Seizoensmagazine 2011-2012 van Het Zuidelijk Toneel

Download Seizoensmagazine 2011-2012 van Het Zuidelijk Toneel

Post on 17-Mar-2016

219 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

In dit magazine leest u interviews met theatermakers, achtergrondinformatie, de volledige speelijsten en veel meer.

TRANSCRIPT

<ul><li><p>2011/2012</p><p>kiest voor avontuurlijke uitersten</p></li><li><p>Het Zuidelijk Toneel maakt enerzijds voorstellingen voor een groot en breed </p><p>publiek en anderzijds heel kleine voorstellingen voor </p><p>een specifiek publiek. Het gezelschap, onder artistieke leiding van </p><p>Matthijs Rmke, gaat niet voor de middenweg, maar </p><p>kiest juist voor deze avontuurlijke uitersten: </p><p>van Theaterspektakels totintieme voorstellingen.</p></li><li><p>Geachte lezer,</p><p>Ik bevind mij in een woud van vragen. Vragen over bezuinigingen. Vragen over het nut van kunst, de zoektocht naar meer publiek en de creativiteit om geld uit nieuwe bronnen te halen.</p><p>Ik was van plan mijn voorwoord hierover te laten gaan.Om in dit voorwoord te verzuchten dat Het Zuidelijk Toneel echt uw gezelschap is. Onlosmakelijk onderdeel van uw maatschappij. </p><p>Maar het gaat niet. Ten eerste omdat zo velen van u er wel zijn en ik er moe van word om het altijd over het publiek te hebben dat er niet zit. Ik wil het over het publiek hebben dat er wel zit.En ten tweede omdat, terwijl ik dit schrijf, de zon door mijn raam naar binnen schijnt, ik het requiem van Mozart heb opstaan en ik me vandaag heb verhouden tot de teksten van Paul Pourveur en van Peer Wittenbols. Mozart, Pourveur, Wittenbols gaan over het mysterie van de liefde en het mysterie van dood en leven, over het mysterie van het samenleven. Vandaag, in het repetitielokaal, wisten we een paar zinnen weer net iets helderder te krijgen. Zoals een cellist een frase net iets helderder kan krijgen. Dat is heel hard werken, dat verzeker ik u. En als wij een zin net iets helderder krijgen, wordt zo'n zin net iets meer een openbaring. Voor u. Tenminste als we de juiste taal spreken, de taal die u verstaat, met af en toe een woord ertussen dat u nog niet kent, zodat u ook op dat gebied iets meegekregen heeft. Voor u, voor velen van u, ook voor diegene die voor de eerste keer komt kijken. Echt, erewoord, scouts honour!En als we nou zorgen dat het linksom of rechtsom te betalen is, dan verhouden we ons gezamenlijk tot het mysterie van het leven. Soms verpakt als Theaterspektakel, soms als tragedie, soms als komedie, maar altijd avontuurlijk. Ik hoop u ook in het nieuwe theaterseizoen weer in groten getale te zien.</p><p>Dank, </p><p>Matthijs RmkeArtistiek leider</p><p>VOORWOORD</p><p>INHOUDSOPGAVE</p><p>Voorwoord 05</p><p>Inleiding 06</p><p>Op de Ziel 09</p><p>Vertellingen van 1001 nacht 13</p><p>Toneelgroep Cargo 21</p><p>Bejaarden &amp; Begeerte 27</p><p>Superanalemma 29</p><p>Educatie 31</p><p>Expeditie Theater 33</p><p>hztVIP 40</p><p>Speellijsten 42</p><p>artistieke leiding Matthijs Rmke</p><p>zakelijke leiding Gerard Tonen</p><p>tekst Oscar Kocken, Lucas De Man, Marcel Osterop, Daan Windhorst, Peer Wittenbols </p><p>regie Lucas De Man, Roeland Hofman, Rob Ligthert, Marcel Osterop, Matthijs Rmke </p><p>regieassistent Saartje Hoogland </p><p>spel John Buijsman, Lucas De Man, Nanette Edens, Roos Eijmers, Sanne den Hartogh, Marc-Marie Huijbregts, Pepijn Gunneweg, Oscar Kocken, Paul R. Kooij, Caroline Liekens, Jos Kuijpers, Pim Muda, Marcel Osterop, Joost Spijkers, Joke Tjalsma, Friso van Vemde Oudejans, Xander van Vledder</p><p>muziek William Bakker, Jan Groenteman, Keimpe de Jong, Pepijn Gunneweg, Pim Muda, Joost Spijkers en Friso van Vemde Oudejans (Ashton Brothers), Bob Zimmerman</p><p>zang Ery Boom, Edith Vollenberg</p><p>dramaturgie Martine Manten</p><p>toneelbeeld Sanne Danz, Maarten van Otterdijk, Jasper Rijsdijk</p><p>kostuumontwerp Bernadette Corstens, Carly Everaert, Jolanda van de Ven</p><p>lichtontwerp Stan Bannier, Matthijs van Meeuwen, Maarten van Otterdijk</p><p>artistieke planning en productie Bregtje Radstake</p><p>directiesecretaresse Angela Rooijakkers</p><p>educatie Annemiek van Elst, Jantine Hoekstra, Caroline Jansen, Ilse Kama, Eva Nijs, Irma Rens, Diemer van Wijk</p><p>publiciteit Joost Kunst, Bart Peeters, Charissa Wirken </p><p>productie Saartje Hoogland, Andr Lasance</p><p>productieassistent Julitte Frederiksz</p><p>techniek Stan Bannier, Wilfried van der Grinten, Dick Huetink, Arno Kroes, Matthijs van Meeuwen, Dave Staring, Bob Wenstedt</p><p>Huismeester Lizz Jagers</p><p>financile administratie Nico van Huijkelom, Moniek van den Oetelaar</p><p>hzt ambassadeurs Hermien Arts, Andr van Bentum, Ellen van den Berg, Ton Blom, Erik Brondgeest, Anne van Dal, Moniek Drent, Sanne Evertz, Stephany Gerrits, Adrian Grootenboer, Jellie Heeringa, Kees Heeringa, Ronia Hitipieuw, Linda de Jong, Vincent en Marion Koch, Els Maas, Sanne Manders, Kathelijne Oudhof, Gerard van Riel, Guus van Riel, Joke van Riel, Fiona van Rossem, Loek Schaap, Joyce Schijf, Sjef Smid, Evi Velthuis, Rianne Verhaeren, Pien van Welbergen-Danen, Karl Wiertz, Veronica Willemsen </p><p>5</p></li><li><p>HEt ANDEREHet Zuidelijk Toneel wil zowel de geoefende als de ongeoe-fende kijker voorstellingen bieden die groots en meeslepend zijn - aldus een andere schouwburgdirecteur in dit magazine. Aan de ene kant met Theaterspektakels als Vertellingen van 1001 nacht waarin Marc-Marie Huijbregts en de Ashton Brothers met de acteurs van Het Zuidelijk Toneel op een tekst van Peer Wittenbols een breed publiek verleiden en verbazen met een circusachtige voorstelling vol prachtige verhalen, verbazingwekkende acts, humor en ontroering. Aan de an-dere kant met een voorstelling als Op de Ziel - ook een tekst van Peer Wittenbols - waarin drie acteurs krabben aan onze vooroordelen over De Liefde tot er iets overblijft waarvan je zou kunnen denken: ja, misschien is dit het wel...Wat beide voorstellingen doen, is ruimte bieden aan het an-dere, het vreemde. Je zou het bijna het thema kunnen noe-men van dit seizoen: Het Andere. Het Andere dringt bij ons binnen, in onze tijd heftiger dan ooit door alles wat we zien en horen, en door de mensen van elders die zich vestigen bij ons. En soms ook weer weggaan, zoals we onderzoeken in ons Birmingham Project, waarin we de Somalische gemeen-schap portretteren die zich eerst vestigde bij ons, maar na een paar jaar weer verder trok naar Engeland. Momenteel zijn we bezig met de voorbereidingen voor een theatrale impressie van hun verhalen die we op kleine schaal willen presenteren aan het einde van het seizoen. Hetzelfde geldt voor een nieuwe tekst van Betty Shamieh, een New Yorkse schrijfster van Arabische origine, die constateerde dat zij, van de ene op de andere dag (9/11), ineens de vijand was, De Ander.</p><p>ExPEDItIE ZUIDIn de zes steden in het zuiden van het land waarmee Het Zuidelijk Toneel een speciale band heeft Tilburg, Eindhoven, s-Hertogenbosch, Breda, Roosendaal en Heerlen - sloot het gezelschap een convenant met de schouwburgen genaamd Expeditie Zuid. Het doel: samen met Theaters Tilburg, Park-theater Eindhoven, Theater aan de Parade 's-Hertogenbosch, Chass Theater Breda, De Kring Roosendaal en Parkstad Limburg Theaters optrekken om een nieuwe impuls te geven aan het toneel in de regio, de worteling in deze steden te ver-groten en het publiek meenemen op een spannend, theatraal avontuur vol 'groots en meeslepend theater' en onverwachte ontmoetingen. Het bestaansrecht van Het Zuidelijk Toneel ligt voor een groot deel bij het publiek in het zuiden. Dat publiek komt samen in de schouwburg, vandaar de zes gesprekken met zes schouwburg-directeuren elders in dit magazine.</p><p>Het Zuidelijk Toneel in 2011-2012</p><p>tHEAtER DAt ERtOE DOEtEigenlijk is het een wonder dat theater nog bestaat. En een wonder dat mensen nog de moeite nemen naar theater te gaan, een kaartje kopen en een paar uur lang stil zijn om te kijken naar de verhalen en beelden die schrijvers, componisten, regisseurs, ontwerpers, dansers en acteurs voor ze hebben bedacht. Er is zoveel concur-rentie, die er vroeger niet was: radio en televisie - beide al weer bijna ouderwets; film; internet en mobiele telefoon met hun sociale media als Facebook en Twitter... We zijn er maar druk mee. En toch blijven we ook naar het theater gaan. En blijven we theater maken. Blijkbaar vinden we iets in het theater dat daarbuiten niet te vinden is. </p><p>SPAGAAtOnze manier van kijken is natuurlijk wel veranderd. Onder invloed van alle nieuwe media van de afgelopen eeuw, zijn we gewend geraakt aan een andere beeldtaal: sneller en misschien ook oppervlakkiger. Wat vroeger een reguliere film was, is nu een arthousefilm. Waar vroeger complete toneelstukken live op televisie werden uitgezonden, is nu een volledig cabaretprogramma al te lang. Aan de ene kant verzet het theater zich tegen deze tendens door juist vertraging en verdieping te willen brengen. Aan de andere kant beweegt het theater mee met de tijd door het tempo, de beeldtaal en de inhoud van de voorstellingen aan te passen aan wat het publiek van vandaag gewend is.Soms zorgt dat voor een spagaat. Een theatermaker wil de diepte in, steeds dieper, en ontwikkelt soms een dusdanig specifieke theatertaal dat alleen toeschouwers die hem regelmatig volgen zijn voorstellingen nog kunnen 'verstaan'. Ongeoefende kijkers die de voorstelling bezoeken, begrijpen het niet meer. Of zoals een schouwburgdirecteur het in dit magazine omschrijft: Niet iedereen zit te wachten op jouw diepere lagen.</p><p>Wat Het Zuidelijk Toneel wil, is theater maken dat ertoe doet, voor mensen in het zuiden en de rest van Nederland. Theater dat verbaast, ontroert, verrijkt en vragen stelt. Het Zuidelijk Toneel bevraagt zijn publiek, de schouwburgdirecteuren en ook voortdurend zichzelf - zie daarvoor de vragen die diverse medewerkers elkaar stel-len in dit magazine: Zijn we nog goed bezig? Moet het misschien anders? Wat drijft ons? Alleen zo blijft onze blik naar buiten gericht en slagen we erin het publiek mee te nemen in de verhalen die we vertellen willen. Daar doen we het voor.</p><p>Matthijs Rmke (artistiek leider) aan Bregtje Radstake (artistieke planning en productie,zakelijke leiding Toneelgroep Cargo):</p><p>Als je iets zou mogen veranderen aan Het Zuidelijk Toneel, wat zou dat dan zijn?</p><p>Soms zou ik willen dat HZT iets meer een gezelschap was en iets minder een organisatie. Dat dit gezelschap iets dich-ter aan ligt tegen mijn ietwat romantische beeld van theater. Een plek waar allerlei mensen met een grote vrijheid van denken en bevlogenheid werken aan voorstellingen die er toe doen! Die soms een prachtig verhaal vertellen, soms veel humor hebben, soms een nieuw soort theater uitvin-den, maar vooral ook niet mijden een uitspraak te doen over dat wat er om ons heen gebeurt. Zonder al te veel con-cessies. De zeer onzekere toekomst van toneel in Neder-land vind ik daarbij beangstigend. Maar stiekem heb ik ook het vermoeden of misschien de hoop dat deze rigoureuze veranderingen juist iets kunnen terugbrengen van wat mijn wensen zijn.</p><p>76</p></li><li><p>OP DE ZIElEen intiem relaas van een ontregelende liefde </p><p>Maia en Lode zijn gelukkig. Al heel lang. Totdat op een dag Anne voor de deur staat. Ook zij was gelukkig, met Vincent. Maar Vincent is nu dood. Maia weet dat niet. Vincent was haar minnaar. Anne belt aan, Lode doet open. Honderd minuten waarin verleden, heden en toekomst radicaal ontwricht raken. </p><p>Peer Wittenbols en Rob Ligthert stellen grote vragen over de Liefde in Op de Ziel, voor het eerst gemaakt in 2007 bij hun toenmalige gezelschap Toneelgroep Oostpool. Afwisselend aangrijpend, humoristisch en met een vreemde twist op zijn tijd - precies goed, vond de Volkskrant. En Trouw: De tekst meandert met onverwachte vondsten langs intieme momenten van zelfontdekking en hilarische gebeurtenissen.</p><p>Op de Ziel was destijds alleen te zien in Arnhem. Daarna lag het op de plank. Doodzonde, vond Het Zuidelijk Toneel. Een kwaliteitsstuk als Op de Ziel verdient een groot publiek. Gelukkig komt die kans er nu. Al 25 jaar vormen ze een koningskoppel: Wittenbols schrijft, Ligthert regisseert. Ze voelen elkaar haarscherp aan en creren een gezamenlijk oeuvre dat steeds dieper snijdt, en dat steeds wezenlijker gevoelens weet te raken. Met drie schitterende acteurs (Jos Kuijpers, Joke Tjalsma en Paul R. Kooij) maken ze nu een gloednieuwe enscenering van Op de Ziel. Er ligt nog zoveel moois verborgen in dit prachtstuk. </p><p>Twee verschillende liefdes. Niet beter. Niet geiler. Niet spannender. Maar gewoon: nog een. H, dacht ik. H, kan dat? Is mijn hart daar groot genoeg voor? Heb ik daar genoeg armen voor? Heb ik daar genoeg overzicht voor? En dat duurde een paar weken, een paar maanden. En toen dacht ik: h, het lijkt wel of het kan. Ik ben er nog steeds verbaasd over. En ik hield niet minder van Lode. En ik hield zelfs niet eens meer van Lode, sinds Vincent. Ik werd er rustig van. Ik dacht: als het zo vanzelf gaat, kan het nooit echt verkeerd zijn. (Uit Op de Ziel)</p><p>premire zaterdag 29 oktober 2011 </p><p>Parktheater Eindhoven </p><p>tournee 26 oktober t/m 22 december 2011 (zie pagina 42 voor de volledige speellijst)</p><p> tekst Peer Wittenbols </p><p>regie Rob Ligthert spel Paul R. Kooij, Jos Kuijpers, Joke Tjalsma </p><p>muziek Keimpe de Jong dramaturgie Martine Manten</p><p>toneelbeeld Sanne Danz kostuumontwerp Bernadette Corstens </p><p>lichtontwerp Matthijs van Meeuwen</p><p>Op de Ziel is een coproductie van Het Zuidelijk Toneel en Wittenbols schrijft, Ligthert regisseert en wordt mede mogelijk gemaakt door het NFPK.</p><p>GROtEZAAl </p><p>PRODUctIE</p><p>9</p></li><li><p>1110</p><p>Wittenbols schrijft, Ligthert regisseert, al 25 jaar</p><p>De mens is ook maar een dier</p><p>Er is iets dat ons bindtIn hun 25-jarige samenwerking hebben ze een gezamenlijk oeuvre opgebouwd van nu twintig stukken. Ze zien het ook echt als een gezamenlijk oeuvre, en daarmee nemen ze een unieke plaats in binnen het Nederlandse theater; nergens anders werkt een schrijver zo nauw en zo langdurig samen met een regisseur. Ze bespreken samen wat het nieuwe stuk moet worden, gebaseerd op de ervaringen met de vorige. Er ontstaat zo een lange keten voorstellingen die ook mooi hun artistieke n persoonlijke ontwikkeling zichtbaar maakt.Dat dit eigenlijk heel bijzonder is, daar zijn ze zich niet zo van bewust. Wij weten niet beter, zegt Ligthert. We hebben er vanaf het begin voor gekozen. Er is iets, een sterke artistieke connectie, dat ons bindt. Waar de voorstelling over moet gaan, dat ligt vanaf het begin wel vast, maar de manier waarop, dat is eindeloos gezamenlijk slijpen.</p><p>De mens als denkend dierOver de inhoud zijn ze uren met elkaar in gesprek. Daar wandelen, praten en drinken we voor, zoals Ligthert het omschrijft. Het is vooral hun blik op 'de dingen' die ze gemeenschappelijk hebben. Ze zijn beiden gefascineerd door een bepaald soort personages dat in de loop der jaren redelijk stabiel is geble-ven: Mensen van goede wil die door het lot worden getroffen, zo omschrijft Wittenbols ze. De onderlinge verhoudingen komen eerder door het noodlot onder druk te staan dan door kwaadaardigheid. Wat ik daar mooi aan vind, is dat mensen in nood geneigd zijn er in gezamenlijkheid weer uit te komen. Al staat Ligthert daar iets minder romantisch tegenover. Waar beiden ook in genteresseerd zijn is het geworstel van de mens als denkend dier. De mens is ook maar een dier met relatief veel hersens, zegt Ligthert. Onder de rede borrelt voortdurend het dierlijke, de driften, de onrust. Voor mij wordt het leven overzichtelijker als je accepteert dat de mens onderdeel is van een enorm systeem waarvan wij min of meer toevallig de primaat zijn geworden. De mens is de primaat onder de dieren. Complex, maar wel een dier.</p><p>Van hoofd naar hart...</p></li></ul>