transporti intermodale (shume menyrash)

Download Transporti Intermodale (shume menyrash)

Post on 16-Jul-2015

93 views

Category:

Engineering

5 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

LEKSIONET per lenden PROJEKTIMI I SISTEMEVE TE TRANSPORTIT

PROJEKTIMI I SISTEMEVE TE TRANSPORTIT

Kapitulli i IX

Tema :

Transporti Intermodale (shume menyrash)

Pergjithesime

Nje nder problemet qe e veshtiresojne shperndarjen, shtririen e transportit te mallrave mbi rruge, eshte koha e madhe jo levizese e mallit, ne pikat e nderthuries se levizjeve (grumbullimin, shperndarjen, vazhdim levizjeje te mallit ne destinacion) e cila presupozon kohen e perpunimit te mallit. Si dhe siperfaqet e disponueshme per kete kohe ne keto pika te nderthurjes se levizjes e te perpunimit te mallrave. Keshtu mga viti 1930-40 filloj nje koncep i ri unifikimi i njesive te ngarkesave kjo do te thote qe menyra te ambalazhimit te jete e paraqykyar qe ne projektim si nje element ne teknologjine e organizimit te transportit te objektit, kjo gje solli qe:

1. Perpunimin dhe manipulimin me me lehtesi te mallit, shkurtimin e proceve te ngarkim shkarkimit, duke perdorur impiante cvendosese specifike, perfundimi kohe e kosto me e ulur.

2. Projektimin e llojit te mallit, sipas menyres se teknologjise se transportit te tyre, ose ne stadin e projektimit eshte parashikuar menyrat e perpunimit, te ambalazhimit per transport

3. Optimizimi i volumeve te destinuara per transport, si dhe deri diku standartizimin e parametrave dhe normave ne procesin e transportit, kjo sidomos ne bashkeveprimet ndermjet zonave me kultura e tradita te ndryshme (shtete)

Kjo tendence e persosjes se projektit te transportit, solli perhapjen e nje unifikimi te njesise se ngarkeses, e cila aktualisht quhet palet, Kontejner. Shif figuren e meposhteme. Keshtu duke kufizuar permasat, ne drejtim te unifikimit konstruktiv, sjell perpunimin e mekanizuar te tyre, e cila frenohet nga veshtiresite per faktin e vendosjes neper vagona, si dhe levizjeve me shpejtesi ne rruge. Mbas viteve 1950 keto veshtiresi jane kapercyer duke krijuar transporte multimodiale e intermodale, qe bazohet ne perhapjen ose shtririen e njesive te ngarkeses, njekohesisht ne shume teknologji te ndryshme transporti, keshtu realizohet nje transporit i kombinuar. Po prezantojme nje grupim te llojeve te transportit;

Elementet e nje kontejneri

Grupime te llojeve te ndryshme te transporit1.Transport Multimodale Ne cilklin e cvendosjes se mallit, te pakten jane prezante 2 lloje te ndryshme transporti, (me njesi t ndryshme ngarkimi).

2. Transport IntermodaleNe ciklin e cvendosjes se mallit, aktivizohen me shume se 2 lloje transporti, po mbi te njejten njesi ngarkimi UTI, pa e cenuar mallin (i njejti ambalazhim). UTI mund t jet: kasa e levizeshme, kontejner, ose gjysem rimorkio

3.Transport i kombinuarTransport Intermodale, ne te cilin jane te angazhuar lloje te ndryshme transporti si: hekurudhor, detare, ajror, rrugor.

4. Transport i kombinuar Hekurudhe-gomaTransport i kombinuar, ndermjet hekurudhes dhe mjetit me goma

5. Transport i kombinuar Goma-detare/lumorTransport i kombinuar, ndermjet transportit ujore dhe mjetit me goma

6. Transporti direktTransporti i mjetit se bashku me mallin mbi vagon, i cili e ka planin mbeshtetes te ulur, pergjate gjithe gjatesise se tij.

7.Transporti i shoqeruarTransporti i llojeve t sipercituar, por i shoqeruar me person drejtues.

8. Ro-RoLevizja hyrie-dalje e mjetit rrugore, nepermjet mjeteve detare, ose mjeteve hekurudhore.

9.Lo-LoNgarkimet shkarkimet e shpeshte te UTI nga paisjet ngritese

Keto lloje transporti sjellin tendencen edhe ne zhvillimin e mjeteve qe perdoren per transport, si dhe duke kaluar ne transportin me shume kapje (numer i madh ngarkimi-shkarkimi), krijon emertesa, ose te ashtuquajtura procedura operative standarte. Ne kete konteks mund te rigrupojme terminoligjine gjenerale :

Njesia per ngarkim

1.Njesia per ngarkesepalet, kontejner, kuti cvendosese, gjysem rimorkio.

2. Kontejneri Kuti speciale, per transport malli, e riforcuar per mbivendosje, e qe mund te cvendoset horizontalisht dhe vertikalisht

3. Kontejner toksoreKontejner qe i korespondon normave internacionale te hekurudhave UCI, per perdorimin e transportit te kombinuar rruge-hekurudhe

4. Kontejner detare Kontejner qe i korespondon normave internacionale ISO, per perdorimin e transportit me anije, ose mjete lundrimi

5. Kontejner me

kapacitet te madhKontejner qe perputhet sipas normave te ISO, persa i perket gjatesise e gjeresise, kurse lartesia eshte jasht norme (966 ose 2.9m, 8 ose 2.44m) vetem tipi 40 afersisht 12.2m do te merret ne konsiderate (per gjatesine e gjeresin)

6. Kontejner me kapacitet

shume te madhKontejner qe nuk eshte i standartizuar nga ISO, por mund te grupohen sipas gjatesise 45 kembe (13.72m)

7. Kasa e levizeshmeNje menyre e transportit te mallit vetem neper rruge-hekurudhe

Sa thame me siper, ne mund te ndertojme nje ballafaqim te te dhenave, per njesite e ngarkeses, konkretisht:

Njesia e ngarkeses

1. Njesia e

ngarkesePalet, ose malli i ambalazhuar, i futur ne nje nga njesite per ngarkim malli. Malli i ambalazhuar, ose i rigrupuar, neper njesite ndarese, pergjithesish konforme dimensioneve te palet-it

2. Palet/PaletPlatforme ne pergjithesi prej druri, e cila lehteson manovrimet e mallit. Dimensionet standarte sipas ISO jane 100x120 cm sipas CEN 80x120 cm

3. TEUNjesia ekujvalente ne 20 kembe (6.1m). Kjo njesi i korespondon nje kontejneri me gjatesi 20, perdoret per te shprehur nje numer te kontejnerave me gjatesi te ndryshme te kapjes ose kur duam te shkruajme nje kapacitet per ndonje anije, ose te ndonje terminali hekurudhore. Sipas ISO kontejneri me 40 korespondon 2 TEU

E gjitha kjo njesi e ngarkeses duhet te bashkerendoje me karakteristikat gjeometrike te dimensioneve te mjeteve te transportit me goma, e cila eshte ne dispozicion te kesaj njesie. Nuk behet fjale per mjete speciale, (njesi jashte standartit), ato kane procedura te tjera, si ne aspektin juridik, ekzekutiv, ashtu dhe ne ate fizik (llogaritje modifikime te ndryshme te atrecaturave, per transportin e tyre si per distanca te madha, ashtu dhe per ato te vogla) ne figurat e meposhteme jepen teknologjite e perpunimit te njesive te ngarkeses.

Karakteristikat, per tipodimensionet, dhe masat, maksimale te lejushme me ligj, per qarkullim ne infrastrukturen kombetare e nderkombetare, per mjetet rrugore, jane si me poshte:

Sic shikohet praktikisht ne transportin toksore, (ndermjet menyrave), si nje transport i shpejte, perdor dy menyra te ndryshme intermodale te transportit, rrugehekurudhe rrugedete. Keshtu ne transportin intermodal toksore, e ndajne dy tipologji te specifikuara te transportit.

1. Transporti me kontejner detare, qe ka per ofertekerkese portet detare

2. Transporti i kombinuar rrugehekurudhe, d.m.th. transporti hekurudhore, me teknike te specializuar per ngarkesat, te transportit ne rruge.

Mjetet e transporti hekurudhur, ne perputhje me njesine e ngarkeses, jane te unifikuara konstruktivisht sipas llojit te njesise per ngarkim (kontejner gjysem rimorkio, autotren etj)

Kontejnerat detare-rrugore

Baza e se ciles eshte njesia e ngarkimit e cila rrezulton nje element kryesore per transportin intermodal. Ne cilesine e nje strukture te forte, e te qendrueshme, pergjithesisht e unifikuar ne tipodimensionet dhe e afte per te nxene mallin pa demtim dhe qe mund te cvendoset mekanikisht, nepermjet menyrave te ndryshme te transportit. Dy familje te medha ne njesine per ngarkese jane:

Kontejner detare (normat e ISO)

Njeisa e ngarkimit te transportit ne rruge ose kontejner toksore, si gjysem rimorkiot, ose kasat e levizeshme (normat CEN dhe UIC)

Per kontejnerat si njesi ngarkimi, duhet te kete keto karakteristika:

Te jete totalisht ose pjeserisht i mbyllur, i destinuar per te nxene mall

Te kete nje konstruksion te pershtashem, i perhereshem, i pacmontueshem dhe i qendrueshem per shume cikle ngarkimi

Te jete i pershtashem, per transport mallrash pa i prishur ngarkimet ndermjet menyrave te vecanta transporti

Te kete i pershtateshme, per te levizur me menyra te thjeshta sidomos ndermjet menyrave te vecanta transporti

Te jete adapte per tu stivuar ne menyre te shpejte.

Kjo logjike e kontejnerimit te transportit, lindi ne Amerike, si rrezultat i problemeve te tarnsportit mbi rruge. Por zhvillim te madh ky lloj transporti e mori ne fillim te viteve 60, me ndryshimet politike e asaj kohe. Ndertimi i modulit te pare te transportit me kontejner u zhvillua shume nepermjet detit (Sedand,USA). Ne 1965, pas 4 vjet diskutimesh, Shoqata ISO vendosi normat per konstruksionin e gjenerates se re te transportit me kontejner ISO. Konstruksioni i se ciles eshte si ne figuren e meposhteme.

Kontejnerat detare

Eshte nje njesi ngarkese e pershtateshme edhe per transportin mbi rruge (automjetet me goma), por e bllokuar, e fiksuar me keto te fundit, nepermjet qosheve, te cilat kane nje konstruksion te vecante, kub me vrime, ne te cilen futet koka e cekicit (konstruksioni me forme, qe mberthehet ne vrimen, ne kiin e qoshes te kontejnerit). Rrotullimi i cekicit per 90 grade eshte menyra per shterngimin, ose lirimin e lidhjes. Ky element eshte normalizuar sipas ISO. Persa i takon dimensionit te kontejnerit kujtojme

a) Per kontejner te perdorur per transport mallrash te Thata ka keto dimensione :

Gjatesia 20(6.05m), 30(9.12m), 40(12.19m), 45(afersisht 13.71m)

Lartesite 8(2.44m), 86(2.6m), 96(2.9m)

Gjeresia 8(2.44m)

Keto permasa jane ne permiresim p,sh. Kategoria 30 ka nje perdorim te vogel ne teresine e vagonave ndersa 13.71m ka nje perhapje masive. Ne ecurine e zhvillimit te transportit kemi nje perdorim te kontejnerave ne gjeresi 2.

View more