uraren sentsibilizazio kanpaina liburuxka

Download Uraren Sentsibilizazio Kanpaina Liburuxka

Post on 04-Aug-2015

812 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

1. Liburuxka honen helburua, uraren garrantzia bere osotasunean islatzeaz gain, kudeaketa iraunkorragoa lortzeko aurrerapausoa izatea da, guztion erantzukizunaren garrantzia azpimarratuz.Zarauzko ikasleek esan diguten bezala: Gure ustez jendea ez da jabetzen urak(iturrikoak, errekakoak, lurrazpikoak...) kalitate egokiaizatearen garrantziaz. Ez dugu pentsatzen zein ondorio jasanbeharko genituzkeen uraren kalitatea txarra balitz, edota ur-murrizketak izango bagenitu. Gainera, Euskal Herrian, gure klimadela eta, euri asko egiten du eta ez dugu izaten ur arazorik. Honek ere, asko lasaitzen gaitu. Baina gizarte osoak jabetu behar du urak gizakiontzat duen garrantziaz.Iturriak ez dira makila magikoak Gure etxeko iturria zabaltzearekin batera ura agertu ohi da. Ur hori edateko egokia izaten da gainera. Ondoren, behin erabilita, isurbidetik aldegin eta haren arrastoa betirako galtzen dugu. Magia dirudien emaitza hau era honetan lortu ahal izateko trukua, gure etxeetara iritsi aurretik eta isurbidetik aldegin ondorengo prozesuan oinarritzen da. Uraren bidearen nondik norakoak: Etxera iritsi aurretik:Euria egiterakoan edo elurra urtzerakoan, ekosistema naturaletan jasotako ura urtegietan metatzen da. Zarautzera bideratuko den ura Azpeitian kokaturiko Ibai Eder urtegian biltzen da.Urtegietatik edateko uren araztegietara (EUA) bideratzen da ura eta bertan tratamendu bat jaso ostean, edangarri bilakatzen da. Ibai Ederren bertan ematen da tratamendu hau.Trataturiko ura hornidura-sarearen bitartez gure etxeetako iturrietara iristen da. ZABORTEGIA Lohiak Etxeko bisitaren ondoren:Isurbideetatik ateratzen den ura hornidura-sarearen bitartez ur zikinen araztegietara bideratzen da (UZA).Ur zikinen araztegian herrian erabilitako ura garbitu egiten da, naturara bueltatzerakoan ingurumenean ahalik eta kalte gutxienak eragiteko. Zarauzko urak Iurritzako araztegian garbitzen dira.Behin garbituta, erreka edo itsasora bideratzen dira, hau da, berriro ere ekosistema naturalera, bidaiaren zikloa itxiz.Guzti honek ura berezko sistematik ateratzen du, errekak hustuz, eta gainera, energia asko gastatzen da prozesu guztian. 2 2. Ura aurreztea, komenigarria eta erraza Egun, gipuzkoarron batez besteko ur kontsumoa 250 litro/egun ingurukoa da. Horietatik, 130 litro inguru etxeetan kontsumitzen dugunari dagokie, bainuan eta sukaldean batez ere. Garbiketa-lanak direla, janarien prestaketa dela... Konturatu gabe ur-litro asko galtzen ditugu alperrik, baina gure jokamoldeak pixka bat aldatuz gero, aurrerapauso garrantzitsua emango genuke ura aurreztearen erronkan. Horregatik, gure herriko ikastetxe ezberdinetako haurrek ura aurreztearren luzaturiko gomendioak jasotzen dituen zerrenda lanabes ezin hobea da:Ura alferrik ez galdu. Urari erabilera ona ematen saiatu.Komun berrien bi sakagailuak ondo erabili.Komunaren deposituan 2 litroko botila sartu.Komuna zakarrontzi gisa ez erabili. Deskarga bakoitzean 10 litro inguru galtzen dira!!!Bainua hartu beharrean dutxa hartu. Modu honetan, 100 litro baino gehiago aurreztu ditzakezu.Hortzak edo eskuak garbitzerakoan eta bizarra mozterakoan iturria itxi. Modu honetan 10 litro inguru aurreztu ditzakezu.Ontzi zein arropa-garbigailuak guztiz beteta daudenean jarri.Harrikoa egiterakoan ez eduki iturria uneoro irekita.Iturrietan perlizadoreak erabili. Modu honetan erdira jaitsi dezakezu ur-kontsumoa.Barazki edo frutak garbitzeko erabilitako ura, ureztatzeko erabili.Lorontziei platera jarri ura poliki-poliki aprobetxatzeko.Iturriak ondo itxi: tantaka ura galtzen duen kanil batetik, tanta bat segundoko esate baterako, egunean 30 litro ur alferrik galtzen da.Tanten galerak ekiditearren, iturrien matxura ahalik eta lasterren konpondu.Ikastetxean eta kalean, iturriak irekita ikusten badituzu, itxi!Kotxea, hartarako prestaturiko guneetan garbitu, ura berrerabiltzen baitute. Elektrogailu ekologikoak jartzeko eskatuko diegu gurasoei. 3 3. Industria ez da kutsatzaile bakarra Badira substantzia batzuk oso kutsatzaileak direnak eta horren kaltegarriak ez direnengatik erraz ordezka daitezkeenak.Sukaldean erabilitako olioak, esaterako, behin erreka edo lakuetara iritsita geruza moduko muga bat osatzen du, uraren oxigenatzea zailduz. Ondorioz, animalia askoren heriotza eragin dezake. Hau guztia ekiditeko, ikasleek zera gomendatu digute:Komuna zakarrontzi gisa ez erabili.Produktu toxiko eta arriskutsuak uretara ez botatzea; agoarrasa, pinturak, lixiba eta fosfatoa duten detergenteak adibidez.Olioak jaso eta ez bota harraskatik behera. Zarauzko kasuan, olioa eta hondakin arriskutsuak biltzeko zerbitzuak hemen topatu ditzakegu:LEKUA EGUNAORDUA Lege Zaharren Enparantza Hileko lehenengo larunbatean9:00 - 13:00 Maxi Eroski Hileko hirugarren larunbatean9:00 - 13:00 Produktu toxiko eta arriskutsuen ordezko batzuk hauek dira:Ozpina: karea kendu eta desinfektatzaile moduan komunen garbiketan erabilgarria da (lixibaerabili beharrik gabe). Baita ur pixka batean nahastuta, egurrezko lurrak fregatzeko ere. Bikarbonatoa: gainazal leunak (azulejo, marmola...) eta metalak garbitzeko balio du. Labeakgarbitzeko ere erabili dezakegu. Limoi-zukua: metalak garbitzeko edota leungarri moduan erabili daiteke. Olio pixka batekin nahastuta altzariei distira ateratzeko erabili daiteke. Erle argizaria: altzairuak garbitu eta babesteko. Linazi-olioa: adreilu eta terrazoak garbitzeko oso egokia da. Boraxa (sodio boratoa): desinfektatzaile edota garbitzaile moduan erabili daiteke. Alkohola: urarekin nahastuta kristalak garbitzeko oso egokia da. Ez da beste inolako produkturikbehar. 4 4. Zarauzko erreken egoera Zarauzko ikastetxeetako ikasleek 2007-2008 ikasturtean zehar, herriko hainbat erreka aztertu zituzten. Erreken ebaluaketa, uraren kalitate eta inguruaren egoeraren arabera burutu zuten. Uraren kalitatearen estimazioan, industriek, gehiegizko ongarriek edota hiri-hondakinek eragindako bitsak, kolore-aldaketak eta elementu kutsakorrak izan dira kontutan. Erreken inguruaren estimazioa burutzerakoan ordea, zaborren presentzia eta kanalizazio-maila izan dira oinarriak.Erreken egoera hobetzeko hainbat gomendio luzatu dizkigute gure gaztetxoek:Ez bota etxean ditugun animalia-espezieak (arrain laranja tipikoak, dortokak...) herriko erreketara, pentsatzen duguna baino kalte handiagoak egin ditzakete eta. Gure erreketako fauna eta landaredia errespetatuko ditugu.Errekara ez dugu oliorik botako, uretan geruza mehe bat eratu eta airea pasatzea eragozten duenez, uretako bizidunei arnasketa galarazten baitie. Herriko erreken egoera nolakoa den azaltzen duen irudia: IgerainAs ti tzar ri I u ndao Abe O lagaIngurunearen egoera Uraren kalitateaOnaOna Erdipurdikoa Erdipurdikoa TxarraTxarra 5 5. www.zarautzingurumena.blogspot.com ezagutzeko aukera: 6 Herriko ingurumenaz gehiago Herriko ingurumenaz gehiago Compromisos adquiridos por el ayuntamiento El Ayuntamiento de Zarautz, con el objetivo de mejorar la situacin del agua en su conjunto, ha dado a conocer algunas iniciativas, planes y compromisos:dugu? Para limpiar las calles se utiliza agua no tratada proveniente del antiguo depsito de Santa aginduen atzetik ibili behar al Barbara.kontuz erabiltzen! Beti isun edoizanagatik ez dugu batereA la hora de disear los jardines, estamos tratando de incluir plantas autctonas; de estaMerke forma evitamos el mayor consumo que requieren las especies exticas. adierazten dut Este verano se han instalado 2 pulsadores en las duchas de la playa; de esta forma slo ahaleginduko naizela se abrirn cuando sea necesario. Uraren egoera hobetzen A pesar de que la gestin de la depuradora no corresponde al ayuntamiento, se le va a solicitar al Consorcio de Aguas que trate de mejorar el proceso de depuracin. euro / hiruhilabeteko. En el intento por ahorrar agua, nos hemos planteado un gran reto: ahorrar 80.000 m3 garestiak dira, kanona eta estolderia 39,27 al ao en la piscina. Para lograrlo, tenemos intencin de instalar un sistema con ultravioletas. besterik ez baina, uraren joan-etorriak nahiko0,62 euro /m3, hau da, 0,00062 euro / litroa Se organizar el da del agua. Etxeko uraren prezioa merkea da,Se han colocado pegatinas con mensajes para ahorrar agua en edificios municipales, colegios y fuentes de la calle. Asimismo, se les ha enviado estas mismas pegatinas a los Fakturaren nondik norakoak; baietz murriztu? hosteleros para que las coloquen en sus locales. Erreketako garbiketak egiterakoan, landarediari kalterik ez egitea kontrolatzeko asmoa dugu.Se ha adoptado un compromiso especial desde el Departamento de Juventud; no se realizarn salidas a parques acuticos ya que estos lugares consumen mucho agua.eta gasolinera artean), pareta hautsiko da eta bere ertz naturala berreskuratuko da. Iurritza errekan, Irita inguruan sortuko den parkearen zatian, bere eskuinaldean (ItsasmendiEl ayuntamiento realiza 5 anlisis al ao para hacer el seguimiento de la situacin de los ros. du, gaur egun lur azpitik dator eta. Salberdin eta Hegoalde garatzen direnean, Igerain errekaren lur-azaleratzea aurrikusten Est previsto sacar a la superficie el ro Igerain (hoy en da subterrneo) cuando se desarrollen Saberdin y Hegoalde.izateko. Udalak urtean 5 aldiz burutzen ditu erreketako analisiak, hauen egoeraren jarraipena egin ahal Se va a recuperar parte de la ribera natural del ro Iurritza, concretamente en la zona derecha del parque que se va a crear alrededor de Irita (entre Itsasmendi y la gasolinera). garela ur-parkeetara joango, leku hauetan ur-kontsumo handia izaten baitute. Para ello se echar abajo la pared actual.Gazteria sailetik konpromezu berezi bat hartu dugu: taldeetako irteerak egiten ditugunean ez Cuando procedamos a limpiar los ros, tenemos intencin de controlar el respeto por las beraien instalazioetan jar ditzaten. plantas autctonas. dira, pegatina batzuen bitartez. Aldi berean, herriko ostalariei ere pegatina hauek bidali zaizkie, Udaleko eraikinetan, ikastetxeetan eta kaleetako iturri ondoetan ura aurrezteko mezuak ezarriPormenores de la factura;El precio del agua es bajo, tan soloa que