10. 1. Jednorazowe odszkodowanie przysuguje:

    1) ubezpieczonemu, ktry dozna staego lub dugotrwaego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby za-wodowej;

    2) (uchylony);

    3) czonkom rodziny ubezpieczonego, ktry zmar wskutek wypadku przy pra-cy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej;

    4) (uchylony).

    1a. Czonkami rodziny, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 3, s: 1) maonek; 2) dzieci wasne i przysposobione, pasierbowie, wnuki, rodzestwo speniajce

    w dniu mierci ubezpieczonego warunki wymagane do uzyskania renty ro-dzinnej;

    3) rodzice, osoby przysposabiajce, macocha, ojczym, jeeli w dniu mierci ubezpieczonego prowadzili z nim wsplne gospodarstwo domowe lub jeeli ubezpieczony przyczynia si w znacznym stopniu do ich utrzymania albo jeeli zostao ustalone, wyrokiem sdowym lub ugod sdow, prawo do alimentw z jego strony.

    2. Jednorazowe odszkodowanie nie przysuguje ubezpieczonemu, jeeli: 1) spowodowa wypadek umylnie albo wskutek racego niedbalstwa lub

  • Kancelaria Sejmu s. 9/9

    2009-07-15

    2) bdc w stanie nietrzewoci lub bdc pod wpywem rodkw odurzaj-cych, substancji psychotropowych lub innych rodkw o podobnym dziaa-niu, sam w znacznym stopniu przyczyni si do wypadku.

    Art. 11.

    1. Za wypadek przy pracy rolniczej uwaa si nage zdarzenie wywoane przyczy-n zewntrzn, ktre nastpio podczas wykonywania czynnoci zwizanych z prowadzeniem dziaalnoci rolniczej albo pozostajcych w zwizku z wyko-nywaniem tych czynnoci:

    1) na terenie gospodarstwa rolnego, ktre ubezpieczony prowadzi lub w kt-rym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezporednio zwizanego z tym gospodarstwem rolnym lub

    2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o ktrym mowa w pkt 1, albo w drodze powrotnej, lub

    3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o ktrym mowa w pkt 1, zwykych czynnoci zwizanych z prowadzeniem dziaalnoci rol-niczej albo w zwizku z wykonywaniem tych czynnoci, lub

    4) w drodze do miejsca wykonywania czynnoci, o ktrych mowa w pkt 3, al-bo w drodze powrotnej.

    2. Na wniosek Rady Rolnikw minister waciwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporzdzenia, moe okreli, jakie czynnoci niewymienione w ust. 1 pkt 3 traktuje si, w zakresie uprawnie do wiadcze z ubezpieczenia z tytuu wy-padku przy pracy rolniczej, na rwni z czynnociami zwizanymi z prowadze-niem dziaalnoci rolniczej.

    Art. 12.

    Za rolnicz chorob zawodow uwaa si chorob, ktra powstaa w zwizku z prac w gospodarstwie rolnym, jeeli choroba ta jest objta wykazem chorb zawodowych okrelonych w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

    Art. 13.

    1. Jednorazowe odszkodowanie ustala si dla ubezpieczonego w wysokoci pro-porcjonalnej do okrelonego procentowo staego lub dugotrwaego uszczerbku na zdrowiu.

    2. Za stay uszczerbek na zdrowiu uznaje si takie naruszenie sprawnoci organi-zmu, ktre powoduje upoledzenie czynnoci organizmu nierokujce poprawy.

    3. Za dugotrway uszczerbek na zdrowiu uwaa si takie naruszenie sprawnoci organizmu, ktre powoduje upoledzenie czynnoci organizmu na okres prze-kraczajcy 6 miesicy, mogce ulec poprawie.

    4. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi, w uzgodnieniu z Rad Rolnikw, mo-e okreli, w drodze rozporzdzenia, wysoko jednorazowego odszkodowania przysugujcego za kady procent staego lub dugotrwaego uszczerbku na zdrowiu, uwzgldniajc:

    1) stan finansw funduszu skadkowego;

  • Kancelaria Sejmu s. 10/10

    2009-07-15

    2) wysoko jednorazowego odszkodowania przysugujcego na podstawie przepisw o ubezpieczeniu spoecznym z tytuu wypadkw przy pracy i chorb zawodowych.

    5. Jeeli nie okrelono wysokoci jednorazowego odszkodowania w sposb, o kt-rym mowa w ust. 4, wynosi ono 66 % emerytury podstawowej za kady procent staego lub dugotrwaego uszczerbku na zdrowiu.

    6. Jednorazowe odszkodowanie, o ktrym mowa w ust. 1, ulega zwikszeniu o kwot rwn jednorazowemu odszkodowaniu za 20 % uszczerbek na zdrowiu, jeeli ubezpieczony wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choro-by zawodowej jest niezdolny do samodzielnej egzystencji.

    7. Jeeli wskutek pogorszenia si stanu zdrowia stay lub dugotrway uszczerbek na zdrowiu bdcy nastpstwem wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, ktry by podstaw przyznania jednorazowego odszkodo-wania, ulegnie zwikszeniu co najmniej o 10 punktw procentowych, jednora-zowe odszkodowanie zwiksza si o kwot rwn wysokoci jednorazowego odszkodowania, okrelon w ust. 4 lub 5, za kady procent uszczerbku na zdro-wiu przewyszajcy procent, wedug ktrego ustalone byo to odszkodowanie.

    8. Jeeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony tylko jeden czonek rodziny, o ktrym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a, jednorazowe odszkodo-wanie przysuguje w wysokoci:

    1) kwoty jednorazowego odszkodowania za 100 % uszczerbek na zdrowiu, je-eli do wiadczenia jest uprawniony maonek lub dziecko;

    2) 50 % kwoty okrelonej w pkt 1, jeeli do wiadczenia jest uprawniony inny czonek rodziny.

    9. Jeeli do jednorazowego odszkodowania s uprawnieni rwnoczenie: 1) maonek i jedno lub wicej dzieci, wiadczenie to przysuguje w wysoko-

    ci okrelonej w ust. 8 pkt 1, zwikszonej na kade dziecko o kwot okre-lon w ust. 6;

    2) dwoje lub wicej dzieci, wiadczenie to przysuguje w wysokoci okrelonej w ust. 8 pkt 1, zwikszonej na drugie i kade nastpne dziecko o kwot okrelon w ust. 6.

    10. Jeeli obok maonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania s upraw-nieni rwnoczenie inni czonkowie rodziny, kademu z nich wiadczenie to przysuguje w kwocie okrelonej w ust. 6, niezalenie od wiadczenia przysu-gujcego maonkowi lub dzieciom.

    11. Jeeli do jednorazowego odszkodowania s uprawnieni tylko czonkowie rodzi-ny inni ni maonek lub dzieci, wiadczenie to przysuguje w wysokoci okre-lonej w ust. 8 pkt 2, zwikszonej na drugiego i kadego nastpnego uprawnio-nego o kwot okrelon w ust. 6.

    12. Jednorazowe odszkodowanie ustalone na podstawie ust. 9 i 11 dzieli si midzy uprawnionych w rwnych czciach.

    13. Jednorazowe odszkodowanie z tytuu mierci ubezpieczonego, ktry zmar wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, zmniejsza si o kwot jednorazowego odszkodowania z tytuu staego lub dugo-trwaego uszczerbku na zdrowiu wypaconego temu ubezpieczonemu.

  • Kancelaria Sejmu s. 11/11

    2009-07-15

    Art. 14.

    1. Zasiek chorobowy przysuguje ubezpieczonemu, ktry wskutek choroby jest niezdolny do pracy nieprzerwanie przez co najmniej 30 dni.

    2. Zasiek chorobowy przysuguje za okres czasowej niezdolnoci do pracy, jednak nie duej ni przez 180 dni.

    3. Jeeli po wyczerpaniu okresu zasikowego, o ktrym mowa w ust. 2, ubezpie-czony jest nadal niezdolny do pracy, a w wyniku dalszego leczenia i rehabilitacji rokuje odzyskanie zdolnoci do pracy, zasiek chorobowy przedua si na okres niezbdny do przywrcenia zdolnoci do pracy, jednak nie duej ni o dalsze 360 dni.

    4. Zasiek chorobowy, o ktrym mowa w ust. 2, przyznaje si i wypaca na pod-stawie zawiadczenia o czasowej niezdolnoci do pracy wydanego przez leka-rza, lekarza dentyst, felczera lub starszego felczera, upowanionego przez Za-kad na zasadach okrelonych w przepisach o wiadczeniach pieninych z ubezpieczenia spoecznego w razie choroby i macierzystwa.

    5. Prezes Kasy zwraca Zakadowi koszty zwizane z wyprodukowaniem i dystry-bucj drukw zawiadcze lekarskich o czasowej niezdolnoci do pracy propor-cjonalnie do liczby ubezpieczonych.

    6. Zasiek chorobowy z tytuu czasowej niezdolnoci do pracy, trwajcej duej ni 180 dni, przyznaje si i wypaca na podstawie orzeczenia wydanego w trybie okrelonym w art. 46.

    7. Zasiek chorobowy nie przysuguje za okres: 1) przebywania ubezpieczonego, na koszt Kasy, w zakadzie opieki zdrowotnej

    w celu rehabilitacji; 2) po ustaniu ubezpieczenia.

    8. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi, po zasigniciu opinii Rady Rolni-kw, moe okreli, w drodze rozporzdzenia, wysoko zasiku chorobowego oraz przypadki, w ktrych zasiek chorobowy przysuguje przy niezdolnoci do pracy trwajcej nieprzerwanie krcej ni 30 dni, uwzgldniajc stan finansw funduszu skadkowego.

    9. Jeeli nie okrelono wysokoci zasiku chorobowego w sposb, o ktrym mowa w ust. 8, wynosi on jedn trzydziest emerytury podstawowej za kady dzie niezdolnoci do pracy.

    Art. 15.

    1. Z tytuu urodzenia dziecka, a take z tytuu przyjcia dziecka w wieku do jedne-go roku na wychowanie, jeeli w tym czasie zosta zoony wniosek o przyspo-sobienie, ubezpieczonemu przysuguje zasiek macierzyski w wysokoci czte-rokrotnej emerytury podstawowej. Jeeli ubezpieczeniu podlegaj oboje rodzice, zasiek ten przysuguje im cznie.

    2. Na wniosek Rady Rolnikw minister waciwy do spraw rozwoju wsi moe okreli, w drodze rozporzdzenia, korzystniejszy sposb ustalania wysokoci zasiku, o ktrym mowa w ust. 1.

    Art. 15a.

    1. Osobie, ktra zostaa objta ubezpieczeniem na wniosek, wiadczenia przewi-dziane w art. 14 i 15, z wyjtkiem zasiku chorobowego z tytuu wypadku przy

  • Kancelaria Sejmu s. 12/12

    2009-07-15

    pracy rolniczej, przysuguj, jeeli okres podlegania ubezpieczeniu bezporednio przed wystpieniem zdarzenia uzasadniajcego nabycie prawa do wiadczenia trwa nieprzerwanie co najmniej rok.

    1a. Osobie, ktra podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macie-rzyskiemu z mocy ustawy, do okresu zasikowego, o ktrym mowa w art. 14 ust. 1 i 2, zalicza si okresy pobierania zasiku chorobowego z innego ubezpie-czenia spoecznego.

    2. (uchylony).

    B. U b e z p i e c z e n i e e m e r y t a l n o-r e n t o w e

    Art. 16.

    1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, ktrego gospodarstwo obejmuje obszar uytkw rolnych powyej 1

    ha przeliczeniowego lub dzia specjalny; 2) domownik rolnika, o ktrym mowa w pkt 1; 3) osoba pobierajca rent strukturaln wspfinansowan ze rodkw pocho-

    dzcych z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze rodkw pochodzcych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarw Wiejskich;

    4) maonek osoby, o ktrej mowa w pkt 3, jeeli renta strukturalna wspfi-nansowana ze rodkw pochodzcych z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze rodkw pochodzcych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarw Wiejskich wypacana jest ze zwikszeniem na tego maonka.

    2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje si: 1) innego rolnika lub domownika, ktry podlega ubezpieczeniu wypadkowe-

    mu, chorobowemu i macierzyskiemu w penym zakresie, jeeli zoono wniosek o objcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;

    [2) osob, ktra podlegaa ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestaa prowadze-nia dziaalnoci rolniczej, nie nabywajc prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, jeeli podlegaa ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 50 kwartaw;]

    3) osob pobierajc rent rolnicz z tytuu niezdolnoci do pracy jako rent okresow.

    3. Przepisw ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje si do osoby, ktra podlega in-nemu ubezpieczeniu spoecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub ren-ty, lub ma ustalone prawo do wiadcze z ubezpiecze spoecznych.

    Art. 17.

    [1. Skadka kwartalna za kadego ubezpieczonego wynosi 30 % emerytury pod-stawowej.]

    nowe brzmienie pkt 2 w ust. 2 w art. 16 wchodzi w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667) zmiany w art. 17 wchodz w ycie jw.

  • Kancelaria Sejmu s. 13/13

    2009-07-15

    2. Za ubezpieczonego, o ktrym mowa w art. 5a, skadka wynosi dwukrotno kwoty ustalonej w sposb okrelony w ust. 1.

    Art. 18.

    wiadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego s: 1) emerytura rolnicza lub renta rolnicza z tytuu niezdolnoci do pracy; 2) renta rolnicza szkoleniowa; 3) renta rodzinna; 4) emerytura i renta z ubezpieczenia spoecznego rolnikw indywidualnych i

    czonkw ich rodzin; 5) dodatki do emerytur i rent, o ktrych mowa w pkt 14; 6) zasiek pogrzebowy.

    Art. 19.

    1. Emerytura rolnicza przysuguje ubezpieczonemu, ktry spenia cznie nastpu-jce warunki:

    1) osign wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a m-czyzny 65 lat;

    [2) podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartaw, z uwzgldnieniem art. 20.]

    zmiany w art. 19 wchodz w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 14/14

    2009-07-15

    2. Emerytura rolnicza przysuguje take ubezpieczonemu rolnikowi, ktry spenia cznie nastpujce warunki:

    1) osign wiek 55 lat, jeli jest kobiet, albo 60 lat, jeli jest mczyzn; [2) podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej

    120 kwartaw;] 3) zaprzesta prowadzenia dziaalnoci rolniczej.

    [3. Jeeli zaprzestanie prowadzenia dziaalnoci rolniczej jest spowodowane wy-waszczeniem gruntw wchodzcych w skad gospodarstwa rolnego, ich zbyciem na cel uzasadniajcy wywaszczenie albo trwaym wyczeniem, zgodnie z obo-wizujcymi przepisami, uytkw rolnych z produkcji rolniczej z przyczyn nieza-lenych od rolnika, warunek przewidziany w ust. 2 pkt 2 uwaa si za speniony, jeeli rolnik podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co naj-mniej 50 kwartaw.]

    4. (uchylony).

    Art. 20.

    1. Do okresw ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza si okresy:

    1) podlegania ubezpieczeniu spoecznemu rolnikw indywidualnych i czon-kw ich rodzin w latach 1983-1990;

    2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukoczeniu 16 roku ycia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.;

    3) od ktrych zaley prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi. 2. Okresw, o ktrych mowa w ust. 1, nie zalicza si do okresw ubezpieczenia,

    jeeli zostay one zaliczone do okresw, od ktrych zaley prawo do emerytury lub renty na podstawie odrbnych przepisw.

    3. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje si do osb urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.

    Art. 21.

    1. Renta rolnicza z tytuu niezdolnoci do pracy przysuguje ubezpieczonemu, kt-ry cznie spenia nastpujce warunki:

    1) podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o ktrym mowa w ust. 2;

    2) jest trwale lub okresowo cakowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym;

  • Kancelaria Sejmu s. 15/15

    2009-07-15

    3) cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rolnym powstaa w okre-sie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o kt-rych mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie pniej ni w cigu 18 miesicy od ustania tych okresw.

    [2. Warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres uwaa si za speniony, jeeli okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego ubezpieczonego wynosi co najmniej:

    1) 4 kwartay jeeli cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rolnym powstaa w wieku do 20 lat;

    2) 8 kwartaw jeeli cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rol-nym powstaa w wieku powyej 20 lat do 22 lat;

    3) 12 kwartaw jeeli cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rol-nym powstaa w wieku powyej 22 lat do 25 lat;

    4) 16 kwartaw jeeli cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rol-nym powstaa w wieku powyej 25 lat do 30 lat;

    5) 20 kwartaw jeeli cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rol-nym powstaa w wieku powyej 30 lat.]

    3. Przy ustalaniu okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zgodnie z ust. 2 stosuje si odpowiednio art. 20 ust. 1 i 2.

    4. Jeeli cakowita niezdolno do pracy w gospodarstwie rolnym powstaa wsku-tek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, warunek, o ktrym mowa w ust. 1 pkt 1, uwaa si za speniony, jeeli ubezpieczony posia-da jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, ktry obejmuje dzie wypadku lub dzie zachorowania na rolnicz chorob zawodow.

    5. Za cakowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uwaa si ubez-pieczonego, ktry z powodu naruszenia sprawnoci organizmu utraci zdolno do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.

    6. Cakowit niezdolno do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje si za trwa, jeeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolnoci do osobistego wykonywa-nia pracy w gospodarstwie rolnym.

    7. Cakowit niezdolno do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje si za okreso-w, jeeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolnoci do osobistego wykonywa-nia pracy w gospodarstwie rolnym.

    nowe brzmienie ust. 2 i 8 w art. 21 wchodzi w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 16/16

    2009-07-15

    [8. Okres 20 kwartaw, o ktrych mowa w ust. 2 pkt 5, powinien przypada w okresie ostatnich 10 lat przed zoeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy.]

    [Art. 21a.

    Przy ustalaniu liczby kwartaw podlegania ubezpieczeniu zalicza si cay kwarta, w ktrym powstao ubezpieczenie. To samo dotyczy kwartau, w ktrym ubezpiecze-nie ustao.]

    Art. 21b.

    1. Ubezpieczonemu speniajcemu warunki do uzyskania renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy okrelone w art. 21, w stosunku do ktrego orzeczono ce-lowo przekwalifikowania zawodowego ze wzgldu na trwa cakowit nie-zdolno do pracy w gospodarstwie rolnym, przysuguje przez okres 6 miesicy renta rolnicza szkoleniowa.

    2. Osob, ktrej przyznano rent rolnicz szkoleniow, Kasa kieruje do powiato-wego urzdu pracy w celu poddania przekwalifikowaniu zawodowemu.

    3. Okres 6 miesicy, o ktrym mowa w ust. 1, ulega wydueniu na czas niezbdny do przekwalifikowania zawodowego, nie duej ni do 36 miesicy.

    4. Przeduenie prawa do renty rolniczej szkoleniowej nastpuje na wniosek staro-sty.

    5. Koszty przekwalifikowania zawodowego rencisty w okresie pobierania renty rolniczej szkoleniowej s finansowane ze rodkw Pastwowego Funduszu Re-habilitacji Osb Niepenosprawnych.

    Art. 22.

    1. Rent rolnicz z tytuu niezdolnoci do pracy przyznaje si jako rent sta, je-eli cakowita niezdolno ubezpieczonego do pracy w gospodarstwie rolnym jest trwaa i nie orzeczono celowoci przekwalifikowania zawodowego. W po-zostaych przypadkach renta rolnicza z tytuu niezdolnoci do pracy przysuguje jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji Prezesa Kasy lub do czasu objcia rencisty innym ubezpieczeniem spoecznym.

    2. Prawo do renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy, ktre ustao z powodu ustpienia cakowitej niezdolnoci do pracy w gospodarstwie rolnym, podlega przywrceniu, jeeli w cigu 18 miesicy od dnia ustania prawa do renty ubez-

    nowe brzmienie art. 21a wchodzi w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 17/17

    2009-07-15

    pieczony ponownie sta si cakowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rol-nym.

    3. Osobom pobierajcym renty rolnicze z tytuu niezdolnoci do pracy, ktre osi-gny wiek 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mczyzn, przyznaje si z urzdu emery-tur rolnicz w wysokoci nie niszej od dotychczas pobieranej renty z tytuu niezdolnoci do pracy, jeeli osoba ta spenia warunki okrelone w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy.

    4. Wysoko emerytury, o ktrej mowa w ust. 3, moe by nisza od dotychczas pobieranej renty, jeeli jej zmniejszenie wynika z wyczenia okresw, o kt-rych mowa w art. 20 ust. 1 pkt 3.

    Art. 23. (uchylony).

    Art. 24.

    Emerytura rolnicza, renta rolnicza z tytuu niezdolnoci do pracy oraz renta rolnicza szkoleniowa skada si z czci skadkowej i czci uzupeniajcej, ustalonych zgod-nie z art. 25 i 26. Dla kadej z tych czci ustala si wskanik wymiaru.

    Art. 25.

    1. Cz skadkow ustala si przyjmujc po 1 % emerytury podstawowej za kady rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzgldnieniem ust. 27. Niepene lata przelicza si odpowiednio, z uwzgldnieniem art. 21a.

    2. Do liczby lat, o ktrych mowa w ust. 1, dolicza si liczb lat: 1) podlegania ubezpieczeniu spoecznemu rolnikw indywidualnych i czon-

    kw ich rodzin w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.;

    2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r., za ktry bya opacana skadka na Fundusz Emerytalny Rolnikw;

    3) (uchylony);

    4) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym bez podlegania innemu ubezpieczeniu spoecznemu po ukoczeniu 16. roku ycia, przypadajcych przed dniem 1 lipca 1977 r., jednak nie wczeniej ni 25 lat przed spenieniem warunkw nabycia prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej.

    2a. Do liczby lat, o ktrych mowa w ust. 1, dolicza si rwnie liczb lat: 1) podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu okrelonych w prze-

    pisach o systemie ubezpiecze spoecznych, podlegania ubezpieczeniu spo-ecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu przepadajcemu po tej dacie,

    2) dziaalnoci kombatanckiej, dziaalnoci rwnorzdnej z t dziaalnoci, a take okresy zaliczane do okresw tej dziaalnoci oraz podlegania repre-sjom wojennym i okresu powojennego, okrelone w przepisach o kombatan-tach oraz niektrych osobach bdcych ofiarami represji wojennych i okre-su powojennego,

  • Kancelaria Sejmu s. 18/18

    2009-07-15

    3) odbywania czynnej suby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej rwnorzdne albo zastpczych form tej suby, przypadajcych przed dniem 1 stycznia 1999 r.

    jeeli z tego tytuu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrbnych przepisw.

    2b. Przepisu ust. 2a nie stosuje si przy ustalaniu wysokoci emerytury rolniczej dla osb urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.

    3. Jeeli w okresie, o ktrym mowa w ust. 2 pkt 1, za rolnika i jego maonka opa-cono roczn skadk na ubezpieczenie spoeczne rolnikw indywidualnych i czonkw ich rodzin w wysokoci wyszej ni 120 % przecitnej emerytury podstawowej w danym roku, zamiast jednego roku przyjmuje si okres duszy, odpowiadajcy wskanikowi indywidualnego wymiaru skadki w danym roku. Wskanik ten oblicza si w nastpujcy sposb:

    1) kwot opaconej skadki rocznej wymierzonej od hektarw przeliczenio-wych i dziaw specjalnych oraz od osb ubezpieczonych w danym gospo-darstwie rolnym, z wyjtkiem domownikw, dzieli si przez liczb tych osb; przy ustalaniu kwoty opaconej skadki wlicza si rwnie kwoty przyznanych ulg i zwolnie, nie wlicza si jednak nie opaconej czci skadki za 1990 r., jeeli jej opacenie byo dobrowolne;

    2) tak obliczon kwot dzieli si przez 120 % przecitnej emerytury podsta-wowej w danym roku.

    4. Okresy, o ktrych mowa w ust. 2a pkt 1, przelicza si w wymiarze ptorakrot-nym. Nie dotyczy to jednak okresw podlegania ubezpieczeniu spoecznemu z tytuu pobierania wiadcze dla bezrobotnych.

    5. Za kady rok przypadajcy w okresie, o ktrym mowa w ust. 2 pkt 4, przyjmuje si 0,5 % emerytury podstawowej.

    [6. Jeeli uprawniony do renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu cznie z okresami, o ktrych mowa w ust. 2 i 2a, krcej ni przez 20 kwartaw, przyjmuje si, e okres opacania skadki wynosi 20 kwartaw.]

    7. Przepisu ust. 6 nie stosuje si, jeeli cakowita niezdolno do pracy powstaa wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. W ta-kim przypadku uprawnionemu do okresu opacania skadki dolicza si okres dzielcy go od osignicia wieku 60 lat.

    8. Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogosi w Dzienniku Urzdowym Rzeczypo-spolitej Polskiej Monitor Polski przecitn roczn wysoko emerytury pod-stawowej w latach 19831990.

    Art. 26.

    1. Cz uzupeniajca wynosi 95 % emerytury podstawowej, jeeli liczba lat przy-jta do ustalenia czci skadkowej, lecz bez uwzgldnienia skutkw art. 25 ust. 3, jest mniejsza od 20; przy kadym penym roku od 20 lat cz uzupeniajc zmniejsza si o 0,5 % emerytury podstawowej.

    nowe brzmienie ust. 6 w art. 25 wchodzi w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 19/19

    2009-07-15

    2. Cz uzupeniajca nie moe wynosi mniej ni 85 % emerytury podstawowej, a suma czci uzupeniajcej i czci skadkowej nie moe by mniejsza od eme-rytury podstawowej, z zastrzeeniem ust. 3.

    3. Jeeli rolnik nabywa prawo do emerytury rolniczej w wieku o 5 lat niszym od wieku emerytalnego, okrelon w myl ust. 1 cz uzupeniajc zmniejsza si o 25 % emerytury podstawowej. Tak ustalon cz uzupeniajc zwiksza si o 5 % emerytury podstawowej po upywie kadego roku dzielcego uprawnio-nego od wieku emerytalnego.

    Art. 27.

    1. Do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia przysuguje dodatek pielgna-cyjny na zasadach i w wysokoci okrelonej w przepisach emerytalnych.

    1a. W razie zbiegu prawa do dodatku pielgnacyjnego, o ktrym mowa w ust. 1, z prawem do dodatku pielgnacyjnego przysugujcego do emerytury, ustalonej na podstawie art. 24 ust. 1, art. 24a lub art. 184 przepisw emerytalnych, doda-tek pielgnacyjny wypaca si wraz z emerytur z Funduszu Ubezpiecze Spo-ecznych.

    2. Do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia przysuguje rwnie dodatek z tytuu pracy przymusowej po dniu 1 wrzenia 1939 r. w wysokoci 2 % emery-tury podstawowej za kady rok takiej pracy.

    3. Dodatek, o ktrym mowa w ust. 2, dolicza si do czci skadkowej emerytury lub renty rolniczej, uwzgldniajc jego wysoko przy ustalaniu wskanika wy-miaru czci skadkowej.

    4. Do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia spoecznego rolnikw in-dywidualnych i czonkw ich rodzin przysuguje zwikszenie za okresy, o kt-rych mowa w art. 25 ust. 2a pkt 2 i 3, w wysokoci 1 % emerytury podstawowej za kady rok przypadajcy w tych okresach, jeeli z tego tytuu uprawnionemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrbnych przepisw.

    5. Zwikszenie, o ktrym mowa w ust. 4, dolicza si do emerytury lub renty inwa-lidzkiej z ubezpieczenia spoecznego rolnikw indywidualnych i czonkw ich rodzin i ustala si ponownie wskanik wymiaru tego wiadczenia.

    Art. 28.

    1. Wypata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega czciowemu za-wieszeniu na zasadach okrelonych w ust. 28, jeeli emeryt lub rencista prowa-dzi dziaalno rolnicz.

    2. Zawieszenie wypaty dotyczy: 1) czci uzupeniajcej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytuu nie-

    zdolnoci do pracy, 2) emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia spoecznego rolnikw in-

    dywidualnych i czonkw ich rodzin w czci rwnej 95 % emerytury pod-stawowej

    i obejmuje cao lub okrelony uamek tej czci wiadczenia; ilekro w ust. 3 i 57 jest mowa o zawieszeniu wypaty w caoci, w poowie albo w jednej czwartej rozumie si odpowiednio zawieszenie wypaty tej czci wiadcze-nia, jej poowy albo jednej czwartej.

  • Kancelaria Sejmu s. 20/20

    2009-07-15

    3. Wypata ulega zawieszeniu w caoci, jeeli emeryt lub rencista nie zaprzesta prowadzenia dziaalnoci rolniczej, z zastrzeeniem ust. 57, 9 i 10.

    4. Uznaje si, e emeryt lub rencista zaprzesta prowadzenia dziaalnoci rolniczej, jeeli ani on, ani jego maonek nie jest wacicielem (wspwacicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisw o podatku rolnym i nie prowadzi dziau specjalnego, nie uwzgldniajc:

    1) gruntw wydzierawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgoszonej do ewidencji gruntw i budynkw, osobie niebdcej:

    a) maonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstpnym lub pasierbem, c) osob pozostajc z emerytem lub rencist we wsplnym gospodarstwie

    domowym, d) maonkiem osoby, o ktrej mowa w lit. b lub c;

    2) gruntw trwale wyczonych z produkcji rolniczej na podstawie odrbnych przepisw, w tym zalesionych gruntw rolnych;

    3) gruntw i dziaw specjalnych nalecych do maonka, z ktrym emeryt lub rencista zawar zwizek maeski po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia;

    4) wasnoci (udziau we wspwasnoci) nieustalonej odpowiednimi doku-mentami urzdowymi, jeeli grunty bdce przedmiotem tej wasnoci (wspwasnoci) nie znajduj si w posiadaniu rolnika lub jego maonka.

    5. Jeeli emeryt lub rencista jest dugotrwale niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej, wypata wiadczenia przez okres dwch lat od tego wypadku albo od zachorowania na t chorob ulega zawieszeniu tylko w poowie.

    6. Wypata ulega zawieszeniu w poowie, jeeli: 1) emeryt lub rencista prowadzi dziaalno rolnicz z maonkiem, ktry nie

    ma ustalonego prawa do emerytury albo renty i nie spenia warunkw do uzyskania emerytury rolniczej albo renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy, jeeli maonek ten podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy;

    2) rencista pobiera okresow rent rolnicz z tytuu niezdolnoci do pracy, nie duej jednak ni przez dwa lata.

    7. Wypata ulega zawieszeniu w jednej czwartej, jeeli: 1) emeryt lub rencista nie zawar umowy z nastpc stosownie do przepisw

    rozdziau 7 i nie ma moliwoci sprzeday nieruchomoci wchodzcych w skad gospodarstwa rolnego co najmniej po cenie odpowiadajcej ich osza-cowaniu wedug przepisw o gospodarowaniu nieruchomociami rolnymi Skarbu Pastwa albo

    2) trwaj czynnoci zmierzajce do wywaszczenia tych nieruchomoci, ich wy-kupu na cel uzasadniajcy wywaszczenie albo do trwaego wyczenia grun-tw z produkcji rolniczej na podstawie odrbnych przepisw lub

    3) nieruchomoci te s pooone w strefie ochronnej lub na innym obszarze spe-cjalnym, utworzonym na podstawie odrbnych przepisw w zwizku z

  • Kancelaria Sejmu s. 21/21

    2009-07-15

    wprowadzeniem ogranicze w uytkowaniu gruntw rolnych albo w celach ochronnych.

    8. Jeeli wypata ulega zawieszeniu w myl ust. 3 lub 5, zawiesza si w caoci wy-pat dodatku pielgnacyjnego, przysugujcego z tytuu ukoczenia 75 lat.

    9. W przypadku podjcia dziaalnoci rolniczej na gruntach: 1) nabytych w drodze dziedziczenia lub 2) uprzednio wydzierawionych co najmniej na 10 lat, jeeli dzierawa ustaa

    wczeniej z przyczyn niezalenych od wydzierawiajcego, lub 3) odzyskanych w wyniku rozwizania z przyczyn niezalenych od uprawnio-

    nego umowy, na podstawie ktrej uprzednio zby on te grunty, albo w wy-niku uchylenia lub stwierdzenia niewanoci decyzji administracyjnej

    wypata nie ulega zawieszeniu przez okres jednego roku. 10. W przypadku zaprzestania prowadzenia dziaalnoci rolniczej polegajcej na

    przekazaniu gospodarstwa rolnego w formie aktu notarialnego osobie niepeno-letniej wypata ulega zawieszeniu w caoci do czasu osignicia przez t osob 18 lat.

    Art. 28a.

    1. Wypata renty rolniczej szkoleniowej ulega zawieszeniu w czci uzupeniajcej w przypadku osigania przez uprawnionego przychodu z dziaalnoci podlegaj-cej obowizkowi ubezpieczenia spoecznego zgodnie z przepisami emerytalny-mi, bez wzgldu na wysoko tego przychodu.

    2. Prawo do renty rolniczej szkoleniowej ustaje: 1) od dnia podjcia zatrudnienia, wykonywania prac interwencyjnych lub robt

    publicznych lub od dnia, gdy uprawniony odmwi, bez uzasadnionej przy-czyny, przyjcia propozycji zatrudnienia zoonej przez powiatowy urzd pracy;

    2) od dnia otrzymania przez Kas zawiadomienia od starosty o braku moli-woci przekwalifikowania uprawnionego do innego zawodu lub o braku moliwoci przedstawienia propozycji odpowiedniego zatrudnienia w ter-minie 6 miesicy od dnia ukoczenia szkolenia, nie pniej ni w okresie 36 miesicy pobierania tej renty;

    3) od dnia otrzymania przez Kas zawiadomienia od starosty o tym, e upraw-niony nie poddaje si przekwalifikowaniu zawodowemu.

    Art. 29.

    1. Renta rodzinna przysuguje uprawnionym czonkom rodziny zmarego: 1) emeryta lub rencisty majcego ustalone prawo do emerytury albo renty rol-

    niczej z ubezpieczenia; 2) ubezpieczonego, ktry w chwili mierci spenia warunki do uzyskania

    emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy; przyjmuje si, e by on cakowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym.

    2. Do renty rodzinnej s uprawnieni nastpujcy czonkowie rodziny zmarego: 1) dzieci wasne, dzieci drugiego maonka oraz dzieci przysposobione,

  • Kancelaria Sejmu s. 22/22

    2009-07-15

    2) przyjte na wychowanie i utrzymanie przed osigniciem penoletnoci take w ramach rodziny zastpczej wnuki, rodzestwo i inne dzieci,

    3) maonek (wdowa, wdowiec), 4) rodzice jeeli speniaj warunki do uzyskania takiej renty w myl przepisw emery-talnych.

    Art. 30.

    1. Wszystkim uprawnionym czonkom rodziny przysuguje jedna renta rodzinna. 2. Jeeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, renta wynosi 85 % emery-

    tury podstawowej ze zwikszeniem o: 1) 50 % nadwyki ponad kwot emerytury podstawowej emerytury lub ren-

    ty inwalidzkiej z ubezpieczenia spoecznego rolnikw indywidualnych i czonkw ich rodzin, jaka przysugiwaa zmaremu w chwili mierci, albo

    2) 50 % czci skadkowej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytuu nie-zdolnoci do pracy, ktra przysugiwaa lub przysugiwaaby zmaremu w chwili mierci

    z tym e renta rodzinna nie moe by nisza od emerytury podstawowej. 3. Za kad nastpn osob uprawnion wysoko renty rodzinnej, ustalonej w

    sposb okrelony w ust. 2, zwiksza si o 5 %. 4. Rent rodzinn, wyliczon na podstawie ust. 2 i 3, zwiksza si o 10 %, jeeli mier nastpia wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.

    4a. Renta rodzinna nie moe by wysza od kwoty wiadczenia, ktre przysugiwa-oby zmaremu, i nie moe by nisza od emerytury podstawowej.

    5. Wysoko renty rodzinnej ustala si za pomoc wskanika wymiaru. 6. Renta rodzinna ulega podziaowi midzy uprawnionych na rwne czci, jeeli:

    1) do renty s uprawnione osoby maoletnie, nad ktrymi opiek sprawuj rne osoby;

    2) penoletni czonek rodziny uprawniony do renty da jej podziau; 3) zachodz inne okolicznoci uzasadniajce podzia renty.

    Art. 31. 1. Do renty rodzinnej przysuguje dodatek przewidziany w art. 27 ust. 1 oraz doda-

    tek dla sieroty zupenej. 2. Dodatek dla sieroty zupenej przysuguje w wysokoci okrelonej w przepisach

    emerytalnych. 3. (uchylony).

    Art. 32.

    Wypata renty rodzinnej, przysugujcej osobie penoletniej, ulega zawieszeniu, jee-li uprawniony prowadzi dziaalno rolnicz. Przepisy art. 28 ust. 3, 4 i 610 oraz art. 34 stosuje si odpowiednio.

  • Kancelaria Sejmu s. 23/23

    2009-07-15

    Art. 33. 1. W razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy,

    uprawnionemu przyznaje si jedno wiadczenie wysze lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeeniem art. 22 ust. 3 i 4.

    2. W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysugujcej na podstawie usta-wy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia spoecznego, uprawnionemu wypaca si jedno wybrane przez niego wiadczenie, z zastrze-eniem ust. 3 i 4.

    2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje si do osb uprawnionych jednoczenie do emerytury rolniczej oraz do emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ust. 1, art. 24a lub art. 184 przepisw emerytalnych.

    2b. Uprawniony do renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy albo renty rodzin-nej z ubezpieczenia i do emerytury na podstawie art. 24 lub art. 24a przepisw emerytalnych traci prawo do renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy albo renty rodzinnej z ubezpieczenia, chyba e zanim wystpi z wnioskiem o prawo do emerytury na podstawie art. 24 lub art. 24a przepisw emerytalnych zoy owiadczenie, e wybiera rent rolnicz z tytuu niezdolnoci do pracy albo ren-t rodzinn z ubezpieczenia. W przypadku zoenia tego owiadczenia rodki zgromadzone na jego rachunku w otwartym funduszu emerytalnym s przeka-zywane przez ten fundusz, za porednictwem Zakadu Ubezpiecze Spoecz-nych, na dochody budetu pastwa. Owiadczenie o wyborze wiadczenia jest ostateczne i nie przysuguje od niego prawo odstpienia.

    2c. W przypadku gdy uprawniony do renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy nie spenia warunkw do emerytury rolniczej na podstawie art. 22 ust. 3, Kasa wzywa uprawnionego do renty rolniczej z tytuu niezdolnoci do pracy, w terminie co najmniej 3 miesicy przed osigniciem wieku emerytalnego, do zoenia owiadczenia, o ktrym mowa w ust. 2b.

    2d. Kasa wzywa uprawnionego do renty rodzinnej z ubezpieczenia, w terminie co najmniej 3 miesicy przed osigniciem wieku emerytalnego, do zoenia owiadczenia, o ktrym mowa w ust. 2b.

    3. (uchylony). 4. Odrbne przepisy okrelaj prawo do pobierania wiadcze w razie zbiegu u

    jednej osoby prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia z prawem do: 1) renty inwalidy wojennego i wojskowego, ktrego niezdolno do pracy po-

    zostaje w zwizku ze sub wojskow; 2) renty z tytuu niezdolnoci do pracy spowodowanej pobytem w miejscach, o

    ktrych mowa w art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o komba-tantach oraz niektrych osobach bdcych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, z pn. zm.2));

    3) renty z tytuu niezdolnoci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodo-wej;

    4) wiadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej.

    2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 181, poz.

    1515, z 2003 r. Nr 72, poz. 658, z 2004 r. Nr 46, poz. 444 i Nr 281, poz. 2779, z 2005 r. Nr 163, poz. 1362, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 658 i Nr 166, poz. 1172.

  • Kancelaria Sejmu s. 24/24

    2009-07-15

    Art. 34.

    1. Prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach okrelonych w przepisach emerytalnych. W takim przypadku nie za-wiesza si jednak wypaty czci skadkowej emerytury rolniczej lub renty rol-niczej z tytuu niezdolnoci do pracy albo nadwyki emerytury lub renty inwa-lidzkiej z ubezpieczenia spoecznego rolnikw indywidualnych i czonkw ich rodzin ponad 95 % emerytury podstawowej.

    2. Przy stosowaniu zawieszenia prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpie-czenia, zgodnie z ust. 1, nie bierze si pod uwag dochodw z dziaalnoci rol-niczej.

    Art. 35.

    1. Zasiek pogrzebowy przysuguje osobie, ktra poniosa koszty pogrzebu po mierci:

    1) ubezpieczonego, nie wyczajc osoby podlegajcej tylko ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyskiemu;

    2) uprawnionego do emerytury lub renty z ubezpieczenia; 3) czonka rodziny osoby, o ktrej mowa w pkt 1 lub 2, pozostajcego na jej

    utrzymaniu i speniajcego warunki do renty rodzinnej; 4) osoby, ktra w dniu mierci nie miaa ustalonego prawa do emerytury lub

    renty z ubezpieczenia, lecz speniaa warunki do jej przyznania i pobierania. 2. Jeeli koszty pogrzebu ponioso kilka osb, zasiek pogrzebowy ulega podziao-

    wi midzy te osoby proporcjonalnie do poniesionych kosztw. 3. Zasiek pogrzebowy przysuguje w wysokoci okrelonej w przepisach emery-

    talnych. 4. W razie zbiegu prawa do zasiku pogrzebowego na podstawie ustawy z prawem

    do zasiku pogrzebowego na podstawie odrbnych przepisw, przyznaje si zasi-ek pogrzebowy na podstawie odrbnych przepisw.

    Rozdzia 3

    Postpowanie w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia

    Art. 36. 1. Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach:

    1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a take wysokoci na-lenoci z tytuu skadek na ubezpieczenie;

    2) (uchylony);

    2a) przeduenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej; 3) ustalenia prawa do wiadcze pieninych z ubezpieczenia i ich indywidu-

    alnego wymiaru; 4) zawieszenia prawa do wiadcze;

    dodane pkt 1a i 1b w ust. 1 w art. 36 wchodz w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 25/25

    2009-07-15

    5) zawieszenia lub wstrzymania wypaty wiadcze oraz wznowienia zawie-szonej lub wstrzymanej wypaty;

    6) zwrotu nienalenie pobranych wiadcze; 7) przyznania odsetek za opnienie w wypacie wiadcze; 8) potrcenia skadek na ubezpieczenie lub innych nalenoci ze wiadcze z

    ubezpieczenia; 9) wymierzania i pobierania skadek na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzee-

    niem ust. 1a; 10) o ktrych mowa w art. 41a i 55.

    1a. Decyzje, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 9, Prezes Kasy wydaje w sprawach spor-nych.

    2. Prezes Kasy moe upowania do wydawania decyzji w sprawach, o ktrych mowa w ust. 1, pracownikw Kasy. Ponadto Prezes Kasy i Prezes Zakadu mog postanowi, e okrelone decyzje bd wydawane, z upowanienia Prezesa Ka-sy, przez pracownikw Zakadu.

    3. Od decyzji w sprawach, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 19, a take w przypadku niewydania decyzji przysuguje odwoanie do sdu w terminach i na zasadach okrelonych w przepisach Kodeksu postpowania cywilnego o postpowaniu odrbnym w sprawach z zakresu ubezpiecze spoecznych.

    4. Wniesienie odwoania do sdu od decyzji ustalajcej podleganie ubezpieczeniu i obowizek opacania nalenoci z tytuu skadek na to ubezpieczenie nie wstrzymuje wykonania tej decyzji.

    Art. 37.

    1. Rolnik jest obowizany, nie czekajc na wezwanie, w cigu 14 dni zgasza Ka-sie osoby podlegajce ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informowa Kas o okolicznociach majcych wpyw na podleganie ubezpieczeniu i o zmia-nach tych okolicznoci.

    2. Osoba pobierajca wiadczenia z ubezpieczenia jest obowizana, nie czekajc na wezwanie, w cigu 14 dni zgasza Kasie okolicznoci majce wpyw na wyso-ko i prawo pobierania tych wiadcze.

    3. Organy prowadzce ewidencj gruntw i budynkw, organy podatkowe, organy prowadzce ksigi wieczyste, Zakad, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz organy wykonawcze jednostek samorzdu terytorialnego s obowizane udziela nieodpatnie Kasie informacji niezbdnych do ustalenia okolicznoci majcych znaczenie w sprawach z zakresu ubezpieczenia.

    4. Kasa jest uprawniona do nieodpatnego korzystania z danych zgromadzonych w: 1) Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludnoci; 2) zbiorach meldunkowych; 3) krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych.

    Art. 38.

    Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa si, e:

  • Kancelaria Sejmu s. 26/26

    2009-07-15

    1) waciciel gruntw zaliczonych do uytkw rolnych lub dzierawca takich gruntw, jeeli dzierawa jest zarejestrowana w ewidencji gruntw i budyn-kw, prowadzi dziaalno rolnicz na tych gruntach;

    2) podatnik podatku rolnego lub podatku od dochodu z dziaw specjalnych prowadzi dziaalno rolnicz w rozmiarze wynikajcym z zakresu opodat-kowania;

    3) jeeli wasno lub dzierawa gruntw, o ktrych mowa w pkt 1, przysuguje kilku osobom lub jeeli obowizek podatkowy, o ktrym mowa w pkt 2, ci-y na kilku osobach kada z tych osb uczestniczy w prowadzeniu dziaal-noci rolniczej;

    4) osoba bliska rolnikowi, speniajca warunki okrelone w art. 6 pkt 2 lit. a i b, stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest zwizana z rolnikiem stosun-kiem pracy jeeli okoliczno ta zostaa stwierdzona zgodnym owiadcze-niem rolnika i tej osoby.

    Art. 39.

    1. Decyzj ustalajc podleganie ubezpieczeniu mona obj wszystkich ubezpie-czonych, za ktrych skadk opaca ten sam rolnik.

    2. Decyzja ustalajca podleganie ubezpieczeniu powinna zawiera w szczeglno-ci:

    1) okrelenie rodzaju ubezpieczenia; 2) okrelenie pocztkowej daty podlegania ubezpieczeniu; 3) okrelenie zasad obliczania skadek oraz sposobu ich opacania i obowizu-

    jcych terminw patnoci; 4) wskazanie rolnika zobowizanego do opacania skadek albo osb zobowi-

    zanych solidarnie; 5) okrelenie kwoty nalenoci z tytuu skadek wynikajcej z objcia ubezpie-

    czeniem i terminu zapaty. 3. (uchylony).

    [4. W razie zmiany stanu faktycznego lub stanu prawnego, na podstawie ktrego wydano decyzj o ustaleniu podlegania ubezpieczeniu, wydaje si now decyzj. Jeeli jednak zmianie ulegnie wysoko kwartalnych skadek, rolnikowi obowi-zanemu do ich opacania dorcza si informacj w tej sprawie.]

    Art. 39a.

    1. Odbierajcy owiadczenie, o ktrym mowa w art. 5a, pracownik Kasy poucza rolnika o skutkach prawnych tego owiadczenia i umieszcza stosown informa-cj na wydanej decyzji.

    2. Kasa niezwocznie przekazuje waciwemu oddziaowi Zakadu odpis decyzji stwierdzajcej podleganie ubezpieczeniu przez osob, o ktrej mowa w art. 5a, lub ustanie ubezpieczenia takiej osoby.

    nowe brzmienie ust. 4 w art. 39 wchodzi w ycie z dn. 1.10.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 667)

  • Kancelaria Sejmu s. 27/27

    2009-07-15

    3. Kasa niezwocznie przekazuje waciwemu oddziaowi Zakadu owiadczenie przewidziane w art. 5a.

    4. (uchylony).

    Art. 40.

    1. Skadki na ubezpieczenie opaca si co kwarta. Termin patnoci przypada ostatniego dnia pierwszego miesica danego kwartau, z zastrzeeniem art. 50.

    1a. Jeeli decyzja, w ktrej okrelono wysoko zobowiza z tytuu skadek, nie zostaa dorczona co najmniej na 14 dni przed ustawowym terminem patnoci, o ktrym mowa w ust. 1, obowizuje termin patnoci wynoszcy 14 dni od dnia dorczenia tej decyzji.

    2. Jeeli wysoko skadki jest uzaleniona od wysokoci emerytury podstawowej, przy obliczaniu wysokoci skadki przyjmuje si kwot emerytury podstawowej obowizujc w ostatnim miesicu poprzedniego kwartau.

    Art. 40a.

    1. Od skadek nieopaconych w terminie przez rolnika pobiera si od rolnika odset-ki za zwok, na zasadach i w wysokoci okrelonej w dziale III rozdzia 6 usta-wy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z pn. zm.3)).

    2. Odsetek za zwok nie nalicza si, jeeli ich wysoko nie przekracza 6,60 z.

    Art. 41. 1. Kasa dokonuje poboru skadek na ubezpieczenie. 2. Jeeli pobr skadki nastpuje w gotwce, inkasentem moe by pracownik Kasy

    lub Zakadu albo inna upowaniona osoba. Jeeli czynnoci inkasa nie nale do zakresu obowizkw pracownika, inkasentowi przysuguje prowizja na zasadach okrelonych w umowie z Kas.

    3. Inkasent jest obowizany informowa rolnika o sposobie obliczania wysokoci skadki.

    Art. 41a.

    1. Prezes Kasy lub upowaniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uza-sadnionych wanym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzgldnia-jc moliwoci patnicze wnioskodawcy oraz stan finansw funduszw emery-talno-rentowego i skadkowego, moe:

    1) odroczy termin patnoci nalenoci z tytuu skadek na ubezpieczenie, rozoy ich spat na raty lub umorzy w caoci lub w czci;

    2) umorzy nalenoci Kasy z tytuu nienalenie pobranych wiadcze w cao-ci lub czci.

    3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz.

    727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199, z 2006 r. Nr 66, poz. 470, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1031, Nr 217, poz. 1590 i Nr 225, poz. 1635 oraz z 2007 r. Nr 112, poz. 769, Nr 120, poz. 818, Nr 192, poz. 1378 i Nr 225, poz. 1671.

  • Kancelaria Sejmu s. 28/28

    2009-07-15

    2. Prezes Kasy lub upowaniony przez niego pracownik Kasy moe take, z urz-du, umorzy cz lub cao nalenoci z tytuu skadek, w przypadku ich ca-kowitej niecigalnoci, ktra zachodzi, gdy:

    1) w wyniku postpowania egzekucyjnego lub na podstawie posiadanych do-kumentw stwierdzono, e dunik nie posiada rde dochodu i majtku, z ktrego mona dochodzi nalenoci, oraz brak jest moliwoci przeniesie-nia odpowiedzialnoci;

    2) dunik zmar, nie pozostawiajc majtku, z ktrego mona by dochodzi nalenoci, i jednoczenie nie ma moliwoci przeniesienia odpowiedzial-noci;

    3) kwota nalenoci nie przekracza piciokrotnej wartoci upomnienia w po-stpowaniu egzekucyjnym;

    4) jest oczywiste, e w postpowaniu egzekucyjnym dotyczcym nalenoci nie uzyska si kwoty przewyszajcej koszty postpowania egzekucyjnego.

    3. Umorzenie skadek powoduje rwnie umorzenie odsetek za zwok w caoci lub w takiej czci, w jakiej zostay umorzone skadki, oraz powoduje umorze-nie nalenych Kasie kosztw upomnienia.

    4. Od nalenoci z tytuu skadek, ktrych spat rozoono na raty, nie nalicza si odsetek za zwok, poczwszy od nastpnego dnia po wpywie wniosku.

    5. Jeeli dunik nie opaci w terminie odroczonej skadki lub ustalonych przez Kas rat, kwota niezapaconych skadek staje si wymagalna wraz z odsetkami za zwok liczonymi od dnia nastpujcego po dniu, w ktrym upywa termin patnoci wynikajcy z art. 40.

    6. W razie dokonywania wpat na poczet rat, na jakie zostaa rozoona naleno z tytuu skadek, wpat zalicza si na poczet skadek o najwczeniejszym terminie patnoci i nalenych od nich odsetek za zwok.

    Art. 41b.

    1. Nalenoci z tytuu skadek ulegaj przedawnieniu po upywie 10 lat, liczc od dnia, w ktrym stay si wymagalne, z zastrzeeniem ust. 27.

    2. Nie ulegaj przedawnieniu nalenoci z tytuu skadek zabezpieczone hipotek, jednake po upywie terminu przedawnienia nalenoci te mog by egzekwo-wane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokoci zalegych skadek i odsetek za zwok liczonych do dnia przedawnienia.

    3. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna si, a rozpoczty ulega zawieszeniu od dnia podjcia decyzji o rozoeniu nalenoci na raty lub odroczeniu terminu patnoci, do dnia terminu patnoci odroczonej nalenoci z tytuu skadek lub ostatniej raty, z zastrzeeniem ust. 4.

    4. Jeeli w ustalonym terminie dunik nie zapaci ktrejkolwiek z rat, na jakie zo-staa rozoona naleno, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna si, a rozpoczty ulega zawieszeniu od dnia podjcia decyzji o rozoeniu nalenoci na raty, do dnia podjcia decyzji o wyganiciu decyzji o rozoeniu na raty na-lenoci z tytuu skadek.

    5. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjcia pierwszej czynnoci zmierzajcej do wyegzekwowania nalenoci z tytuu skadek, o kt-rej dunik zosta zawiadomiony, do dnia zakoczenia postpowania egzekucyj-nego.

  • Kancelaria Sejmu s. 29/29

    2009-07-15

    6. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogoszenie upadoci. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna si na nowo od dnia nastpujcego po dniu uprawomocnienia si postanowienia o ukoczeniu postpowania upadociowe-go lub jego umorzeniu.

    7. Przedawnienie nalenoci z tytuu skadek wynikajcych z decyzji o odpowie-dzialnoci osoby trzeciej lub nastpcy prawnego nastpuje po upywie 5 lat, li-czc od koca roku kalendarzowego, w ktrym decyzja zostaa wydana.

    8. Bieg terminu przedawnienia zawiesza si, jeeli wydanie decyzji jest uzalenio-ne od rozstrzygnicia zagadnienia wstpnego przez inny organ lub sd. Zawie-szenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w ktrym decyzja innego or-ganu staa si ostateczna lub orzeczenie sdu uprawomocnio si, nie duej jed-nak ni 2 lata.

    9. Bieg przedawnienia terminu, o ktrym mowa w ust. 1, ulega zawieszeniu od dnia mierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia si postanowienia sdu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie duej jednak ni do dnia, w ktrym upyny 2 lata od mierci spadkodawcy.

    10. Nadpacone lub nienalenie opacone skadki podlegaj z urzdu zaliczeniu na poczet zalegych lub biecych skadek, a w razie ich braku na poczet przy-szych skadek, chyba e patnik zoy wniosek o zwrot skadek.

    11. Nadpacone lub nienalenie opacone skadki nie podlegaj zwrotowi, jeeli od dnia ich opacenia upyno 10 lat.

    12. Kasa zawiadamia patnika o kwocie nadpaconych lub nienalenie opaconych skadek podlegajcych zwrotowi, jeeli s one wysze od kwoty, o ktrej mowa w ust. 15.

    13. Patnik moe, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o ktrym mowa w ust. 12, zoy wniosek o zwrot nadpaconych lub nienalenie opaco-nych skadek.

    14. W przypadku braku przyszych nalenoci z tytuu skadek, nadpacone lub nie-nalenie opacone skadki podlegaj zwrotowi z urzdu.

    15. Nie podlegaj zwrotowi nadpacone lub nienalenie opacone skadki nieprze-kraczajce rwnowartoci sumy kosztw powiadomienia patnika o nadpacie li-stem poleconym oraz kosztw jej zwrotu.

    Art. 42.

    Kasa prowadzi ewidencj okresw podlegania ubezpieczeniu i opacania skadek za kadego ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo wgldu do ewidencji w zakresie dotyczcym jej spraw oraz zgaszania uwag i zastrzee.

    Art. 43. 1. Kasa wydaje legitymacje dla ubezpieczonych, emerytw, rencistw oraz czon-

    kw ich rodzin. 2. Prezes Kasy okrela szczegowe zasady wydawania legitymacji, o ktrych mo-

    wa w ust. 1, oraz dokonywania w nich wpisw.

  • Kancelaria Sejmu s. 30/30

    2009-07-15

    Art. 44. 1. Prawo do wiadcze z ubezpieczenia ustala si na wniosek osoby zainteresowa-

    nej albo innej osoby majcej interes prawny w ustaleniu tego prawa. 2. Prawo do wiadcze z ubezpieczenia lub ich wysoko ustala si ponownie, na

    wniosek osoby zainteresowanej albo z urzdu, jeeli po uprawomocnieniu si decyzji zostan przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okolicznoci, majce wpyw na prawo do wiadcze lub ich wysoko.

    3. Zmiany w indywidualnym wymiarze wiadcze z ubezpieczenia, wynikajce ze zmian w przepisach prawa, ustala si z urzdu.

    4. Zawieszenie prawa do wiadcze oraz zawieszenie lub wstrzymanie ich wypaty stosuje si z urzdu.

    5. Wznowienie zawieszonej lub wstrzymanej wypaty wiadczenia bd jego czci nastpuje na wniosek.

    Art. 45.

    1. O zaistnieniu wypadku przy pracy rolniczej poszkodowany, rolnik, domownik lub inna osoba s zobowizane zawiadomi Kas bez zbdnej zwoki, jednak nie pniej ni w terminie 6 miesicy od dnia jego zaistnienia.

    2. Jeeli zachodzi przypuszczenie, e poszkodowany w chwili wypadku by w sta-nie nietrzewym lub pod wpywem rodkw odurzajcych, substancji psycho-tropowych lub innych rodkw o podobnym dziaaniu, lekarz udzielajcy pierw-szej pomocy kieruje poszkodowanego na badania niezbdne do ustalenia ich zawartoci w organizmie. Poszkodowany jest obowizany podda si temu ba-daniu. Odmowa poddania si badaniu lub inne zachowanie uniemoliwiajce je-go przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do wiadczenia z tytuu wy-padku przy pracy rolniczej, chyba e poszkodowany udowodni, e miay miej-sce przyczyny, ktre uniemoliwiy poddanie si temu badaniu. Koszty tego ba-dania pokrywa Kasa.

    3. Niedopenienie przez poszkodowanego lub rolnika obowizku, o ktrym mowa w ust. 1, ocenia si przy ustalaniu okolicznoci i przyczyn wypadku oraz prawa do jednorazowego odszkodowania.

    4. Kasa ustala okolicznoci i przyczyny wypadku przy pracy rolniczej. Osoba upowaniona przez Prezesa Kasy ma prawo dokona ogldzin miejsca i przed-miotw zwizanych z wypadkiem oraz przeprowadzi dowody z zezna po-szkodowanego i wiadkw.

    5. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi okreli, w drodze rozporzdzenia, spo-sb i tryb zgaszania wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego okolicz-noci i przyczyn, uwzgldniajc:

    1) sposb dokumentowania wypadku przy pracy rolniczej, 2) zgaszanie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytuu wypadku przy

    pracy rolniczej, 3) prowadzenie postpowania dowodowego w celu ustalenia okolicznoci i

    przyczyn wypadku przy pracy rolniczej, 4) informacje, ktre powinny si znale w protokole powypadkowym

    biorc pod uwag konieczno zapewnienia jednolitoci procedur przy usta-laniu okolicznoci i przyczyn tych wypadkw.

  • Kancelaria Sejmu s. 31/31

    2009-07-15

    Art. 46.

    1. Orzeczenia dotyczce: 1) trwaej i okresowej cakowitej niezdolnoci do pracy w gospodarstwie rol-

    nym, 2) staego i dugotrwaego uszczerbku na zdrowiu, 3) niezdolnoci do samodzielnej egzystencji, 4) czasowej niezdolnoci do pracy trwajcej duej ni 180 dni, 5) celowoci przekwalifikowania zawodowego z powodu trwaej cakowitej

    niezdolnoci do pracy w gospodarstwie rolnym, 6) wskaza do rehabilitacji leczniczej, 7) innych okolicznoci warunkujcych przyznanie wiadcze z ubezpieczenia

    spoecznego rolnikw w zwizku z prowadzonym postpowaniem o ustalenie prawa do wiadcze

    wydaj w pierwszej instancji lekarze rzeczoznawcy Kasy, a w drugiej instancji komisje lekarskie Kasy.

    2. Prawomocne orzeczenie lekarza rzeczoznawcy Kasy lub orzeczenie komisji le-karskiej Kasy stanowi podstaw do wydania decyzji w sprawie wiadcze prze-widzianych w ustawie, do ktrych prawo uzalenione jest od stwierdzenia:

    1) staego lub dugotrwaego uszczerbku na zdrowiu lub mierci wskutek wy-padku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, lub

    2) trwaej lub okresowej cakowitej niezdolnoci do pracy w gospodarstwie rolnym, lub

    3) niezdolnoci do samodzielnej egzystencji. 3. Prezes Kasy sprawuje nadzr nad orzekaniem lekarzy rzeczoznawcw Kasy i

    komisji lekarskich Kasy. 4. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi okreli, w drodze rozporzdzenia:

    1) szczegowe warunki orzekania o cakowitej niezdolnoci do pracy w go-spodarstwie rolnym oraz orzekania o celowoci przekwalifikowania zawo-dowego,

    2) tryb postpowania orzeczniczego, 3) tryb i termin wnoszenia odwoa od orzecze lekarzy rzeczoznawcw Kasy, 4) formy nadzoru nad orzekaniem lekarzy rzeczoznawcw Kasy i komisji le-

    karskich Kasy, 5) dodatkowe kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy realizujcych za-

    dania z zakresu orzecznictwa lekarskiego majc na uwadze konieczno zapewnienia w Kasie jednolitoci stosowania

    procedur dotyczcych realizacji zada z zakresu orzecznictwa lekarskiego. 5. Stwierdzenia rolniczej choroby zawodowej dokonuje waciwy pastwowy po-

    wiatowy inspektor sanitarny w trybie okrelonym w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

  • Kancelaria Sejmu s. 32/32

    2009-07-15

    Art. 47. 1. Okolicznoci, o ktrych mowa w art. 28 ust. 7, ustala si na podstawie zawiad-

    czenia waciwego starosty lub wjta. 2. Spenienie warunku niemoliwoci sprzeday nieruchomoci, w myl art. 28 ust.

    7 pkt 1, stwierdza Agencja Wasnoci Rolnej Skarbu Past wa 4) lub upowanio-ny przez ni wjt.

    3. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporzdzenia, okrela szczegowy tryb postpowania w sprawach, o ktrych mowa w ust. 2, oraz za-sady pokrywania kosztw dokonanych czynnoci przez Kas, a w uzasadnio-nych przypadkach przez wnioskodawc.

    Art. 48.

    1. Wysoko wiadczenia lub jego okrelonej czci ustala si za pomoc wskani-ka wymiaru, jeeli przewiduje to ustawa lub jeeli wysoko ta pozostaje w sta-ym stosunku do wysokoci emerytury podstawowej, a wiadczenie nie ma cha-rakteru jednorazowego.

    2. wiadczenie, ktrego wysoko jest ustalona za pomoc wskanika wymiaru, wypaca si w kwocie odpowiadajcej iloczynowi tego wskanika i aktualnej emerytury podstawowej.

    3. W kadym przypadku zmiany wysokoci emerytury podstawowej wypaca si wiadczenie, o ktrym mowa w ust. 1, w odpowiednio zmienionej wysokoci, z uwzgldnieniem terminw waloryzacji emerytur i rent przysugujcych na pod-stawie przepisw emerytalnych o czym zawiadamia si uprawnionego.

    Art. 49.

    1. Wypata wiadczenia z ubezpieczenia nastpuje przez dorczenie uprawnionemu nalenej kwoty za porednictwem poczty lub innej osoby. Za zgod uprawnio-nego Kasa moe stosowa inne formy wypaty.

    2. Wypata wiadczenia przysugujcego co miesic jako wiadczenie stae lub okresowe nastpuje kadego miesica w dniu oznaczonym w decyzji, z zastrze-eniem ust. 3.

    3. Jeeli miesiczna wypata wiadcze z ubezpieczenia, o ktrych mowa w ust. 2, nie przekroczyaby kwoty emerytury podstawowej, wiadczenie moe by wy-pacone z gry, tak aby jedna wypata bya rwna co najmniej kwocie najniszej emerytury.

    Art. 50.

    1. Kasa moe potrca z wypacanych wiadcze z ubezpieczenia zalege skadki na ubezpieczenie spoeczne rolnikw indywidualnych i czonkw ich rodzin lub na ubezpieczenie, wraz z odsetkami, a take skadki na ubezpieczenie za biecy kwarta; dotyczy to tylko skadek za osob pobierajc wiadczenie, z wyjt-kiem domownika, oraz skadek, do ktrych opacenia zobowizana jest ta osoba.

    4) Obecnie: Agencja Nieruchomoci Rolnych, stosownie do art. 18 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r.

    o ksztatowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592), ktra wesza w ycie z dniem 16 lipca 2003 r.

  • Kancelaria Sejmu s. 33/33

    2009-07-15

    Ponadto z emerytur i rent mog by potrcane inne nalenoci na zasadach okre-lonych w odrbnych przepisach.

    2. O dokonywaniu potrcenia orzeka si w decyzji ustalajcej prawo do wiadcze-nia albo w odrbnej decyzji.

    Art. 51.

    Egzekucj nalenoci z tytuu nieopaconych w terminie skadek na ubezpieczenie spoeczne rolnikw prowadzi si w trybie przepisw o postpowaniu egzekucyjnym w administracji.

    Art. 52.

    1. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje si odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpiecze spoecznych, a ponadto:

    1) do skadek na ubezpieczenie stosuje si odpowiednio art. 12, art. 26, art. 29 1 i 2, art. 51 1, art. 55, art. 59 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 1, art. 62 1 i 5, art. 72 1 pkt 1 i 4, art. 73 1 pkt 1 i 5, art. 75 2 pkt 1 lit. c, art. 77 1 pkt 2, art. 77b 2 i 4, art. 78 1, 3 pkt 3 lit. a i 4, art. 79 2 pkt 3, art. 91, art. 97 1, art. 97a5), art. 98 1 i 2 pkt 1, 2 i 7, art. 100 1, art. 101 1, art. 105, art. 106 1 i 2, art. 107 1, 1a i 2 pkt 2 i 4, art. 108 1 i 4, art. 110 1, 2 pkt 2 i 3, art. 111 14 i 5 pkt 1, art. 112 1 pkt 1 i 2, 3, 4 pkt 2 i 57, art. 118 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordyna-cja podatkowa;

    2) do przyznawania wiadcze z ubezpieczenia i do ich wypaty stosuje si odpowiednio przepisy regulujce przyznawanie i wypat odpowiednich wiadcze przysugujcych pracownikom i czonkom ich rodzin.

    2. Zasady zwrotu nienalenie pobranych wiadcze oraz ustalania odsetek za opnienia w wypacie wiadcze okrelaj przepisy emerytalne oraz przepisy ustawy o systemie ubezpiecze spoecznych oraz ustawy o wiadczeniach pie-ninych w razie choroby i macierzystwa.

    Art. 52a.

    Do skadek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, wymierzania odsetek za zwok, egzekucji, dokonywania zabezpiecze na wszystkich nieruchomociach dunika oraz stosowania ulg i umorze stosuje si odpowiednio przepisy dotyczce skadek na ubezpieczenie spoeczne rolnikw.

    Rozdzia 4

    Inne sprawy zwizane z ubezpieczeniem

    5) Uchylony przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja po-

    datkowa oraz o zmianie niektrych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), ktra wesza w ycie z dniem 1 wrzenia 2005 r.

  • Kancelaria Sejmu s. 34/34

    2009-07-15

    Art. 53. (uchylony).

    Art. 54. (uchylony).

    Art. 55.

    1. Prezes Kasy moe przyzna emerytur, rent rolnicz z tytuu niezdolnoci do pracy lub rent rodzinn rolnikowi lub domownikowi lub czonkom rodziny zmarego rolnika lub domownika, pomimo niespenienia, wskutek szczeglnych okolicznoci, warunkw okrelonych w ustawie, jeeli zainteresowana osoba nie ma niezbdnych rodkw utrzymania i nie moe ich uzyska ze wzgldu na wiek lub stan zdrowia.

    2. wiadczenie przewidziane w ust. 1 przyznaje si w wysokoci nieprzekraczaj-cej wysokoci odpowiedniego wiadczenia z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.

    2a. Prezes Kasy moe emerytowi lub rencicie, ktremu na skutek niezaprzestania prowadzenia dziaalnoci rolniczej wypata czci uzupeniajcej wiadczenia zostaa zawieszona w caoci, przyzna prawo do wypaty 50 % tej czci na czas okrelony, jeeli istniej szczeglne przeszkody w zaprzestaniu prowadze-nia dziaalnoci rolniczej.

    3. (uchylony).

    Art. 55a.

    W sprawach nieuregulowanych w art. 55 stosuje si odpowiednio przepisy o przy-znawaniu i wypacie wiadcze z ubezpieczenia.

    Art. 56. Jeeli przyczyn wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej bya wadliwo rodka stosowanego przy pracy lub nieprawidowo wiadczonej usugi, za ktr odpowiedzialno cywiln ponosi osoba niebdca poszkodowanym lub rolnikiem, na ktrego rachunek poszkodowany pracowa, Prezes Kasy moe do-chodzi od tej osoby zwrotu wydatkw ponoszonych na wiadczenia z ubezpieczenia z tytuu wypadku przy pracy albo choroby zawodowej.

    Art. 57. (uchylony).

    Art. 58.

    1. Na wniosek waciciela gruntw wchodzcych w skad gospodarstwa rolnego, ktry ma ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ktrego maonek ma ustalone takie prawo, jeeli zachodz okolicznoci okrelone w art. 28 ust. 7 pkt 1, wskazan we wniosku nieruchomo przejmuje si na wa-sno Skarbu Pastwa za odpatnoci.

  • Kancelaria Sejmu s. 35/35

    2009-07-15

    2. Przejcie nieruchomoci i ustalenie odpatnoci nastpuje w drodze decyzji Agencji Wasnoci Rolnej Skarbu Pastwa6).

    2a. Nalenoci za odpatne przejmowanie nieruchomoci na wasno Skarbu Pa-stwa pokrywane s w caoci z budetu pastwa w formie dotacji.

    3. Nieruchomoci przejte na podstawie ust. 1 wchodz w skad Zasobu Wasnoci Rolnej Skarbu Pastwa.

    4. Do odpowiedzialnoci za zobowizania zwizane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego stosuje si odpowiednio art. 5267) Kodeksu cywilnego.

    5. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporzdzenia, okrela szczegowe zasady i tryb postpowania w sprawach, o ktrych mowa w ust. 1, w tym sposb ustalania odpatnoci i wypacania nalenoci z tego tytuu.

    Rozdzia 5

    Organizacja i zakres dziaania Kasy oraz Rady Rolnikw

    Art. 59. 1. Prezesa Kasy powouje Prezes Rady Ministrw, spord osb wyonionych w

    drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra waciwego do spraw rozwoju wsi. Prezes Rady Ministrw odwouje Prezesa Kasy.

    2. Prezes Kasy moe mie jednego zastpc albo dwch zastpcw. Zastpc Pre-zesa Kasy powouje minister waciwy do spraw rozwoju wsi, spord osb wy-onionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek Prezesa, zoony po zasigniciu opinii Rady Rolnikw. Minister waciwy do spraw rozwoju wsi odwouje zastpc Prezesa Kasy.

    3. Prezes kieruje Kas oraz wykonuje zadania przewidziane w ustawie i zadania wynikajce z odrbnych przepisw.

    4. Stanowisko Prezesa Kasy moe zajmowa osoba, ktra: 1) posiada tytu zawodowy magistra lub rwnorzdny; 2) jest obywatelem polskim; 3) korzysta z peni praw publicznych; 4) nie bya skazana prawomocnym wyrokiem za umylne przestpstwo lub

    umylne przestpstwo skarbowe; 5) posiada kompetencje kierownicze; 6) posiada co najmniej 6-letni sta pracy, w tym co najmniej 3-letni sta pracy

    na stanowisku kierowniczym; 7) posiada wyksztacenie i wiedz z zakresu spraw nalecych do waciwoci

    Prezesa Kasy. 5. Informacj o naborze na stanowisko Prezesa Kasy ogasza si przez umieszcze-

    nie ogoszenia w miejscu powszechnie dostpnym w siedzibie urzdu oraz w

    6) Obecnie: Agencja Nieruchomoci Rolnych, stosownie do art. 18 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r.

    o ksztatowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592), ktra wesza w ycie z dniem 16 lipca 2003 r.

    7) Uchylony przez art. 1 pkt 34 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektrych innych ustaw (Dz. U. Nr 49, poz. 408), ktra wesza w ycie z dniem 25 wrze-nia 2003 r.

  • Kancelaria Sejmu s. 36/36

    2009-07-15

    Biuletynie Informacji Publicznej, o ktrym mowa w ustawie z dnia 6 wrzenia 2001 r. o dostpie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z pn. zm.8)), i Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrw. Ogoszenie powinno zawiera:

    1) nazw i adres Kasy; 2) okrelenie stanowiska; 3) wymagania zwizane ze stanowiskiem wynikajce z przepisw prawa; 4) zakres zada wykonywanych na stanowisku; 5) wskazanie wymaganych dokumentw; 6) termin i miejsce skadania dokumentw; 7) informacj o metodach i technikach naboru.

    6. Termin, o ktrym mowa w ust. 5 pkt 6, nie moe by krtszy ni 10 dni od dnia opublikowania ogoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Preze-sa Rady Ministrw.

    7. Nabr na stanowisko Prezesa Kasy przeprowadza zesp, powoany przez mini-stra waciwego do spraw rozwoju wsi, liczcy co najmniej 3 osoby, ktrych wiedza i dowiadczenie daj rkojmi wyonienia najlepszych kandydatw. W toku naboru ocenia si dowiadczenie zawodowe kandydata, wiedz niezbdn do wykonywania zada na stanowisku, na ktre jest przeprowadzany nabr, oraz kompetencje kierownicze.

    8. Ocena wiedzy i kompetencji kierowniczych, o ktrych mowa w ust. 7, moe by dokonana na zlecenie zespou przez osob niebdc czonkiem zespou, ktra posiada odpowiednie kwalifikacje do dokonania tej oceny.

    9. Czonek zespou oraz osoba, o ktrej mowa w ust. 8, maj obowizek zachowa-nia w tajemnicy informacji dotyczcych osb ubiegajcych si o stanowisko, uzyskanych w trakcie naboru.

    10. W toku naboru zesp wyania nie wicej ni 3 kandydatw, ktrych przedsta-wia ministrowi waciwemu do spraw rozwoju wsi.

    11. Z przeprowadzonego naboru zesp sporzdza protok zawierajcy: 1) nazw i adres Kasy; 2) okrelenie stanowiska, na ktre by prowadzony nabr, oraz liczb kandyda-

    tw; 3) imiona, nazwiska i adresy nie wicej ni 3 najlepszych kandydatw uszere-

    gowanych wedug poziomu speniania przez nich wymaga okrelonych w ogoszeniu o naborze;

    4) informacj o zastosowanych metodach i technikach naboru; 5) uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyonienia kandydata; 6) skad zespou.

    12. Wynik naboru ogasza si niezwocznie przez umieszczenie informacji w Biule-tynach Informacji Publicznej, o ktrych mowa w ust. 5. Informacja o wyniku naboru zawiera:

    1) nazw i adres Kasy; 2) okrelenie stanowiska, na ktre by prowadzony nabr;

    8) Zmiany wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr

    240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 132, poz. 1110.

  • Kancelaria Sejmu s. 37/37

    2009-07-15

    3) imiona, nazwiska wybranych kandydatw oraz ich miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisw Kodeksu cywilnego albo informacj o niewyonieniu kandydata.

    13. Umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Mi-nistrw ogoszenia o naborze oraz o wyniku tego naboru jest bezpatne.

    14. Zesp przeprowadzajcy nabr na stanowiska, o ktrych mowa w ust. 2, powo-uje Prezes Kasy.

    15. Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowisko, o ktrym mowa w ust. 2, stosuje si odpowiednio ust. 4-13.

    16. Prezes Kasy wsppracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminal-nych w zakresie niezbdnym do realizacji jego zada ustawowych.

    Art. 59a.

    1. Nabr kandydatw do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Kasie jest otwarty i konkurencyjny.

    2. Ogoszenie o naborze zamieszcza si w Biuletynie Informacji Publicznej, o kt-rym mowa w ustawie z dnia 6 wrzenia 2001 r. o dostpie do informacji pu-blicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z pn. zm.9)), oraz w miejscu powszechnie dostpnym w jednostce organizacyjnej, w ktrej jest prowadzony nabr.

    Art. 59b.

    Informacje o kandydatach, ktrzy zgosili si do naboru, stanowi informacj pu-bliczn w zakresie objtym wymaganiami okrelonymi w ogoszeniu o naborze.

    Art. 59c. Termin do skadania dokumentw, okrelony w ogoszeniu o naborze, nie moe by krtszy ni 14 dni od dnia opublikowania tego ogoszenia w Biuletynie Informacji Pub