technologia robót torowych

of 261/261
WYDAWNICTWO POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ GDAŃSK 2014 DROGI SZYNOWE TECHNOLOGIA ROBÓT TOROWYCH Zbigniew Kędra

Post on 21-Dec-2015

881 views

Category:

Documents

29 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

dr inż. Z. Kędra PG

TRANSCRIPT

  • 1

    WYDAWNICTWO POLITECHNIKI GDASKIEJ

    GDASK 2014

    DROGI SZYNOWE TECHNOLOGIA ROBT TOROWYCH

    Zbigniew Kdra

  • 2

  • 3

    SPIS TRECI

    SPIS TRECI ........................................................................................................... 3

    1. WSTP ................................................................................................................. 6

    2. KLASYFIKACJA NAPRAW .............................................................................. 7

    3. KONSERWACJA ................................................................................................ 8

    3.1. NARZDZIA DO KONSERWACJI NAWIERZCHNI ................................ 8

    3.2. ZABEZPIECZENIE PKNITEJ SZYNY ................................................ 11

    3.3. WYMIANA ZCZEK SZYNOWYCH .................................................... 16

    3.4. DOKRCANIA ZCZEK SZYNOWYCH ............................................ 18

    3.5. REGULACJA SZEROKOCI TORU ......................................................... 19

    3.6. PODBICIE POJEDYNCZYCH PODKADW ........................................ 21

    3.7. NISZCZENIE ROLINNOCI ................................................................... 23

    3.8. SMAROWANIE ZCZEK I CZCI ROZJAZDOWYCH .................... 24

    4. NAPRAWA BIECA ...................................................................................... 25

    4.1. WARUNKI NAPRAWY TORW BEZSTYKOWYCH ........................... 25

    4.2. USUWANIE NIERWNOCI PIONOWYCH TORU .............................. 27

    4.3. NASUWANIE TORU W PASZCZYNIE POZIOMEJ .......................... 32

    4.4. WYMIAN POJEDYNCZYCH ELEMENTW NAWIERZCHNI

    KOLEJOWEJ .............................................................................................. 34

    4.5. NAPRAWA OSTATECZNA PKNITEJ SZYNY .................................. 41

    4.6. REGENERACJ ELEMENTW STALOWYCH NAWIERZCHNI ........ 44

    4.7. WYMIAN CZCI ROZJAZDOWYCH ................................................. 48

    4.8. REGULACJ SI PODUNYCH W TORZE BEZSTYKOWYM ......... 49

    4.9. NASUWANIE SZYN ODPEZYCH I REGULACJA LUZW ............. 53

    5. REGULACJA POOENIA TORU W PASZCZYNIE PIONOWEJ I

    POZIOMEJ .......................................................................................................... 59

    5.1. ZESP PODBIJAJCY ........................................................................... 60

    5.2. ZESP NASUWAJCO-PODNOSZCY .............................................. 66

  • 4

    5.3. SYSTEM POMIAROWY ........................................................................... 68

    5.4. METODY POMIARU GEOMETRII TORU .............................................. 74

    5.5. DYNAMICZNA STABILIZACJA TORU .................................................. 86

    6. OCZYSZCZANIE I UZUPENIANIE PODSYPKI ......................................... 88

    6.1. ZESPOY ROBOCZE OCZYSZCZARKI TUCZNIA ............................ 89

    6.2. OCZYSZCZARKI TUCZNIA OT400 i OT800 ....................................... 94

    6.3. OCZYSZCZARKI FIRMY MATISA I PLASSER & THEURER .......... 101

    6.4. WAGONY DO TRANSPORTU ODSIEWEK I TUCZNIA .................. 112

    6.5. PROFILARKI I OCZYSZARKI AW TOROWISKA ............................ 120

    6.5. ZGARNIARKI I PROFILARKI TUCZNIA ........................................... 123

    7. SPAWANIE I ZGRZEWANIE SZYN ............................................................. 131

    7.1. ZGRZEWANIE SZYN .............................................................................. 133

    7.2. SPAWANIE TERMITOWE ...................................................................... 141

    7.3. SPAWANIE UKIEM ELEKTRYCZNYM ............................................. 151

    8. REPROFILACJA SZYN .................................................................................. 155

    8.1. SZLIFOWANIE SZYN ............................................................................. 157

    8.2. FREZOWANIE SZYN .............................................................................. 170

    8.3. STRUGANIE SZYN ................................................................................. 175

    9. NAPRAWA GWNA NAWIERZCHNI ...................................................... 181

    9.1. TRANSPORT I WYADUNEK SZYN DUGICH ................................. 182

    9.2. METODA PRZSOWA ......................................................................... 190

    9.3. METODA BEZPRZSOWA .................................................................. 198

    9.4. METODA POTOKOWA .......................................................................... 204

    10. NAPRAWA GWNA ROZJAZDW ........................................................ 228

    10.1. MONTA ROZJAZDW ....................................................................... 228

    10.2. TRANSPORT ROZJAZDW ................................................................. 233

    10.3. WYMIANA ROZJAZDW .................................................................... 237

    11. NAPRAWA GWNA PODTORZA ........................................................... 252

  • 5

    11.1. METODA KLASYCZNA ....................................................................... 252

    11.2. METODA POTOKOWA ........................................................................ 252

    BIBLIOGRAFIA .................................................................................................. 253

  • 6

    1. WSTP

  • 7

    2. KLASYFIKACJA NAPRAW

    Utrzymanie drogi kolejowej w stanie penej sprawnoci eksploatacyjnej wymaga

    od zarzdcy infrastruktury prowadzenia w sposb cigy biecej konserwacji oraz

    planowania i wykonywania remontw.

    W literaturze dotyczcej technologii robt torowych [1,9,10,13] oraz w warunkach

    technicznych utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych [11] naprawy torowe

    dziel si na:

    konserwacj;

    remonty:

    naprawy biece;

    naprawy gwne;

    naprawy awaryjne;

    modernizacj:

    inwestycje ulepszajce;

    inwestycje modernizacyjne.

    Konserwacja polega na usuwaniu usterek oraz wykonywaniu drobnych napraw

    nawierzchni kolejowej i podtorza.

    Remont w myl prawa budowlanego [15] dotyczy wykonania robt budowlanych

    polegajcych na odtworzeniu stanu pierwotnego, z moliwoci stosowania innych

    materiaw, ni byy uyte wczeniej. W myl tej definicji tylko naprawy gwne i

    modernizacyjne s remontami w rozumieniu prawa budowlanego i powinny by

    prowadzone w oparciu o projekt budowlany opracowany zgodnie z jego wymogami. Modernizacja jako inwestycja ulepszajca polega na wymianie elementw

    nawierzchni kolejowe (np. szyn, podkadw, podsypki, rozjazdw) na inny typ w celu

    podniesienia parametrw eksploatacyjnych (np. dopuszczalny nacisk, maksymalna

    prdko) lub zwikszenia sprawnoci technicznej [11].

    Inwestycje modernizacyjne obejmuj roboty majce na celu uzyskanie

    podwyszonych, zaoonych w projekcie parametrw techniczno-eksploatacyjnych,

    przez zmian ukadu geometrycznego toru, w poczeniu z moliwoci wymiany,

    niezalenie od stanu nawierzchni, jej podstawowych elementw konstrukcyjnych [11].

  • 8

    3. KONSERWACJA

    Konserwacja drogi kolejowej obejmuje usuwanie usterek oraz wykonywanie

    drobnych napraw nawierzchni1 i podtorza kolejowego. Prowadzona jest przez

    pracownikw wykonujcych obchody lub ogldziny nawierzchni oraz przez zespoy

    konserwacji nawierzchni.

    Konserwacja nawierzchni kolejowej obejmuje [1,11]:

    zabezpieczenie pknitej szyny;

    wymian uszkodzonych i uzupenienie brakujcych zczek;

    dokrcenie rub i wkrtw;

    popraw szerokoci toru;

    podbicie pojedynczych podkadw i podrozjazdnic;

    niszczenie i usuwanie rolinnoci i chwastw;

    uzupenienie podsypki;

    smarowanie rozjazdu oraz usuwanie zanieczyszcze i starego smaru;

    regulacja zamkni nastawczych i sprze zamkni nastawczych oraz urzdze

    stabilizujcych iglice.

    Do konserwacji zalicza si rwnie:

    koszenie skarp i karczowanie drzew oraz krzeww;

    czyszczenie roww odwadniajcych;

    konserwacj znakw drogowych.

    W czasie prowadzenia robt konserwacyjnych naley zachowa bezpieczestwo

    ruchu pocigw, zabezpieczy i oznakowa miejsce robt, przestrzega przepisy bhp

    oraz poprawnie wykona prace pod wzgldem technicznym i technologicznym.

    3.1. NARZDZIA DO KONSERWACJI NAWIERZCHNI

    Przy pracach konserwacyjnych nawierzchni kolejowej z uwagi na may zakres prac

    wykorzystuje si zazwyczaj proste narzdzia i metod rczn wykonania robt.

    Narzdzia te powinny mie odpowiednie wymiary, ksztat oraz musz by wykonane z

    dobrego materiau i waciwie konserwowane.

    Rys.3.1. Kleszcze do szyn [16]

    1 W tym rozjazdw kolejowych i innych urzdze infrastruktury kolejowej

  • 9

    Kleszcze do szyn (Rys.3.1) su do przenoszenia krtkich odcinkw szyn na

    niewielkie odlegoci. Skadaj si z dwch ramion zakoczonych szczkami,

    ksztatem dostosowanym do gwki szyny.

    Rys.3.2. Kleszcze do podkadw drewnianych i strunobetonowych [16]

    Kleszcze do podkadw su do przenoszenia podkadw i podrozjazdnic

    drewnianych lub betonowych (Rys.3.2). Skadaj si z dwch ramion zakoczonych

    szczkami dostosowanymi do ksztatu podkadw.

    Rys.3.3. Klucz do rub ubkowych [16] Rys.3.4. Klucz dwuramienny do rub [16]

    Klucz paski do rub ubkowych sucy do skrcania zcz szynowych,

    dostosowany do rozmiaru rub ubkowych. Klucz taki moe by wyposaony w

    grzechotk, ktra pozwala na cig prac bez zdejmowania ze ruby. Dodatkowo

    posiada wymienne wkady do obrotu w lewo lub prawo (Rys.3.3). Do zakrcania i

    odkrcania rub o rnej wielkoci gwki moe by stosowany klucz nasadowy

    dwuramienny z grzechotk, ktry pozwana na prac obiema domi (Rys.3.4).

    Klucze sztorcowe (Rys. 3.5 i 3.6) su do dokrcania i odkrcania rub i wkrtw,

    gdzie kocwka klucza jest dostosowana do nakrtek rub stopowych i gwek

    wkrtw przytwierdzenia poredniego typu K.

  • 10

    Rys.3.5. Klucz do wkrtw Rys.3.6. Klucz do rub stopowych

    Drek do kantowania szyn (Rys.3.7) suy do swobodnego i bezpiecznego

    obracania szyny wok jej osi podunej na skadowiskach oraz na wagonach przy

    zaadunku i wyadunku.

    Rys.3.7. Drek do kantowania szyn [16] Rys.3.8. Dwignik do podkadw [16]

    Dwignik do podkadw (Rys.3.8) suy do podniesienia podkadu w czasie jego

    wymiany, kiedy podkad z podkadk ebrow jest poniej stopki szyny i nie jest

    moliwe zaoenie zczek. Dwignik ustawia si na szynie i umieszczenia jego cz

    w ebrze podkadki, a nastpnie wykorzystujc dwigni unosi do gry podkad w

    celu zaoenia z drugiej strony ruby stopowej, apki, piercienia sprystego i

    nakrtki.

    Rys.3.9. Podnonik korbowy [16] Rys.3.10. Przecigarka szyn [16]

  • 11

    Podnonik korbowy (Rys.3.9) suy do podniesienia szyny lub ramy torowej (szyn

    z przytwierdzonymi podkadami w celu wykonania naprawy (np. wymiany podkadki

    ebrowej, przekadki podszynowej, wymiany podkadu, itd.).

    Przecigarka szyn (Rys.3.10) suy do przemieszczania szyn wzdu toru w celu

    osignicia okrelonej wartoci luzu pomidzy czoami tokw szynowych.

    Rys.3.11. Mot do szyn Rys.3.12. Mot do podkadw Rys.3.13. Podbijak stalowy

    W konserwacji nawierzchni kolejowej stosowany jest jeszcze drobny sprzt rczny

    w zalenoci od potrzeb, tj. podbijaki rczne jedno i dwustronne (Rys.3.13), oskardy

    pasko-spiczaste, drki stalowe, moty do szyn (Rys.3.11) i podkadw (Rys.3.12),

    widy stalowe, szufle, opaty itp.

    3.2. ZABEZPIECZENIE PKNITEJ SZYNY

    Pknicia szyn w torze wystpuj najczciej w okresie niskich temperatur i mog

    by spowodowane kilkoma czynnikami: np. duymi siami rozcigajcymi w szynie,

    mniejsz odpornoci stali na uderzenia, zmczeniem materiau, bdami

    technologicznymi przy spawaniu i zgrzewaniu szyn, zym utrzymaniu toru, czy te

    paskim miejscem na kole pojazdu szynowego.

    Naprawa pknitej szyny wykonywana jest w kolejnych etapach jako [1,11]:

    naprawa natychmiastowa - zapewniajca moliwo przejazdu pocigu;

    naprawa prowizoryczna - zapewniajca bezpieczne prowadzenie ruchu pocigw

    do czasu naprawy ostatecznej;

    naprawa ostateczna przywracajca cigo toku szynowego i wykonywana jest

    jako naprawa bieca.

    Naprawa pknitej lub uszkodzonej szyny w pierwszym etapie ma na celu jak

    najszybsze przywrcenie ruchu pocigw z ograniczon prdkoci, i z uwagi na

    niskie temperatury jest prowadzona jako naprawa natychmiastowa i/lub

    prowizoryczna. Dopiero w kolejnym etapie wykonuje si napraw ostateczn, ktrej

    celem jest przywrcenie cigoci tokw szynowych i penej sprawnoci technicznej.

    Przed przystpieniem do naprawy naley zapisa wielko powstaego luzu i

    temperatur szyny, przy ktrej doszo do jej pknicia. Naley rwnie oceni stan

  • 12

    przytwierdze szyny do podkadw i w razie potrzeby uzupeni lub wymieni

    elementy brakujce lub uszkodzone na dugoci okoo 100 m z kadej strony

    pknicia. W przypadku przytwierdzenia poredniego typu K wskazane jest rwnie

    dokrcenie rub stopowych (z pozostawieniem 1 mm luzu midzy zwojami piercieni

    sprystych).

    Sposb zabezpieczenia pknitej szyny w torze bezstykowym podczas naprawy

    natychmiastowej bdzie zalea od wielkoci powstaej szczeliny, kierunku pknicia

    (prostopady do osi szyny lub skony) oraz dugoci wykruszenia gwki szyny.

    a) b)

    Rys.3.14. Naprawa prowizoryczna pknitej szyny pknicie do 30 mm nad podkadem, przy pomocy: a) ciskaczy szynowych, b) rub ubkowych [1]

    Przy pkniciu szyny nad podkadem i szczelinie do 30 mm naprawa polega na

    zaoeniu ubkw docinitych do szyny dwoma ciskaczami (Rys.3.14a). Zamiast

    ciskaczy w szynie mona wywierci otwory na ruby ubkowe, a nastpnie szyn

    zabezpieczy dwoma ubkami i rubami ubkowymi (Rys.3.14b). W pierwszym

    przypadku prdko jazdy pocigw naley ograniczy do 502 i 30 km/h na szlaku i

    stacjach, a na mostach i w tunelach do 301 i 10 km/h, w drugim przypadku za

    odpowiednio do 60 i 30 km/h na szlaku i do 301 i 20 km/h na mostach i w tunelach [1].

    ciskacz do zabezpieczenia pknitych szyn (Rys.3.15) stosowany powszechnie w

    Polsce ma ksztat obejmy, ktr zakadana jest pod stopk szyny i za pomoc ruby

    dociska ubki do szyny.

    Fot.3.15. ciskacz do zabezpieczenia pknitej szyny

    Jeeli pknicie wystpio w okienku pomidzy podkadami, a szczelina nie

    przekracza 30 mm, naprawa polega na podparciu pknitej szyny dodatkowym

    2 Pierwsza liczba dotyczy prostych i ukw o promieniu R > 800 m, druga ukw o promieniu R 800 m

  • 13

    podkadem drewnianym o dugoci okoo 1 metra z przytwierdzeniem porednim typu

    K, a nastpnie zaoeniu ubkw i ciskaczy (Rys.3.16a). Zamiast ciskaczy mona

    wywierci otwory na ruby ubkowe, a nastpnie zaoy ubki i skrci rubami

    ubkowymi (Rys.3.16b). W pierwszym przypadku naley ograniczy prdko do 50 i

    30 km/h na szlaku i stacjach, a na mostach i w tunelach do 30 i 15 km/h, w drugim za

    odpowiednio do 60 i 30 km/h na szlaku i stacjach, a na mostach i w tunelach do

    20 km/h. W torze bezstykowym naley stosowa ubki szeciootworowe jako zcze

    wiszce, tzn. nie jest wymagane podparcie szyny dodatkowym podkadem [11].

    a) b)

    Rys.3.16. Naprawa prowizoryczna pknitej szyny pknicie do 30 mm midzy

    podkadami, przy pomocy: a) ciskaczy szynowych, b) rub ubkowych [1]

    W przypadku pknicia z wykruszeniem gwki szyny na dugoci do 25 cm,

    powstaym nad podkadem lub w okienku pomidzy podkadami, naprawa polega na

    podparciu pknitej szyny dodatkowym podkadem drewnianym o dugoci okoo

    1 metra z przytwierdzeniem porednim typu K, uzupenieniu ubytku materiau szyny

    wraz z zaoeniem kaptura ochronnego z blachy, a nastpnie zaoeniu ubkw i

    ciskaczy (Rys.3.17). Zabezpieczenie takie naley stosowa tylko w wyjtkowych

    sytuacjach w celu przepuszczenia pojedynczych pocigw.

    a) b)

    Rys.3.17. Naprawa prowizoryczna pknitej szyny wykruszenie gwki do 25 cm:

    a) na dugoci szyny, b) w styku [1]

    Przy pkniciu szyny w spawie termitowym lub w bezporednim ssiedztwie

    naley zaoy specjalnie wyprofilowane ubki, obejmujce nadlew spoiny, nastpnie

    zaoy ciskacze lub wywierci otwory i poczy rubami ubkowymi (Rys.3.18).

  • 14

    Rys.3.18. Naprawa prowizoryczna pknitej szyny pknicie w spoinie [1]

    Lepszym rozwizaniem w stosunku do stosowanych powszechnie ciskaczy s

    imada do zabezpieczenia pknitej szyny (Rys.3.19), ktre w zalenoci od

    konstrukcji i miejsca wystpienia pknicia pozwalaj na jazd z maksymaln

    prdkoci nawet do 160 km/h3.

    Rys.3.19. Imado do zabezpieczenia pknitych szyn [16]

    Podczas naprawy natychmiastowej lub prowizorycznej pknitej szyny, naley

    stosowa wstawki szynowe o minimalnej dugoci [11]:

    12 m - na liniach kolejowych o prdkociach wikszych od 160 km/h;

    8 m - na liniach o prdkoci maksymalnej 140 160 km/h;

    6 m - na liniach o prdkoci maksymalnej mniejszej od 140 km/h.

    Napraw prowizoryczn wykonuje si samodzielnie lub po naprawie

    natychmiastowej, jeeli temperatura szyny jest nisza od wartoci wymaganej w

    procesie spawania lub gdy warunki ruchowe nie pozwalaj na przeprowadzenie

    naprawy ostatecznej. Napraw prowizoryczn wykonuje si rwnie w przypadku

    pknicia szyny ze szczelin wiksz od 30 mm lub wykruszeniem gwki szyny

    ponad 25 cm.

    W tym przypadku naprawa polega na wyciciu odcinka szyny o okrelonej

    dugoci, nastpnie wbudowuje si wstawk szynow o zblionym zuyciu i czy

    ubkami szeciootworowymi za pomoc rub ubkowych (Rys. 3.20).

    3 Dane producenta inne typu imade stosowanych na kolejach niemieckich dostosowane s do prdkoci jazdy 80 km/h.

  • 15

    Rys.3.20. Napraw prowizoryczna pknitej szyny

    Wycicie uszkodzonej szyny i wywiercenie otworw w szynie w celu poczenia

    jej ze wstawk szynow, powinno by wykonywane wycznie mechanicznie, za

    pomoc wiertarek do szyn (Rys.3.21) i pi do cicia szyn (Rys.3.22). Na czas

    zabezpieczenia pknitej szyny na liniach zelektryfikowanych, dla zachowania

    cigoci obwodu prdu powrotnego, naley zaoy linki obejciowe wstawki

    szynowej.

    Rys.3.21. Wiertarki do szyn [16]

    Rys.3.22. Piy do cicia szyn [16]

    Przy wbudowywaniu wstawki szynowej naley zachowa wartoci luzw zalene

    od temperatury szyny zarejestrowanej w czasie wykrycia pknicia (Tabela 3.1).

  • 16

    Tabela 3.1. Wartoci luzw przy naprawie prowizorycznej szyny [11]

    Temperatura szyny w czasie

    wykrycia pknicia [C] Wymagana warto

    luzu [mm]

    poniej -15 19

    - 15 - 10 17

    - 9 - 6 16

    - 5 - 1 14

    0 5 12

    6 10 10

    11 15 8

    16 20 6

    21 25 4

    26 30 2

    Wykonanie naprawy prowizorycznej w torach bezstykowych za pomoc wstawki

    szynowej o dugoci wikszej ni minimalna oraz zastosowanie poczenia wiszcego

    z ubkami szeciootworowymi, pozwala przepuci pocigi z prdkoci rozkadow,

    jednak nie wiksz ni 160 km/h do czasu ostatecznej naprawy.

    3.3. WYMIANA ZCZEK SZYNOWYCH

    Wymian pojedynczych zczek szynowych naley prowadzi w czasie caego

    okresu eksploatacji nawierzchni kolejowej. Jeeli podczas obchodw lub bada

    diagnostycznych wykryje si brakujce lub uszkodzone elementy przytwierdze lub

    pocze szyn, naley je niezwocznie wymieni na starouyteczne lub nowe.

    Wymiana ubkw powinna by wykonana tak, aby przed przejechaniem kadego

    pocigu, zcze kadego toku byo skrcone co najmniej dwiema rubami po jednej w

    kadej szynie (Rys.3.23) oraz nie naley rozkrca i zdejmowa jednoczenie ubkw

    w zczach przeciwlegych lub zczach ssiednich tego samego toku.

    Rys.3.23. ubki skrcone dwiema rubami (G. Stencel)

    Przy wymianie rub ubkowych i piercieni sprystych w zczy szynowym, nie

    naley wyjmowa jednoczenie wicej ni dwie ruby (dwie zewntrzne lub dwie

  • 17

    wewntrzne Rys.3.23), a po zakoczeniem robt, ubki musz by skrcone

    wszystkimi rubami (Rys.3.24).

    Rys.3.24. Zcze szynowe po zakoczeniu robt

    Wymiana podkadek ebrowych moe by wykonana ze zdjciem szyn lub bez ich

    zdejmowani. W pierwszym przypadku prace naley prowadzi przy zamknitym torze

    dla ruchu pocigw. W drugi za mona wyj podkadki na nie wicej ni piciu

    podkadach i tylko w jednym toku szynowym. W celu wyjcia podkadek naley

    wykrci wkrty i ruby stopowe oraz zdj apki i piercienie spryste przy

    przytwierdzeniu porednim typu K.

    Rys.3.25. Wymiana podkadek ebrowych [17]

    Prace powinny by tak prowadzone tak, aby przed przejazdem kadego pocigu

    szyn leaa na podkadkach przymocowanych do wszystkich podkadw co najmniej

    dwoma wkrtami po jednym z kadej strony szyny oraz co najmniej dwiema rubami

    stopowymi na co drugim podkadzie (Rys.3.25). Przed zakoczeniem robt, wszystkie

    wkrty oraz ruby stopowe powinny by zaoone i dokrcone.

  • 18

    Wkrty, ruby stopowe, apki i piercienie mog by wymieniane jednoczenie na

    nie wicej ni trzech ssiednich podkadach i tylko w jednym toku szynowym

    (Rys.3.26).

    Rys.3.26. Wymiana zczek szynowych [17]

    apki spryste, wkadki izolacyjne i przekadki w przytwierdzeniach sprystych

    mog by wymieniane jednoczenie na dwch ssiednich podkadach i tylko w

    jednym toku szynowym.

    Przy wymianie wkrtw, rub stopowych i ubkowych oraz ubkw, elementy te

    naley oczyci i zakonserwowa.

    3.4. DOKRCANIA ZCZEK SZYNOWYCH

    W torach z przytwierdzeniem porednim typu K w celu zapewnienia poprawnej

    wsppracy elementw nawierzchni kolejowej naley utrzymywa wymagany docisk

    szyny do podkadek ebrowych i podkadek do podkadu poprzez poprawne

    dokrcenie rub stopowych, wkrtw i rub ubkowych. Poluzowane ruby stopowe,

    ubkowe i wkrty naley dokrca za pomoc zakrtarek (Rys.3.27) lub kluczy.

    Rys.3.27. Zakrtarka spalinowa [16]

  • 19

    Przy dokrcaniu rub i wkrtw naley przestrzega nastpujcych zasad [1,11]:

    dokrcanie naley przerwa, gdy gwka wkrtu docinie podkadk ebrow

    (Rys.3.28);

    przy stosowaniu piercieni sprystych, pozostawi 1 mm luzu midzy zwojami

    piercienia (Rys.3.28);

    po dokrceniu, wszystkie ruby zakonserwowa smarem lub innym preparatem

    zabezpieczajcym przed korozj (Rys.3.28).

    Rys.3.28. Dokrcony wkrt do podkadki ebrowej i luz midzy zwojami piercienia sprystego trzyzwojowego oraz zakonserwowana ruba stopowa (G. Stencel)

    Cige dokrcanie rub i wkrtw wykonuje si zakrtarkami w ramach naprawy

    biecej przed podbiciem stabilizacyjnym po naprawie gwnej, przy naprawach

    biecych toru oraz w torach bezstykowych - co najmniej raz w roku przed okresem

    wysokich temperatur.

    3.5. REGULACJA SZEROKOCI TORU

    Jeeli w czasie pomiarw stwierdzono przekroczenie odchyki dopuszczalnej

    szerokoci toru, to przed przystpieniem do regulacji naley ustali przyczyn

    zwenia lub poszerzenia toru. Jeeli przyczyn jest rozpaszczenie gwki, poczone

    ze spywem stali, spywy naley usun przez szlifowanie. W przypadku bocznego

    zuycia, szyn naley obrci lub wymieni, za w przypadku deformacji trwaej

    szyny, naley j wymieni lub wyprostowa za pomoc gitarki. W pozostaych

    przypadkach konieczna jest zmiana miejsca przytwierdzenia podkadki ebrowej do

    podkadu drewnianego.

    Przy regulacji szerokoci toru na odcinkach toru do 5 podkadw, dopuszcza si

    jednoczesne usunicie wkrtw tylko w jednym toku szynowym na nie wicej ni:

    trzech (szyna 49E1) lub piciu podkadach (szyna 60E1). W czasie prowadzenia robt,

    prdko pocigw nie moe przekracza 100 km/h.

  • 20

    Rys.3.29. cig szynowy [16]

    Wykonujc regulacj szerokoci toru na duszych odcinkach, naley stosowa

    cigi szynowe (Rys.3.29) zakadane przy co drugim podkadzie. W takim przypadku

    mona wykonywa roboty jednoczenie na 20 podkadach z ograniczeniem prdkoci

    pocigw do 30 km/h, a podczas przejazdu pocigu szyna musi opiera si na

    wszystkich podkadkach.

    Przed rozpoczciem naprawy naley dokadnie pomierzy szeroko toru

    toromierzem rcznym, w celu dokadnego wyznaczenia odcinka, na ktrym zostanie

    wykonana poprawa szerokoci toru.

    Regulacja szerokoci toru na krtkich odcinkach przy niewielkich nierwnociach

    poziomych (Rys.3.30) polega na odkrceniu wkrtw mocujcych podkadk ebrow

    do podkadu z jednego toku szynowego (2), a nastpnie nasuniciu toru do kierunku

    prostego wedug toku 1.

    Rys.3.30. Regulacja szerokoci toru

    Po przesuniciu w okienka midzy podkadami lub zdjciu podkadek ebrowych

    wbija si koki drewniane w otworu po wkrtach, a nastpnie po zaciosaniu i

    zakonserwowaniu tego miejsca ustawia si toromierz i ciga tor do szerokoci

    nominalnej. W razie braku cigw, do przesunicia szyn mona uy drki stalowe.

  • 21

    W kolejnym etapie prac naley nasun nad podkad lub zaoy podkadki ebrowe i

    wiertark do drewna wywierci nowe otwory w podkadzie. Jeeli przy tym pooeniu

    podkadu nie mona wywierci otworw, to naley przesun podkad prostopadle do

    osi toru i dopiero wwczas wykona otwory. Po tych pracach naley przytwierdzi

    podkadk ebrow do podkadu drewnianego i ewentualnie zaoy i dokrci ruby

    stopowe.

    Regulacja szerokoci toru kolejowego na duszych odcinkach odbywa si w

    podobny sposb, tylko przy tych pracach naley stosowa cigi rubowe (Rys.3.31)

    w celu utrzymania danej szerokoci toru i zabezpieczenia toru pod przejazdem

    pocigu.

    a) b)

    Rys.3.31. Regulacja szerokoci toru: a) zaoone cigi szynowe, b) widoczne

    zakokowane otwory

    W przypadku duego wcicia podkadki ebrowej w podkad i do dobrym stanie

    podkadu drewnianego moliwe jest wyjcie podkadu z toru, a nastpnie

    zakokowanie otworw po wkrtach i wbudowanie ponowne podkadu z obrceniem

    go o 180o wok osi podunej, wywiercenie otworw i przytwierdzenie podkadki

    ebrowej wkrtami.

    3.6. PODBICIE POJEDYNCZYCH PODKADW

    Podbijanie pojedynczych podkadw i podrozjezdnic stosuje si obecnie w

    ograniczonym zakresie, najczciej w torach niszej klasy technicznej oraz w okolicy

    stykw szynowych.

    Podbijanie podkadw ma na celu usunicie pustych miejsc pod podkadem i

    polega na podniesieniu toru do wymaganej niwelety oraz na wprowadzeniu i

    zagszczeniu podsypki pod doln powierzchnie podkadu. Podbicie pojedynczych

    podkadw wykonuje si rcznie lub metod maej mechanizacji. Wybr metody

    zaley od zakresu robt oraz posiadanego sprztu.

  • 22

    a) b)

    Rys.3.32. Usunicie podsypki z okienek midzy podkadami: a) I etap, b) II etap

    Zakres prac przy podbijaniu pojedynczych podkadw obejmuje:

    usunicie podsypki z okienek na gboko do 5 cm poniej spodu podkadu

    (Rys.3.32) w miejscach pokazanych na rysunku nr 3.33 przy podbiciu toru

    podbijakami elektowibracyjnymi, naley usun podsypk z okienek pomidzy

    podkadami do poowy wysokoci podkadu;

    Rys.3.33. Miejsce usunicia podsypki: a) I etap, b) II etap

    podniesienie toru za pomoc podnonikw torowych (Rys. 9) do danej niwelety;

    podbicie podkadu podbijakami rcznymi lub zespoem podbijakw

    elektrowibracyjnych (Rys.3.34), po 40 cm w kad stron od osi toku szynowego,

    pomijajc cze rodkow podkadu o dugoci okoo 50 cm;

    Rys.3.34. Podbijak rczny i zesp podbijakw elektrowibracyjnych

    uzupenienie, oprofilowanie i zagszczenie podsypki.

  • 23

    3.7. NISZCZENIE ROLINNOCI

    Usuwanie i niszczenie rolinnoci wykonuje si na caej szerokoci pryzmy

    podsypki i aw torowiska. Jest to czynno niezalena, wykonywana za pomoc

    specjalnego pocigu (Rys.3.35) lub opryskiwacza umieszczonego na pojedzie

    kolejowym (Rys.3.36) z uyciem rodkw chemicznych posiadajcymi dopuszczenie

    do stosowania ich na torach kolejowych.

    Rys.3.35. Chemiczna odchwaszczarka torw CHOT 50

    Rys.3.36. Urzdzenie opryskowe na wzku motorowym

    Chemiczne odchwaszczanie torw naley przeprowadza zgodnie z wytycznymi

    stosowania uywanych rodkw oraz instrukcj obsugi pocigu do chemicznego

    odchwaszczania toru lub urzdzenia opryskowego.

  • 24

    3.8. SMAROWANIE ZCZEK I CZCI ROZJAZDOWYCH

    Wszystkie poczenia rubowe naley utrzymywa w stanie umoliwiajcym ich

    rozkrcanie i zakrcanie oraz zabezpiecza przed korozj, a prace te naley

    przeprowadza take przy wykonywaniu innych robt torowych (Rys.3.37).

    Rys.3.37. Konserwacja zczek szynowych

    Powierzchnie tarcia czci ruchomych rozjazdu powinny by czyszczone i

    smarowane w miar potrzeb (Rys.3.38), z czstotliwoci zalen od warunkw

    miejscowych i atmosferycznych, w porze zimowej smarami mrozoodpornymi. Brak

    waciwej konserwacji rozjazdu moe powodowa jego wadliwe dziaanie oraz

    przyczynia si do szybszego zuycia czci trcych.

    Rys.3.38. Smarowanie pyt podiglicowych

  • 25

    4. NAPRAWA BIECA

    Naprawa bieca ma na celu utrzymanie sprawnoci technicznej i zapobieganie

    degradacji nawierzchni, poprzez wymian pojedynczych elementw nawierzchni oraz

    prowadzenie robt wyduajcych jej trwao. Naprawa ta ma charakter cigy i

    prowadzona jest przy uyciu maszyn torowych, sprztu i narzdzi zmechanizowanych,

    najczciej w czasie zamknicia torw.

    Naprawa bieca nawierzchni swoim zakresem obejmuje [1,11,13]:

    regulacj pooenia toru w paszczynie poziomej i pionowej; wymian pojedynczych elementw nawierzchni kolejowej (do 30% oglnej liczby

    elementw na odcinku zakwalifikowanym do remontu);

    napraw ostateczn pknitej szyny; regeneracj elementw stalowych nawierzchni; wymian czci rozjazdowych; regulacj si podunych w torze bezstykowym; reprofilacji szyn;

    nasuwanie szyn odpezych i regulacj luzw;

    oczyszczanie i uzupenianie podsypki;

    profilowanie aw torowiska.

    Z uwagi na zakres problematyki i jej istotno technologie regulacji pooenia toru,

    reprofilacji szyn i oczyszczania podsypki z zastosowaniem wysokowydajnych maszyn

    torowych zostay omwione w oddzielnych rozdziaach.

    4.1. WARUNKI NAPRAWY TORW BEZSTYKOWYCH

    Z uwagi na bezpieczestwo, zwizane z moliwoci wyboczenia toru

    bezstykowym podczas wykonywania jego napraw, prace te mog by prowadzone w

    odpowiednich warunkach termicznych.

    Roboty nawierzchniowe mona zatem podzieli na dwie kategorie [1,9,11]:

    kategorii I naprawy nie naruszajce statecznoci toru bezstykowego;

    kategorii II naprawy naruszajce stateczno toru bezstykowego.

    Do napraw kategorii I naley zaliczy roboty zwizane z dokrcaniem i

    pojedyncz wymian zczek szynowych oraz uzupenienie, oprofilowanie i

    zagszczenie podsypki w okienkach i od cz podkadw. Pozostae naprawy naley

    zaliczy do robt kategorii II.

  • 26

    Naprawy I kategorii mog by wykonywane w kadej temperaturze szyny, za

    kategorii II, mona prowadzi jedynie wwczas, gdy temperatura szyny nie przekracza

    wartoci dopuszczalnej obliczonej z wyraenia [11]:

    gdzie: trob temperatura szyny w jakiej moe by prowadzona naprawa kategorii II,

    tn temperatura neutralna szyny;

    tr dopuszczalny przyrost temperatury szyny w czasie wykonywania robt

    II kategorii (Tablica 4.1).

    Tablica 4.1. Dopuszczalny przyrost temperatury w stosunku do temperatury neutralnej

    w czasie prowadzenia napraw II kategorii [11]

    Typ szyny Prosta 700 R < 1000 500* R < 700

    Naprawy z oczyszczaniem podsypki

    60E1, 49E 10oC 7

    oC 5

    oC

    Naprawy z podnoszeniem i nasuwaniem toru (inne naprawy

    bez oczyszczania podsypki)

    60E1, 49E 15oC 10

    oC 7

    oC

    *) 450 m w torach na podkadach betonowych, 300 m w torach stacyjnych bocznych

    Przed przystpieniem do naprawy toru, obejmujcej II kategori robt, naley

    ustali [11]:

    najnisz temperatur neutraln na podstawie metryki tory bezstykowego i

    wykresu pezania szyn;

    czy warunki atmosferyczne podczas prowadzenia naprawy pozwol na wykonanie

    robt bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury.

    Jeeli w trakcie naprawy zostanie przekroczona temperatura dopuszczalna dla II

    kategorii robt, prace naley przerwa, a podkady obsypa podsypk i zagci j od

    cz podkadw i w okienkach. W uzasadnionych przypadkach naley wprowadzi

    ograniczenie prdkoci jazdy pocigw.

  • 27

    4.2. USUWANIE NIERWNOCI PIONOWYCH TORU

    Regulacja pooenia toru w paszczynie pionowej zwizana jest z usuwaniem

    nierwnoci pionowych i polega na podniesieniu toru do danej niwelety, a nastpnie

    podbiciu podkadw. W zalenoci od dugoci odcinka toru, prace te mog by

    wykonywane rcznie, metod maej mechanizacji lub maszynami wysokowydajnymi

    (podbijarkami torowymi).

    Metoda rczna i maej mechanizacji, w ktrej wykorzystuje si podbijaki o

    napdzie spalinowym, elektrycznym i pneumatycznym lub maszyny dwudrogowe ze

    specjalistycznym osprztem moe by stosowana przy usuwaniu krtkich nierwnoci

    pionowych (tzw. dokw miejscowych), w torach niszych klas oraz do podbicia

    zapadnitych stykw.

    Przed przystpieniem do podnoszenia toru, naley zlokalizowa odcinek toru

    zakwalifikowany do miejscowego podbicia i wykona niwelacj dwch tokw

    szynowych (np. co pity podkad). Na tej podstawie wyznacza si wartoci

    podniesienia toru do danej niwelety i zapisuje na podkadach (Rys. 4.1).

    Rys.4.1. Wyznaczenie wartoci podniesienia toru

    Tor na podsypce naley podnosi stopniowo i podbija rwnomiernie warstwami,

    ktrej grubo jest uzaleniona od rodzaju stosowanych maszyn i zastosowanej

    technologii robt.

    W praktyce przy usuwaniu krtkich nierwnoci (dokw) mona jednoczenie

    wykona podnoszenie toru za pomoc podnonikw torowych, a wartoci

    przemieszcze wyznaczy wykorzystujc niwelator i at lub krzye niwelacyjne.

    Zakres czynnoci przy podnoszenia toru metod maej mechanizacji obejmuje:

    czciowe usunicie podsypki w okienkach pomidzy podkadami w miejscu

    ustawienie podnonikw torowych;

    ustawienie 2 podnonikw torowych (Rys.4.2 pomidzy podkadem Nr 2 i 3) i

    podniesienie toru na dan niwelet;

    ustawienie 2 podnonikw torowych (Rys.4.2 pomidzy podkadem Nr 7 i 8) i

    podniesienie toru na dan niwelet;

  • 28

    podbicie kolejnych podkadw podbijakami (podkady naley podbija pod szyn i

    na dugoci po 40 cm od tokw szynowych, pomijajc cz rodkow podkadu

    na dugoci okoo 50 cm);

    uzupeni, zagci i oprofilowa pryzm podsypki.

    Rys.4.2. Schemat podnoszenia toru

    Po zakoczeniu robt na podniesionym odcinku toru naley obserwowa

    zachowanie si toru pod przejedajcym pocigiem. W przypadku stwierdzenia

    nieprawidowoci, naley je usun poprzez powtrne podbicie podkadw w tych

    miejscach.

    Rys.4.3. Koparka dwudrogowa z zespoem podbijajcym [8]

  • 29

    Do podbijania podkadw metod maej mechanizacji z powodzeniem mog by

    stosowane rwnie maszyny dwudrogowe, np. koparki z osprztem do podbijania

    podkadw (Rys.4.3). Szczeglnie wwczas, gdy zakres robt jest mniejszy, np. na

    stacjach kolejowych, bocznicach, czy w torach niszych klas.

    Rys.4.4. Zesp podbijajcy: z lewej pojedynczy RST 03, z prawej strony

    podwjny RSTV 0303 [8]

    Pojedynczy zesp podbijajcy RST03 (Rys.4.4) firmy RF-System AB o masie

    700 kg doczepiany jest do chwytaka koparki dwudrogowej (Rys.4.3). Urzdzenie

    skada si z czterech ap i umoliwia jednoczesne podbicie jednego wza

    przytwierdzenia pojedynczego podkadu lub podrozjazdnicy (Rys.4.5).

    Rys.4.5. Podbijanie rozjazdu kolejowego [8]

    Podwjny zesp podbijajcy RSTV0303 firmy RF-System AB ma ciar 1350 kg

    i skada si z dwch zespow podbijajcych, a kady ma po cztery apy, co pozwala

    na zagszczenie podsypki pod podkadem przy jednym podjedzie koparki

  • 30

    dwudrogowej. Urzdzenie to pozwala rwnie na swobodne obracanie zarwno ap,

    jak i zespow podbijajcych (Rys.4.6).

    Rys.4.6. Podwjny zestaw podbijajcy RSTV0303 [8]

    Zakres robt przy podnoszeniu toru jest identyczny jak w metodzie rcznej, a

    podbijanie podkadw odbywa si bez odgarniania podsypki tuczniowej za pomoc

    agregatu podbijajcego poczonego z chwytakiem koparki.

    Podwjne zespoy do podbijania podkadw i podrozjezdnic produkowane s

    rwnie przez firm Windhoff. Wykorzystywane s one do podbijania podkadw na

    liniach znaczenia miejscowego, bocznicach kolejowych i liniach tramwajowych.

    Zesp podbijajcy AST8 (Rys.4.7) pracuje w podobny sposb jak opisany zesp

    RSTV 0303 (Rys.4.8).

    Rys.4.7. Zesp podbijajcy AST8 [7]

  • 31

    Rys.4.8. Zesp podbijajcy AST8 [7]

    Rys.4.9. Zestaw podbijajcy AST8 Suw/Sw [7]

    Zesp podbijajacy AST8 Suw/Sw moe pracowa zarwno w torze normalnym o

    przewicie 1435 mm, jak rwnie w torze tramwajowym o rozstawie 1000 mm.

    Posiada on dodatkow funkcj prowadzenia urzdzenia na rolkach po torze, a zestaw

  • 32

    podbijajcy porusza si w specjalnych prowadnicach, co uatwia prac operatorowi

    koparki i zwiksz efekt zagszczenia podsypki (Rys.4.9 i 4.10).

    Rys.4.10. Zestaw podbijajcy AST8 Suw/Sw [7]

    4.3. NASUWANIE TORU W PASZCZYNIE POZIOMEJ

    Regulacja pooenia toru w paszczynie poziomej zwizana jest z usuwaniem

    nierwnoci poziomych i polega na przesuniciu poprzecznym toru do planowanego

    pooenia, wzgldem znakw regulacji osi toru.

    W literaturze [1,11] rozrnia si trzy zakresy wykonania przesunicia toru w

    planie:

    do 0,04 m (regulacja);

    do 0,08 m;

    powyej 0,08 m.

    Podzia ten jest wynikiem dwch czynnikw ograniczajcych wielko

    przesunicia toru. Po pierwsze nasuwanie toru w planie powyej 4 cm wymaga

    uzgodnie z przedstawicielem trakcji, a po drugie jednorazowe przesunicie toru w

    przerwach midzy pocigami nie powinno przekracza 8 cm.

    Jeeli wymagana wielkoci przesuni osi toru jest wiksza ni 8 cm, to

    przesunicie takie naley wykona w etapach po 8 cm lub jednorazowo podczas

    zamknicia torw.

  • 33

    Dugo przejcia z odcinka przesunitego do nie przesunitego powinna wynosi

    z obu stron co najmniej 60 m, a na liniach zelektryfikowanych, po wykonaniu

    regulacji toru naley sprawdzi pooenie sieci trakcyjnej wzgldem tego toru [11].

    Tor nasuwa si do waciwego pooenia wedug jednego z tokw [11]:

    na prostej dowolnego toku;

    w uku i na krzywej przejciowej toku zewntrznego.

    Po nasuniciu toru na waciwe pooenie naley sprawdzi:

    rozstaw torw na liniach wielotorowych;

    zachowanie skrajni do budowli i supw trakcyjnych;

    wartoci strzaek na krzywej przejciowej i uku;

    rnic wysokoci tokw szynowych (przechyk).

    Po nasuniciu toru naley rwnie wyregulowa tor w paszczynie pionowej oraz

    podbi podkady na przesuwanym odcinku toru i odcinkach przejciowych, a po

    zakoczeniu robt na liniach o prdkoci rozkadowej wikszej ni 100 km/h,

    ograniczy prdko do 100 km/h do czasu stabilizacji (0,6 Tg) [11].

    W zalenoci od dugoci nasuwanego odcinka toru, prace te mog by

    wykonywane rcznie, metod maej mechanizacji lub maszynami wysokowydajnymi

    (podbijarkami torowymi).

    W torach bocznych, na liniach znaczenia miejscowego i bocznicach kolejowych

    mona stosowa metod rczn i maej mechanizacji wykonania robt. Nasuwanie

    toru wykonuje si wwczas za pomoc drkw stalowych, rcznych urzdze

    hydraulicznych lub hydraulicznymi nasuwarkami toru, np. typu NHC, ktre po torze

    przemieszcza si rcznie (Rys.4.11).

    Rys.4.11. Nasuwarka toru NHC [18]

  • 34

    Nasuwarka typu NHC (Rys.4.11) przeznaczona jest do podnoszenia i nasuwania

    toru na podkadach drewnianych i betonowych. Hydrauliczny ukad roboczy

    nasuwarki pozwala na podnoszenie toru do wysokoci 60 cm z prdkoci 0,03 m/s

    oraz na przesuw porzeczny toru do 15 cm z prdkoci 0,13 m/s. Nasuwarki ta moe

    by rwnie holowana po torach z prdkoci do 30 km/h.

    Przy nasuwaniu toru, w ramach robt przygotowawczych naley wyznaczy

    waciwe pooenie osi toru na wysokoci znakw regulacji osi toru. Na ukach i

    krzywych przejciowych pooenie osi toru wyznacza si za pomoc teodolitu i trzech

    at poziomych. Punkty porednie wyznacza si pomidzy znakami regulacji osi toru co

    6-8 podkadw. Jeeli przy torach nie ma znakw regulacji, to wartoci przesuni

    wyznacza si na podstawie pomierzonych co 5 m strzaek na ciciwie 10 m. Znajc

    wartoci strzaek pomierzonych i teoretycznych w miejscu podziau uku, mona

    zastosowa, np. metod pprzesuni, w celu wyznaczenia wartoci nasunicia toru.

    Obliczone przesunicia toru i ich kierunek naley oznaczy na podkadach.

    W metodzie rcznej i maej mechanizacji nasuwanie toru obejmuje nastpujce

    czynnoci:

    usunicie podsypki od cz podkadw w kierunku przesunicia toru;

    nasunicie toru wedug oznacze na podkadach;

    podbicie podkadw;

    zasypanie, oprofilowanie i zagszczenie podsypki od cz podkadw.

    4.4. WYMIAN POJEDYNCZYCH ELEMENTW NAWIERZCHNI

    KOLEJOWEJ

    Wymiana pojedynczych elementw nawierzchni kolejowej dotyczy zasadniczo

    tylko podkadw drewnianych i strunobetonowych oraz szyn kolejowych w torze

    klasyczny. Zczki szynowe powinny by wymieniane na bieco w ramach

    konserwacji, a wymiana szyny w torze bezstykowym odbywa si w podobny sposb

    jak podczas naprawy gwnej.

    Podkady kolejowe, ktre ulegy mechanicznemu uszkodzeniu lub zuyciu i nie

    speniaj wymaganego podparcia i przytwierdzenia szyn naley wymieni w ramach

    naprawy biecej. Do pojedynczej wymiany naley uywa podkadw starych

    uytecznych lub nowych.

    Wymiana pojedynczych podkadw moe by prowadzona jedn z trzech metod:

    maej mechanizacji za pomoc maszyn lub urzdze do wymiany podkadw;

    rcznie w przerwach midzy pocigami, bez zamykania toru i z ograniczeniem

    prdkoci do 100 km/h;

    rcznie z ograniczeniem prdkoci do 30 km/h.

  • 35

    Metoda maej mechanizacji stosowana jest przy wikszej liczba podkadw do

    wymiany, na torze zamknitym dla ruchu pocigw. Moe by prowadzona za

    pomoc specjalnych maszyn do wymiany podkadw (Rys.4.12) lub koparkami

    dwudrogowymi ze specjalnym osprztem (Rys.4.13).

    Rys.4.12. Maszyna do wymiany podkadw MRT 2 firmy Geismar [26]

    Rys.4.13. Koparka dwudrogowa z osprztem do wymiany podkadw

    typu SB60 firmy Rosenqvist & Pandrol [6]

  • 36

    Na rysunku 4.14 przedstawiono schemat pracy maszyny do wymiany podkadw

    MRT2 firmy Geismar. Przed przystpieniem do wymiany zaleca si wybra podsypk

    od czoa podkadu, w celu zmniejszenia oporw przy jego przesuwaniu. Podkady

    wycigane s za pomoc chwytaka poprzecznie do osi toru, a nastpnie s obracane i

    ukadane na awie torowiska. W podobny sposb wbudowuje si nowe podkady, ktre

    naley nastpnie przytwierdzi do szyny. Po wymianie naley podbi podkady oraz

    uzupeni i zagci podsypk w okienkach i od czoa.

    Rys.4.14. Maszyna do wymiany podkadw MRT 2 firmy Geismar [26]

    Do wymiany podkadw metod maej mechanizacji coraz czciej wykorzystuje

    si koparki dwudrogowe ze specjalnym osprztem (Rys.4.15). Wrd producentw

    tych urzdze mona wymieni midzy innymi firmy: Rosenqvist & Pandrol (SB60),

    Windhooff (ASW) i RF-System AB (RBS).

    Rys.4.15. Urzdzenia do wymiany podkadw: (od lewej) SB60 firmy Rosenqvist &

    Pandrol [6], RBS firmy RF-System AB [8]

    Urzdzenia do wymiany podkadw skadaj si z dwch zasadniczych

    elementw: chwytaka do podkadw i specjalnej konstrukcji yki do pracy w

    podsypce. Urzdzenia typu SB60 mog by dodatkowo wyposaone w osprzt do

    zapinania przytwierdze typu PANDROL FASTCLIP (Rys.4.16).

  • 37

    Rys.4.16. Osprzt do zapinania przytwierdzenia PANDROL FASTCLIP [6]

    Operator koparki z kabiny maszyny steruje urzdzeniem do wymiany podkadw.

    Po zdjciu przytwierdze szyn do podkadw, za pomoc yki wybierana jest

    podsypka pomidzy podkadami (Rys.4.17).

    Rys.4.17. Wybieranie podsypki tuczniowej [6]

    Rys.4.18. Wyjcie starego podkadu z toru [6]

  • 38

    Po wybraniu i przesuniciu podsypki, zuyty podkad jest chwytany za pomoc

    kleszczy i wysuwany prostopadle do osi toru na aw torowiska. W przypadku

    wymiany kilku podkadw w jednym miejscy, podkad jest obracany i wyjmowany z

    toru (Rys.4.18).

    Z miejsca skadowania za pomoc chwytaka operator koparki bierze podkad i

    wbudowuje go w tor. Nastpnie podkad jest przytwierdzany do szyny, po czym

    operator wykorzystujc yk nagarnia podsypk (Rys.4.19).

    Rys.4.19. Wbudowanie nowego podkadu [6]

    Po wymianie podkadw naley uzupeni podsypk, wyregulowa tor w

    paszczynie pionowej i poziomej, podbi podkady oraz oprofilowa i zagci

    podsypk.

    Rys.4.20. Wymieniany co czwarty podkad w metodzie rcznej

    Wymian podkadw w przerwach midzy pocigami z ograniczeniem prdkoci

    do 100 km/h stosuje si wwczas, kiedy prace zostan zakoczone przed przejazdem

    kolejnego pocigu.

    Przy wymianie podkadw metod rczn bez wstrzymania ruchu, jednoczenie

    mona wymienia co czwarty podkad (Rys.4.20). Jeeli roboty nie zostay cakowicie

  • 39

    zakoczone, lecz podkady podbite, szyny przytwierdzone czterema wkrtami (po dwa

    wkrty i ruby stopowe w kadej podkadce) lub zaoone zostay wszystkimi apkami

    sprystymi, pocigi mona przepuszcza przez miejsce robt do czasu ich

    zakoczenia z prdkoci 50 km/h [1,11].

    Wymiana podkadw obejmuje nastpujce czynnoci [1]:

    usunicie podsypki z okienek na dugoci caego podkadu na gboko 3 cm,

    poniej podkadu oraz usunicie podsypki od czoa podkadu;

    cakowite zdjcie przytwierdze (w przytwierdzeniu typu K cznie z podkadk

    ebrow);

    zdjcie apek sprystych lub odkrcenie rub stopowych na 3-5 ssiednich

    podkadach z kadej strony toru;

    zaoenie podnonikw torowych przy podkadzie przylegym do wymienianego i

    podniesienie toru na wysoko do 2 cm;

    wycignicie podkadu kleszczami;

    rozgarnicie podsypki przed wbudowaniem nowego podkadu;

    woenie nowego podkadu, przytwierdzenie go do szyn i zdjcie podnonikw;

    wsypanie podsypki i podbicie podkadu;

    uzupenienie, oprofilowanie i zagszczenie podsypki.

    Po wymianie podkadw, tor powinien by doprowadzony do stanu

    umoliwiajcego bezpieczny ruch pocigw z prdkoci rozkadow. W przypadku

    prdkoci powyej 100 km/h, naley do czasu stabilizacji toru (przeniesione

    obcienie 0,6 Tg) ograniczy prdko jazdy do 100 km/h [1,11].

    Przy wymianie podkadw midzy peronami (w zalenoci od warunkw), naley

    zdj szyny w jednym lub obu tokach i roboty prowadzi na torze zamknitym.

    Wymiana pojedynczych szyn w torze klasycznym wykonywana jest jako naprawa

    planowana i najczciej jest zwizana z nadmiernym zuyciem gwki szyny.

    Wymiana moe by wykonana w czasie duszych przerw midzy pocigami lub

    podczas zamknicia toru.

    Do pojedynczej wymiany naley uywa szyn starych uytecznych zbadanych

    defektoskopowo (z ktrych usunito odcinki ze stwierdzonymi wadami), tej samej

    dugoci i tego samego typu co szyny wymieniane. Rodzaj i stopie zuycia kocw

    wymienionej szyny powinien by taki sam jak szyn ssiednich, a rnica w pooeniu

    powierzchni tocznych i bocznych nie bya wiksza ni 1 mm [11].

    W ramach prac przygotowawczych naley [1]:

    przewie na miejsce robt szyny do wymiany i uoy je na zewntrz toru;

  • 40

    sprawdzi wielko luzw w ssiednich stykach i ewentualnie wykona ich

    regulacj;

    wymieni uszkodzone elementy przytwierdze szyn;

    zdj oprki przeciwpezne.

    Prace zasadnicze obejmuj nastpujce czynnoci:

    odkrcenie rub ubkowych i zdjcie ubkw;

    zdjcie przytwierdze (rub stopowych lub apek sprystych);

    wyjcie szyny rcznie za pomoc kleszczy do szyn lub przy uyciu podnonika

    bramowego (Rys.4.21);

    Rys.4.21. Podnoniki bramowe do szyn [16]

    nasunicie przesunitych podkadw;

    oczyszczenie przekadek podszynowych;

    wstawienie wymienianej szyny;

    zaoenie ubkw i przytwierdze;

    zaoenie oprek przeciwpeznych;

    sprawdzenie szerokoci toru i rnicy wysokoci tokw szynowych.

    Prace wykoczeniowe wymagaj zaadunku i wywiezienia szyny wyjtej z toru

    oraz uporzdkowanie miejsca robt. Przy maej odlegoci (np. w obrbie stacji)

    mona stosowa rczne wzki do przewozu szyn (Rys.4.22).

    Do wymiany mog by uyte podnoniki bramowe do szyn firmy Robel, gdzie

    udwig jednego podnonika wynosi 1500 kg. Do wymiany pojedynczej szyny naley

    stosowa dwa podnoniki, ktre s wyposaone w mechanizmy korbowe do

    podnoszenia i opuszczania szyn.

  • 41

    Rys.4.22. Wzki do przewozu szyn [16]

    4.5. NAPRAWA OSTATECZNA PKNITEJ SZYNY

    Naprawa ostateczna pknitej szyny ma na celu przywrcenie penej sprawnoci

    toru kolejowego w miejscu wykonania naprawy natychmiastowej lub prowizorycznej.

    Naley j przeprowadzi w moliwie krtkim czasie po wystpieniu pknicia szyny,

    w temperaturze umoliwiajcej wykonanie zgrzewanie szyn lub spawanie termitowe.

    Naprawa ostateczna pknitej szyny mona prowadzi w dwch okresach:

    w temperaturze niszej od temperatury neutralnej (przytwierdzenia);

    w temperaturze rwnej temperaturze neutralnej.

    Rys.4.23. Napracz szynowy [16]

    Naprawa ostateczna pknitej szyny w torze bezstykowym w temperaturze niszej

    od temperatury neutralnej wymaga uycia napraczy szynowych (Rys.4.23), a jej

    przebieg jest nastpujcy:

    naley usun elementy wbudowane podczas naprawy natychmiastowej lub

    prowizorycznej (ciskacze, ubki, ruby ubkowe);

  • 42

    odkrci ruby stopowe lub zdj apki spryste na dugoci 100 m z kadej

    strony od miejsca pknicia oraz ustawi szyn na rolkach (Rys.4.24) w celu

    swobodnego wyduenia;

    Rys.4.24. Rolki podszynowe [16]

    przygotowa wstawk szynow o okrelonej dugoci minimalnej (Rys.4.25b);

    Rys.4.25. Schemat naprawy ostatecznej z zastosowaniem napracza szynowego:

    a) pomiar szczeliny i temperatury pknicia, b) przygotowanie wstawki i cicie szyny,

    c) spawanie wstawki, d) szyna po naprawie

  • 43

    obliczy warto luzu montaowego lm z zalenoci (Rys.4.25b):

    lm = ls + l0 [mm],

    gdzie:

    ls luz spawalniczy zaley od metody spawania termitowego szyn [mm],

    w powstay luz podczas pknicia szyny [mm],

    tn temperatura neutralna z metryki toru bezstykowego [oC],

    tr temperatura szyny podczas naprawy [oC],

    tp temperatura szyny podczas jej pknicia [oC].

    W przypadku wczeniejszej naprawy prowizorycznej obliczajc luz montaowy

    naley uwzgldni rwnie: dugo wbudowanej wstawki, luzy pozostawione w

    czasie naprawy i cicia szyny pi.

    przecicie toku szynowego na dugoci wstawki, a warto t naley powikszy z

    jednej strony o luz spawalniczy, z drugiej strony wstawki o warto luzu

    montaowego;

    wykonanie spawu termitowego w miejscu luzu spawalniczego (Rys.4.25c);

    zaoenie na tok szynowy napracza szynowego i wprowadzenie siy

    rozcigajcej o wartoci N (Rys.4.25c):

    gdzie:

    wspczynnik rozszerzalnoci liniowej stali szynowej wynosi 1,12*10-5

    [1/oC],

    E modu sprystoci stali szynowej rwny 2,1*105 [MPa],

    F przekrj poprzeczny szyny 49E1 jest rwny 6292 mm2, a 60E1 - 7670 mm2

    t rnica temperatury tn tp [oC],

    Wprowadzajc do wzoru na N wartoci stae ostatecznie otrzymamy:

    dla szyny 49E1 N = 14,8 (tn tp) [kN],

    dla szyny 60E1 N = 18,04 (tn tp) [kN].

  • 44

    Jeeli po wprowadzeniu siy nacigu powstay luz jest wikszy od ustalonego luzu

    spawalniczego, naley zwikszy si nacigu do uzyskania wymaganej wartoci.

    wykonanie spawu termitowego przy utrzymaniu wprowadzonej siy nacigu;

    zdjcie napraczy szynowych;

    obrobienie spoiny, usunicie rolek podszynowych, zaoenie apek sprystych lub

    zaoenie i dokrcenie rub stopowych za pomoc zakrtarek;

    archiwizacja naprawy.

    Naprawa ostateczna pknitej szyny w torze bezstykowym w temperaturze

    przytwierdzenia wykonywana jest z pominiciem czynnoci zwizanych z prac

    napracza szynowego. W tym przypadku warto luzu spawalniczego jest taka sama

    z dwch stron wstawki.

    4.6. REGENERACJ ELEMENTW STALOWYCH

    NAWIERZCHNI

    Regeneracja jest dziaaniem polegajcym na przywrceniu waciwoci

    uytkowych zuytym lub uszkodzonym elementom. Stosowana jest do elementw

    stalowych nawierzchni kolejowej, ktrych koszt regeneracji jest mniejszy ni zakup

    nowego czci. Regeneracja moe odbywa si w miejscu wbudowania elementu (w

    torze lub rozjedzie) lub po zdemontowaniu w ramach modernizacji infrastruktury

    kolejowej w zakadzie stacjonarnym (np. regeneracja szyn starych uytecznych).

    Regeneracja elementw stalowych obejmuje:

    napawanie miejscowych zuy szyn (wybuksowa, ubytkw w stykach i spoinach,

    szyn rowkowych w torach tramwajowych itp.);

    napawanie czci rozjazdowych (krzyownic pojedynczych i podwjnych, iglic,

    szyn skrzydowych, kolankowych, dziobowych, opornic);

    usuwanie spyww w szynach i rozjazdach;

    naprawa stykw klejono-spronych;

    rczne szlifowanie szyn i rozjazdw.

    Zgodnie z warunkami technicznymi [3,11] regeneracja szyn, rozjazdw i

    skrzyowa torw metod napawania mona wykona, gdy zuycie pionowe i boczne

    nie przekracza dopuszczalnego zuycia dla danej klasy torw i rozjazdw.

    Napraw uszkodze powierzchni tocznej gwki szyn (wybuksowania,

    wyszczerbienia, wykruszenia itp.) naley wykonywa, gdy ich gboko wynosi

    wicej ni 0,3 mm [11].

  • 45

    Na rysunku 4.26 przedstawiono uszkodzenie szyn w styku przed napraw (z lewej)

    i po wykonaniu regeneracji przez napawanie (z prawej).

    Rys.4.26. Regeneracja uszkodzonych szyn w styku [31]

    Regeneracj elementw stalowych przez napawanie mona stosowa w rozjazdach

    i skrzyowaniach torw na liniach wszystkich kategorii, po ktrych jed pocigi z

    prdkoci V 160 km/h. Za zgod uprawnionej jednostki dopuszcza si stosowanie

    napawania na liniach o prdkoci V > 160 km/h [11,30].

    Wykonujc prace regeneracyjne metod napawania naley przestrzega

    nastpujcych zasad i warunkw termicznych [3,11]:

    przy prowadzeniu robt ograniczy prdko pocigw do 20 km/h;

    przejazd pocigu z prdkoci rozkadow jest moliwy po ostygniciu nagrzanego

    elementu do temperatury poniej 250oC;

    zaleca si wykonanie robt przy zamknitym torze;

    napawanie elementw ze stali surowej i obrabianej cieplnie naley prowadzi przy

    temperaturze wyszej ni 5oC i prdkoci wiatru mniejszej od 2 m/s;

    napawanie elementw ze stali wysoko manganowej (Hadfielda) naley prowadzi

    w moliwie niskich temperaturach, poniej 20oC (zaleca si wykonanie napawania

    nawet w warunkach zimowych);

    w niekorzystnych warunkach atmosferycznych, zabrania si wykonywania prac

    spawalniczych bez stosowania oson;

    w zwrotnicy mog by napawane iglice, jeeli prdko jazdy pocigw nie

    przekracza 40 km/h (z wyjtkiem torw gwnych, w ktrych nie zaleca si

    regeneracji iglic);

    napawanie naley wykona w temperaturach okrelonych dla grup poszczeglnych

    materiaw (elektrody, druty rdzeniowe itp.);

    szczegowe zasady wykonania prac regeneracyjnych zawieraj Warunki

    Techniczne [29].

  • 46

    Regeneracj rozjazdw metod napawania wykonuje si wedug nastpujcego

    oglnego procesu technologicznego [32]:

    okrelenie zakresu regeneracji na podstawie pomiarw geometrycznych i

    przeprowadzonych bada nieniszczcych metodami ultradwikowymi oraz

    wizualnymi;

    przygotowanie powierzchni do napawania przez szlifowanie majce na celu

    usunicie spyww, werw, miejscowych uszkodze itp.;

    w trakcie szlifowania sprawdzenie metodami penetracyjnymi, czy na powierzchni,

    ktra ma by napawana nie wystpuj pknicia lub inne uszkodzenia;

    podgrzanie wstpne powierzchni przeznaczonej do napawania do temperatury

    okoo 300400C (w zalenoci od gatunku stali szynowej) za pomoc palnikw

    propanowo-powietrznych;

    napawania elementw odpowiednimi elektrodami lub drutem elektrodowym

    (spoiwo o wasnociach stali szynowej);

    obrbka powierzchni napawanej metod szlifowania;

    kontrola geometryczna napawanych elementw okrelenie rzeczywistych

    ksztatw, odbir po regeneracji.

    Rys.4.27. Regeneracja krzyownicy zwyczajnej [31]

    Na rysunku 4.27 przedstawiono krzyownic przed regeneracj poprzez napawanie

    (z lewej) i po wykonaniu naprawy (z prawej). Prowadzone w ostatnich latach badania

    [32] pokazuj, e koszty regeneracji elementw szyn i rozjazdw stanowi okoo 20%

    kosztw zakupu nowego elementu.

  • 47

    Pomiary geometryczne oraz wielkoci zuy poszczeglnych elementw

    rozjazdw i skrzyowa torw naley wykonywa w terminie moliwie bezporednim

    przed przystpieniem do robot regeneracyjnych oraz bezporednio po zakoczeniu

    regeneracji. Rnica w tak wykonanych pomiarach stanowi podstaw klasyfikacji

    wielkoci napawania [30,32].

    Regeneracja szyn i czci rozjazdowych moe odbywa si metod rczn lub z

    wykorzystaniem specjalistycznych automatw spawalniczych (Rys.4.29).

    Rys.4.29. Automat do napawania szyn A6 Tramtrac [27]

    Rys.4.30. Traktor spawalniczy Railtrac BV1000/BVR1000 firmy ESAB [28]

  • 48

    Na rysunku 4.30 przedstawiono specjalny system Railtrac BV1000/BVR1000

    firmy ESAB do regeneracji elementw stalowych przez napawanie metod MAG.

    Wyposaony jest w sztywna szyn jezdn, ktra za pomoc zaciskw mocowana jest

    do rozjazdu. System wyposaony jest w funkcj ruchu oscylacyjnego, co pozwala na

    napawanie iglic.

    Szlifowanie elementw stalowych w procesie regeneracji szyn naley wykona

    metod maej mechanizacji z wykorzystaniem szlifierek torowych (Rys.4.31), ktre

    bd wykorzystywane rwnie do usuwania spyww.

    Rys.4.31. Szlifierki do szyn: z lewej firmy Robel [16] i firmy Geismar z prawej (do

    szlifowania rozjazdw) [26]

    4.7. WYMIAN CZCI ROZJAZDOWYCH

    Wymiana czci rozjazdowych (zczek szynowych, szyn czcych i

    podrozjazdnic) wykonywana jest w zasadzie w taki sam sposb jak w torze, a rnice

    wynikaj z pewnej odmiennoci konstrukcyjnej.

    W torach bocznych i na bocznicach kolejowych, gdzie prdko jazdy pocigw

    jest bardzo maa w zasadzie mona dopuci do wymiany pojedynczych elementw

    zwrotnicy (opornic i iglic) i krzyownicy (szyny skrzydowych, dziobw). Naley

    jednak dobiera te elementy w taki sposb, aby iglica dolegaa dobrze do opornicy,

    siodeek i oprek, a powierzchnia toczna iglicy bya obniona w stosunku do opornicy

    zgodnie z dokumentacj rozjazdu. Powierzchnia toczna dzioba krzyownicy powinna

    by obniona i nie moe lee wyej ni powierzchnie toczne szyn skrzydowych.

    W pozostaych torach stosuje si zasad, e w rozjedzie wymienia si kompletn

    pzwrotnic (iglic i opornic) i krzyownic (dzib i szyny skrzydowe).

  • 49

    Wymian pzwrotnicy naley wykona w czasie zamknicia toru dla ruchu

    pocigw, a zasadnicza cz naprawy obejmuje nastpujce prace:

    wyadunek pzwrotnicy i uoenie jej na zewntrz rozjazdu;

    przygotowanie pzwrotnicy do wymiany, tj. odkrcenie rub ubkowych

    (przecicie tokw szynowych), demonta zamknicia nastawczego, odkrcenie

    przytwierdze;

    wyjcie starej pzwrotnicy za pomoc urawia wzka motorowego lub

    podnonikw bramowych;

    wstawienie nowej pzwrotnicy i poczenie ubkami (w wersji spawanej naley

    odpowiednio przygotowa koce szyn i wykona spawy);

    monta zamknicia nastawczego i przytwierdze.

    Przy wymianie krzyownicy wykonuje si podobne czynnoci, a w przypadku

    krzyownic z ruchomym dziobem rwnie demontuje si zamknicie.

    Szczegowy zakres robt przy wymianie czci rozjazdowych bdzie zalea

    midzy innymi od: typu rozjazdu, liczby zamkni nastawczych i urzdze kontroli

    iglic, sposobu czenia szyn (ubki, spawany), ogrzewania rozjazdu itp.

    4.8. REGULACJ SI PODUNYCH W TORZE BEZSTYKOWYM

    Regulacj si podunych w torach bezstykowych wykonuje si w celu uzyskania

    w obu tokach szynowych jednakowej temperatury neutralnej4, ktrej warto powinna

    mieci si w przedziale 15oC 30oC. W praktyce zakres temperatury przytwierdzania

    szyn do podkadw (umownie nazywany przedziaem temperatur neutralnych) moe

    by ograniczony nawet do przedziau 2224oC, szczeglnie wwczas, gdy regulacja

    jest jedn z robt podczas wymiany szyn w niskich temperaturach.

    Z uwagi na moliwo wyboczenia szyn po zdjciu przytwierdze, nie naley

    wykonywa regulacji w temperaturach wyszych od zalecanego przedziau.

    Regulacja si podunych poniej dolnego zakresu zalecanej temperatury wymaga

    opracowania dodatkowej dokumentacji technologicznej. W projekcie naley wykaza,

    e zastosowana technologia pozwala na zespawanie lub zgrzanie szyn (po ich

    podgrzaniu lub nacigniciu), przy jednoczesnym zachowaniu staej wartoci

    temperatury przytwierdzania szyn do podkadw.

    Regulacja moe by prowadzona rwnie jako robota niezalena, kiedy

    wykonywana jest ju po przytwierdzeniu szyn do podkadw w temperaturze poza

    zalecanym zakresem (szczeglnie w temperaturze wyszej od zalecanej) lub jeeli w

    torze bezstykowym wystpuje pezanie szyn.

    4 Temperatur neutraln naley rozumie jako temperatur szyny, przy ktrej nie wystpuj siy termiczne w szynie (warto siy jest rwna zero).

  • 50

    Przed przystpieniem do regulacji si podunych naley, na podstawie analizy

    temperatur neutralnych zarejestrowanych w metryce toru bezstykowego, okreli

    dugo odcinka regulacji i cel regulacji, ktrym moe by:

    wyrwnanie wartoci temperatur neutralnych na okrelonej dugoci toru

    bezstykowego;

    obnienie wartoci temperatury neutralnej na okrelonej dugoci toru

    bezstykowego;

    podniesienie wartoci temperatury neutralnej na okrelonej dugoci toru

    bezstykowego.

    Rys.4.32. Urzdzenie do podgrzewania szyn firmy Geismar [26]

    Rys.4.33 Urzdzenie do podgrzewania szyn firmy Geismar [26] i firmy Robel [16]

    Regulacja si podunych moe by wykonana jedn z trzech metod:

    swobodnego wyrwnania przy prowadzeniu robt w przedziale temperatury

    neutralnej;

    termiczn przy zastosowaniu urzdze grzejnych (Rys.4.32 i Rys.4.33), ktrych

    zadaniem jest podgrzanie szyn do danej temperatury;

    nacigu przy zastosowaniu napraczy szynowych (Rys.4.23 i Rys.4.34), ktrych

    zadaniem jest wyprowadzenie w szynach siy rozcigajcej.

  • 51

    Rys.4.34. Napracze szyn firmy Geismar [26]

    Przedstawione na rysunku 4.34 napracze szynowe pozwalaj na wprowadzenie

    w szyny siy rozcigajcej o wartoci do 700 kN, w kadym toku szynowym [26].

    Teoretycznie umoliwia to (w wyniku nacigu) podniesienie temperatury neutralnej o

    warto okoo 35oC dla szyn typu 60E1. W praktyce trudno jednak utrzyma tak du i

    sta warto siy rozcigajcej na caej dugoci regulowanego odcinka, a warto tej

    siy jest najwiksza w miejscu zaoenia napraczy szynowych i maleje na dugoci.

    Rwnie PN [36] zaleca, aby zakres zmiany temperatury neutralnej (przytwierdzenia)

    w wyniku regulacji nie przekracza wartoci 12oC.

    Bez wzgldu na zastosowan metod regulacji si podunych, wykonujc j jako

    robot niezalen (po wczeniejszym przytwierdzeniu szyn do podkadw) konieczne

    jest:

    zamknicie toru dla ruchu na czas robt;

    przecicie jednostronne lub dwustronne szyn na regulowanym odcinku toru

    (dugo odcinka szyny powinna by dostosowana do warunkw lokalnych, jednak

    nie wiksza od 500 m);

    zdjcie przytwierdze szyn;

    podniesienie szyn na rolki (Rys.4.24), w celu zapewnienia ich swobodnego

    przemieszczenia si. Odlego midzy rolkami nie powinna by wiksza ni: 20 m

    (60E1) i 15 m (49E1);

    wykonanie waciwej regulacji si (dobr metody do warunkw pracy),

    przytwierdzenie szyn do podkadw;

    wykonanie poczenia szyn poprzez spawanie termitowe lub zgrzanie;

    wpisanie do metryki toru bezstykowego temperatury przytwierdzenia szyn w

    czasie regulacji.

  • 52

    Regulacja si podunych powinna by prowadzona jednoczenie w dwch tokach

    szynowych, a w czasie robt mona wyodrbni dwa rodzaje odcinkw (Rys.4.35).

    Pierwszy z nich to odcinek regulacji si podunych, gdzie bd zdejmowane

    przytwierdzenia szyn i wprowadzana obliczona sia rozcigajca (podniesienie

    temperatury neutralnej) lub szyny bd podgrzane do okrelonej temperatury. Drugi

    za, wystpujcy z dwch stron odcinka regulowanego, nazywany jest odcinkiem

    oporowym, na ktrym zwiksza si opr poduny szyny poprzez mocne dokrcenie

    rub stopowych w przytwierdzeniu porednim typu K lub zaoenie oprek

    przeciwpeznych (Rys.4.36).

    Rys.4.35. Schemat odcinkw regulowanego toru za pomoc napraczy szynowych

    Rys.4.36. Oprki przeciwpezne [9]

    Opr poduny bdzie zalea gwnie od typu zastosowanego przytwierdzenia

    szyn do podkadw. Zgodnie z obowizujcymi przepisami minimalny opr poduny

    szyny w przytwierdzeniu powinien wynosi wedug TSI [37] co najmniej 7 kN, a

    wedug PN [36] minimum 9 kN. W praktyce opr poduny szyn z nowym

    przytwierdzeniem jest wikszy, a w torach istniejcych zaley rwnie od stanu

    utrzymania przytwierdzenia (dokrcenia rub stopowych oraz stanu piercieni

    sprystych, podkadek i przekadek, apek sprystych i wkadek).

    Dugo odcinka oporowego bdzie zatem zaleaa od: typu przytwierdzenia szyn

    do podkadw, sposobu zwikszenia oporu (zaoenie oprek), typu szyny i rnicy

    temperatur (dotychczasowej i wymaganej). W literaturze [1,10,11] dugo odcinka

  • 53

    oporowego przyjmuje si w granicach 100-150 m, na ktrym zakada si oprki

    przeciwpezne.

    Zastosowanie napraczy szynowych, z uwagi na ich konstrukcj, wymaga

    wykonania spawu termitowego. Na rysunku 4.37 przedstawiono nowoczesn

    zgrzewark szyn APT600S, ktra pozwala na wykonanie zgrzein poniej temperatury

    neutralnej. Wszystkie prace wykonywane s w centralnej czci maszyny, pomidzy

    dwoma kabinami. Dodatkowo wyposaona jest ona w napracz szynowy, ktry po

    podniesieniu maszyny na specjalnych podporach, pozwala na wprowadzenie w szynie

    siy rozcigajcej.

    Rys.4.37. Zgrzewarka szyn APT600S firmy Plasser & Theurer [14]

    4.9. NASUWANIE SZYN ODPEZYCH I REGULACJA LUZW

    Nasuwanie szyn odpezych (Rys.4.38) i regulacj luzw w stykach (Rys.4.39)

    wykonuje si wycznie w torach klasycznych.

    Rys.4.38. Przesunicie szyny w styku

  • 54

    Rys.4.39. Luz w styku 35 mm w temperaturze 15oC

    Nasuwanie szyn odpezych naley wykona, gdy wzajemne przesunicie stykw

    w stosunku do zasadniczego pooenia osigno wartoci [11]:

    70 mm w torach klasy 1 i 2;

    150 mm w torach klasy 3 i 4;

    200 mm w torach klasy 5.

    Regulacj luzw (miarkowanie) w torze klasycznym naley wykonywa, gdy

    warto luzu przekracza [11]:

    20 mm w torach klasy 1 i 2;

    25 mm w torach klasy 3 i 4;

    30 mm w torach klasy 5.

    Rys.4.40. Klin pomiarowy (szczelinomierz)

    Przed rozpoczciem robt naley wykona pomiar luzw w obu tokach szynowych

    za pomoc klina pomiarowego (Rys.4.40) w temperaturze szyny poniej 15oC oraz

    pomierzy wzajemne przesunicie stykw za pomoc wgielnicy torowej (Rys.4.41) i

    przymiaru liniowego.

    Nasuwanie odpezych szyn i regulacj luzw naley wykonywa przy

    temperaturze szyn poniej 20oC i przy zamknitym torze dla ruchu. Przepuszczenie

    pocigu moe nastpi dopiero po zdjcie sygnau "Stj", usuniciu z toru urzdze do

    nasuwania szyn, zaoeniu ubkw i ciskaczy lub ubkw i rub ubkowych z ich

    dokrcenie.

  • 55

    Rys.4.41. Wgielnica torowa (rozjazdowa) [34]

    Wymagany luz teoretyczny w stykach, bdzie zalea od dugoci szyn, rodzaju

    przytwierdzenia i temperatury szyny. W tabeli 4.1 przedstawiono wartoci luzw w

    stykach klasycznych przy rnej dugoci szyny i jej temperaturze.

    Tabela 4.1. Wymagany luz w stykach [mm]

    Temperatura

    szyny [oC]

    Dugo szyny [m]

    18 25 30

    -15 -10 10 14 17

    -9 - 6 9 13 16

    -5 -1 9 12 14

    0 5 8 11 12

    6 10 7 9 10

    11 15 6 8 8

    16 20 5 6 6

    Na podstawie pomierzonych wartoci luzw i znajomoci luzw teoretycznych

    (Tabela 4.1), naley obliczy przesunicia szyn w kolejnych stykach. W tym celu

    naley obliczy sumy luzw pomierzonych w kolejnych stykach i sum luzu

    teoretycznego. Przesunicie w styku jest rnic pomidzy sum luzw pomierzonych

    i teoretycznych. Na podstawie przeprowadzonych oblicze sporzdza si wykres

    luzw, oddzielnie dla kadego toku szynowego (Rys.4.42).

    Na wykresie na osi odcitych zaznacza si kolejne numery stykw (przy rwnej

    dugoci szyn) lub dugo szyn w kolejnych przsach, a na osi rzdnych sumy

    luzw pomierzonych i teoretycznych. Sum luzw pomierzonych przedstawia linia

    amana (koloru czerwonego), a sum luzw teoretycznych prosta (koloru zielonego).

    Linia amana pod lini prosta, przedstawia sumy luzw pomierzonych mniejszych od

    sumy luzw teoretycznych (-), a linia amana nad lini prosta wikszych (+).

  • 56

    Rys.4.42. Wykres luzw w stykach (luz teoretyczny rwny 12 mm przy

    temperaturze szyny w zakresie 05 oC i dugoci 30 m)

    Wykres luzw uatwia organizacj robt przy nasuwaniu szyn odpezych i

    regulacji luzw w torach. Przecicie linii amanej i prostej na rysunku 4.43 (pkt. A)

    wyznacza miejsce rozpoczcia nasuwania szyn, a strzaki kierunek nasuwania. W tym

    przypadku rozpoczynamy regulacje luzw w styku Nr 6 i przesuwany szyn od styku

    Nr 5 w kierunku styku Nr 6 oraz z drugiej strony od styku Nr 7 w kierunku styku Nr 6.

    Na rysunku 4.43 przedstawiono wykres przesuni szyn w stykach. Jest to rnica

    pomidzy sum luzw teoretycznych i pomierzonych.

    Rys.4.43. Wykres przesuni szyn w stykach

  • 57

    Do nasuwania szyn i regulacji luzw naley uywa urzdze rcznych (Rys.3.10)

    lub hydraulicznych ( Rys.4.43), ktre nie niszcz szyn ani podkadw i mona je atwo

    i szybko usun z toru przed przepuszczeniem pocigu.

    Rys.4.43. Hydrauliczne urzdzenie do nasuwania szyn [16]

    Nasuwanie szyn odpezych i regulacja luzw obejmuje nastpujce czynnoci:

    czciowe odkrcenie rub stopowych lub zdjcie apek sprystych oraz

    poluzowanie oprek przeciwpeznych;

    odkrcenie rub ubkowych i wyjcie dwch rub ubkowych z jednej strony zcza

    (co umoliwi przesuw szyny);

    zaoenie urzdzenia i nasunicie szyny;

    zaoenie rub ubkowych i ich dokrcenie;

    dokrcenie rub stopowych lub zaoenie apek sprystych;

    regulacja oprek przeciwpeznych.

    Jeeli prace s prowadzone w przerwach pomidzy przejazdem pocigw, luzy

    robocze powstajce w czasie robt powyej 30 mm, naley wypenia wstawkami z

    kawakw szyn dugoci:

    3050 mm, z obcitymi stopkami (odpowiednio 30, 40 lub 50 mm);

    60150 mm, z pozostawionymi stopkami (60, 70, 90, 110, 130 i 150 mm).

    Wstawki o dugoci 70 mm (90 mm dla szyn 60E1) i dusze powinny mie

    wywiercone otwory, tak aby mona byo zaoy i dokrci rub ubkow. Mona

    stosowa rwnie wstawki bez otworw lecz wwczas naley zaoy imada

    (Rys.3.19) lub ciskacze (Rys.3.15) w celu docinicia ubkw do szyny.

  • 58

    W czasie naprawy dopuszczalny luz roboczy (wypeniony wstawk szynow), po

    ktrym dozwolona jest jazda pocigw z prdkoci do 20 km/h, nie powinien by

    wikszy ni 155 mm.

    Przed zakoczeniem prac w danym dniu zabronione jest pozostawianie w torze

    wstawek, a tor powinien by doprowadzony do prawidowego stanu na caej dugoci.

    Podkady przesunite i skoszone podczas pezania szyn naley nasun i podbi.

  • 59

    5. REGULACJA POOENIA TORU W

    PASZCZYNIE PIONOWEJ I POZIOMEJ

    Regulacja pooenia toru w paszczynie pionowej i poziomej w ramach napraw

    biecych i gwnych wykonywana jest maszynami, ktre nazywaj si podbijarkami,

    a z uwagi na zasadnicze przeznaczenie mona je podzieli na torowe (Rys. 5.1) i

    uniwersalne, czsto nazywane rozjazdowymi (Rys.5.2).

    Rys.5.1. Podbijarka torowa 09-32 CSM (J. Zariczny)

    Rys.5.2. Podbijarka uniwersalna 08-475 UNIMAT 4S [14]

    Biorc pod uwag wycznie procesy zwizane bezporednio z regulacj pooenia

    toru w planie i profilu, kada podbijarka torowa powinna by wyposaona w

    nastpujce mechanizmy (Rys.5.3):

  • 60

    zesp podbijajcy;

    zesp nasuwajco-podnoszcy;

    system pomiarowy (ukad namiarowy - niwelacji i nasuwania).

    Rys.5.3. Gwne mechanizmy podbijarki [19]: 1 zesp podbijajcy,

    2 zesp nasuwajco-podnoszcy, 3 wzki systemu pomiarowego

    5.1. ZESP PODBIJAJCY

    Zadaniem zespow podbijajcych jest nagarnicie tucznia pod podkad i jego

    zagszczenie (zawibrowanie) w strefie podszynowej (Rys.5.4).

    Rys.5.4. Schemat pracy zespou podbijajcego [24]

    Nagarnianie odbywa si za pomoc specjalnych ap, ktre s odporne na cieranie i

    mog mie ksztat prosty lub falisty. Zwieranie ap podbijajcych przy nagarnianiu

    tucznia odbywa si asynchronicznie, tzn. kada para podbijakw moe porusza si

    indywidualnie odpowiednio do oporw podsypki, pokonujc rne drogi (przy

    zwieraniu i rozwieraniu ap), co zapewnia rwnomierne podbicie podkadw [4].

  • 61

    Na rysunku 5.5 przedstawiono ide pracy asynchronicznego zespou podbijajcego

    w systemie liniowym i eliptycznym.

    Rys.5.5. Asynchroniczny system podbijania podkadw [19]:

    a) system liniowy, b) system eliptyczny

    W systemie liniowym podbijania podkadw, apy po zagbieniu si w podsypce,

    zagszczaj j, wykonujc w wyniku wymuszonych drga ruch w paszczynie

    poziomej (Rys.5.5a). W systemie eliptycznym podbijania podkadw zastosowano

    dodatkowo mimorodowy wa dla kadego podbijaka, co wywouje dodatkowy ruch

    ap w paszczynie pionowej (Rys.5.5b).

    Rys.5.6. Asynchroniczny system podbijania podkadw firmy Plasser & Theurer [14]

    a) b)

  • 62

    W podbijarkach torowych firmy Plasser & Theurer (Rys.5.6) stosowany jest

    asynchroniczny system pracy zespow podbijajcych, gdzie apy zagbiaj si w

    podsypk na gboko 10-15 mm, poniej dolnej powierzchni podkadu.

    Zagszczanie podsypki odbywa si liniowo poprzez jej wcinicie pod podkad za

    pomoc ap podbijajcych (strzaki zielone), ktre jednoczenie wibruj z

    czstotliwoci 35 Hz (strzaki czerwone) przez okres 0,81,2 sekundy. Pozwala to na

    rwnomierne zagszczenie podsypki pod podkadami, zarwno przy zmiennej

    wielkoci podnoszenia toru, jak i rnym stanie podsypki.

    Odmienny system pracy zespow podbijajcych stosowany jest w podbijarkach

    firmy Matisa, gdzie wszystkie maszyny wyposaone s w zespoy eliptycznego

    podbijania podkadw. Na rysunku 5.7 przedstawiono zesp eliptycznego podbijania

    podkadw firmy Matisa, gdzie apy podbijajce wibruj z czstotliwoci 42 Hz.

    Rys.5.7. Zesp eliptycznego podbijania podkadw firmy Matisa [19]

    Zastosowanie niezalenego i asynchronicznego systemu pracy zespow

    podbijajcych pozwala na prac w torze o rnym rozstawie podkadw, jak rwnie

    podbicie podkadw uoonych skonie do osi toru.

    Rys.5.8. Zespoy podbijajce pojedynczy podkad [19]

  • 63

    W zalenoci od zakresu prowadzonych robt i miejsca ich wykonania (tor lub

    rozjazd) stosowane s rne zespoy podbijajce. W podbijarkach mog by zatem

    stosowane zespoy do podbijania pojedynczego podkadu w jednym cyklu podjazdu

    maszyny. Wwczas podbijarka wyposaona jest w dwa zespoy podbijajce, ktre

    mog si skada z 4 lub 8 ap podbijajcych kady (Rys.5.8).

    Najczciej stosowane obecnie podbijarki torowe wyposaone s w dwa zespoy

    podbijajce, po 16 ap podbijajcych kady (Rys.5.9). Rozwizanie takie stosowane

    jest zarwno w podbijarkach B45D i B50D firmy Matisa, jak rwnie w podbijarkach

    serii 08-32 i 09-32 firmy Plasser & Theurer. Maszyny te powszechnie stosowane s w

    utrzymaniu torw kolejowych zarwno w Europie, jak i na wiecie.

    Rys.5.9. Typowy ukad zespow podbijajcych w podbijarkach torowych B45D i

    B50D (z lewej) [19] oraz 09-32 CSM (z prawej) [21]

    Rys.5.10. Podbijarka torowa DYNAMIC TAMPING EXPRESS 09-3X [14]

  • 64

    Najnowsze wysokowydajne podbijarki torowe pozwalaj na rwnoczesne podbicie

    trzech lub czterech podkadw w jednym cyklu, co odzwierciedla obecnie panujce

    trendy w ich budowie. Przykadem takich maszyn s podbijarki typu DYNAMIC

    TAMPING EXPRESS 09-3X (Rys.5.10) i DYNAMIC STOPFEXPRESS 09-4X

    (Rys.5.11) produkowane przez firm Plasser & Theurer.

    Rys.5.11. Podbijarka torowa DYNAMIC STOPFEXPRESS 09-4X [23]:

    (od lewej) moliwo podbijania czterech, dwch i jednego podkadu

    Podbijarki uniwersalne (rozjazdowe) wyposaone s w zespoy podbijajce, ktre

    umoliwiaj jednoczesne podbicie toru zasadniczego i czciowo lub w caoci toru

    zwrotnego. W rozwizaniach najprostszych stosowane s zwyke zestawy podbijajce,

    w ktrych istnieje moliwo obrotu ap podbijajcych w paszczynie poprzecznej do

    osi toru. Takie rozwizanie pozwala na skuteczne podbicie rozjazdu w strefie

    zwrotnicy (Rys.5.12).

    Rys.5.12. Zesp podbijajcy typu AC4 w podbijarkach B20 i B38 [19]

    Typowe podbijarki rozjazdowe firmy Matisa wyposaone s w specjalne zespoy

    podbijajce do pracy w rnych strefach rozjazdu. Na rysunku 5.13 przedstawiono

    zesp podbijajcy typu C, skadajcy si z 8 ap podbijajacych, ktre umoliwiaj

    podbicie podkadw pojedynczych i podwjnych oraz wychylenie podbijakw i

    podbicie toru zwrotnego na odlego do 1680 mm od osi toru zasadniczego.

  • 65

    Rys.5.13. Zesp podbijajcy typu C w podbijarkach B20 i B38 [19]

    Na rysunku 5.14 przedstawiono zesp podbijajcy typu C firmy Matisa do

    podbijarek B66 z moliwoci pracy podbijakw do 2,8 m od osi toru zasadniczego

    oraz B41 i B45 z wychyleniem podbijakw do 1,8 m. Rozwizanie to pozwala na

    podbicie caego rozjazdu w jednym przejciu maszyny, co gwarantuje lepszy efekt, ni

    podbicie toru zasadniczego i zwrotnego w dwch przejciach podbijarki.

    Rys.5.14. Zesp podbijajcy typu C w podbijarkach B66 (z lewej) oraz w

    podbijarkach B41 i B45 (z prawej) [19]

    Na rysunku 5.15 przedstawiono zesp podbijajcy stosowany w podbijarkach

    rozjazdowych typu UNIMAT 08-475/4S i 09-475/4S firmy Plasser & Theurer.

    Rys.5.15. Zesp podbijajcy w podbijarkach typu UNIMAT [22,40]

  • 66

    5.2. ZESP NASUWAJCO-PODNOSZCY

    Zadaniem zespou nasuwajco-podnoszcego jest przemieszczenie toru do

    waciwego pooenia, poprzez jego podniesienie i nasunicie. W podbijarkach

    torowych podnoszenie toru odbywa si za pomoc kleszczy talerzowych, a do

    nasuwania wykorzystuje si rolki nasuwajcych (Rys.5.16).

    Rys.5.16. Zesp nasuwajco-podnoszcy w podbijarce 09-32 CSM (J. Zariczny):

    1 kleszcze talerzowe, 2 rolki nasuwajce

    Rys.5.17. Ukad nasuwajco-podnoszcy w podbijarkach firmy Matisa

    typu B20 (z lewej) oraz B45 i B50 (z prawej) [19]

    1 1 2 2

  • 67

    Na rysunku 5.17 przedstawiono ukady nasuwajco-podnoszce stosowane w

    podbijarkach torowych firmy Matisa. Podbijarki typu B20 wyposaone s w kleszcze

    talerzowe do podnoszenia toru i rolki nasuwajce uatwiajce przesuw poprzeczny, a

    w podbijarkach typu B45 i B50 zastosowano dwie pary talerzy nasuwajcych oraz

    urzdzenie do wykrywania ubkw.

    Podbijarki rozjazdowe (nazywane uniwersalnymi) wyposaone s w ukad

    nasuwajco-podnoszcy, ktry posiada dodatkowe elementy pozwalajce na

    podniesienie toru w miejscach, gdzie kleszcze talerzowe nie mog by stosowane, np.

    poczenia szyn ubkami w stykach.

    W podbijarkach firmy Matisa stosowane s dwie rolki nasuwajce i dwa haki do

    podnoszenia toru. Za pomoc hakw tor moe by podniesiony za gwk lub stopk

    szyny (Rys.5.18).

    Rys.5.18. Ukad nasuwajco-podnoszcy z hakami [19]

    W rozjazdach kolejowych w strefie szyn czcych i krzyownicy, do podnoszenia

    toru zwrotnego mog by stosowane podnoniki torowe lub zsynchronizowane z

    podbijark ukady podnoszce (Rys.5.19 i 5.20).

    Rys.5.19. Ukady podnoszce w podbijarkach firmy Matisa [19]

  • 68

    Rys.5.20. Ukad podnoszcy w podbijarkach UNIMAT 08-475/4S [14]

    5.3. SYSTEM POMIAROWY

    Podbijarki automatyczne wyposaone s w ciciwowy lub laserowy system

    pomiarowy, ktry z uwagi na zasadnicze przeznaczenie nazywany jest rwnie

    ukadem namiarowym. Gwnym zadaniem systemu pomiarowego jest automatyzacja

    procesu regulacji toru oraz kontrola wielkoci podnoszenia i nasuwania.

    Do regulacji toru w paszczynie pionowej (niwelacji) stosowane s trzypunktowe

    systemy namiarowe, a do nasuwania toru (w paszczynie poziomej) mog by

    wykorzystywane czteropunktowe i trzypunktowe systemy pomiarowe.

    W podbijarkach firmy Plasser & Theurer stosowany jest ciciwowym ukad

    namiarowy, ktry moe pracowa metod wyrwnania bdw (automatycznego

    zmniejszania nierwnoci toru) lub precyzyjn (wymagane jest podanie wartoci

    przemieszcza).

    Metod wyrwnania bdw w paszczynie pionowej stosowana jest wyjtkowo,

    a regulacja toru odbywa si w odniesieniu do punktw charakterystycznych ukadu

    pomiarowego maszyny (Rys.5.21). Pomidzy przednim i tylnym punktem odniesienia

    rozpita jest linka stalowa, tworzca linie odniesienia dla niwelacji. W punkcie II

    znajduje si nadajnik, ktry suy do pomiaru bdu podnoszenia (namiaru dla zespou

    podnoszcego). Przy tej metodzie nie wykonuje si pomiarw geodezyjnych przed

    prac maszyny, a zatem nie moe ona by stosowana w torach o duych deformacjach

    oraz w ukach o maych promieniach i miejscach, gdzie wystpuje przechyka.

  • 69

    Rys.5.21. System pomiarowy podnoszenia toru: I tylny punkt pomiarowy, II

    nadajnik wartoci bdu podnoszenia, III przedni punkt pomiarowy

    Na rysunku 5.22 przedstawiono ide pracy trzypunktowego systemy ciciwowego

    przy regulacji toru w paszczynie pionowej metod precyzyjn. Ostatni wzek A

    porusza si po torze podniesionym do waciwej niwelety, a pierwszy wzek C po

    torze istniejcym. Jeeli przedni punkt pomiarowy C podniesiony zostanie o warto

    korekty H (podan przez geodet), to ciciwa AC zajmie pooenie rwnolege do

    projektowanej niwelety. W konsekwencji otrzymamy wielko bdu, a zatem warto

    podniesienia toru w punkcie B.

    Rys.5.22. Schemat ciciwowego systemu namiarowy do podnoszenia toru

    Rys.5.23. Schemat podnoszenia toru [41]: 1- zesp podbijajcy, 2 zesp

    podnoszcy, A wzek napinajcy, B wzek pomiarowy, C wzek napinajcy

  • 70

    Oglny schemat praca automatycznej podbijarki podczas podnoszenia toru z

    wykorzystaniem ukadu namiarowego przedstawiony zosta na rysunku 5.23. Operator

    maszyny wprowadza warto korekty (podniesienia ciciwy) na pierwszym wzku C i

    automatycznie wyznaczana jest wielko bdu (podniesienia) na wzku B. Zesp

    podnoszcy za pomoc rolek unosi tor na dan wysoko, a zesp podbijajcy

    zagbia si w podsypk i j zagszcza.

    Po podbiciu pierwszego podkadu (kolor ty), podbijarka podjeda do kolejnego

    podkadu (kolor zielony) i powtarzany jest ten sam schemat pracy (Rys.5.24).

    Rys.5.24. Schemat pracy zespow podbijarki w systemie ciciwowym [41]

    W zalenoci od typu podbijarki i zespou podbijajcego w jednym cyklu mog

    by podbijane maksymalnie trzy (Rys.5.25) lub cztery podkady.

    Rys.5.25. Schemat podbijania trzech podkadw w jednym cyklu [41].

    Nasuwanie toru w paszczynie poziomej teoretycznie moe odbywa si jedn z

    dwch metod: wyrwnania bdw (zmniejszenia nierwnoci poziomych) lub metod

    dokadn (wartoci nasuni podane s przez geodetw lub dodatkowe systemy

    pomiarowe). W praktyce z uwagi na konieczn dokadno regulacji toru i

    ograniczenia wynikajce z geometrii toru (przejcie z prostej w uk, krzyw

    przejciow itp.) naley wykorzystywa tylko drug metod.

    Do nasuwania toru pocztkowo by wykorzystywany system namiarowy

    skadajcy si z dwch ciciw (Rys.5.26). Dusza ciciwa (namiarowa) bya

  • 71

    rozcignita pomidzy dwoma wzkami napinajcymi A i D, a krtsza (porwnawcza)

    pomidzy wzkami A i C.

    Rys.5.26. 2-ciciwowy ukad namiarowy:

    D I wzek napinajcy, A II wzki napinajce

    W miejscu usytuowania wzka pomiarowego B, mierzone byy wartoci strzaek h

    (dla krtkiej ciciwy) i H (dla dugiej ciciwy). Na uku koowym o promieniu R,

    wartoci strzaek mona obliczy z wzorw (Rys.5.26):

    a zatem, iloraz tych strzaek mona zapisa w postaci:

    Naley zatem zauway, e otrzymana ostatecznie warto ilorazu strzaek i,

    zaley wycznie od odlegoci pomidzy wzkami i jest staa dla okrelonego typu

    podbijarki. Zaleno t wykorzystano w metodzie zmniejszania bdu (wyrwnania

    strzaek) przy regulacji pooenia osi toru kolejowego w paszczynie poziomej, tzn.

    nasuwanie toru trwa tak dugo, a uzyskany zostanie odpowiedni iloraz strzaek.

    Obecnie w automatycznych podbijarkach do nasuwania toru kolejowego stosuje

    si 1-ciciwowy ukad namiarowy, ktry moe pracowa w systemie 4-punktowym

    (zalecane) lub 3-punktowym (Rys.5.27). Idea pracy tego ukadu pomiarowego jest

    podobna do systemu dwch ciciw, a rnica wynika gwnie z miejsca pomiaru

    wartoci strzaek.

  • 72

    Rys.5.27. Ciciwowy 4-punktowy system nasuwania toru:

    f obliczona warto nasunicia, F warto przesunicia ciciwy,

    kolor czerwony - o projektowana, fioletowy o istniejca

    W tym systemie strzaki s mierzone na wzku pomiarowym C (ktry znajduje si

    na torze wyregulowanym) i na wzku nasuwajcym B (w miejscu nasuwania toru), a

    ciciwa jest rozcignita pomidzy wzkami napinajcymi A i D.

    Warto strzaek mona obliczy z wzorw (Rys.5.26):

    a, warto ilorazu strzaek i bdzie rwna:

    Warto ilorazu i jest staa dla okrelonego typu podbijarki i zaley wycznie od

    odlegoci pomidzy wzkami. Zaleno ta wykorzystywana jest do regulacji toru

    metod zmniejszania bdw.

    Jeeli w miejscu ustawienia wzka napinajcego A wystpuje bd pooenia osi

    toru o wartoci F, to w wyniku nasuwania toru w punkcie B bd zostanie zmniejszony

    o warto f. Stopie zmniejszenia bdu n mona obliczy z zalenoci:

  • 73

    Przedstawiona idea ciciwowego ukadu nasuwania toru w paszczynie poziomej

    ma zastosowanie wycznie na odcinkach prostych i ukach koowych. W takich

    miejscach warto ilorazu strzaek i jest staa i wwczas wystarczy poda warto F

    przesunicia ciciwy na wzku A (Rys.5.27).

    W miejscach zmiany krzywizny osi toru kole