svi testovi

Click here to load reader

Post on 15-Sep-2015

267 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

p

TRANSCRIPT

KOMISIJA ZA RAUNOVODSTVO I REVIZIJU BOSNE I HERCEGOVINE

ISPIT ZA STICANJE PROFESIONALNOG ZVANJAOVLATENI REVIZOR(ISPITNI TERMIN: MAJ 2015.)

PREDMET 10:NAPREDNO UPRAVLJAKO RAUNOVODSTVO

I ESEJI

1. Problem investicione osnove stope prinosa investicionog centra (Pitanje investicione osnove stope prinosa investicionog centra je sloeno i ukljuuje nekoliko pojedinanih pitanja. Fokusirajte se na osnovne koncepte investicione osnove i njihovu opravdanost).

Oekivani okvirni odgovor:Pitanje investicione osnove stope prinosa imovinskog centra ukljuuje nekoliko pojedinanih pitanja, od kojih su tri glavna: osnovni koncepti investicione osnove, posebno pitanje tretmana lizinga, odnosno zakupa osnovnih sredstava od strane investicionog centra i pitanje alokacije vrijednosti zajednike imovine preduzea na investicione centre.Osnovni koncepti sredstava (ulaganja), odnosno investicionih osnova za potrebe raunanja stope prinosa investicionog centra, su: ukupna sredstva investicionog centra, zaposlena, odnosno produktivna sredstva investicionog centra, kontrolabilna imovina investicionog centra, dugorona ulaganja u investicioni centar, odnosno ukupna imovina (sredstva) investicionog centra umanjena za kratkorone obaveze i sopstveni kapital u dijelu angaovanom za potrebe investicionog centra iUkupna imovina je veoma popularna osnova izraunavanja divizione stope prinosa. Kao glavni argument za takvo rjeenje obino se navodi da je cilj obrauna, pa tako i planiranja i kontrole stope prinosa investicionog centra, da se sagleda stepen efikasnosti korienja ukupnih ulaganja koja se odnose na investicioni centar. Ovo potpuno nezavisno od izvora iz kojih su ta ulaganja finansirana, na ta, uostalom, investicioni centar obino i ne moe da utie, barem ne u dovoljnoj mjeri da bi i nain finansiranja morao biti uzet u obzir pri mjerenju poslovnih performansi investicionog centra i njegovog menadmenta. Pod ukupnim sredstvima investicionog centra treba podrazumijevati i njegovu direktnu (decentralizovanu, odvojenu) imovinu i pripadajui (alocirani) dio zajednike imovine na nivou preduzea. Na primjer, iz razloga racionalnosti, na nivou centrale mogu biti zadrani finansijski odnosi s kupcima, upravljanje gotovinom i ekvivalentima gotovine i sl. Nivo angaovanja sredstava u tim oblicima je pod uticajem obima i strukture poslovnih aktivnosti investicionih centara, pa njihove vrijednosti treba da budu alocirane na investicione centre za potrebe raunanja stope prinosa. To, naravno, ne znai da sva zajednika imovina treba u istu svrhu da bude alocirana na investicione centre.Naspram ukupne imovine investicionog centra, u obraunu stope prinosa moe da stoji: neto dobitak (ili gubitak) investicionog centra ili poslovni dobitak investicionog centra, odnosno neto dobitak uvean za trokove direktnih kamata investicionog centra.U oba sluaja, dobitak je prije poreza, poto se porez na dobitak odnosi na cjelinu preduzea koje je jedino (ne i investicioni centri) poreski obveznik i podnosi poreski bilans. Prema tome, alokacija poreza na dobit preduzea po investicionim centrima bila bi informaciono besmislena operacija.Zaposlena, odnosno produktivna sredstva u ulozi investicione osnove za raunanje stope prinosa investicionog centra takoe je esto prisutna ideja. Po ovom metodu raunanja iz investicione osnove se iskljuuju sredstva koja nisu u upotrebi, kao, na primjer kupljeno zemljite za budue proirenje pogona, investicije u toku, osnovna sredstva van upotrebe i sl. Razlozi iskljuivanja pronalaze se u tezi da takva sredstva nisu uestvovala u produkovanju divizionog dobitka i da zato i ne treba da budu u imeniocu za izraunavanje stope prinosa na angaovana sredstva. Meutim, ovakvo rjeenje ne nailazi na neto raireniju primjenu. Ovo, pak, s tezom da je i u takva diviziona sredstva investiran kapital preduzea i stavljen na raspolaganje investicionom centru s ciljem njegove oplodnje. Postojanje neiskorienih sredstava moe biti posljedica propusta menadmenta u korienju sredstava, pa bi zato njihovo iskljuivanje iz investicione osnove, s posljedicom vee stope prinosa, moglo stvoriti iluziju boljih pojavnih od stvarnih performansi investicionog centra i njegovog menadmenta.Kontrolabilna imovina (sredstva) investicionog centra predstavlja samo onaj dio angaovane poslovne imovine za divizione potrebe koji je pod kontrolom menadera investicionog centra. Njeno stavljanje u ulogu investicione osnove za raunanje stope prinosa opravdava se namjerom da se obezbijedi pouzdanija mjera ostvarenja samog menadmenta, to se razlikuje od poslovnih ostvarenja investicionog centra. Naspram kontrolabilne imovine u obraunu kontrolabilne stope prinosa treba da stoji kontrolabilni dobitak. Tek tako obraunata stopa prinosa moi e posluiti svrsi kojoj je namijenjena, tj. ocjeni performansi menadmenta investicionog centra. To, naravno, nije i mjera ostvarenja investicionog centra, koja je iri koncept i proistie iz sueljavanja njegove neto zarade i ukupne imovine investicionog centra, to je najrasprostranjenija metoda mjerenja i informaciona podloga ocjene njegovih ukupnih performansi.Ostali koncepti investicione osnove za obraun diviozione stope prinosa, kao to su dugorona ulaganja u investicioni centar i sopstveni kapital, su rijetko primijenjeni koncepti. Radi se o dugoronim ulaganjima (ukupna sredstva umanjena za kratkorone obaveze) podobnim za investicionu osnovu ako je uzimanje kratkoronih kredita pod neposrednom kontrolom menadera investicionog centra, a da je sopstveni kapital investiciona osnova sa ubjedljivo najmanje preporuka od svih drugih osnova raunanja divizione stope prinosa.

1. Elementi organizacionog ustrojstva upravljakog raunovodstva (Opisati odgovornosti i zadatke efa raunovodstva u implementaciji upravljakog raunovodstva, te probleme koji mogu nastati u komunikaciji upravljakih raunovoa i linijskog menadmenta).

Prelazak raunovodstva u sferu upravljanja najbolje odraava naziv kontrolor koji se koristi kao termin za oznaku radnog mjesta, skupa poslova i zadataka, raunovoe u evropskom smislu. ef je finansijskom i upravljakom raunovodstvu, a podreen predsjedniku ili vice-predsjedniku finansija. Na osnovu strane literature moe se zakljuiti da kontrolor izmeu ostalog ima zadatak: 1. razvijanja raunovodstva od uobiajenog ka upravljakom, 1. obezbjeivanja efikasnog osoblja i raunarske i druge tehnike, 1. nadgledanja i usmjeravanja rada personala u raunovodstvenim odjeljenjima, 1. formulisanja specijalnih izvetaja za top menadment, 1. savjetovanja menadera u problemskim situacijama, 1. uestvovanja kao lan top menadmenta u definisanju ostvarljivih ciljeva i izboru mjera kljunih faktora uspjenosti, 1. uestvovanja u procesu kontrole i analize rezultata preduzea kao cjeline i njegovih dijelova, 1. prilagoavanje i interpretiranje finansijskih izvjetaja svog i tuih preduzea za potrebe menadmenta, 1. definisanja strukture izvjetavanja predraunskih, obraunskih i kontrolnih izvjetaja, te vremena i kanala distribucije. Ovom prilikom nuna je saradnja sa top menadmentom i menaderima ostalih nivoa upravljanja, koji treba da naue kako da se koriste navedenim izvjetajima.Kljuni zadatak je ustrojstvo upravljakog raunovodstva tj. njegovih elemenata: raunovodstva trokova u skladu sa informacionim zahtjevima menadmenta i raunovodstvenog planiranja i raunovodstvene kontrole.Kontrolor odreuje nain rada, korake u budetiranju, vremenski raspored, te zadatke raunovodstvenog planiranja koje ono treba da realizuje: 1. prikupljanjem i obradom iskustvenih informacija, 1. saimanjem pojedinanih i pripremom optih planova, 1. testiranjem prihvatljivosti planiranja. Kontrolor takoe prua i potrebnu pomo u planiranju, obezbeenjem neophodne komunikacije menadera razliitih funkcija i raunovoa ukljuenih u planiranje. Ova aktivnost je veoma znaajna, jer raunovodstvena uloga (prevashodno informativna i savjetodavna), esto nije pravilno shvaena i uzrok je nerazumijevanja i napetosti. esto se dogaa da top menadment da ovlaenja raunovodstvenim odjeljenjima i vrlo neodreeno naredi menaderima da sarauju. Sam sa oduevljenjem prima prijedloge i pritiska druge da ih sprovode, to sposobni menaderi ne ele da trpe, osjeaju se ponienim, otvoreno trae smjenu raunovoa navodei, da se na ovaj nain naruavaju njihova ovlaenja i jedinstvo komandi. Nadalje, raunovoe predlau plan, drugi donose odluku o usvajanju i provode je u djelo, to stvara idealnu situaciju prebacivanja krivice. Raunovoe e tvrditi da je plan dobar, ali nije uspio, jer je operativan menader nesposoban i nezainteresovan ili zlonamjeran. Menader zaduen za ostvarenje e tvrditi da je plan lo i da su ga izmislili nepraktini teoretiari. Poto ne sprovode ono to predlau, postoji mogunost razmiljanja raunovoa u vakumu, ukoliko ne poznaju sloenost posla linijskih rukovodioca. Ovo je neophodno da se ne bi previdjele vane stvari kod davanja preporuka, za koje je potpuno razumijevanje problema kljuno. Raunovoama se savjetuje da ne stavljaju u neugodan poloaj menadere, pretjeranim isticanjem zasluga za svoje ideje. Operativni menaderi su ti koji prihvataju ideje i koji snose odgovornost za provoenje istih. Sa druge strane, lako je shvatiti nestrpljenje strunjaka i slubi koji vide ta bi trebalo da se uini u pojedinoj situaciji, a menader je sa druge strane spor i nespretan. Zbog toga, strunjaci iz raunovodstva sa specijalizovanih znanjem ini ih ujedno i eljnim komande, to moe izazvati ve ranije navedene negativne reakcije. Problem odnosa linijskih menadera i takozvanih slubi pa i raunovodstvenih, nije samo jedan od najteih sa kojima se sueljavaju preduzea, on predstavlja izvor mnogih neefikasnosti. Rjeavanje tog problema iziskuje veliku vjetinu upravljanja i strpljivog poduavanja osoblja. Linijski menaderi trebaju shvatiti da je cilj raunovodstva da im pomogne, a ne da im pravi probleme. Upravljake raunovoe mogu smatrati da su uspjeli u svojoj ulozi, kada im se menaderi obrate za savjet i rjeavanje problema. Odnos raunovodstvenog i menaderskog k