ursula k. le guin - aya tırmanmakk

Download Ursula K. Le Guin - Aya Tırmanmakk

Post on 12-Jan-2016

32 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Ursula K. Le Guin - Aya Tırmanmak

TRANSCRIPT

  • Ursula K. Le Guin AYA TIRMANMAK

    ve dier ykler

    Ursula Kroeber Le Guin, 1929'da Kalifomiya'da dodu. Babas nl antropolog Alfred Kroeber, annesi yazar Theodora Kroeber'dir. Radcliffve Columbia niversitelerinde edebiyat eitimi grd. l 950'li yllarda fantastik ykler ve romanlar yazmaya balad. 1962'de ilk bilimkurgu yks yaymland. 1974 tarihli Mlkszler'e kadar alt bilimkurgu roman yazd. Bu tarihten sonra zaman zaman bilimkurgu ykleri yazmakla birlikte romanlarnda daha ziyade yar gereki/yan fantastik temalar iledi.

    Ksa hikaye, deneme, iir, ocuk kitaplar ve roman trlerinde eserler veren LeGuin'in ald ok sayda edebiyat dl arasnda Ulusal Kitap dl, be kez Hugo ve be kez Nebula dl, Kafka dl ve PEN/Malamud dl bulunuyor. LeGuin halen Portland, Oregon'da yayor.

    Trkede Mlkszler ile baladmz LeGuin edebiyat, okurdan grd ilgiyle birlikte geni bir koleksiyon oluturdu. "Yerdeniz" dizisi, yazarn ilk drt kitaptan on yl sonra yazd teki Rzgar'1a bir beleme haline geldi. Ksa hikayelerden oluan Yerdeniz ykleri de belemeyle ayn corafyada geiyor.

    LeGuin'in dzyazlarn merak eden okurlarmza, edebiyat konulu makale ve denemelerini bir araya getirdiimiz Kadnlar Ryalar Ejderhalar balkl sekiyi neriyoruz.

  • Metis Yaynlar pek Sokak 5, 34433 Beyolu, stanbul Tel: 212 2454696 Faks: 212 2454519

    e-posta: info@metiskitap.com www.metiskitap.com

    Yaynevi Sertifika No: 10726

    Metis Edebiyat AY A TIRM ANM A K

    v e dier ykler Ursula K. Le Guin

    ngilizce Basm: Unlocking the Air and Other Stories,

    Harper Collins, 1996

    Ursula K. Le Guin, 1996 Trke Yaym Haklan Metis Yaynlar, 2012

    eviri Eser Asl Bien, 2012

    lk Basm: Kasm 2012

    Metis Edebiyat Yayn Ynetmeni: Mge Grsoy Skmen

    Kapak Kolaj: Emine Bora

    Dizgi ve Bask ncesi Hazrlk: Metis Yaynclk Ltd.

    Bask ve Cilt: Yaylack Matbaaclk Ltd.

    Fatih Sanayi Sitesi No: 12/197-203 Topkap, stanbul Tel: 212 5678003

    Matbaa Sertifika No: 11931

    ISBN- 13: 978-975-342-887-3

  • URSULA K. LE GUIN

    AYA TIRMANMAK ve dier ykler

    eviren:

    ASLI BEN

    metis

  • L E G UI N K O L E KSY O N U

    MLKSZLER 1991 ROCANNON'UN DNYASI 1995

    BALIKIL GZ 1995 DNYAYA ORMAN DENR 199 6

    BAILANMANIN DRT YOLU 1997 UUTAN UUA 2004

    DNYANIN DOUM GN 2005 DENZ BALIKISI 200 7

    LAVNA 2009 RYANIN TE YAKASI 2011

    AYA TIRMANMAK 2012

    Yerdeniz YERDENZ BYCS 1994

    ATUAN MEZARLARI 1995 EN UZAK SAHL 1995

    TEHANU 2000 YERDENZ YKLER 2001

    TEK RZGAR 2004

    Bat Sahili Yllklar MARFETLER 200 6

    SESLER 2008 GLER2009

    KADINLAR RYALAR EJDERHALAR 1999

  • NDEKLER

    Drt Buuk 9

    Profesrn Evleri 45

    Ruby 67 Numarada 51

    Limberlost 55

    Zihnimdeki Mahlukat 65

    Salam Basmak 71

    Bodrumdaki Kaklar 85

    Yazn Seatown'da Pazar Gn 91

    Kuraklk 93

    Ethergezer 99

    Havann Kilidini Amak 127

    ocuk Gelin 141

    Aya Trmanmak 145

    Babasnn Koca Kz 151

    Bulunanlar 163

    htiyarlar 167

    Bilge Kadn 187

    Kaak Avc 191

  • DRT BUUK

    YEN BR HAYAT

    Stephen'n yz kzard. Beyaz tenli, kel bir adam olduundan kzarnca pespembe olurdu. Yanan pen Ann'e bir koluyla sarld. "yi ki geldin, canm," dedi uzaklaarak; arka tarafta bi yerlere bakyor, ne yapacan bilemiyormu gibi glmsyordu. "Ella demin kt. On dakika olmad. Baz belgeleri Bill Hoby'ye gtrmesi gerekiyordu. O gelene kadar bekle yoksa seni gremediine ok zlr."

    "Tabii," dedi Ann. "Annem de iyileti. Grip oldu ama o kadar da ar geirmedi. Siz hepiniz iyi misiniz?"

    "yiyiz iyiyiz. Kahve ister misin? Ya da kola? Gelsene." Ann ieri girsin diye kenara ekildi ve onun peinden ak renk mobilyalarla dolu kk oturma odasndan geerek sar metal panjurlarn gne n izgi izgi tezgaha drd mutfaa girdi.

    "Buras amma scak," dedi Ann. "Kahve ister misin? u tarnl, kafeinsiz kahvelerden var, El

    la'yla ben ok seviyoruz. Hakikaten scak. yi ki bugn cumartesi. urdayd yahu."

    "Ben zaten imek istemiyorum." "Kola?" Dolab kapatp buzdolabn at. "Peki ierim. Varsa diyet kola olsun." Tezgahn yannda durup Stephen'n barda, buzu ve iki litre-

  • 10 AYA TIRMANMAK

    lik plastik kola iesini kartmasn seyretti. Sanki bu mutfak zerinde hakk varm ya da ilerinde ne olduunu yoklamak istiyormu gibi dolaplar amak veya kendi evinde olsa yapaca gibi scak gnei darda brakmak iin panjurlar kapamak istemiyordu. Stephen'n byk, krmz plastik bardaa dkt kolann yansn bir rpda iti. "Oh ! " dedi. "yi geldi ! "

    "Gel dar kalm." "Top oynamayacaz di mi?" "Bahede alyordum. Toddie'yle birlikte. " Ann olann annesiyle olduunu dnmt, daha dorusu

    zihni ocuu annesine balam, annesi yoksa onun da olmayacan varsaymt; imdi biraz ihanete uram gibi hissediyordu.

    Babas, eve ilk girdiinde yapt gibi, gitmesi gereken yn iaret edip kendisi arkada kalarak, arka balkona alan kapya kadar ona elik etti. Ann nde o arkada amar makinesinin, kurutma makinesinin, yer kovasnn, sprgelerin yanndan geerek tel kapdan ktlar ve tek beton basamaktan arka baheye indiler.

    Stephen tel kapy ayayla kapatt ve evin duvar dibindeki iek tarhlarn, ortadaki etraf allarla evrili imenlikten ayran tula deli patikada duran kznn yanma geldi. imenliin bir kesinde, boyalarnn dkld yerler paslanm iki kk, beyaz demir sandalye, takmlar olan kk bir masann iki yanna konmutu. Onlarn arkasnda Toddie srt dnk, baheyi evreleyen imir itin glgesindeki byk iekli abelyann nnde melmiti.

    Toddie hatrladndan daha iri grnyordu, srt yetikin bir erkeinki kadar geniti.

    "Hey, Toddie. Bak, bak, , Ann geldi! " dedi Stephen. Gneten hafif yanm, beyaz teni hiila pembeydi. Belki de yz mahcubiyetten deil scaktan byle kzarmt. Etraf kapal bahede beyaz evden yansyan gne insann tenini ate gibi yakyordu. Acaba "ablan" m diyecekti? Sesi yksek ve neeliydi. Toddie hi oral olmad.

    Ann baheye gz gezdirdi. Yksek yeil duvarlar, ktan bir

  • DRT BUUK 11

    tavan olan, im zeminli, havasz bir odayd. Hortumun yanndaki otlar temizlenmi toprakta, ak renkli, gzel gelincikler salnyordu. Baklarn imenliin te tarafndaki glgede melmi tknaz figrden karp ieklere evirdi. Olana bakmak istemiyordu, hem babasnn da onu buraya getirmeye, ona baktrtmaya hi hakk yoktu, batl inan bile olsa bebei korumay akl etmesi gerekirdi ama aptallkt aslnda, batl inant. "Bunlar ok ho," dedi, alm bir gelinciin gevek, yumuak yaprana dokunarak. "Renkleri harika. Bahe gzel grnyor baba. Epey alyorsun herhalde."

    "Sen bu tarafa kmam mydn hi?" Ban iki yana sallad. Yatakodalarna bile girmemiti. Step

    hen'la Ella evlendiinden beri bu eve ya da drt kere gelmiti. Bir keresinde pazar gn ge bir kahvalt iin. Ella kahvalty oturma odasnda, tepsilerde ikram etmiti ve Toddie gzn televizyondan hi ayrmamt. Bu eve ilk geldiinde Ella, Stephen'n kars deil yannda alan sat elemanlarndan biriydi. Babas baz belgeleri braksn diye bu eve uramlard. Ann o zaman lisedeydi ve babasyla Ella ayakkab siparilerinden konuurken oturma odasnda beklemiti. Ella'nn zihinsel zrl ocuu olduunu biliyordu ve hem ocuun odaya gelmesini istemiyordu hem de onu grmek istiyordu. Ella'nn kocas aniden ldnde, Ann'in babas masada ciddi bir sesle "Neyse ki oturduklar evin taksitlerini bitirmiler," demi, annesi de "Zavall kadn, mongol muydu neydi o zavall ocukla kald," demiti. Sonra da mongollarn fazla uzun yaamadndan ve bunun bir ans olduundan konumulard. Ama hala hayattayd ite ocuk ve Stephen da onun evinde yayordu.

    "Biraz glgeye ihtiyacm var," dedi Ann, demir sandalyelere dnerek. "Gel de konualm baba."

    Babas peinden geldi. Ann oturup plak ayaklarn imlerde soutmak iin sandaletlerini karrken tepesinde dikiliyordu. Ban kaldrp babasna bakt. Kel kafasnn erisi, kalabalk bir yerleim yerinin zerinde ykselen plak bir tepe gibi ak ve asil,

  • 1 2 AYA TIRM ANM AK

    gnete parlyordu. enesinin, uzun dudaklar ve burun deliklerinin, etli burnunun, kk, ak renk, kaygl gzlerinin sk tk doldurduu, kenar mahalle yz vard babasnn. Sadece byk bir Kalifomiya tepesine benzeyen alnnda biraz alan vard. "Eee baba, naslsn?" dedi.

    "dare eder. dare eder," dedi babas biraz yana dnerek. "Walnut Creek'teki dkkan iyi i yapyor. Yry ayakkabs." Ksa, sert imlerin arasndaki hindibay kklemek iin yere eildi. "Maazada yry ayakkablar kou ayakkablarndan iki kat fazla satyor. Sen de i aryormusun yle mi? Krim'le konutun mu?"

    "Evet, bir-iki hafta oldu." Ann esnedi. Durgun scak ve yeni kazlm topran kokusu uykusunu getiriyordu. Her ey uykusunu getiriyordu. Uyanmak bile. Tekrar esnedi. "Kusura bakma! Maysta bir eyler kabilirmi, yle dedi."

    "Gzel, gzel. yi i," dedi Stephen, bir-iki adm uzaklam baheye bakyordu. "yi balant. "

    "Ama temmuzda bebek geldii iin ii brakmam gerekecek, onun iin de balamaya deer mi emin olamyorum."

    "nsanlarla tanm olursun, bir balang yapm olursun," dedi Stephen kendisi de ok emin olamadan. Abelyaya doru yaklap yksek, neeli bir sesle "Aferin Toddie! yi i kardn! Aferin oluma benim! " dedi.

    Siyah salar altnda hatlar belirsiz, beyaz bir yz, glgede bir an ona dnd.

    "uraya da bak. Nasl da kazm. Senden iyi ifti olur. " Stephen kendi durduu glgeyle Ann'in durduu glge arasndaki eriyik, beyaz havann te tarafndan konutu: "Toddie buraya baka iekler de ekecek. K soanlar filan."

    Ann bardan dibinde eriyen buzun suyunu iti ve beyaz tirtn hemen pas lekesi yapan alak sandalyeden kalkt. Babasnn yanma gidip kazlm topraa bakt. Koca olan elinde krei, ba nde, hareketsiz duruyordu.

    "u keyi de dnmeye ne dersin?" dedi Stephen, yanna gidip iaret ederek. "uraya kadar filan kazsan mesela."

  • DRT BUUK 1 3

    Olan ban sallad ve yava ama kuvvetli kazmaya balad. Elleri beyaz ve byk, ksack trnaklan kara toprak doluydu.

    "u gle kadar filan kazsan mesela. Soanlar geni geni ekersin. Sence de daha gzel grnmez