ursula le guin

Download URSULA LE GUIN

Post on 11-Jan-2017

227 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • miesicznik mionikw fantastyki11 (374) 2013 cena 9 z 99 gr (w tym 8% Vat)

    Opowiadania: Jeff Noon, Leonid Kudriawcew, Chen Quifan, Grzegorz Pirkowski, Przemysaw Kope, Karol Nowacki

    ZOTY JUBILEUSZ 50 LAT DOKTORA WHO

    ju w sprzeday

    IND

    EKS 358398

    PRSZYSKIM E D I A

    P R S Z Y S K I M E D I A

    2013 Enders Game Holdings LLC

    9 770867 132305

    ISSN 0867-132X11

    FANTASTYCZNY WIAT CHINY CZ. 1

    CUDOWNY MZG JZEFA PISUDSKIEGO

    ASY W TALII ORSONA SCOTTA CARDA

    URSULA LE GUIN CRKA SMOKW

  • Wikszo seriali ma szczcie, jeli przetrwa kilka sezonw. Tymczasem obchodzcy wanie 50. urodziny Doktor Who liczy ich ju ponad trzydzieci!

    Cykl o Ziemiomorzu Ursuli K. Le Guin to kanon wiatowej fantastyki. Bardziej ni jakiekolwiek inne utwory przyczyni si do uznania fantasy za penowartociow literatur.

    Orson Scott Card naley do najpodniejszych amerykaskich twrcw. Ma zacicie publicysty, a jego wypowiedzi budz emocje i kontrowersje.

    Co bohater narodowy moe mie wsplnego z fantastyk z lamusa? Jeli jest to sam Jzef Pisudski, to moe, i to sporo.

    P U B L I C Y S T Y K A 2 ZAPOWIEDZI 3 ZASTRZYK PRZYSZOCI Mateusz Wielgosz 4 DOKTOR KTO? Andrzej Kaczmarczyk 8 FANTASTYCZNY WIAT CHINY CZ.1 Marek Grzywacz 10 CRKA SMOKW Marek Oziewicz 13 TRZY PYTANIA DO URSULI LE GUIN Micha Hernes 14 TALIA CARDA Joanna Kuakowska 63 HERETYCY I RELIGIANCI Maciej Parowski 65 MARSZAEK Z LAMUSA Agnieszka Haska, Jerzy Stachowicz67 POWRT DO NOWOCI Emil Strzeszewski 72 UCIEKAJCA PROZA YCIA Rafa Kosik 78 WIDZIE ZNACZY Y ukasz Orbitowski

    P R O Z A P O L S K A17 CYROGRAF Grzegorz Pirkowski29 ZAGADA Przemysaw Kope33 AETERNITAS Karol Nowacki

    P R O Z A Z A G R A N I C Z N A38 IDEALNY TEKST I TAJNA OPOWIE Leonid Kudriawcew47 PIKSELOWA MASKA Jeff Noon54 ROK SZCZURA Chen Quifan

    R E C E N Z J E 68 KSIKI 74 FILM 75 GRA 76 KOMIKS

    11/2013

    PolubNow FantastyknaFacebooku!

    Skrupulatyzm to obsesja polegajca na tym, e czowiek wszdzie widzi grzech; doszuka si diaba tkwicego w kadym niewinnym szczegle. W teo-logii chrzecijaskiej jest uwaany za zaburzenie sumienia. Niestety, dotknici nim ludzie robi wo-k siebie duo zamieszania, a ich wyskoki czsto s naganiane jako woda na antyklerykalny myn albo kuriozum do obmiania.

    Tak jest np. z artykuem Magiczne symbole czy znasz ich znaczenie? M. Wiczkowskiej, z ktrego mona si dowiedzie m.in., e jedno-roec jest symbolem wolnoci seksualnej mioci lesbijskiej, homoseksualizmu, seksu grupowego. Co prawda funkcjonowa w dokadnie odwrotnym znaczeniu cnoty i czystoci ale moe autorka miaa na myli odwrconego jednoroca, kopyt-kami do gry. Bo i ko by si tarza ze miechu.

    Gabriele Kuby, autorka ksiki Harry Potter dobry czy zy, uwaa, e cykl Rowling zosta stworzony, aby zniszczy obyczaje i metodycznie rozmontowuje kolejne tomy w poszukiwaniu treci zabijajcych denie do pikna i witoci. Kuby odkrya w powieciach m.in. satanistyczn rze-czywisto, profanacje symboli chrzecijaskich i przemycan ideologi rasistowsk. Wtruje jej jezuicki specjalista od okultyzmu, o. Aleksander Posacki. W jego przypadku walka z Harrym Potte-rem to wierzchoek gry lodowej. Wszystkie czstki merytorycznej wiedzy, ktrej trudno mu odmwi, s jak komrki wchowe w nosie goczego psa, ktry tak zafiksowa si na tropieniu piekielnej siarki, e zapomnia o istnieniu innych zapachw.

    Teologia jako rdo sumienia skrupulanckiego dopuszcza zarwno zaburzenia psychiczne, jak przyczyny nadprzyrodzone. Ludzie obsesyjnie tro-picy diaba na kadym kroku nie bior pod uwag tego, e najciemniej jest zawsze pod latarni. I e szatan, ktrego szukaj (podpowied: Lucyfer lu-cis ferre nioscy wiato), ju dawno wygodnie rozgoci siw ich gowach.

    Jerzy Rzymowski

    P.S. Ten numer NF jest dostpny midzy Halloween a Andrzejkami. Zapraszam do lektury!

    Alyx DellamonicaO tym, co dzikie

    Marcin PodlewskiEdmund po drugiej stronie lustra

    I miejsce w konkursie literackim!

    FANTASTYKA WYDANIE SPECJALNE 4/2013

    od24 padziernika

    SZATAN POD LATARNI

    04

    14

    10

    65

    w nastpnym numerze:

    fot.

    J. L

    ubas

  • niec miesica bdzie okazja wybra si z Disneyem do Krainy lodu.

    Skoro ju wspomnielimy o Thorze, moemy przej do Thorgala, ktry w tym miesicu objawi si w podwj-nej postaci: tomach Kah-Aniel oraz Sojusze z serii o Kriss de Valnor. Cho ja osobicie najbardziej czekam na kolejn odson Stranikw. Pocztku, w ktrej tym razem poznamy przeszo Komedianta i Rorschacha.

    Do ksiek przejdziemy pynnie, bo pozycj, ktra czy t kategori z opisywanym wczeniej komiksem Niezwyk histori Marvel Comics (tytu chyba wszystko wyjania) autorstwa Seana Howea. Ju ostrz sobie na to pazurki, tym bardziej, e uwielbiam filmy dokumentalne o komiksach, a do-tychczas nikt porzdnego o tym wydawnictwie nie nakrci.

    Jeli za chodzi o pozostae ksiki, znowu jest le, bo gdyby czowiek mia to wszystko kupi, to by musia nerk sprzeda. Pozycj obowizkow jest pierwsze w Polsce zbior-cze wydanie Ziemiomorza Ursuli K. Le Guin blisko 1000 stron arcydziea! A skoro jestemy przy klasykach, do ksigar wybior si zapewne take fani Terryego Pratchetta (ukae si przewodnik w przypomniany) i Philipa Jos Farmera w kocu do sprzeday trafi maj Bogowie wiata Rzeki. Zostao Wam jeszcze troch pienidzy? Moecie je wyda na now odson serii Felix, Net i Nika, Czarn Hacz, albo na Mot, czyli kontynuacj wietnego Skadanego noa K.J. Parker. Tudzie na Tysic jesieni Jacoba de Zoeta Davida Mitchella, nowy zbir opowiada Andrzeja Pilipiuka, albo co oryginalnego: Na szczcie mleko Neila Gaimana lub ksik kucharsk Uczta lodu i ognia

    Marcin Zwierzchowski

    ksiki

    komiks

    na listopad polecamy:

    Mitchell David Tysic jesieni Jacoba deZoeta powie autora Atlasu chmur.

    Le Guin Ursula, Ziemiomorze wszystkie powieci i opowiadania wjednej ksice.

    Thor: Mroczny wiat nordycki bg gromu kopie tyki mrocznym elfom.

    Stranicy. Pocztek. Komediant / Rorschach druga odsona serii prequeli do klasycznego komiksu.

    ID wITA?

    Po czym pozna, e powoli zblia si Boe Narodzenie? W hiper-marketach okropna muzyka zostaje zastpiona okropn witeczn muzyk, a wystawy zaczynaj si rumieni mikoajow czerwieni to raz. Jednak dla nas, kulturoercw, niechybnym znakiem, e Gwiazdka tu-tu, jest radykalne zwikszenie oferty wydawniczej.

    Zacznijmy jednak od kina, bo tutaj jeszcze spokojnie (i tak wiadomo, e wszyscy czekaj na drugiego Hobbita), cho te nader ciekawie. Po kilku mie-sicach przerwy wrcimy do uni-wersum Marvela, a tym razem naszym przewodnikiem bdzie Thor, ktry zwiedzi Mroczny wiat. Potem dwa tygodnie bez fantastyki na wielkim ekranie, a w kocu dugo wyczekiwane W piercieniu ognia, czyli druga odsona serii Igrzyska mierci. Poniewa za listopad to ju prawie zima, na sam ko-

    film

    Fot.

    A. K

    aczo

    rek

  • Nie sposb wskaza jednego twrcy Doktora Who. Kiedy w 1962 w BBC postanowiono wyprodukowa nowy serial SF dla modzie-y, w burzy mzgw brao udzia wielu ludzi, ktrych pomysy w rnym stopniu przyczyniy si do nada-nia Doktorowi ostatecznego ksztatu. Najwicej zawdziczamy Sydneyowi Newmanowi, ktry wy-myli tajemniczego podrnika i jego wehiku czasu, wikszy wewntrz ni na zewntrz, synny TARDIS.

    Wikszo z tego, co dzi wiemy o bohaterze, dopisywano na przestrzeni wielu lat. Za czasw pierwszego Doktora (William Hartnell), przeka-zano jedynie, e wbrew pozorom nie pochodzi on z Ziemi, e jest genialnym naukowcem i e z ja-kiego powodu uciek od swoich pobratymcw. Natomiast za to, e TARDIS wyglda jak policyjna budka telefoniczna moemy podzikowa finan-sowym ograniczeniom, ktre kazay zrezygnowa z dostosowywania wygldu pojazdu do otoczenia. Oprcz Newmana sukces Doktora by przede wszystkim zasug producentki Verity Lambert oraz scenarzysty Terryego Nationa, dziki ktrym Doktor po raz pierwszy stawi czoa swoim najsyn-niejszym wrogom Dalekom.

    WRg Z DALekADalekowie to mutanci, zintegrowani z przypomina-jcymi jednoosobowe czogi pojazdami. To wanie debiut tych istot, gronych i innych ni cokolwiek,

    co pokazywano na ekranach, sprawi, e serial sta si nieodcznym elementem angielskiej popkultury.

    Przez ogromn popularno historii The Daleks zmienia si idea serialu, ktry oryginalnie mia suy celom edukacyjnym. Donald Wilson, przeoony Lambert, naciska, by odrzucia scenariusz Nationa. Po emisji nakrconego wbrew jego y-czeniom odcinka, przyzna si do bdu i obieca nie ingerowa wicej w produk-cj. Stao si jasne, e przeznaczeniem Doktora bdzie walka ze zem w moliwie najbardziej fantastycznych postaciach.

    Sam Doktor rwnie si zmienia. Na pocztku by czsto apodyktyczny i niesym-patyczny wzgldem swoich towarzyszy, do ktrych z czasem bardzo si przywiza. Szybko jego nieprzyjemne usposobienie zaczo zanika na rzecz persony bardziej opiekuczej, ktr widzowie mogli polubi. Oczywicie wady nigdy do koca nie znikny i nadal by postaci bardzo tajemnicz. Dzieci widziay w nim obroc przed Dalekami i innymi zagroeniami nie z tego wiata, ale uwagi starszych widzw nie uchodziy przejawy jego arogancji czy przebiegoci.

    12 TWARZy DokToRA WHoTaka ewolucja Doktora bya niczym wobec zmiany, ktra nastpia, gdy podupa-dajcy na zdrowiu Hartnell zdecydowa si zakoczy przygod w czwartym wy-miarze. Wydawaoby si, e odejcie odtwrcy gwnej roli to koniec serialu, ale producent Innes Lloyd i scenarzysta garry Davis wpadli na pomys, ktry pozwoli bohaterowi trwa po dzi dzie. Wymylili regeneracj proces, ktry pozwala Doktorowi (i innym Wadcom Czasu) oszuka mier przy jednoczesnej fizycznej przemianie. Umierajcy Wadca Czasu wraca do zdrowia w nowym ciele i z now twarz. W efekcie Doktor, cho od swoich pierwszych wypraw postarza si o setki lat, fizycznie znacznie odmodnia od czasw Hartnella.

    Proces ten niesie rwnie zmiany w charakterze Doktora, wic kolejni aktorzy nie tylko nie musz przypomina siebie nawzajem fizycznie, ale rwnie naladowa gry poprzednikw. Oczywici