saĞlik ve gÜvenlİk İŞaretlerİ

of 24 /24
TEPE AKADEMİ Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Ders Notları

Author: durdu-yaprak

Post on 30-Mar-2016

230 views

Category:

Documents


5 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

TEPE AKADEMİ Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Ders Notları Bu renklere temel güvenlik renkleri denilmektedir. İşyerlerinde kullanılan işaretlerin ve renklerin bir anlamı vardır. 1- Durdurmayı, kapatmayı, durmayı veya tahliye etmeyi gerektiren tehlikeli durumları belirtmek için İşyerlerinde renkler ve anlamları; Konu Öğrenim hedefleri Sağlık ve Güvenlik İşaretleri GİRİŞ

TRANSCRIPT

  • TEPE AKADEM Salk ve Gvenlik

    aretleri Ders Notlar

  • Konu Salk ve Gvenlik aretleri

    Ama yerlerinde kullanlan salk ve gvenlik iaretleri hakknda bilgi

    edinmek

    renim

    hedefleri

    Salk ve gvenlik iaretlerinin anlamlar, zellikleri, Bu iaretlerin kullanm yerleri, Salk ve gvenlik iaretleri ile iletiim, lgili mevzuat hakknda bilgi sahibi olmak

    Alt balklar yerinde Kullanlan Salk ve Gvenlik aretleri o aret levhalar o Ikl iaretler ve sesli sinyaller o El iaretleri

    lgili mevzuat

    GR

    yerlerinin blmlerinde ve eklentilerinde, prosesin deiik aamalar yaanrken,

    farkl tehlikeler ve riskler sz konusudur. alanlarn, hangi amala olursa olsun iyerine

    dardan gelenlerin, alt iveren ve elemanlarnn bu tehlikeleri ve riskleri bilmeleri

    gerekir. Bilgilendirme, uyarma, anmsatma ve talimat verme amal olarak sesli ve grsel

    iaretler ile semboller (piktogramlar) kullanlmaktadr. Bu iaretler ve semboller Uluslar

    aras standarttr. Ayn zamanda, herkesin kolayca anlayabilecei ekilde

    tasarlanmlardr. Tehlike ve risklerin azaltlamad veya nlenemedii durumlarda ve o

    blmde bulunan herkesi bilgilendirmek veya uyarmak zere bu semboller ve renklerle

    iaretlemelere bavurulmaktadr. Zaten, karlan bir ynetmelikle de tehlikelere ve

    risklere kar standart iaretleme ve etiketleme yaplmas zorunlu hale getirilmitir. Bu

    derste uyar, bilgilendirme, yasak ve tehlikelerin standart olarak nasl gsterildii,

    renklerin hangi anlama geldii ve uygulamalarn nasl yaplmas gerektii ayrntl olarak

    anlatlmtr.

    Trk Standartlar Enstitsnce Grafik semboller - Emniyet ile ilgili renk ve iaretler -

    Blm 1: yerleri ve halka ak alanlardaki emniyet iaretleri iin tasarm prensipleri

    standard yaynlanmtr. Bu standart; TS 7248 ISO 3864:1998 yerine TS ISO 3864-1 ad

    ile 26.06.2007 tarihinde yaynlanmtr.

    Ayrntl bilgi iin; ISO 3864-1: 2002, ISO 3864-1-EQV ve ISO 3864-1 kaynaklarna

    baklabilir.

    yerlerinde renkler ve anlamlar;

    Bu renklere temel gvenlik renkleri denilmektedir. yerlerinde kullanlan iaretlerin ve

    renklerin bir anlam vardr.

    Krmz: Genel olarak tehlike anlamna gelmektedir. Ancak deiik amalarla krmz renk

    kullanlabilmektedir.

    1- Durdurmay, kapatmay, durmay veya tahliye etmeyi gerektiren tehlikeli durumlar belirtmek iin

  • 2- Yangn nleme sistemleri ve donanmlar ile bunlarn yerlerini iaretlemek iin

    3- eitli hareket ve davranlar yasaklamak iin;

    Krmz renk kullanlr.

    Sar: Bir tehlike sz konusu ise; Dikkatli olunmas ve nlem alnmas gerektiini

    belirtmek iin sar renk kullanlr. Krmzda olduu gibi sar rengin uygulanmasnda da

    farkllklar vardr.

    1- Tehlikeli bir durum var dikkat et eklinde uyar yapan iaretlerde

    rnein: Dikkat yanc madde, dikkat yukardan yk debilir.

    2- Basamaklar, alak geitler, engeller vb durumlarda uyar iin.

    rnein merdiven korkuluklar sar renkli olmaldr.

    Mavi: Uyulmas zorunlu olan kurallar belirten iaretlerde mavi renk kullanlmaktadr.

    Kullanlmas zorunlu olan kiisel koruyucu donanmlar, gidilmesi zorunlu olan ynleri ve

    yaplmas zorunlu olan davranlar belirten iaretlerde mavi renk kullanlmaktadr.

    Yeil: Gvenli durumlar (Salk ve Gvenlik) belirtmek iin de yeil renk kullanlr.

    Ka yollarn, toplanma blgesini, acil durum klarn, acil durum dularn ve lk

    yardm ve kurtarma istasyonlarn belirtmek iin yeil renk kullanlmaktadr.

    Alglamann %80-90 kadar gz ile gereklemektedir. Organizmann en ok zorlanan

    blmnn gz olduu sanlmaktadr.

    Gzn;

    Uyum

    Dzenleme (akomodasyon)

    Tespit (grntleme)

    Olmak zere 3 temel fonksiyonu vardr.

    Bu fonksiyonlarn zorlanmadan yerine getirilebilmesi iin alma ortamnn uygun ekilde

    aydnlatlmas ve renklerin uygun olarak ztlk yaratmas gerekmektedir.

    Baz faktrler grmeyi etkiler. Bunlar;

    Kiisel etkenler

    Grme as

    Bakma sresi

    Grme keskinlii yan sra;

    evresel etkenler

  • Cisim ile zemin arasndaki kontrast

    Zemin kll

    Zeminin yaps ve rengi

    Baklan cismin karmakl ve glge

    Ortamdaki renkler de etkilemektedir.

    Gzn en iyi grebilecei bak as: Yatay eksenden 300

    -400

    aasdr.

    aretlemelerde, zellikle de acil durum iaretlemelerinde bu duruma dikkat etmek

    gerekir.

    Ztlk (Kontrast):

    Cisim ile zemin arasndaki ztlk; Cisim ve zeminin sahip olduu yanstma katsaylar

    dikkate alnarak belirlenir.

    Kc=Cismin yanstma katsays, Kz =Zeminin yanstma katsays olmak zere;

    Bants ile bulunur. Kontrast>1 ise grme iyi olur.

    ekil 1; Kontrast yaratarak en iyi fark edilebilen renk ikilileri

    Fark edilmesi gereken yerlerde zt renkler kullanlmaldr. Renkler %50 orannda eit

    olmaldr. 10 Cm. kalnlndaki izgiler, sol alttan sa ste doru 450 lik a ile

    ykselmelidir.

    Zt renkler nerelerde kullanlmaldr?

    Kaplarda

    Geitlerde

    Bordrlerde

    Direklerde

    Kolonlarda

    Tamponlarda

    Zt renkler kullanlmaldr.

    Tehlike ve Uyar Levhalar

    Bu levhalar, ortamda bir tehlikenin varl sz konusu olduunda, alanlar uyarmak ve

    onlarn dikkatini ekmek iin kullanlr. Sar gen zemin ve siyah gen ereveden

    oluur. Siyah %35 yer kaplamaldr. Siyah ereve iinde bulunan iaret, yaz veya resim

    ieriine gre anlam kazanr. Levhann altnda ayrca yaz olabilir

  • !

    ekil 2; Tehlike ve Uyar Levhas

    ekil 3; Tehlike ve Uyar Levhalar

    ALIMA-1; Bu sembollerin anlamlarn bulalm

    Yasak levhalar

    Baz alma birimlerinde, baz ilerin ve eylemlerin yaplmas veya baz maddelerin ve

    malzemelerin bulundurulmas ya da kullanlmas yasak olabilir. Bu durumda yasaklama

    iaretleri ve levhalar kullanlr. Beyaz zemin zerinde krmz bir daire ve sa alttan sol

    yukarya doru 450 lik a ile uzanan krmz bir kuaktan oluur. Krmzlar tabelann %

    35 ini kaplamaldr. Krmz kuan altnda yer alan ii veya eylemi yapmak, malzeme

    veya maddeleri bulundurmak yasaktr anlamn tar.

    ekil 4; Tehlike ve Yasak Levhas

  • ekil 5; Tehlike ve Yasak Levhalar

    ALIMA-2; Bu sembollerin anlamlarn bulalm

    ekil 6; Yangn bilgi levhalar

    Bilgi levhalar:

    Salk ve gvenlikle ilgili bilgiler verir. Yeil zemin iinde beyaz renkli yaz ve semboller

    vardr.

    ekil 7; Salk ve Gvenlik iaretleri

  • ALIMA-3; Bu sembollerin anlamlarn bulalm

    Zorunlu hareket iaretleri

    yerlerinde; in ve risklerin zelliklerine gre, uyulmas ve uygulanmas gereken

    kurallar ve eylemler olabilir. Bunlar, herkesin kolayca anlayabilecei ekilde tasarlanm

    ekil ve sembollerden olumutur. ekil ve semboller yan sra, yaz ile de anlamlar

    glendirilebilir. Zemin mavi renkte ve yuvarlak, iinde de beyaz renkli ekil, sembol

    (piktogram) veya yaz vardr.

    Beyaz ekil veya yazda ifade edilen eylemin yaplmas gereklidir anlamn tar. Mavi

    renk en az %50 yer kaplar.

    ekil 8; Zorunlu Hareket Levhas

    Zorunlu hareket levhalar; Uyulmas ve dikkat edilmesi gereken kurallar, olas tehlikeleri

    haber veren iaretlerdir.

    ekil 9; Zorunlu Hareket ve Bilgi Levhalar

    ALIMA-4; Bu sembollerin anlamlarn bulalm

  • Boru tesisatnda renkler:

    Borular; iinden gaz veya sv halindeki akkanlarn getii malzemelerdir.

    Akkanln srekli salanmas nedeni ile boru tesisat her zaman tercih edilen bir tama

    yntemidir. Boru tesisatndaki borular, vanalar, supaplar ve bunlarla ilgili paralar, iinde

    tadklar maddelere gre ayr renklerde boyanmal ve kolay grlebilen yerlere belirti

    iaretler konulmaldr. Kollu veya sapl vana ve musluklarn zerinde, bunlarn ak veya

    kapal olduklarn gsteren iaret veya tertibat bulunmaldr. Otomatik vanalarn

    zerlerinde, bunlar gerektiinde el ile alr duruma getirecek bir tertibat

    bulundurulmaldr. Bunlarn yaplmas yasal zorunluluktur.

    i Sal ve Gvenlii Tz Madde 482: Boru tesisatndaki borular, vanalar,

    supaplar ve bunlarla ilgili paralar, tadklar maddelere gre ayr renklerde boyanacak

    ve kolay grlebilen yerlere belirli iaretler konulacak diye devam etmektedir.

    ncelenmesi gereken kaynaklar: TS ISO 14726:2004 ve ISO 9095

    Karmak bir boru sistemi olan tesiste standart renkte boyama ve iaretleme yaplmazsa

    neler olur?

    Bata yangn olmak zere, gk veya baka bir acil durumda, borulardan geen

    akkanlar durdurmak gerekebilir. Hangi borudan hangi akkann getii belli

    olmadnda acil durumu yaratan olayn vereceinden ok daha byk hasar meydana

    gelebilir. Olas bir gk durumunda enkaz altndakileri aramak iin alan kurtarma

    ekipleri de borulardan kabilecek kaaklar nedeniyle zor durumda kalabilir. Doann

    andrc etkisine kar koruyucu olmas iin, bir tesis kurulurken zaten borular

    boyanmaktadr. Bu aamada, kullanlan boyay standart renklerde semelidir. Baz

    borular zel olarak kaplanm durumdadr ve boyama yaplamayabilir. Bu durumlarda da

    belli aralklarla, borularda, tantm rengi denilen standart renklerde bantlar kullanlmaldr.

    Duvar ve benzeri engelleri getikleri yerlerde, vanalar, supaplar ve musluklar ile balant

    yerlerinde temel tantm renkli 15 Cm. bantlar yaplmal ve ak yn standart renklerde

    oklarla gsterilmelidir.

    erik Renk

    Su Yeil

    Buhar Gm grisi

    Hava haricindeki gazlar Sar

    eitli yalar Kahverengi

    Asit Alkali Mor

    Hava Ak mavi

    Dier svlar Siyah

    Yangn suyu Krmz

    Tablo 1; Borularda Kullanlabilecek Renkler

  • ekil 10; Borularda temel tantm renkleri ve kod iaretleri uygulamas

    Gaz ve buhar filtrelerinde renkler:

    Gaz ve buhar filtrelerinde de renk standard uygulanmaktadr. Renklerin yan sra koruma

    yaptklar kirleticilere gre de A, B, E ve K harfleri de kullanlmaktadr.

    Bir gaz veya buhar filtresi zerinde bu renklerden biri veya birkandan oluan bir bant

    vardr. Bu bantlarn rengine gre yukarda aklanan kirleticilere kar koruma salanyor

    demektir. Bknz Tablo - 2

    Filtre zerinde kahverengi, yeil ve gri renk varsa, ayrca ABK harfleri de yer almaldr.

    Eer sar ve yeil renkli bant varsa EK harfleri de yer almaldr.

    Fonksiyon Sembol Renk

    Organik gaz ve buharlar A

    norganik gaz ve buharlar B

    Asit gaz ve buharlar E

    Amonyak ve trevleri K

    Tablo 2; Gaz ve Buhar Filtrelerinde Renkler

    ekil 11; Eldivenler zerinde bulunan semboller

  • ekil 12; Renklerin ve iaretlerin anlamlar genel

    ekil 13; Renklerin ve iaretlerin anlamlar rnekler ile

    ekil 14; KKD zerinde bulunan semboller

  • ekil 15; Kimyasal Maddeleri Tayan Aralarda Bulunmas Gereken Uluslar aras

    Kimyasal Madde Tehlike Sembolleri

    ekil 15 a; Kimyasal Maddeleri Tayan Aralarda Bulunmas Gereken Uluslar aras

    Kimyasal Madde Tehlike Sembolleri

  • ekil 16; Kimyasal Maddeler Tehlike Sembolleri

    ekil 17; Global Harmonize Sisteme gre Kimyasal Maddelerin Tehlike Sembolleri

    GENEL ALIMA ANLAMLARINI BULALIM

  • EK I

    YERNDE KULLANILAN GVENLK VE SALIK ARETLER LE LGL

    ASGAR GENEL GEREKLER

    1. Genel hususlar

    1.1. Bu Ynetmeliin 5 inci maddesindeki genel kurala gre, iyerinde

    bulunmas gereken gvenlik ve salk iaretleri EkIIden itibaren tm

    eklerde belirtilen zel koullara uygun olacaktr.

    1.2. Bu ekte; yukarda (1.1.)de belirtilen gereklerin tantm, gvenlik ve salk

    iaretlerinin deiik kullanmlar ve bu iaretlerin birlikte veya birbirinin

    yerine kullanlmasndaki genel kurallar belirlenmitir.

    1.3. Gvenlik ve salk iaretleri sadece bu Ynetmelikte belirlenen mesaj veya

    bilgiyi iletmek zere kullanlacaktr.

    2. aret eitleri

    2.1. Sabit ve kalc iaretler

    2.1.1. Sabit ve kalc iaret levhalar; yasaklamalar, uyarlar ve yaplmas

    zorunlu iler ile acil ka yollarnn ve ilk yardm blmlerinin

    yerlerinin belirtilmesi ve tannmas iin kullanlacaktr.

    Yangnla mcadele ekipmannn bulunduu yerler, iaret levhas ve

    krmz renkle kalc ekilde iaretlenecektir.

    2.1.2. Konteynr ve borular zerindeki iaretler EkIIIte belirtildii ekilde

    olacaktr.

    2.1.3. Engellere arpma veya dme riski olan yerler, iaret levhas ve

    gvenlik rengi ile kalc ekilde belirlenecektir.

    2.1.4. Trafik yollar gvenlik rengi ile kalc olarak iaretlenecektir.

    2.2. Geici iaretler

    2.2.1. Gerekli hallerde ve aada 3 nc maddede belirtildii ekilde

    iaretlerin birlikte ve birbirinin yerine kullanlma imkan da dikkate

    alnarak; tehlike sinyali vermek, insanlarn belli bir takm

    hareketleri yapmas ve acil tahliyesi iin kl iaretler, sesli

    sinyaller ve/veya szl iletiim kullanlacaktr.

    2.2.2. Gerekli durumlarda, tehlikeye yol aabilecek ya da tehlikeli

    manevralar yapan kimseleri ynlendirmek iin el iaretleri ve/veya

    szl iletiim kullanlacaktr.

    3. aretlerin birlikte ve birbirinin yerine kullanlmas

    3.1. Ayn derecede etkili ise, aadaki iaretlerden herhangi biri kullanlabilir:

    Engel veya dme tehlikesi olan yerlerde; iaret levhas veya gvenlik

    rengi

    Ikl iaret, sesli sinyal veya szl haberleme

    El iaretleri veya szl haberleme

  • 3.2. Aada belirtilen iaretler birlikte kullanlabilir.

    Ikl iaret ve sesli sinyal.

    Ikl iaret ve szl haberleme.

    El iaretleri ve szl haberleme.

    Aadaki tabloda yer alan hususlar gvenlik rengi kullanlan tm iaretlere

    uygulanr.

    Renk Anlam veya Amac Talimat ve Bilgi

    Krmz Yasak iareti Tehlikeli hareket veya davran

    Tehlike alarm Dur, kapat, dzenei acil durdur,

    tahliye et

    Yangnla mcadele

    ekipman

    Ekipmanlarn yerinin gsterilmesi ve ne

    olduu

    Sar Uyar iareti Dikkatli ol, nlem al, kontrol et

    Mavi (1)

    Zorunluluk iareti

    zel bir davran ya da eylem

    Kiisel koruyucu donanm kullan

    Yeil Acil ka, ilk yardm

    iareti

    Kaplar, k yerleri ve

    yollar, ekipman, tesisler

    Tehlike yok Normale dn

    (1) Mavi:

    (2) Fluoresan

    turuncu:

    Sadece dairevi bir ekil iinde kullanldnda emniyet rengi olarak

    kabul edilir.

    Emniyet iaretleri dnda sar yerine kullanlabilir.

    zellikle zayf doal gr artlarnda bu renk ok dikkat

    ekicidir.

    4. Gvenlik iaretinin ilevi aada belirtilenler tarafndan olumsuz etkilenmemesi

    iin:

    4.1. Grlmesini veya iitilmesini zorlatracak veya engelleyecek, ayn trden

    bir baka emisyon kaynann bulunmas nlenecek, zellikle;

    4.1.1. ok sayda iaretin birbirine ok yakn bir ekilde

    yerletirilmeyecektir.

    4.1.2. Kartrlma ihtimali olan iki kl iaret ayn anda

    kullanlmayacaktr.

    4.1.3. Ikl bir iaret bir dier kl iaretin ok yaknnda

    kullanlmayacaktr.

    4.1.4. Birden fazla sesli sinyal ayn anda kullanlmayacaktr.

  • 4.1.5. ok fazla ortam grlts olan yerlerde sesli sinyal

    kullanlmayacaktr.

    4.2. aretlerin ya da sinyal aygtlarnn; uygun tasarm, yeterli sayda olmas,

    uygun bir ekilde yerletirilmesi, bakm ve onarmnn iyi yaplmas ve

    doru almas salanacaktr.

    5. aretler ve sinyal aygtlar imalindeki karakteristik zelliklerini ve/veya ilevsel

    niteliini korumak iin, dzenli aralklarla, temizlenecek, kontrol, bakm ve tamiri

    yaplacak ve gerektiinde deitirilecektir.

    6. aretlerin ve sinyal aygtlarnn says ve yerletirilecei yerler, tehlikenin

    byklne ve bunlarn uygulanaca alana gre belirlenecektir.

    7. Herhangi bir enerji ile alan iaretlerin, enerjinin kesilmesi ve tehlikenin baka

    bir ekilde nlenememesi durumunda, iaretlerin yedek enerji kayna ile derhal

    almas salanacaktr.

    8. Ikl iaret ve/veya sesli sinyallerin almaya balamas, yaplacak iin veya

    hareketin balayacan belirtir. Yaplan i veya hareket sresince kl iaret

    veya sesli sinyal almasna devam edecektir. Ikl iaret ve sesli sinyal

    kullanlp durmasndan hemen sonra tekrar alabilir olacaktr.

    9. Ikl iaretler ve sesli sinyaller, doru ve etkili almalarn salamak iin,

    kullanlmadan nce ve kullanm sresince yeterli sklktaki aralklarla kontrol

    edilecektir.

    10. Kiisel koruyucu kullanmndan kaynaklanan hususlar da dahil olmak zere,

    iilerin grme ve iitmelerine engel olacak herhangi bir husus var ise; ilgili

    iaretlerin glendirilmesi veya deitirilmesi iin gerekli nlemler alnacaktr.

    11. nemli miktarda tehlikeli madde ya da preparat depolanan alanlarda, odalarda

    veya kapal yerlerde bulunan her bir paket ya da kap zerinde bulunan

    etiketlerin, bu yerlerde alnmas gereken gvenlik nlemlerini ikaz iin yeterli

    deilse, EkIIIn 1 inci blmnde belirtilenlere uygun olarak ikaz iareti

    bulundurulacak veya iaretlenecektir.

    EK II

    ARET LEVHALARIYLA LGL ASGAR GEREKLER

    1. Temel nitelikler

    1.1. Kendi zel amalarna gre; yasaklama, uyar, emir, ka yolu, acil

    durumlarda kullanlacak ya da yangnla mcadele amal ekipman

    belirten ve benzeri iaret levhalarnn biim ve renkleri blm 3te

    verilmitir.

    1.2. Piktogramlar mmkn olduunca yaln olacak ve sadece temel ayrntlar

    ierecektir.

    1.3. Ayn anlam veriyorsa ve yaplan deiiklik ya da dzenleme anlamn

    belirsiz hale getirmeyecekse, kullanlan piktogramlar blm 3te

    belirtilenlerden biraz farkl ya da daha ayrntl olabilir.

    1.4. aret levhalar kullanldklar ortama uygun, darbeye ve hava koullarna

    dayankl malzemeden yaplacaktr.

    1.5. aret levhalarnn boyutlar ile kolorimetrik ve fotometrik zellikleri,

    bunlarn kolayca grlebilir ve anlalabilir olmalarn salayacaktr.

  • 2. Kullanm koullar

    2.1. aret levhalar zel bir tehlike olan yerlerin ve tehlikeli cisimlerin hemen

    yaknna, genel tehlike olan yerlerin giriine, engeller dikkate alnarak,

    gr seviyesine uygun ykseklik ve konumda, iyi aydnlatlm, eriimi

    kolay ve grnr bir ekilde yerletirilecektir. Doal n zayf olduu

    yerlerde fluoresan renkler, reflektr malzeme veya yapay aydnlatma

    kullanlacaktr.

    2.2. aret levhasnn gsterdii durum ortadan kalktnda, iaret levhas da

    kaldrlacaktr.

    3. Kullanlacak iaret levhalar

    3.1. Yasaklayc iaretler

    Temel nitelikler

    - Daire biiminde,

    - Beyaz zemin zerine siyah piktogram, krmz ereve ve

    diyagonal izgi (krmz ksmlar iaret alannn en az % 35ini

    kapsayacaktr)

    3.2. Uyar iaretleri

    Temel nitelikler

    - gen eklinde

    - Sar zemin zerine siyah piktogram, siyah ereve (sar

    ksmlar iaret alannn en az % 50sini kapsayacaktr)

    3.3. Emredici iaretler

    Temel nitelikler

    - Daire biiminde,

    - Mavi zemin zerine beyaz piktogram (mavi ksmlar iaret

    alannn en az % 50sini kapsayacaktr)

    3.4. Acil k ve ilkyardm iaretleri

    Temel nitelikler

    - Dikdrtgen veya kare biiminde,

    - Yeil zemin zerine beyaz piktogram (yeil ksmlar iaret

    alannn en az % 50sini kapsayacaktr)

  • 3.5. Yangnla mcadele iaretleri

    Temel nitelikler

    - Dikdrtgen veya kare biiminde,

    - Krmz zemin zerine beyaz piktogram (krmz ksmlar iaret

    alannn en az % 50sini kapsayacaktr)

    EK III

    BORU VE KAPLAR ZERNDEK ARETLER

    LE LGL ASGAR GEREKLER

    1. inde tehlikeli madde veya preparatlarn bulunduu veya depoland kaplar ile

    bunlar ihtiva eden veya tayan, grnr borular; yrrlkteki mevzuata uygun

    olarak, renkli zemin zerinde piktogram veya sembol bulunan etiket ile

    iaretlenecektir.

    Birinci paragrafta belirtilen etiketler;

    - Ayn piktogram veya semboller kullanlarak, EkIIde verilen uyar iaretleri

    ile deitirilebilir.

    - Tehlikeli madde veya preparatn ad ve/veya forml ve tehlikesi hakknda ek

    bilgileri de ierebilir.

    2. aretler; katlanmaz, kendinden yapkanl ya da boyama biiminde olacak ve

    grnr yzeylere yerletirilecektir.

    3. Bu Ekin 1 inci blmnde belirtilen iaretler, EkII, blm 1.4.te belirtilen temel

    niteliklerde olacak ve EkII, blm 2de yer alan iaret levhalarnn kullanmyla

    ilgili artlar yerine getirecektir.

    4. Borular zerinde kullanlan iaretler, 1, 2 ve 3 nc blmlerde belirtilen

    hususlar ile birlikte, vanalar ve balant yerleri gibi tehlikeli noktalarn yaknna

    grnr ekilde ve uygun aralklarla konulacaktr.

    5. nemli miktarda tehlikeli madde ya da preparat depolanan alanlar, odalar veya

    kapal yerler, EkII, blm 3.2de yer alan uygun ikaz iareti ile belirtilecek veya

    EkIII, blm 1de belirtilen ekilde iaretlenecektir.

    Deiik tehlikeli madde ya da preparatn depoland yerlerde, genel tehlikeyi

    belirten uyar iareti kullanlabilir.

    Bu iaret veya etiketler depolama blgesinin yaknna ya da depo iin kullanlan

    odann giri kapsna yerletirilecektir.

  • EK IV

    YANGINLA MCADELE ARETLER LE LGL ASGAR GEREKLER

    Genel hususlar.

    1. Bu Ek yangnla mcadele amacyla kullanlan ekipmana uygulanr.

    2. Yangnla mcadele ekipman zel bir renk ile belirtilecek ve yerini bildiren bir

    iaret levhas ve/veya bu gibi ekipmann bulunduu yer ya da eriim noktalar

    iin zel bir renk kullanlacaktr.

    3. Bu tr ekipman belirlemede krmz renk kullanlacaktr. Krmz alan, ekipmann

    kolayca tannabilmesi iin yeterince geni olacaktr.

    4. Bu tr ekipmann bulunduu yeri iaretlemek iin EkII, blm 3.5te verilen

    iaret levhalar kullanlacaktr.

    EK V

    ENGELLER, TEHLKEL YERLER VE TRAFK YOLLARINI BELRLEMEK N

    KULLANILAN ARETLER LE LGL ASGAR GEREKLER

    1. Engeller ve tehlikeli yerlerde kullanlan iaretler

    1.1. Engellere arpma, dme ya da nesnelerin dme tehlikesinin bulunduu

    yerler; iletme tesisleri iinde iilerin almalar esnasnda dolatklar

    blgelerde, birbirini takip eden sar ve siyah ya da krmz ve beyaz renk

    eritleriyle iaretlenecektir.

    1.2. aretlerin boyutu, engelin ya da tehlikeli blgenin bykl ile orantl

    olacaktr.

    1.3. Sarsiyah ya da krmzbeyaz eritler yaklak olarak 45 derece ayla ve

    ayn byklkte boyanacaktr.

    1.4. rnek:

    2. Trafik yollarnn iaretlenmesi

    2.1. alma yerlerinin kullanm biimi ve ekipmanlar, iilerin korunmasn

    gerektiriyorsa; ara trafiine ak yollar, zemin rengi de dikkate alnarak,

    aka seilebilir ekilde, sar ya da beyaz renkli srekli eritlerle

    belirtilecektir.

    2.2. eritler; aralar ile aralara yakn bulunabilecek nesneler arasnda ve

    aralarla yayalar arasnda, emniyetli bir mesafeyi belirtecek ekilde

    izilecektir.

    2.3. Tesislerin ak alanlarndaki srekli trafiin olduu yollar, uygun bariyerler

    ve kaldrmlar yoksa uygulanabilir olduu lde, yukarda belirtildii

    ekilde iaretlenecektir.

  • EK VI

    IIKLI ARETLER N ASGAR KURALLAR

    1. Genel hususlar

    1.1. Ikl iaretler, kullanm amacna ve artlarna uygun olarak, bulunduu

    ortama gre iyi grnr ve seilir olacak, ar k nedeniyle

    parlamayacak veya yetersiz k nedeniyle grnrl azalmayacaktr.

    1.2. Ikl iaretlerin sinyal gnderen kl alan, tek renk ya da belirli bir zemin

    zerinde piktogramdan ibaret olacaktr.

    1.3. Kullanlan tek renk EkI, blm 4te yer alan renk tablosuna uygun

    olacaktr.

    1.4. aret bir piktogram ieriyorsa, bu piktogram EkIIde belirtilen ilgili

    kurallarn hepsine uygun olacaktr.

    2. zel kullanm kurallar

    2.1. Bir aygt hem srekli hem de aralkl iaretler gnderiyorsa, aralkl

    gnderilen iaret srekli iaretin belirttiinden daha fazla tehlikeli bir

    durumu ya da daha acil olarak yaplmas istenen/emredilen mdahale ya

    da eylemi ifade eder. In yank kalma ve snk kalma sreleri

    aadaki gibi olacaktr.

    - mesajn tam olarak anlalmasn salayacak ve

    - dier kl iaretlerle veya srekli yanan kl iaretlerle

    karmayacaktr.

    2.2. Yanp snen kl iaret, sesli sinyal yerine ya da sesli sinyalle birlikte

    kullanlyorsa, ayn kodlama kullanlacaktr.

    2.3. Ciddi bir tehlikeyi bildiren yanp snen kl iaretler, zel olarak gzlem

    altnda tutulacak ve yedek bir lamba bulundurulacaktr.

    EK VII

    SESL SNYALLER N ASGAR KURALLAR

    1. Genel hususlar

    1.1. Sesli sinyaller;

    (a) ortam grltsnden hayli yksek, ancak ar derecede yksek ve

    zarar verici olmayacak ekilde duyulabilir bir ses dzeyinde olacak

    ve

    (b) teknik zellikleri itibariyle kolaylkla tannabilir, dier sesli sinyaller

    ile ortamdaki seslerden aka ayrt edilebilir olacaktr.

    1.2. Eer bir aygt sabit ve deiken frekansta sesli sinyal yayyorsa; aygtn

    yayd deiken frekansl sinyal, sabit frekansl sinyale gre daha

    tehlikeli bir durumu veya daha acil olarak yaplmas istenen/emredilen

    mdahale ya da eylemi ifade eder.

    2. Kodlama

    Tahliye iaretleri srekli olacaktr.

  • EK VIII

    SZL HABERLEME N ASGAR KURALLAR

    1. Genel hususlar

    1.1. Bir veya birden fazla kiiler arasnda yaplan szl haberlemede; belirli bir

    formda veya kodlanm haldeki ksa metinler, cmleler, kelime veya

    kelime gruplar kullanlacaktr.

    1.2. Szl mesajlar mmkn olduunca ksa, yaln ve ak olmaldr. Konuann

    konuma becerisi ve dinleyenin duyma yetenei gvenilir bir szl

    iletiime uygun olacaktr.

    1.3. Szl haberleme dorudan insan sesi veya uygun bir vastayla yaynlanan

    insan sesi ya da yapay insan sesi ile olacaktr.

    2. zel kullanm kurallar

    2.1. Szl haberlemede yer alan kiiler, salk ve gvenlik asndan istenilen

    davran yapabilmeleri iin szl mesaj doru telaffuz edebilecek ve

    anlayabilecek seviyede kullanlan dili bileceklerdir.

    2.2. Szl iletiim, elkol hareketleri yerine ya da onlarla birlikte kullanldnda

    aada verilen komutlar kullanlacaktr.

    balat : bir ilem veya hareketi balatmak iin

    dur : bir hareketi durdurmak veya sona erdirmek iin

    tamam : bir ilemi sona erdirmek iin

    yukar : bir yk yukar kaldrmak iin

    aa : bir yk aa indirmek iin

    ileri geri sa sol : (Bu komutlar uygun el hareketleri ile

    egdml olacak ekilde kullanlacaktr.)

    kes : acil olarak durdurmak iin

    abuk : gvenlik nedeniyle bir hareketi hzlandrmak iin

    EK IX

    EL ARETLER N ASGAR GEREKLER

    1. zellikler

    El iaretleri kesin, yaln, yaplmas ve anlalmas kolay olacak ve benzer

    iaretlerden belirgin bir ekilde farkl olacaktr.

    Ayn anda iki kol birden kullanlyorsa, bunlar simetrik olarak hareket ettirilecek ve

    bir harekette sadece bir iaret verilecektir.

    Yukardaki artlara uymak, ayn anlam vermek ve anlalabilir olmak kaydyla 3

    nc blmde gsterilen iaretlerden biraz farkl veya daha detayl iaretler

    kullanlabilir.

  • 2. zel kullanm kurallar

    2.1. areti : Elkol hareketleri ile aretleri veren kii,

    Operatr : aretinin talimatlar ile hareket eden kii

    areti, operatre manevra talimatlarn vermek iin elkol hareketleri

    kullanacaktr.

    2.2. areti, kendisi tehlikeye dmeyecek ekilde, bulunduu yerden btn

    manevralar grsel olarak izleyebilmelidir.

    2.3. aretinin esas grevi; manevralar ynlendirmek ve manevra alanndaki

    iilerin gvenliini salamaktr.

    2.4. Yukarda, 2.2.deki art yerine getirilemiyorsa ek olarak bir veya daha fazla

    iareti konulandrlacaktr.

    2.5. Operatr, alm olduu emirleri gvenlik ierisinde yerine getiremeyecei

    durumlarda yrtmekte olduu manevray durdurarak yeni talimat

    isteyecektir.

    2.6. Yardmc unsurlar:

    - Operatr, iaretiyi kolaylkla fark edebilmelidir.

    - areti, ceket, baret, kolluk veya kol band gibi ayrt edici eyalardan

    bir veya daha fazlasn giyecek ya da uygun bir iaret arac tayacaktr.

    - Ayrt edici eyalar; parlak renkli, tercihen hepsi ayn renkte ve sadece

    iaretilere zel olacaktr.

    3. Kodlanm iaretler.

    Genel hususlar

    Aada verilen kodlanm iaretler, belirli sektrlerde ayn manevralar iin

    kullanlacaktr.

  • A. Genel aretler

    Anlam Tarifi ekil

    BALAT

    Hazr ol

    Balama komutu

    Avu ileri ne bakacak

    ekilde her iki kol yere

    paralel

    DUR

    Kesinti / ara

    Hareketi durdur

    Avu ii ne bakacak

    ekilde sa kol yukar

    kalkk

    TAMAM

    lemin sonu

    Her iki kol gs

    hizasnda eller kenetli

    B. Dikey hareketler

    Anlam Tarifi ekil

    KALDIR Sa kol avu ii ne

    bakacak ekilde yukar

    kalkkken yavaa daire

    izer

    NDR Sa kol avu ii ieri

    bakacak ekilde yere

    doru indirilmiken

    yavaa daire izer

    DEY MESAFE Mesafe her iki elin arasndaki bolukla ifade

    edilir

  • C. Yatay Hareketler

    Anlam Tarifi ekil

    LER Her iki kol avu ileri

    yukar bakacak ekilde bel

    hizasnda bklyken

    kollar dirsekten krlarak

    yukar hareket eder

    GER Her iki kol avu ileri

    aa bakacak ekilde

    gs nnde bklyken

    kollar dirsekten krlarak

    yavaa gvdeden

    uzaklar

    SA

    Manevracnn sa

    Sa kol avu ii yere

    bakacak ekilde yere

    paralel saa uzatlmken

    saa doru yavaa

    kk hareketler

    SOL

    Manevracnn solu

    Sol kol avu ii yere

    bakacak ekilde yere

    paralel sola uzatlmken

    sola doru yavaa kk

    hareketler

    YATAY MESAFE Eller arasndaki boluk

    mesafeyi ifade eder

    D. Tehlike

    Anlam Tarifi ekil

    TEHLKE

    Acil dur.

    Avu ileri ne bakacak

    ekilde her iki kol yukar

    kalkk

    HIZLI Btn hareketler daha

    hzl

    YAVA Btn hareketler daha

    yava

  • TEPE AKADEM

    Adres: Ceyhun Atuf Kansu Cad. Bayraktar Center, G Blok, No:114/9

    Balgat/ankaya/ANKARA

    Tel : 0 312 473 43 47

    Tel-2 : 0 312 473 43 48

    Fax : 0 312 473 43 59