sigmund freud - psikanaliz

Download Sigmund Freud - Psikanaliz

Post on 24-Mar-2016

233 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

TRANSCRIPT

  • SGMUND FREUD

    KEND KENDNE PSKANALZ

    Scanned by Nirvana13

    DNEN ADAM YAYINLARI

    - 1 -

  • Birinci B a s k :Austos 1992 k inc iBask :Mays 1993 n c Bask : u b a t 1994 Dizgi : D n e n A d a m B a s k lYAZI Ofset Matbaaclk K a p a k D z e n i : D n e n A d a m G e n e l D a t m :ada P a z a r l a m a Caalolu Yokuu, Bak Ofset h a n No:6-8 Z e m i n K a t

    C a a l o l u / S T . Tel : 512 33 69-511 96 15 F a x : 512 33 69

    - 2 -

  • SlGMUND FREUD

    KEND KENDNE PSKANALZ

    eviren: Tahsin Biiykren

    DNEN ADAM YAYINLARI

    - 3 -

  • AMATR PSKANALZ 1926

    Bu kk yaznn bal yle ha deyince anlalacak gibi deil. Dolaysyla aklamam gerekiyor: Amatrlerle anlatlmak istenen hekim olmayanlardr, sorun da hekim olmayanlarn psikanatilik tedavi uygulamasnda bulunmalarna izin verilip verilmemesi sorunudur. Bu sorun hem zamansal, hem yerel bir snrllk tayor. Zamansal snrllk tayor, nk kimin psikanaliz uygulamasnda bulunacan imdiye kadar kendine dert edinen km deil. Evet, byle bir sorun hi mi hi umursanmam, ancak bir tek istekle birleilmitir, o da kimsenin byle bir uygulamada bulunmamas. Bu istek iinde eitli nedenler ne srlm ve btn nedenlerin temelinde psikanalize kar ayn nefret sakl yatmtr. Bu bakmdan, yalnz hekimlerin psikanalize kar taknlan yeni ve eskisinden daha dosta bir tutumun eseridir; bu tutum daha ncekinin sadece biraz deiik biimi olduu kukusundan yakasn kurtarabilirse tabii. Belli koullarda psikanalitik tedaviye bavurulmas gereklilii teslim edilmekte, ancak bunu hasta zerinde uy-

    - 7 -

  • gulayacak kiinin ille hekimlikten anlamas zerinde direnl-mektedir.

    Yerel snrlla gelince, bu da sorunun btn lkelerce ayn nemde grlmeyiinden ileri geliyor. Almanya ve Amerika'da akademik bir tartma konusundan baka bir ey deildir bu sorun, nk ad geen lkelerde her hasta can istediine gidip, can istedii gibi tedavi ettirebilir kendini; ad geen lkelerde herkes "arlatan hekim olarak" diledii hastay tedavi edebilir; yeter ki, davrannn sorumluluunu yklensin. Hasta tedaviden bir zarar grp de tazminat isteiyle yetkili makamlara bavurmadka, yasalar ie el koymaz. Bu yazy kaleme alrken yaadm yer, aynca bu yazy kendisi iin kaleme alrken yaadm yer, ayrca bu yazy kendisi iin kaleme aldm lke Avusturya'da ise yasalar nleyici bir karekter tar, hekim olmayanlarn hasta tedavi etmelerini yasaklar, tedavinin sonucunu bekleme gereksinmesini duymaz*.

    Ksaca burada amatrlerin, yeni hekim olmayanlarn psikanaliz yntemiyle hasta tedavilerine izin verilip verilmemesi sorunu pratik bir nem tar. Ancak ortaya atlacak byle bir sorunun, yasalarn szsel ierii (lafz) tarafndan kesinlikle nceden zmlendii grlr: Nevrozlular hasta, amatrler hekimlikten anlamayan kimselerdir, psikanaliz ise nevrotik rahatszlklarda bir ifa yada bir dzelme salama yntemidir; dolaysyla bu tr btn tedaviler hekimlerin yetkisi ierisindedir, amatrlerin nevrozlular zerinde psika-natilik tedavi uygulamasnda bulunmasna izin yoktur, buna aykr davranlar ceza konusudur. Yasal durum ite bi kadar ak bir nitelik tadktan sonra, amatr psikanalizi sorunu zerine eilmeyi pek gze alamyor insan. Gelgelelim, ortada baz kark durumlar var ki yasalar bunlara pek aldr etmemekte, dolaysyla bunlar zerinde durulmas gerekmektedir. Belki bu konuya eilen bir aratrc, nev-

    Fransa'da durum baka trl deildir.

    - 8 -

  • rozlularn baka hastalara benzemedini, amatrlere gerekten beceriden yoksunluunu ve ellerinde isteklerini hakl gsterecek nedenler bulunmadn ortaya koyacaktr. Byle bir eyin gereklii tantlanabilirse, ilgili yasann bir deitirimden geirilmeksizin amatr psikanalizi konusunda uygulanmasnn hakl olarak istenebelecei anlalacaktr.

    I

    Byle bir istein gerekleip gerekleemeyecei, psika-nalitik bir tedavideki zellikleri tanmak gibi bir ykmll bulunmayan kiilere baldr. Bize den dev, henz bu konuda bir bilgisi yok gzyle baktm bu tarafszlara gerekli aklamalarda bulunmaktr.Keke elden gelse, onlar byle psikanatilik bir tedavinin dinleyicileri ya-pabilsek! Ne yazk ki, "psikanalitik tedavi uygulamasnda" bir nc kiinin varlna yer yoktur. te yandan, psikanaliz tedavisindeki tek tek seanslar tadklar nem ve deer bakmndan hi birini tutmaz, ragele bir seansa dinleyici olarak katlacak byle yetkisiz bir kii okluk deer-lendiremeyecei bir izlenim edinecek, psikanalistle hasta arasnda geenleri anlamama gibi bir durumla kar karya kalacak, o da olmad sklacaktr. Dolaysyla, ister istemez, bizim kendisine vereceimiz ve elden geldii kadar gvenilir bir hava ierisinde kaleme almaya alacamz bilgilerle yetinmesi gerekecektir.

    Diyelim bir hasta var da, ruh durumu dalgalanmalar geilmekte, o da bunlarn bir trl nn alamamaktadr, ya da bir ylgnlk ve azimsizlik ierisinde bulunmakta, doru drst hi bir ie yaramayacana inandndan kolu kanad krk durumda hisetmektedir kendini; ya da tutalm yabanclar arasnda korkuyla kark bir aknl kaplmaktadr; gnlerden bir gn her zamanki mesleini

    - 9 -

  • yle eskisi gibi deil, ancak zar zor yrttn nedenini anlamakszn farketmi, yine bunun gibi ciddi bir karar vermekte, herhangi bir giriimde bulunmakta glk ektiini grmtr. Yine tutalm ki, gnn birinde kayna bilinmeyen naho bir korku nbeti geirmi, o vakitten beri kendini zorlamadan ne sokaa kabilmekte, ne trene binip bir yerden bir yere gidebilmektedir, ya da her iki eyi yapmaktan aresiz bsbtn el ekmitir. Tutalm zerine pek tuhaf bir hal gelmi, dnceleri ayr ba ekmeye isteminin (irade) yneticiliini tanmamaya balamtr. Dnceleri gerekte kendisini hi ilgilendirmeyen, ama ellerinden yakasn bir trl kurtaramad sorunlar izleyip durmaktadr boyuna. Ayrca evlerin n cephelerindeki pencereleri saymak gibi son derece gln eylemlerde bulunmaktan kendini alamamakta, mektup kutusuna mektup atmak, bir gaz ocann musluunu kapamak gibi sradan ileri grd vakit, biran sonra ad geen ii gerekten yapp yapmad konusunda kukuya dmektedir. Belki can skc insan tedirgin edici eylerdir bunlar; ancak, bir ocuu bir araba altna itekledii, tanmad bir kimseyi kprden suya yuvarlad gibi bir dnce anszn iinde belirir de bunu kafasndan bir trl kovamaz, ya da polise daha o gn ortaya karlan bir cinayetin acaba faili ben deil miyim? diye kendi kendine sormadan edemezse, ite durum asl o vakit katlanlmaz bir havaya brnr. Evet, aka bir sorundur hastann aklna gelen, bunu kendisi de bilmektedir, kimseye bir ktlkte bulunmamtr, bulunmamtr ama, aranlan katil gerekten kendisi olsa, iinde belirecek duygu sululuk duygusu, bundan gl bir nitelik tayamaz.

    Ya da diyelim hastamz bu kez bir kadn alalm ele bir baka konuda ve bir baka trl straplar iinde kvranmaktadr. Hastamz piyanisttir; gelgeldim, piyano bana oturdu mu parmaklan kaslp kalmakta, kendisinden bekleneni yapmamaktadr. Kalkp bir toplantya gittiini aklndan geirmesin, hemen tuvalete yollanma gereksinme-

    - 10-

  • sini duymamakta, bu da ona toplant havasyla badamaz bir durum grnmektedir. Dolaysyla, toplantlara, balolara, tiyatrolara, konserlere uramaktan vazgemitir. En uygunsuz vakitte iddetli baanlanna yakalanmakta ya da daha baka ac ve straplar iinde kvranmaktadr. Tutalm yedii her yemei de kusarak karmaktadr dar ve bu hal srp giderse tehlikeli sonular douracaktr. Ve nihayet yaknlacak bir baka nokta, sinirlenmeye olmamaktadr. Sinir nbetlerinde baygnlklar geirmekte, ok vakit kaslarnda tehlikeli hastalklar anmsatan kramplar grlmektedir.

    Daha baka kimi hastalar da vardr ki, duygusal yaam organizmalarna baz istekler ynettii zaman kendilerinde bir bozukluk hissederler. Erkek olarak kadnlara kar duyduklar en sevisel itepifere bedensel tepkilerin davurumunda hi bir glkle karlamazlar. Ya da ehvet duygulan onlar gtrp nefret ettikleri yakalarndan syrp atmaya baktklar kiilere balar. Veya ayn ehvet duygulan onlan gtrp nefret ettikleri, yakalanndan synp atmaya baktklan kiilere balar. Veya ayn ehvet duygulannn doyurulmas, kendileri iin iren birtakm koullan kanr nlerine. Kadn olarak cinsel yaamn gereklerine ne vakit uymak isteseler, korku, tiksinti veya bilinmeyen tutukluklardan bir barajla yz yze gelirelr; diyelim sevginin kollarna braktlar kendilerini, doa'nn bylesine kadns bir teslimiyet iin belirledii dlsel hazz bir trl tadamaz, bu nazdan yoksun kalrlar.

    Btn saydmz kimseler kendilerini hasta grp hekime bavurur, nihayet bu gibi nevrotik rahatszlklan ortadan kaldrmak hekimlerin ii diye bilinir. Aynca hekimlerin elinde ad geen rahatszlklann yerletirilebilecei kategoriler bulunmaktadr; rahatszlklarn her birine kendi alanndan bir tehis kor, kimine nevrasteni, kimine psikasteni, kimine fobi, kimine saplant nevrozu, kimine de isteri

    - 11 -

  • derler. Arazlarn rastland organlar kalbi, mideyi barsa, rmsel organlar muayene eder, hi birinde bir bozukluk saptanamazlar. Hastalarna o zamana kadar srdrdkleri yaay tarzn bir sre brakp dinlenmelerini tler, organizmay glendirici krler ve ilalar salk verir, bunlarla durumda ya geici hafiflemeler salar ya da hi bir basan elde edemezler. Derken hastalar srf bu eit ra-hatszlklann tedavisiyle uraan hekimlerin varln iitir ve onlara gidip kendilerini psikanalizden geirtirler.

    Bu konumada hazr bulunduunu tasarladm tarafsz dinleyicimiz, ben nevrotiklerin hastalk arazlann sayp dkerken sabrszlk belirtileri gsterdi. imdi dikkatini vererek, merakla kulak kabartyor ve kendi kendine yle sylyor: "Eh, hekimin yardm elini uzatamad hasta zerinde psikanalistin nasl bir tedavi uyguladn reneceiz demek."

    Hasta ile psikanalist arasnda geen karlkl bir konumadan baka bir ey deildir. Psikanalistin muayene iin kulland bir aleti bile yoktur; aynca bir ila falan da yazmaz hastasna. Hatta bir yolunu bulup tedavi srecinde hastay iinde yaad evre ve koullardan ayrmamaya bakar. Ancak psikanalitik tedavinin bir koulu diye ne srlemez bu her vakit byle bir yol izlenemedii de karlalan durumlardandr. Tedavide psikanalist gnn belli bir saatinde hastay muayenehanesine anr, onu konuturur, anlattklann dinler, sonra kendisi konumaya balar ve konutuklann ha