rochas ígneas - edu.xunta. . magmáticas. · pdf file moitos deles forman...

Click here to load reader

Post on 25-May-2020

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • ROCHAS ÍGNEASROCHAS ÍGNEAS

    As rochas ígneas son masas de cristais entretecidos, ás veces con matriz vítrea ou exclusivamente vítrea,formadas a partires de magmas que ao ascender a través da litosfera ou xa na superficie da Terra, solidifican. Se cristalizan no interior da Terra denomínanse rochas intrusivas ou plutónicas, e se solidifican ao chegar á superficie rochas extrusivas ou volcánicas

  • COMPOSICIÓN QUÍMICACOMPOSICIÓN QUÍMICA • Elementos: * Sílice (SiO2) * Alúmina (Al2 O3) * Ferromagnesianos: (Fe2 O3 + FeO + MgO +

    CaO) * Álcalis: (Na2O + K2O) • Contido en sílice: * Félsicas: ricas en sílice (66 a 75%) * Intermedias: contido en sílice entre o 52% e

    66% * Máficas: pobres en sílice (45 a 52%) * Ultramáficas: con menos do 45% de sílice

  • CONTIDO EN SÍLICE:

    ■FÉLSICAS: xéranse a partir de magmas viscosos procedentes da fusión da codia continental; con minerais claros (feldespatos e cuarzo) como compoñentes principais, cristalizan a temperaturas (600-900 ºC) relativamente baixas.

    ■INTERMEDIAS: formadas por feldespatos e minerais ferromagnesianos, con cuarzo ausente ou escaso.

    ■MÁFICAS:pobres en sílice e ricas en minerais ferromagnesianos; (olivino,piroxenos, anfíboles, biotita), con plaxioclasas e sen cuarzo; son rochas de cor escura que cristalizan a alta temperatura (1000 ºC) a partires de magmas fluídos que proveñen do manto.

    ■ULTRAMÁFICAS: formadas por minerais ferromagnesianos; forman o manto e as que encontramos na codia ascenderon en estado sólido por procesos tectónicos ou arrastradas por outros magmas

  • Os elementos traza e os isótopos utilízanse amplamente nos estudos petrolóxicos. Por exemplo, a representación de relacións isotópicas 87Sr/86Sr fronte a 143Nd/144Nd serve para diferenzar basaltos de plumas mantélicas ou tipo OIB (oceanic island basalts) dos tipo MORB (mid-oceanic ridge basalts) ou basaltos de dorsal. Esa relación amósanos como a composición isotópica dos meteoritos condríticos (representativa do manto) cae dentro do campo dos basaltos IOB, mentres que os basaltos MORB (codia oceánica) e os granitoides (codia continental) son diferenciados con relacións isotópicas diferentes

  • Caracterización xeoquímica de basaltos tipo MORB e IOB e granitoides

  • COMPOSICIÓN MINERALÓXICACOMPOSICIÓN MINERALÓXICA

    MINERAIS DAS ROCHAS ÍGNEAS

    • Cuarzo: brillo vítreo, cor clara • Feldespatos: a) Potásicos= Ortosa: cores claras b) Calcosódicos= Plaxioclasas:

    albita,andesita,labradorita, anortita • Piroxenos: áchanse tamén en rochas metamórficas - Auxita: brillo nacarado opaco, cor verde escura a

    negra

  • • Anfíboles: áchanse tamén en rochas metamórficas - Hornblenda: brillo vítreo, opaco, cor verde-

    negra • Micas: exfoliables, brillo resplandescente a) Biotita: de cor verde escura a negra

    b) Lepidotita:clara,difícil de diferenciar das outras

    c) Moscovita: branca, brillo nacarado d) Vermiculita: verde máis claro que a biotita

    e) Margarida: cores pálidas • Olivino: brillo vítreo, cor verde oliva. Sinónimo de

    Peridoto Moitos deles forman series isomorfas

  • COMPOSICIÓN MINERALÓXICACOMPOSICIÓN MINERALÓXICA

    • As rochas ultramáficas clasifícanse segundo o % de olivino, piroxeno ou anfíbolo representadas nun diagrama triangular.

    • As rochas félsicas, intermedias e máficas clasifícanse segundo o % de feldespato alcalino (A), plaxioclasa (P), cuarzo (Q) ou feldespatoides (F).Tendo en conta que estes dous últimos minerais son incompatibles entre si, o diagrama utilizado é un dobre triángulo QAPF.Para as rochas volcánicas utilízase outro diagrama.

  • Clasificación das rochas plutónicas-Diagrama de Streqkeisen

  • Composición mineralóxica das Composición mineralóxica das rochas volcánicasrochas volcánicas

    Nesta clasificación hai que ter en conta que:

    ■ Os límites entre as clases son arbitrarios. ■ Feldespatos alcalinos e plaxioclasas non son diferenciables “de visu”. ■ Non se teñen en conta os minerais ferromagnesianos, que poden chegar a representar máis do 50% da rocha

  • COMPOSICIÓN DAS ROCHAS ÍGNEASCOMPOSICIÓN DAS ROCHAS ÍGNEAS Polo tanto, para describir a composición mineralóxica das rochas é preferible utilizar outros diagramas que non teñen unha función clasificadora pero que inclúen todos os minerais esenciais.

  • Texturas das rochas ígneasTexturas das rochas ígneas • Refírese á disposición xeométrica dos minerais dunha rocha. • É o resultado dos procesos de nucleación e crecemento dos

    cristais ao solidificar a rocha a partir dun magma, procesos controlados pola velocidade de arrefriamento.

    • Depende das condicións de cristalización do magma: - Arrefriado lento (plutónicas): os núcleos cristalinos estanse

    formando e destruindo e só uns poucos dan lugar a cristais de gran medio a groso.

    - Arrefriado rápido (volcánicas): fórmanse moitos núcleos crsitalinos que teñen máis probabilidades de medrar que de destruirse. Os cristais serán numerosos e de pequeño tamaño

  • Os cristais formados en fases temperás soen ser fenocristais (de gran tamaño) e idiomorfos (con caras cristalinas); cando un magma arrefria lentamente,ascende e solidifica rapidamente, fenocristais idiomorfos quedan dispersos nuha matriz de gran fino ou vítrea.A textura permite coñecer a orde na que cristalizaron os minerais. As rochas plutónicas e volcánicas difiren na velocidade de arrefriamento e polo tanto na súa textura

    Orde de cristalización

    Os criterios que se utilizan para describir as texturas das rochas ígneas son o grao de cristalinidade, a granularidade e a forma dos cristais

  • Criterios de caracterización da Criterios de caracterización da texturatextura

    Grao de cristalización (proporción de cristais e vidro): • Holocristalina: só cristais a) Graúda: fanerítica, con arrefriado lento (a) b) Micrograúda: afanítica, de arrefriado máis rápido (b). • Hialocristalina: cristais + vidro. Pode ter fenocristais,

    microcristais e pouco ou moito vidro e poucos cristais (c) • Holohialina ou vítrea: só vidro

  • Criterios de caracterización da Criterios de caracterización da texturatextura

    Granularidade (tamaño dos cristais) ►Visualización dos cristais: • Faneríticos: recoñocibles a simple vista • Afaníticos: non visibles a simple vista ►Tamaño relativo dos cristais: •Equigranulares:cristais teñen aproximadamente mesmo tamaño •Porfídicas: fenocristais dispersos en matriz afanítica ou fanerítica •Microporfídicas:cristais microscópicos (microlitos) dispersos en

    matriz criptocristlina ou vítrea ►Forma dos cristais: • Idiomorfos: cristais limitados por caras cristalinas • Alotriomorfos: cristais con bordos de gran irregulares

  • Outros termos texturais describen: ● Aspectos de determinados cristais: a) Pertítica: bandas de albia en ortoclasa b) Zonada: bandas de crecemento concéntricas. ● Disposición dos cristais: a) Fluidal: cristais tabulares orientados. b) Poiquilítica: cristais de gran groso con inclusións. c) Vesicular: con pequenos ocos (burbullas de gas na lava).

  • Algunhas rochas volcánicas denomínanse pola textura que presentan: ● Obsidiana: vítrea. ● Pedra pómez: vítrea vesicular. ● Escoria: vesicular cun % de ocos moi alto. Nalgunhas rochas plutónicas que se encontran formando diques reciben nomes específicos: ● Pegmatita: fanerítica con grandes cistais (2- 5 cm), e félsicas. ● Aplita: afanítica holocristalina, e félsica. ● Pórfido (félsica) e Lamprófido (máfica): fenocristais en matriz afanítica. ● Diabasa: afanítica holocristalina, máfica

  • Criterios de caracterización da Criterios de caracterización da texturatextura

    Tipos de texturas atendendo á relación entre os seus compoñentes

    • Graúda: propia de rochas plutónicas. Holocristalina e fanerítica

    • Pegmatítica: propia de rochas filonianas. Cristais de gran tamaño

    • Aplítica: propia de rochas filonianas. Cristais de pequeño tamaño

    • Porfídica: propia de rochas filonianas e volcánicas.Fenocristais +microcristais

  • As texturas ígneas As texturas están determinadas polas condicións de cristalización do magma As rochas ígneas poden identificarse coas seguintes variedades de texturas: Texturas vítreas: formadas polo arrefriamento brusco do magma, non ha cristais identificables a ningunha escala. Texturas afaníticas: os cristais só poden ser identificados coa axuda do microscopio. Texturas faneríticas: os cristais identifícanse a ollo . Texturas porfíricas: algúns minerais preséntanse en forma de grandes cristais (fenocristais) embebidos nun conxunto de elementos de menor tamaño, tamén chamado matriz--, que pode incluso ser de natureza vítrea.

  • A textura é un elemento de relevancia á hora de identificar se o arrefriamento dunha rocha foi rápido (texturas vítreas e afanítica) ou lento (textura fanerítica). A textura porfírica resulta dun cambio na velocidade d