serbest avukatlar İÇİn - ms.hmb.gov.tr

Click here to load reader

Post on 02-Dec-2021

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

FNANSMANININ ÖNLENMESNE DAR YÜKÜMLÜLÜKLERE
2
SUÇ GELRLERNN AKLANMASI SUÇU ......................................................................................................3
Ticaret Siciline Kaytl Tüzel Kiilerde Kimlik Tespiti Yükümlülüü ...................................................8
Bakas Adna Yaplan lemlerde Kimlik Tespiti Yükümlülüü ........................................................9
lemin Reddi ve likisinin Sona Erdirilmesi ........................................................9
ÜPHEL LEM BLDRM YÜKÜMLÜLÜÜ ..................................................... 10
Avukatlarda üpheli lem Bildirimlerini Kim Gönderecektir? ..................................................... 11
Ne Zaman üpheli lem Bildirimde Bulunulacaktr? ..................................................... 12
Ne Tür lemler üpheli Olabilir? ..................................................... 12
üpheli lem Bildiriminde Dier Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar ............................................ 12
BLG VE BELGE VERME YÜKÜMLÜLÜÜ ..................................................... 13
MUHAFAZA VE BRAZ YÜKÜMLÜLÜÜ ..................................................... 13
YAPTIRIMLAR ......................................................................................................................................... 13
MAL SUÇLARI ARATIRMA KURULU BAKANLII (MASAK) ve FAALYETLER HAKKINDA ÖZET BLG MASAK, 19.11.1996 tarihinde yürürlüe giren 4208 sayl Karaparann Aklanmasnn önlenmesine Dair Kanun ile kurulmu 17 ubat 1997 tarihinde faaliyetine balamtr.
Aradan geçen zaman zarfnda MASAK’n görev ve yetkileri 5549 sayl Suç Gelirlerinin Aklanmasnn önlenmesi Hakknda Kanun ve sonrasnda 1 ve 43 sayl Cumhurbakanl Kararnameleriyle yeniden düzenlenmitir.
MASAK’n temel fonksiyonu da suç gelirlerinin aklanmas ve terörün finansmannn önlenmesi alanndaki gelimeler ile anlan suçlarn önlenmesi ve ortaya çkarlmasna yönelik yöntemler konusunda aratrmalar ve sektörel çalmalar yapmak, önlemler gelitirmek, veri toplamak, toplanan verileri analiz etmek ve deerlendirmek, aratrma ve incelemeler yapmak veya yaptrmak ve elde edilen bilgi ve sonuçlar ilgili makamlara iletmektir.
SUÇ GELRLERNN AKLANMASI SUÇU Suç gelirlerinin aklanmas suçu Türk Ceza Kanunun 282nci Maddesinde; “Alt snr alt ay veya daha fazla hapis cezasn gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarl deerlerini, yurt dna çkaran veya bunlarn gayrimeru kaynan gizlemek veya meru bir yolla elde edildii konusunda kanaat uyandrmak maksadyla, çeitli ilemlere tâbi tutan kii, üç yldan yedi yla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezas ile cezalandrlr. Ayrca, anlan suçun ilenmesine itirak etmeksizin, bu suçun konusunu oluturan malvarl deerini, bu özelliini bilerek satn alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kii iki yldan be yla kadar hapis cezas ile cezalandrlr.” eklinde hüküm altna alnmtr. Bu kapsamda genel olarak aklama suçundan bahsedebilmek için;
Öncelikle bir suç ilenmi olmaldr. Öncül suç olarak adlandrlan bu suç, gelir elde
edilmesini mümkün klan ve Türk Ceza Kanununda alt
snr alt ay veya daha fazla hapis cezasn gerektiren bir
suç olarak düzenlenmi olmaldr. Örnein resmi veya özel
evrakta sahtecilik suçu, dolandrclk, hrszlk, yama,
güveni kötüye kullanma suçlar gibi. Öncül suç sonucunda
bir ekonomik deer elde edilmi olmaldr. Suç geliri,
yasalarn suç sayd fiillerden elde edilen her türlü
ekonomik menfaat ve deer olarak tanmlanmaktadr.
En son olarak elde edilen deerlerin yasad nitelikten çkarlp yasal bir kaynaktan elde
edilmi gibi gösterilmesi amacyla çeitli eylemler gerçekletirilmi olmaldr. Suç gelirlerinin
kaynan gizlemek veya yasal yollardan elde edinildii izlenimi vermek amacyla yaplan her
türlü ilem ve fiil ile bu ekonomik deerleri yurtdna çkarmak gibi.
Aklama Suçundan bahsedebilmek için öncesinde gelir elde
edilen bir suç ilenmi olmaldr.
4
TERÖRZMN FNANSMANI SUÇU Terörizmin finansman suçu 6415 sayl Kanunun 4 üncü maddesinde u ekilde hüküm altna
alnmtr: “ 3 üncü madde kapsamnda suç olarak düzenlenen fiillerin gerçekletirilmesinde
tümüyle veya ksmen kullanlmas amacyla veya kullanlacan bilerek ve isteyerek belli bir
fiille ilikilendirilmeden dahi bir teröriste veya terör örgütlerine fon salayan veya toplayan
kii, fiili daha ar cezay gerektiren baka bir suç oluturmad takdirde, be yldan on yla
kadar hapis cezas ile cezalandrlr.”
Özetle; Kanunun 3’üncü maddesinde saylan fon
salanmas ve toplanmas yasak olan fiillerin
gerçekletirilmesinde kullanlmas amacyla veya
örgütlerine fon salanmas veya toplanmas terörün
finansman suçunu oluturmaktadr
etmek olmasa da faaliyetlerini finanse edebilmeleri için
mali kaynak bulmak zorunda olduklar malumdur.
Terörün finansman yasad kaynaklardan salanabilecei gibi yasal saylan kaynaklardan da
salanabilmektedir.
Bu kaynaklar öyle özetlenebilir:
Aidat ve balar: Terör örgüt üyesi olmayan ve örgütle balants bulunmayan kiiler
tarafndan gönüllü olarak veya duyulan korku nedeniyle terör örgütlerine maddi yardmda
bulunulabilir. Bu ba veya yardmlar dorudan nakit olarak yaplabilecei gibi yiyecek, ilaç,
araç-gereç salamak gibi yollardan da yaplabilir.
Kar amac gütmeyen kurulularn kullanlmas: Kar amac gütmeyen kurulular araclyla
toplanan balarla da terör örgütlerine mali kaynak salanabilmektedir. Bata bulunan
kiiler çou zaman verdikleri paralarn terör örgütlerine aktarlacan bilmemekte, bu
kurulularn beyan ettii yasal amaç çerçevesinde kullanlaca düüncesiyle maddi yardmda
bulunmaktadrlar.
D destekler: Tarih boyunca terörizm, baz devletlerin (iç ve uluslararas siyasetlerinin gerei
olarak görülüp) dorudan veya dolayl olarak kulland ve kullanmakta olduu bir d politika
arac olmutur. Terör örgütlerinin büyümesinde d destein büyük pay bulunmaktadr. D
destei olmayan bir terörün faaliyetlerini sürdürmesi ve sadece içi kaynaklarla beslenme,
barnma, eitim, silah vb. ihtiyaçlarn karlamas zordur.
Terörizmin finansman suçunun cezas daha ar cezay gerektiren baka
bir suç oluturmad takdirde, be yldan on
yla kadar hapistir.
Terör örgütlerine destek veren ülkeler örgütlere, snma hakk vererek, dernek, yayn organ
gibi yan kurulular açmasna izin vererek, kamp silah, cephane ve mühimmat yardm yaparak,
barnma, giyecek, yiyecek gibi lojistik imkân salayarak yardmda bulunmaktadr.
Ticari faaliyetler: Terör örgütü üyesi olan, üyelikten ayrlm veya terörün finansman ile
görünüte balants olmayan kiilerce iletilen kurulularn oluturulmas ve yasal ticari
kazançlarn aktarlmas ile de terör örgütlerine destek verilebilmektedir.
Sosyal etkinlikler: Düzenlenen konser, ölen, sergi ve gösteri gibi sosyal etkinlikler yoluyla terör
örgütleri tarafndan yüksek tutarl paralar toplanabilmektedir.
Uyuturucu kaçakçl: Getirisi çok yüksek, nakliyesi kolay, alcs bol, talep elastikiyeti sert,
tedavüldeki deerli para karl takas mümkün, üretimi zahmetsiz, pazarlama a kolay bir
mal olan uyuturucu terör örgütleri için önemli bir gelir kaynadr.
Fidye alma: Fidye amaçl adam kaçrma faaliyetleri örgütlerin kulland finansman
yöntemlerinden biridir. Örgüt bu faaliyetlerde baarsn kantladnda adam kaçrmasna
gerek kalmayp korkutma ya da tehdit yoluyla gelir temin etmeye devam edebilmektedir.
Haraç toplama: Örgütlerce haraç toplama, koruma, zarar vermeme, tehdit gibi yöntemlerle
gerçekletirilmektedir. Bu konuda “vergi” ad altnda kiilerden zorla para toplamaya da
rastlanmaktadr.
Sahtecilik: Günümüzün bask teknolojisi ve ihtiyaç duyulan her türlü bask araç, gereç ve
malzemenin kolaylkla bulunabilmesi örgütleri sahtecilikte adeta uzmanlatrmtr. Örgütler
sahte para basmann yan sra, sahte pasaport basmada da uzmanlamlardr. Bata kendi
mensuplarna sahte pasaport ve kimlik basan örgütler, talep halinde organize suç örgütlerine
de sahte pasaport ve kimlik basarak gelir temin edebilmektedirler.
nsan kaçakçl: Yasad göç organizasyonlar ile yakn balant içinde olan terör örgütleri
insan kaçakçl vastasyla hem kendilerine maddi gelir salamakta hem de eleman temin
etmekte yoluna gitmektedirler.
finansman kaynaklar arasnda bulunmaktadr.
edilebilmesi ve mali sistemin suçlular tarafndan kullanlmasnn engellenebilmesi için, gerek
uluslararas alanda gerekse iç hukukta finansal kurululara ve dier baz meslek gruplarna
yönelik bir takm yükümlülükler getirilmitir.
Yükümlü; 5549 sayl Suç Gelirlerinin Aklanmasnn Önlenmesi Hakknda Kanun ve ilgili mevzuat uyarnca aklama ve terörün finansman suçlaryla mücadelede “önleyici tedbirler” kapsamnda getirilen yükümlülüklerin (müterinin tannmas, üpheli ilem bildirimi, devaml bilgi verme, bilgi ve belge verme ile muhafaza ve ibraz) usul ve esaslarn tam ve eksiksiz olarak yerine getirmek zorundadr.
5549 sayl Suç Gelirlerinin Aklanmasnn Önlenmesi Hakknda Kanunun 27/12/2020 tarihli ve 7262 sayl Kanunun 20 nci maddesiyle deiik 2. maddesinin d fkrasnda “9/3/1969 tarihli ve 1136 sayl Avukatlk Kanununun 35 inci maddesinin birinci fkras ile alternatif uyumazlk çözüm yollar kapsamnda ifa edilen mesleki çalmalar nedeniyle edinilen bilgiler hariç olmak üzere, tanmaz alm satm, snrl ayni hak kurulmas ve kaldrlmas, irket, vakf ve dernek kurulmas, birletirilmesi ile bunlarn idaresi, devredilmesi ve tasfiyesi ilerine ilikin finansal ilemlerin gerçekletirilmesi, banka, menkul kymet ve her türlü hesaplar ile bu hesaplarda yer alan varlklarn idaresi ileriyle snrl olmak üzere serbest avukatlar” yükümlü olarak saylmaktadr.
Dier bir ifadeyle, Serbest Avukatlarn; kanun
ilerinde ve hukuki meselelerde mütalaa
vermek, mahkeme, hakem veya yarg yetkisini
haiz bulunan dier organlar huzurunda gerçek
ve tüzel kiilere ait haklar dava etmek ve
savunmak, adli ilemleri takip etmek, bu ilere
ait bütün evrak düzenlemek faaliyetleri 5549
sayl Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan
yükümlülükler kapsamnda deildir. Daha açk
ifade etmek gerekirse; 1136 sayl Avukatlk
Kanununun 35. maddesinin 1. fkras
çerçevesinde hukuki durumu kavramak için
yaplan mesleki çalma sebebiyle örenilen
veya yargsal ya da alternatif uyumazlk çözümü yöntemlerinin uyguland süreç dolaysyla
süreç öncesinde, srasnda veya sonrasnda edinilen bilgiler yükümlülük kapsam içinde yer
almamaktadr.
verilebilir:
Serbest Avukatlarn; kanun ilerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme, hakem veya yarg yetkisini haiz bulunan dier
organlar huzurunda gerçek ve tüzel kiilere ait haklar dava etmek ve
savunmak, adli ilemleri takip etmek, bu ilere ait bütün evrak
düzenlemek faaliyetleri 5549 sayl Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan
yükümlülükler kapsamnda deildir.
-snrl ayni hak kurulmas ve kaldrlmas ilemlerine dair finansal ilemler,
-irket, vakf ve dernek kurulmas, birletirilmesi ile bunlarn idaresi, devredilmesi ve tasfiyesi
ilemlerine dair finansal ilemler
hesaplarda yer alan varlklarn idaresi.
5549 sayl Kanun ve ilgili mevzuat, ülkemizde aklama ve
terörün finansman suçlaryla mücadele usul ve
esaslarn düzenlemektedir. Dolaysyla getirilen
temelini finansal i ve ilemler oluturmaktadr. Serbest
Avukatlara getirilen yükümlülüklerde müvekkillerin
finansal i ve ilemlerinin yönetilmesi, bu ilemlere araclk edilmesi ve/veya danmanlk
hizmeti verilmesi ile snrldr.
5549 sayl Kanun ve ilgili mevzuat, ülkemizde aklama ve terörün finansman suçlaryla
mücadele usul ve esaslarn düzenlemektedir. Dolaysyla getirilen yükümlülüklerle önlenmek
istenen “aklama ve terörün finansman” suçlardr. Söz konusu suçlarla mücadelenin temelini
finansal i ve ilemler oluturmaktadr. Serbest Avukatlara getirilen yükümlülüklerde
müvekkillerin finansal i ve ilemlerinin yönetilmesi, bu ilemlere araclk edilmesi ve/veya
danmanlk hizmeti verilmesi ile snrldr.
YÜKÜMLÜLÜKLER 5549 sayl Kanun ve ilgili mevzuata bakldnda birbirinden çok farkl faaliyetlerde bulunan finansal ve finansal olmayan birçok kii, irket vb.nin yükümlü olarak sayld görülmektedir. Bunlarn yükümlü snfna alnmasndaki esas amacn “aklama ve terörün finansman” suçlaryla mücadele olduu hiç unutulmamaldr. Mevzuatta yer verilen yükümlülükler düzenlenirken her bir yükümlü için ayr ayr i ve ilemler belirtilmemi genel ifadelere yer verilmitir. Bunlara örnek olarak “müteri” ifadesi gösterilebilir. Her bir yükümlünün muhatap olduu kiilere ilikin terminoloji (Sigortal, yatrmc vs. gibi ) yerine “müteri” ifadesi kullanlmtr. Müteri, yükümlü nezdinizde yaplan veya araclk edilen ilemlerde ilemi yapan (talep eden) veya bu kiilerin nam veya hesabna ilem yaplanlar ifade etmektedir. Dolaysyla serbest Avukatlar için ilgili mevzuatta geçen “müteri” ifadesi, vekalet/temsil ettikleri gerçek ve/veya tüzel kiiler olarak deerlendirilmelidir.
MÜTERNN TANINMASI YÜKÜMLÜLÜÜ Yükümlüler, müterinin tannmasna ilikin esaslar kapsamnda; kendileri nezdinde yaplan veya araclk ettikleri ilemlerde ilem yaplmadan önce, ilem yapanlar ile nam veya hesaplarna ilem yaplanlarn kimliklerini tespit etmek ve gerekli dier tedbirleri almak zorundadr.
Avukatlar için ilgili mevzuatta
gerçek ve/veya tüzel kiiler olarak deerlendirilmelidir.
8
5549 sayl Kanunun 3 üncü maddesi gereince sizin nezdinizde yaplan veya araclk edilen ilemlerde ilem yaplmadan önce, ilem yapanlar ile nam veya hesaplarna ilem yaplanlarn kimliklerinin mevzuata uygun bir ekilde tespit edilmesi gerekmektedir.
Serbest Avukatlar ve müvekkilleri arasnda gerçekleecek finansal hizmetlerin sözlemeye
dayal yaplmas esas olduundan, sürekli i ilikisi tanmna girmekte ve hizmet tutar
gözetmeksizin kimlie ilikin bilgilerin alnmas ve bu bilgilerin doruluunun teyit edilmesi
suretiyle müvekkillerin ve bu kiilerin adna veya hesabna hareket edenlerin kimliinin tespit
edilmesi gerekmektedir.
Gerçek Kiilerde Kimlik Tespiti Yükümlülüü
Kimlik tespiti amacyla alnacak bilgiler: Gerçek kiilerin kimlik tespitinde; ilgilinin ad,
soyad, doum yeri ve tarihi, uyruu, kimlik belgesinin türü ve numaras, adresi ve imza
örnei, i ve mesleine ilikin bilgiler varsa telefon numaras, faks numaras, elektronik posta
adresi ile Türk vatandalar için bu bilgilere ilave olarak anne, baba ad ve T.C. kimlik numaras
alnmaldr.
Kimlik tespiti amacyla alnan bilgilerin teyidi: Ad, soyad, doum tarihi ve TC kimlik numaras Türk uyruklular için T.C. nüfus cüzdan, T.C. sürücü belgesi veya pasaport, Türk uyruklu olmayanlar için pasaport, ikamet belgesi veya Bakanlkça uygun görülen belgeler üzerinden teyit edilmelidir.
Ticaret Siciline Kaytl Tüzel Kiilerde Kimlik Tespiti Yükümlülüü Kimlik tespiti amacyla alnacak bilgiler: Tüzel kiinin unvan, ticaret sicil numaras, vergi
kimlik numaras, faaliyet konusu, açk adresi, telefon numaras ile varsa faks numaras ve
elektronik posta adresi, tüzel kiilii temsile yetkili kiinin ad, soyad, doum yeri ve tarihi,
anne ve baba ad, uyruu ve Türk vatandalar için T.C. kimlik numaras, kimlik belgesinin türü
ve numaras bilgileri ile imza örnei alnacaktr.
Kimlik tespiti amacyla alnan bilgilerin teyidi: Tüzel kiiliin unvan, ticaret sicil numaras, faaliyet konusu ve adresinin teyidi ticaret siciline tescile dair belgeler üzerinden, vergi kimlik numarasnn teyidi Gelir daresi Bakanl’nn ilgili birimi tarafndan düzenlenen belgeler üzerinden yaplacaktr.
9
Tüzel kiiyi temsile yetkili kiilerin, kimlik bilgilerinin doruluu gerçek kiiler için aranan kimlik belgeleri üzerinden, temsil yetkileri ise tescile dair belgeler üzerinden teyit edilecektir.
Yurt dnda yerleik tüzel kiilerin kimlik tespiti; Türkiye’de yerleik tüzel kiiler için aranan belgelere ilgili ülkede tekabül eden belgelerin Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklar tarafndan onaylanan veya Yabanc Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldrlmas Sözlemesi çerçevesinde bu Sözlemeye taraf ülke makam tarafndan tasdik erhi düülen örnekleri üzerinden yaplr. Ayrca risk temelli yaklam çerçevesinde, kimlik bilgileri gerektiinde bu belgelerin noter onayl Türkçe tercümeleri üzerinden teyit edilir.
Bakas Adna Yaplan lemlerde Kimlik Tespiti Yükümlülüü Tüzel kiiler veya tüzel kiilii olmayan teekküller adna bunlar temsile yetkili
kimselerin yetkilendirdii kiilerce ilem talep edilmesi durumunda;
• Tüzel kiiler veya tüzel kiilii olmayan teekküllerin kimlik tespiti yaplr.
• Tüzel kii veya tüzel kiilii olmayan teekkülü temsile yetkili kimseler ile bunlarn
yetkilendirdii kiinin kimlik tespiti, gerçek kiilerde kimlik tespiti usulüne göre yaplr.
• Temsile yetkili kiinin kimlik tespitinin gerçek kiilerde kimlik tespiti usulünde yer alan kimlik belgeleri üzerinden yaplamamas halinde tespit, kimlik belgelerinde yer alan
bilgileri içermek ve noter onayl olmak kaydyla vekâletname veya imza sirküleri üzerinden
yaplabilir.
yaplr.
• Temsile yetkili kimselerin yazl talimat üzerindeki imzalar bunlara ait noter onayl
imza sirküleri üzerindeki imzalar ile teyit edilir.
lemlerin gerçek kii müteri adna baka bir kii tarafndan yaplmas durumunda;
• Müteri adna hareket eden kiinin kimlik tespiti gerçek kiilerde kimlik tespiti usulüne
göre yaplr.
• Ayrca müteri adna hareket eden kimsenin yetki durumu noter onayl vekâletname üzerinden teyit edilir.
• Adna hareket edilen müterinin kimlik tespiti gerçek kiilerde kimlik tespiti usulüne
göre yaplamad durumda noter onayl vekâletname üzerinden yaplr.
• Adna hareket edilen müterinin daha önce yaplan ilemler nedeniyle kimlik tespitinin yaplm olmas durumunda talep edilen ilem, yazl talimat üzerinde yer alan
müteri imzasnn yükümlü nezdindeki imza ile teyit edilmesi kaydyla, adna hareket edilen müterinin yazl talimat ile yaplabilir.
lemin Reddi ve likisinin Sona Erdirilmesi Kimlik tespitinin yaplamad veya i ilikisinin amac hakknda yeterli bilgi edinilemedii
durumlarda; i ilikisi tesis edemez ve talep edilen ilemi gerçekletiremezsiniz.
Daha önce elde edilen müteri kimlik bilgilerinin yeterlilii ve doruluu konusunda üphe
duymanz nedeniyle yaplmas gereken kimlik tespit ve teyidinin yaplamad durumda i
10
ilikisini sona erdirmeli ve belirtilen bu hususlarn üpheli ilem olup olmad da ayrca
deerlendirmelisiniz.
Aklama ve terörizmin finansman suçlaryla mücadelede iki farkl yaklam bulunmaktadr. Bunlardan ilki bastrc ya da caydrc tedbirler denilen ve ilenen suçun, faillerinin, suç eyleminin ve buna ilikin suç gelirlerinin aratrlp, incelenip ortaya çkarlmasna yönelik çalmalardr. kinci ve daha önemli olan yaklam ise, daha en bandan aklama ve terörün finansman suçlarnn ilenmesinin engellenmesine yönelik “önleyici tedbirler” olarak adlandrlan faaliyetler bütünüdür. üpheli ilem bildirimi, aklama ve terörün finansman suçlaryla mücadelenin en önemli unsurlarndandr. üpheli ilem bildirimi, yükümlüler ile kamu sektörünün ibirliiyle, aklama ve terörün finansman faaliyetlerinin tespit edilebilmesini amaçlamaktadr. üpheli ilem; yükümlüler nezdinde veya bunlar araclyla yaplan veya yaplmaya teebbüs
edilen ileme konu malvarlnn; yasa d yollardan elde edildiine veya yasa d amaçlarla
kullanldna, bu kapsamda terörist eylemler için ya da terör örgütleri, teröristler veya terörü
finanse edenler tarafndan kullanldna veya bunlarla ilgili ya da balantl olduuna dair
herhangi bir bilgi, üphe veya üpheyi gerektirecek bir hususun bulunmas halidir.
üpheli bir ilemle karlaldnda, ilem hakknda yetki ve imkânlar ölçüsünde aratrma
yapldktan sonra, edinilen bilgi ve bulgular çerçevesinde, üpheli lem Bildirim Formu (B
formu) doldurulmak suretiyle MASAK Bakanlna üpheli ilem bildiriminde (B)
bulunmanz gerekmektedir. üpheli ilemler, herhangi bir parasal snr gözetmeksizin
MASAK Bakanlna bildirilir.
üpheli ilem kavramnda geçen ilem ifadesi tek bir ilem ile snrl olmayp, birden çok
ilemi kapsayabilir.
Birden çok ilem bir arada ele alnarak deerlendirildiinde üphe arz eden ilemler için tek
bir B formu düzenlenir.
Tanmda da anlalaca üzere bir üpheli ilem bildiriminde balca aadaki hususlar bulunmaktadr;
- Malvarl,
edildii veya terörün finansman amacyla kullanld yönünde üphe veya bilgi.
- Bu ilemi talep eden müterinin yasad faaliyetlerle ilgisi olabilecei yönünde üphe
veya bilgi.
“üphe” veya “üpheyi gerektirecek bir hususun”
bulunmas yeterlidir.
https://masak.hmb.gov.tr/sekto rel-sib-rehberleri adresindeki
Yükümlü sübjektif deerlendirmelerini, alg ve sezileri, ilemin yaplmas srasnda müterinin davranlar, müteri ile ilgili olarak daha önce yaplan ilemler ve dier unsurlar dikkate alarak oluacak kanaatine göre belirlemektedir.
üpheli ilem bildirimi ihbar ile kartrlmamaldr. Her eyden önce idari bir birim olan MASAK Bakanlna gönderilen üpheli ilem bildirimlerinin, yükümlü nezdinde oluan üphenin somutlatrlmasna çallmakta olup, aklama ve terörün finansman suçlaryla balants kurulamayan üpheli ilem bildirimlerine herhangi bir ilem tesis edilmemektedir. üpheli ilemin gönderildii ilk aamadan son aamasna kadar, bildirimi gönderen asla ifa edilmemektedir. Tam gizlilik içinde yürütülen analiz aamalarnda üphe somut delillere dayand anlalrsa, ancak o durumda dosya gerekli delil, bilgi ve belgelerle birlikte, yine gönderenin kim olduu belirtilmeden adli makamlara iletilmektedir.
Serbest Avukatlarn üpheli ilem bildirimi yükümlülükleri de, Avukatlk Kanununun 35 inci maddesinin birinci fkras ile alternatif uyumazlk çözüm yollar kapsamnda ifa edilen mesleki çalmalar nedeniyle edinilen bilgiler hariç olmak üzere sadece yasada snrl sayda saylan tanmaz alm satm, snrl ayni hak kurulmas ve kaldrlmas, irket, vakf ve dernek kurulmas, birletirilmesi ile bunlarn idaresi, devredilmesi ve tasfiyesi ilerine ilikin finansal ilemlerle ilgilidir. Dolaysyla üpheli ilem bildirimi yükümlülüünün yerine getirilmesinde 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayl Avukatlk Kanununun 36 nc maddesinin ihlalinden bahsetmek mümkün görünmemektedir. Dier taraftan üpheli ilem bildirimi, bilmeyerek bir ekilde aklama ve terörün finansman suçlaryla ilgisi olan veya olduu düünülen kii ve irketlerle, müteri, temsilci vekil vs. gibi her ne ad altnda olursa olsun, i ilikisi tesis etmi yükümlülerin kendilerini bu suçlara itirak etmi olma ihtimalinden de kurtaran bir müessese olarak karmza çkmaktadr.
Avukatlarda üpheli lem Bildirimlerini Kim Gönderecektir? 9/3/1969 tarihli ve 1136 sayl Avukatlk Kanununun 35 inci maddesinin birinci fkras ile alternatif uyumazlk çözüm yollar kapsamnda ifa edilen mesleki çalmalar nedeniyle edinilen bilgiler hariç olmak üzere, tanmaz alm satm, snrl ayni hak kurulmas ve kaldrlmas, irket, vakf ve dernek kurulmas, birletirilmesi ile bunlarn idaresi, devredilmesi ve tasfiyesi ilerine ilikin finansal ilemlerin gerçekletirilmesi, banka, menkul kymet ve her türlü hesaplar ile bu hesaplarda yer alan varlklarn idaresi ileriyle snrl olmak üzere serbest avukatlarn üpheli ilem bildirim yükümlülükleri dorudan kendileri tarafndan yerine getirilecektir. Bu kiiler üpheli olabilecek ilemler hakknda, yetki ve imkânlar ölçüsünde aratrma yaparak edinilen bilgi ve bulgular deerlendirmek ve üpheli olduuna karar verdii ilemleri MASAK Bakanlna bildirmekle sorumludur
üpheli ilem bildirimi için https://masak.hmb.gov.tr/emis-online adresinden online bildirim
eklinde (Serbest Avukatlar için Bakanlkça uygun görülmesi halinde) veya
https://masak.hmb.gov.tr/sektorel-sib-rehberleri adresinden üpheli ilem bildirimi formu
kabul edilmez.
Ne Zaman üpheli lem Bildirimde Bulunulacaktr?
üpheli ilemler, üphenin olutuu tarihten itibaren en geç on i günü içinde,
gecikmesinde saknca bulunan hallerde ise derhal MASAK Bakanlna bildirilmelidir.
Ne Tür lemler üpheli Olabilir? üpheli ilem bildirimine konu ilemler ve müterilerle
ilgili basn veya benzeri kaynaklara dayanlarak bir “bilgi”
bulunmas halinin dorudan üpheli ilem bildiriminde
bulunulmasn gerektiren bir durum olduu aikârdr. Asl
soru; üphe veya üpheyi gerektirecek bir hususun
varlnn nasl tespit edilebileceidir?
üphelenecei davranlardan yola çklarak, yükümlünün ve/veya çalanlarn bu konudaki
bilgi, tecrübe, mesleki sorumluluk gibi çeitli donelerle destekleyerek olas mali suçlarla
mücadele kapsamnda ortaya çkard bir üründür.
Bu kapsamda, MASAK Bakanl resmi internet sitesinde yer alan üpheli ilem tipleri sizlere, üpheli ilemlerin tespitinde yol göstermek için belirlenmi olup, üpheli ilemlerle ilgili sadece tipler ile kendinizi snrlandrmamalsnz; üphe douran ilem, saylan tiplerden herhangi birine uymasa dahi üpheli ilem bildiriminde bulunmanz gerekmektedir.
üpheli lem Bildiriminde Dier Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Bildirim sürecinde, ilemin nitelii veya müteri profiliyle ilgili daha ayrntl aratrma
yaplmas gerekebilir. Yetki ve imkânlar ölçüsünde yaplacak bu aratrmann amac, üpheyi
destekleyecek ek bulgularn olup olmadn tespit etmektir. Aratrma yaplrken,
müterinin, kendisi hakknda bildirimde bulunulacandan üphelenmesine neden olacak
tutum ve davranlardan kaçnlmas gerekmektedir.
üpheli ilem bildirimini gerektiren durumlarda sizler tarafndan gerekli kimlik tespit
ilemleri yaplmaldr. Ancak bildirime konu üpheli ilemin teebbüs aamasnda kald ve
gerçekletirilmedii durumlarda da kimlik tespiti
yükümlülüü mümkün olduu ölçüde yerine getirilir.
MASAK Bakanlna üpheli ilem bildiriminde
bulunulduu, yükümlülük denetimi ile görevlendirilen
denetim elemanlar ile yarglama srasnda mahkemeler
dnda, ileme taraf olanlar dâhil hiç kimseye
açklayamazsnz.
hlal edenler, bir yldan üç yla kadar hapis ve bebin güne
kadar adlî para cezas ile cezalandrlr.
üpheli ilemler, üphenin
olutuu tarihten itibaren en geç on i günü içinde MASAK Bakanlna bildirilmelidir.
üpheli ilem bildirimi için
Yükümlüler, 5549 sayl Suç Gelirlerinin Aklanmasnn Önlenmesi Hakknda Kanunun 7 nci
maddesine göre, yükümlüler; Kamu kurum ve kurulular, gerçek ve tüzel kiiler ile tüzel
kiilii olmayan kurulular, Bakanlk ve denetim elemanlar tarafndan istenilecek her türlü
bilgi, belge ve bunlara ilikin her türlü ortamdaki kaytlar, bu kaytlara eriimi salamak veya
okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve ifreleri tam ve doru olarak vermek ve
gerekli kolayl salamakla sorumludur.
özel kanunlarda yazl hükümleri ileri sürerek bilgi ve belge vermekten kaçnamazlar.
MUHAFAZA VE BRAZ YÜKÜMLÜLÜÜ
belgeleri düzenleme tarihinden, defter ve kaytlar son kayt tarihinden, kimlik tespitine ilikin
belgeleri ise son ilem tarihinden itibaren sekiz yl süreyle muhafaza ve istenmesi halinde
yetkililere ibraz etmekle yükümlüdür.
19/3/1969 tarihli ve 1136 sayl Avukatlk Kanununun 39 uncu maddesinde yer alan;
“Avukat, kendisine tevdi olunan evrak, vekaletin sona ermesinden itibaren üç yl süre ile
saklamakla yükümlüdür. u kadar ki, evrakn geri alnmas müvekkile yaz ile bildirilmi olduu
hallerde saklama yükümlülüü, bildirme tarihinden itibaren üç ayn sonunda sona erer.”
hükmündeki süre 5549 Sayl Kanun hükmüne göre sekiz yl olarak uygulanmaldr.
YAPTIRIMLAR
Yaplan yükümlülük denetimleri sonucunda, 5549 sayl Kanunun 13’üncü maddesinin birinci
fkrasna göre; kimlik tespiti yükümlülüü, üpheli ilem bildirimi yükümlülüünün ihlallerinin
tespiti halinde, MASAK tarafndan Kanunda belirtilen miktarlarda ve ilem bana idari para
cezas verilir.
5326 sayl Kabahatler Kanununun 17’nci maddesinin yedinci fkrasna göre; idari para
cezalar her takvim yl bandan geçerli olmak üzere o yl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayl
Vergi Usul Kanununun mükerrer 298’inci maddesi hükümleri uyarnca tespit ve ilan edilen
yeniden deerleme orannda artrlarak uygulanr.
Yine 5549 sayl Kanunun 14’üncü maddesine göre; “yükümlülerin üpheli ilem bildiriminde
bulunulduunu, yükümlülük denetimi ile görevlendirilen denetim elemanlar ve yarglama
srasnda mahkemeler dnda hiç kimseye açklayamayacaklar” eklindeki yükümlülüün
ihlali ile bilgi ve belge verme ve muhafaza ve ibraz yükümlülüklerinin ihlali halinde bir yldan
üç yla kadar hapis ve bebin güne kadar adli para cezasna hükmolunur.
14
Gelirlerinin Aklanmasnn Önlenmesi Hakknda Kanunla düzenlenen yasal yükümlülüklerin
yerine getirilmesinde dorudan Bakanlmzn muhatap gösterildiine muttali olunmutur.
Tabi olunan yasal mevzuat uyarnca istenmesi gereken belgelerin “MASAK tarafndan
istendii”, yaplmak istenen ilemle ilgili bir tereddüt doduunda ilemin tekemmülü için
“MASAK’a sorulmas gerektii” ya da mevzuat gerei riskli kabul edilen durumlarda “MASAK
izin vermiyor” eklinde yönlendirmelerde bulunulmas, vatanda nezdinde yanl izlenimler
domasna ve ilemin MASAK tarafndan onaylanmas talebi gibi giriimlerde bulunulmasna
sebebiyet vermektedir.
Ayrca yürütülen incelemeler kapsamnda Bakanlmz yahut denetim elemanlar
tarafndan yükümlülerden müterileri hakknda bilgi talep edildii durumlarda, müterinin
bu durumdan dorudan ya da dolayl olarak haberdar edilmesi 5549 sayl Kanun’un “Srrn
ifa” balkl 22 nci maddesi uyarnca sr saklama yükümlülüünün ihlali olarak
deerlendirilebilecek ve yasal müeyyidelerin uygulanmas söz konusu olabilecektir.
Bu bakmdan, 5549 sayl Kanun kapsamndaki yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinde,
müterilere Bakanlmzn referans gösterilmesinden kaçnlmas gerekmektedir.
Ayrca Bakanlmzca yaplan yükümlülük denetimlerinde yükümlülüklere uyulmadnn
tespit edilmesi halinde, 5549 sayl Kanunun 13 üncü maddesinde yer alan idari para
cezalarnn uygulandnn, adli ceza gerektiren yükümlülük ihlallerinin de 14 üncü madde
uyarnca adli makamlara gönderildiinin bilinmesinde yarar bulunmaktadr.
Karlalabilecek baz özel durum ve sorunlarn MASAK Bakanl’na yazl olarak iletilmesi
gerektiinin bilinmesinde fayda bulunmaktadr.
Savunma hakk bakmndan dier kanun hükümlerine aykr olmamak ve 19/3/1969 tarihli ve 1136
sayl Avukatlk Kanununun 35 inci maddesinin ikinci fkras kapsamndaki tanmaz alm satm, irket,
vakf ve dernek kurulmas, idaresi ve devredilmesi, para ve menkul kymet yönetimi ileriyle snrl
olmak üzere serbest avukatlara yönelik olarak hazrlanan bu broürde, aklama ve terörizmin
finansman suçlaryla mücadele kapsamndaki mevzuatn temel hususlarna yer verilmitir.
Tüm ilgili mevzuata ve birçok konudaki MASAK Bakanl’nn resmi görülerini içeren “Skça Sorulan
Sorular” bölümüne https://masak.hmb.gov.tr/sikca-sorulan-sorular resmi internet sitesinden
Hazine ve Maliye Bakanl A Blok Dikmen Cad. 06100
Dikmen/ANKARA
Hazine ve Maliye Bakanl A Blok Dikmen Cad. 06100
Dikmen/ANKARA