saĞlikli yaŞlanma? aktİf yaŞlanma? baŞarili yaŞlanma ? prof.dr.reyhan uçku deÜ tıp...

of 29 /29
17.PHK / R UÇKU / 2012 17.PHK / R UÇKU / 2012 1 SAĞLIKLI YAŞLANMA? AKTİF YAŞLANMA? BAŞARILI YAŞLANMA? Prof.Dr.Reyhan Uçku DEÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Author: kipp

Post on 22-Jan-2016

124 views

Category:

Documents


0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

SAĞLIKLI YAŞLANMA? AKTİF YAŞLANMA? BAŞARILI YAŞLANMA ? Prof.Dr.Reyhan Uçku DEÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. UNFPA,2012. ÇOCUK. YAŞLI. UNFPA,2012. Toplum yaşlanması hızı; 65+ nüfus oranının %7’den 14’e çıkma süresi. Fransa 110 yıl. ABD 60 yıl. Brezilya 20 yıl. WHO,2012. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    SALIKLI YALANMA?

    AKTF YALANMA?

    BAARILI YALANMA?

    Prof.Dr.Reyhan UkuDE Tp Fakltesi Halk Sal Anabilim Dal

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *UNFPA,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *UNFPA,2012YALIOCUK

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Toplum yalanmas hz; 65+ nfus orannn %7den 14e kma sresiFransa 110 ylBrezilya 20 ylWHO,2012ABD 60 yl

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    Dnya genelinde yallk ve sorunlarnn gndeme gelmesi ile birlikte salkl yalanma, aktif yalanma, baarl yalanma gibi kavramlarda kullanlmaya balanmtr

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    DS Avrupa Blgesi 21. yzylda Herkes in Salk hedefleri iinde salkl yalanma hedefisistematik olarak planlanan sal gelitirme abalar ve yaam boyu saln korumas yoluyla bireylerin salkl yalanmaya hazrlanmas gereklilii

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    hedeftm yalarda salkl, gvenli ve sosyal katlml yaam hakk ve her alanda frsat eitlii salanmas

    yallarn salk ve bakm gereksinimine btncl ve dengeli bir yaklam salayan plan ve politikalar gelitirmek, gl bir politik kararllk oluturmak

    DSnn Salkl Kentler A 4. faznda (2003-2007 dnemi)

    salkl yalanma ekirdek tema

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    AB, Beyaz Kitap, Salk in Hep Birlikte, Stratejik Yaklam

    (2008-2013)

    Salkl yalanma desteklenmeli

    Salk sorunlarn ve engellilii nlemek amac ile

    erken yalardan balayarak

    yaam boyunca sal gelitirme

    Sosyal, ekonomik ve evresel faktrlerle ilikili

    salktaki eitsizliklerle baa kma

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    Salkl Yalanma bir son deil; tbbi, psiko-sosyal ve bakm boyutlar olan bir sreSrecinin belirleyicileri fiziksel zellikler (genetik, hastalklar, yaam biimi, beslenme, fiziksel aktivite)bilisel ve zihinsel ilevlersosyal ve toplumsal alaryaam ve alma koullarsosyo-ekonomik, kltrel ve evresel faktrler

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    Aktif yalanma

    yalanan bireylerin yaam kalitesini artrmak,

    salkl yaam beklentisini uzatmak iin

    salk, gvenlik ve katlm asndan

    frsatlar en uygun hale getirme sreci

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Aktif yalanma srecinin belirleyicileri

    ekonomik, sosyal, davransal ve bireysel etmenler,

    fiziksel evre,

    salk ve sosyal hizmetler

    cinsiyet ve kltr hepsiyle kesien belirleyiciler tm yaam dnemlerini kapsayan bir sre

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    Baarl yalanma

    bileeni hastalk ve sakatlk riskini en aza indirmek

    zihinsel ve fiziksel fonksiyonlar srdrmek,

    sosyal ilikiler ve etkinliklere katlm yoluyla yaamla

    balantl olmak

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *WHO

    2012 Dnya Salk Gn

    yi Salk Yllara Yaam Katar

    yaam boyu

    salkl ve aktif yalanma

    yaklam WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *yaam boyu salkl ve aktif yalanma yaklam

    BOH nlemek ya da balamasn, ilerlemesini geciktirmek amacyla tm yalarda salkl davran gelitirme Erken tan ve nitelikli bir bakm ile BOH sonularn en aza indirmeYallarn saln ve katlmn destekleyen fiziksel ve sosyal evre oluturma Toplumsal yaklamlar, tutumlar yalnn katlmn cesaretlendirecek ekilde deitirmeWHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *WHO,2002

    BOH geliimiSalkl davranlar gelitirme

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Salkl davranlar gelitirme

    yaam boyu risk azaltmaFiziksel aktiviteTtn rnlerini tketmemeSalkl beslenme Zararl dzeyde alkol kullanmama

    WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    50 ya ve zeri bireylerde risk faktr prevalans (%)

    UNFPA,2012SigaraFazla alkol Yetersiz beslenmeObeziteAbdominal OHTDk FA

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Yallarda BOH hastalk risk faktrleri UHHA, 2003

    Hergn sigara ien oran %11.3

    Gnlk tketilen meyve saysGnlk tketilen sebze saysToplam sebze-meyve says1.2 1.62.8Hi fizik aktivite yapmayan oran %39.8

    Hafif iman oran iman oran Hafif iman-iman oran%38.7 %17.9%56.6

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Salkl davranlar gelitirme etkili giriimler Vergi artrma Toplu yaam alanlarnda ttn kullanmamaBesindeki tuzu azaltmaBeslenme ve fizik aktivite konusunda toplumun farkndaln artrma

    WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    2. BOH sonularn en aza indirme

    WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *WHO,201260 ya ve zeri bireylerde orta-ar engellilik (milyon)

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    BOH sonularn en aza indirme

    Erken tanNitelikli, gvenli, hastaneye dayal olmayan bir bakmUzun sreli bakmPalyatif bakm

    WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    3. Destekleyici fiziksel ve sosyal evre oluturma

    eriilebilirlik ulam kuaklararas dayanmatoplumsal tutum hizmet sunumunu gelitirme WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    4. Toplumsal yaklamlar, tutumlar deitirme

    ya ayrmcl yapan tutumlar, davranlar deitirme

    yallar yk deil, kaynak olarak deerlendirme

    WHO,2012

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Salkl yalanma bir sre olarak ele alnpu prensipler ncelenmeli

    Yallar toplum iin bir kaynak olarak ele alnmal

    Sal gelitirmenin hibir zaman ge olmad benimsenmeli

    Yallar da kendini gelitirme frsatna sahip olmal ve kendileri ile ilgili karar mekanizmalarna katlabilmeli

    Yallkta da gzlenen ya, cins, etnik yap, salk durumu, zrllk, sosyo-ekonomik durum gibi farkllklar gz nne alnmal

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *

    Yallkta da salkta eitsizlikle mcadele ve alta yatan sosyal belirleyicilerin iyiletirmesi

    salkl yalanmann temelinde yer almal

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Yal Sal,2012

    RSKKORUYUCUDeikenSonuDeikenSonurenimrenimDk

    renimlm kaygsDemansYaam kalitesihmal-istismarGnlk yaam aktivitesiTedaviye uyumSalk algs YalnzlkSalksz beslenmeFiziksel inaktiviteYksek

    renim Kognitif fonksiyon zbakmYaam memnuniyetila bilgisi

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *Yal Sal,2012

    RSKKORUYUCUGelir ve gelire ilikin deikenlerGelir ve gelire ilikin deikenlerDk gelir Demans Depresyonhmal-istismarYalnzlk Yksek gelirzbakmYaam memnuniyetiKt gelir algsKoroner olay UmutsuzlukSalk algsSalksz beslenmeFiziksel inaktiviteyi gelir algsKognitif fonksiyonDepresyonSosyal destek Salk gvencesizliiYaam memnuniyetizbakmSalk gvencesi varlSalk algsSalk kurumuna bavuruSosyal destekTapulu mal varlhmal-istismar /meslek/ snf /meslek/ snf i olmamaDemansKendi hesabna almaKognitif fonksiyon Beyaz yakal/ yksek nitelikli alan olmaKognitif fonksiyonFiziksel inaktivite

    17.PHK / R UKU / 2012

  • 17.PHK / R UKU / 2012 *TEEKKRLER

    17.PHK / R UKU / 2012

    **

    *********

    *******.***