projekat radionica

of 25/25

Post on 29-Jun-2015

735 views

Category:

Documents

16 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE PROJEKTNI ZADATAKPotrebno je izraditi kompletan projekat elektrine instalacije i osvetljenja drvopreraivake radionice ija je graevinska osnova data na priloenom crteu zajedno sa osnovnim podacima o mainama koje e se ugraditi u objekat. Projekat uskladiti sa svim vaeim propisima i standardima. Strogo se pridravati i predvideti sve mere zatite. Posebni zahtevi sa kojima treba uskladiti projekat su: Objekat se napaja iz distributivne transformatorske stanice u koju je ograen transformator od 1000 kVA, 20/0.42 kV/kV, PCun=11.5 kW, uk=6%. Distributivna mrea je radijalna, kablovska, a transformatorska stanica se nalazi na 175 m od dvokrilnih ulaznih vrata radionike hale. 20 kV mrea je mrea velike snage (napaja se sa bliske 110/20 kV/kV stanice). Zatita od previsokog napona dodira se izvodi sistemom TN-C/S. Merama zatite treba predvideti: pojaane mere zatite u kupatilu, izjednaenje potencijala metalnih delova, izradu zatitnog gromobranskog uzemljenja, ugradnju nunog osvetljenja,, zatitu od stroboskopskog efekta, itd. Maine za obradu drveta se isporuuju sa izraenim i prigraenim razvodnim ormarima. Za ventilator za odpraivanje potrebno je predvideti ugradnju odgovarajue sklopno zatitne opreme. Neophodno je zadovoljiti zahteve iz priloga u vezi sa startovanjem motora. Specifina elektrina otpornost okolnog zemljita iznosi 100m. Objekat se zagreva elektrinom energijom (TA pei i kaloriferi). Zagrevanje tople vode u kupatilu se vri akumulacionim bojlerima (280l), a u ajnoj kuhinji protonim bojlerom. Preduzeti sve mere za minimizaciju snage napajanja objekta (upravljati optereenjem) kako bi se smanjio iznos rauna za vrnu snagu. Predvideti mogunost promene mesta neke od maina 4, 5 i 6. Kompenzovati reaktivnu snagu tako da je cos0,95. Predvieno je da zidovi objekta budu izraeni u svetloj boji, kao i tavanica radionice. U delu iznad maine 1 je predvieno da oko 35% tavanice bude izraeno od stakla.

2

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE ZADATAK ZA SEMINARSKI RAD BROJ 0012/96Kvalitetno uraen seminarski rad je uslov za izlazak na pismeni deo ispita iz predmeta Elektrine instalacije i osvetljenje u junsko/julskom ispitnom roku 2001. godine. Rad je neophodno predati najmanje 1 dan pre izlaska na ispit (18. 06., odnosno 02. 07.). Seminarski se predaje uraen na raunaru u programu Word for Windows verzija 97 ili 2000. Potrebno je predati raunarske datoteke, a poeljno je pripremiti i odtampanu verziju. Kao ablon za kucanje se moe koristiti ovaj tekst. ZADATAK: Prema stavkama koje slede je potrebno uraditi deo projekta iji se projektni zadatak i graevinska osnova sa dispozicijom i osnovnim parametrima maina nalaze u prilogu. Dimenzionisati baterije kondenzatora za kompenzaciju reaktivne snage maina 1, 2 i 3. Dimenzionisati kablovske vodove na perforiranoj polici koji vode od MRO do RO1 i do gornjeg motorskog razvoda (inskog) MR. Na potronju maina koje se napajaju iz RO1 treba dodati i potronju tri kalorifera od po 3 kW. Dimenzionisati spusne vodove prema mainama 4, 5 i 6. Projektovati RO1 i MRO jednopolne eme ormana (osigurai i kontaktori). Predvideti kontaktor za paljenje osvetljenja u hali, kontaktor za ukljuenje TA pei, akumulacionih bojlera i MR. Predloiti kontaktorsku emu koja pri ukljuenju maine 3 (kompresora) iskljuuje kalorifere za grejanje radionice. Dimenzionisati vodove za napajanje maina 1, 2 i 3. Proveriti padove napona i zatitu od strujnog udara za dimenzionisane razvode.

3

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE

PROSTORIJE: a) b) c) d) e) Garderoba sa mokrim vorom Kancelarija Hodnik Radionica Kompresorska sala

4

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE INSTALIRANE MAINE:1. Trana pila Snaga motora 22 kW. Automatski prebaca Y-D. Brzina motora je 1500 o/min. Zalet traje 1 min. Pokree se tri puta dnevno.

2. Ventilator sistema za otpraivanje Snaga motora 15,5 kW. Automatski prebaca Y-D. Brzina motora je 3000 o/min. Teko se zalijee. Mora da bude upaljen da bi se startovali ostali motori. 3. Kompresor Snaga motora 10,5 kW. Automatski prebaca Y-D. Brzina motora je 750 o/min. Ukljuuje se 4 puta u toku jednog sata. 4. Blanjalica Snaga motora 7,5 kW. Runi prebaca Y-D. Zalijee se u praznom hodu. 5. Cirkular Snaga motora 2,2 kW. Direktan start. 6. Glodalica Snaga motora 1,5 kW. Direktan start.

5

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Proraun provodnika i osiguraa za tranu pilu:I nm = P1 3U cos 11 = 22000 3 380 0,9 0,85 = 43,7 A

Uzevi u obzir pretpostavku da struja starta motora iznosi oko 6In, te da se startuje u spoju zvijezda (tri puta manja struja nego u trouglu) moe se zakljuiti da je struja starta oko dva puta vea od nominalne struje. I pol1 = 2 43,7 = 87,4 A Kablovi koji vode do trane pile su ukopani (tj. poloeni u betonski kanal) u obliku dva kabla pa se moe oitati da je koeficijent polaganja kp=0,8. Radi se pri normalnim temperaturnim uslovima pa je temperaturni koeficijent kt=1. Konano, trajna dozvoljena struja je: I 43,7 I ttd = n = = 54,6 A k p k t 0,8 1 Bira se osigura od 63 A, jer on nee izgoriti pri strujji od 87,4 A za 1 min koliko traje zalijetanje motora. Izraunata trajna dozvoljena vrijednost struje je linijskog karaktera, meutim kroz provodnike do motora tei e fazna, 3 puta manja struja, vidi sliku 1.

Slika 1:

Napajanje motora sa est provodnika

Dakle provodnike dimenzioniemo prema struji: I 54,6 I f ttd = ttd = = 31,5 A 3 3 Iz tabele se moe vidjeti da za tu struju trebamo provodnike presjeka q1 = 6 mm2 .

Proraun provodnika i osiguraa za ventilator:= 34,2 A 3U cos 2 2 3 380 0,86 0,8 Slinim rezonom kao i za tranu pilu: I pol 2 = 2 34,2 = 68,4 A Ovi se provodnici u formi dva kabla vode na perforiranoj polici, pa je kp=0,8. I 34,2 I ttd = n = = 42,75 A k p k t 0,8 1 I nm = P2 = 15500

6

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE= 24,68 A 3 Biraju se dva kabla sa poprenim presjecima q 2 = 4 mm 2 . Moe se usvojiti osigura od 50 A, jer on nee pregoriti pri struji od 68,4 A ni poslije 100 minuta, a to je dovoljno za zalet motora. I f ttd = I ttd

Proraun provodnika i osiguraa za kompresor:Za razliku od prethodnih maina, kompresor bi mogao imati svoj ormar sa kontaktorima i tasterima za startovanje, pa e se do njega voditi samo jedan troilni kabl (plus provodnik za omoguenje starta samo kada je ventilator aktiviran). P2 10500 I nm = = = 19,95 A 3U cos 3 3 3 380 0,8 I pol 3 = 2 19,95 = 39,9 A I ttd In 23,5 = = 24,92 A k p k t 0,8 1

Bira se osigura od 25 A, a provodnici od q 3 = 4 mm 2 .

Proraun provodnika koji vodi od MRO do RO1:Jednovremena snaga je sumarna snaga svih potroaa koji se napajaju iz razvodnog ormara RO1 (treba uraunati i snagu tri kalorifera za grijanje). Poto su motori kompenzovani, smatra se da je cos priblino jednak jedinici: P P P Pjm = 1 + 2 + 3 + 3Pk = 67,382 kW 1 2 3 Pjm I jm = = 102,38 A 3U Usvaja se da je razvod tipa C5, te je: I jm I ttd = 128 A 0,8 Bira se osigura od 160A, a shodno njemu provodnici prenika q = 70 mm.

Proraun provodnika i osiguraa za motor blanjalice:Potrebno je dimenzionisati spusne kablove koji vode od gornjeg inskog razvoda do motora. I ovdje je prisutan prebaca Y , pa se smatra da je polazna struja duplo vea od nominalne (vidi kako je to objanjeno kod dimenzionisanja provodnika za tranu pilu ). P2 10500 I nm = = = 16,28 A I pol = 32,56 A 3U cos 3 380 0,7 Smatrajui da je razvod tipa C5 dalje je: I 16,28 I ttd n = = 20,35 A k pk t 0,8 Mora se upotrijebiti osigura za 25 A, a tada nema bojazni da e on pregoriti pri startu. U skladu sa tim presjek provodnika se usvaja 4 mm.

7

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Proraun provodnika i osiguraa za motor cirkulara:= 4,78 A 3U cos 3 380 0,7 Poto se motor startuje direktno, moe se smatrati da je: I pol = 5 I n 24 A In = 5,97 A 0,8 Usvaja se osigura od 10 A (velika je vjerovatnoa da osigura od 6A pregara pri startu). Poto se motor cirkulara zalijee u praznom hodu, njegov zalet e trajati svega nekoliko sekundi te osigura od 10A nee pregoriti pri startu. Provodnik kojeg e osigura od 10A uspjeno tititi je minimalno 1 mm, meutim iz razloga mehanike izdrljivosti usvaja se provodnik presjeka 1,5 mm. I ttd I nm = P2 = 2200

Proraun provodnika i osiguraa za motor glodalice:I nm = P2 3U cos 3 380 0,7 I pol = 5 I n = 16,28 A I ttd = 1500 = 3,26 A

In = 4,1 A 0,8 Usvaja se osigura od 6A, a provodnik od 1,5 mm iz istih razloga kao za motor cirkulara.

inski razvod:Raunajui sa trenutno potrebnim potroaima (4,5,6) inski razvod je predimenzionisan, a dovoljno je da moe prenijeti struju: P5 P6 P4 I = I4 + I5 + I6 = + + = 24,31 A 3U cos 4 4 3U cos 5 5 3U cos 6 6 Meutim, opravdanost upotrebe inskog razvoda je lako omoguavanje prikljuivanje jo potroaa ili eventualna promjena mjesta neke od postojeih maina.

Kompenzacija:

Slika 2:

Naini kompenzacije

Ako bi se odluili na centralnu kompenzaciju, imali bi problem nadkompenzacije u trenucima kada veliki potroai (pila, ventilator, kompresor) nisu startovani, to bi opet proizvodilo

8

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEgubitke kao i kod podkompenzacije. Stoga, bolje bi bilo izvriti lokalnu, pojedinanu kompenzaciju svakog od potroaa, s tim da se odgovarajue baterije kondenzatora ukljuuju u kolo kada se maine startuju. Reaktivne snage manjih motora (blanjalica, cirkular i glodalica) moemo ignorisati. Kada kompenzacione kondenzatore vezujemo u trougao, mogu se za postizanje istog efekta kompenzacije koristiti tri puta manji kondenzatori, ali je njihov napon najmanje 380V, a ne 220V. Reaktivna snaga koju motor uzima (i koju treba obezbijediti iz kondenzatora) iznosi: Q = P tg = P tg[arccos(cos )] P tg P tg Q C f = 2 = 2 Cf = U LL U LL U 2 LL TRANA PILA: C 22000 tg[arccos 0,9] Cf = = 235 F C l = f = 78,33 F 2 3 314 380 VENTILATOR: Cf = KOMPRESOR: Cf = 10500 tg[arccos 0,85] = 143,52 F 314 380 2 Cl = Cf = 47,84 F 3 15500 tg[arccos 0,86] = 202,84 F 314 380 2 Cl = Cf = 67,61 F 3

Provjera pada napona:Poto je ovdje rije o relativno kratkim kablovima, te dosta debelom inskom razvodu, moe se pretpostaviti da padovi napona nee biti vei od kritinih, propisima predvienih 5%. Meutim, da se to ne prepusti sluaju ovdje je provjeren pad napona na najduoj kablovskoj dionici koja vodi od razvodnog ormara RO do kompresora u kompresorskoj sali. Iz geometrije prostorije se vidi da taj kabl nee biti dui od 15 metara. Pl 10500 15 u % 100 2 (r + x tg) = 100 4,47 = 0,6 % U 380 2 0,8

9

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE ZADATAK ZA SEMINARSKI RAD BROJ 0061/97Kvalitetno uraen seminarski rad je uslov za izlazak na pismeni deo ispita iz predmeta Elektrine instalacije i osvetljenje u junsko/julskom ispitnom roku 2001. godine. Rad je neophodno predati najmanje 1 dan pre izlaska na ispit (18. 06., odnosno 02. 07.). Seminarski se predaje uraen na raunaru u programu Word for Windows verzija 97 ili 2000. Potrebno je predati raunarske datoteke, a poeljno je pripremiti i odtampanu verziju. Kao ablon za kucanje se moe koristiti ovaj tekst. ZADATAK: Prema stavkama koje slede je potrebno uraditi deo projekta iji se projektni zadatak i graevinska osnova sa dispozicijom i osnovnim parametrima maina nalaze u prilogu. Dovriti projekat osvetljenja radionice na osnovu onog to je raeno na vebama (popuniti tabelu za proraun u Word-u i nacrtati jednopolnu emu u Corel-u). Nacrtati jednopolnu emu instalacije kancelarijskog dela. Nacrtati jednopolnu emu instalacije radionikog dela. Dimenzionisati napojni vod RO2 koji se koristi za osvetljenje i utinice (i protoni bojler). Dimenzionisati napojne vodove termikih potroaa. Tri kalorifera od po 3 kW u radionikoj sali se napajaju pojedinanim vodovima kojoi kreu od RO1. Vod za termike potroae koji kree od MRO i ide do RO2 mora da bude dimenzionisan prema snazi 2 TA pei i 2 akumulaciona bojlera. Dimenzionisati napojni vod od TS do KPO. Proveriti pad napona i zatitu od strujnog udara za najkritiniji potroa (sa najveim momentom optereenja).

10

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Proraun osvjetljenja radionice i kompresorske saleSam proraun potrebnog svjetlosnog fluksa, izbor i broj potrebnih svjetiljki dat je u tabelama 1 i 2. Za osvjetljenje kompresorske sale odabrana je varijanta 2. Izvedena je zatita od stroboskopskog efekta tako to se svjetiljke napajaju iz tri faze (obiljeeno na planu osvjetljenja). Paljenje svjetla u radionici i kompresorskoj sali zbog relativno velike instalisane snage izvedeno je preko kontaktera K1 smjetenog u RO (vidjeti prilog 1) koji se pogoni preko naizmjeninih pekidaa smjetenih u samoj radionici. Rasvjeta u kompresorskoj sali ide preko dodatnog tropolnog prekidaa.

Proraun presjeka provodnika i osiguraa za osvjetljenje radionice i kompr. saleUkupna instalisana snaga za osvjetljenje u radionici i kompresorskoj sali je 3050W i zbog rasporeda na svetri faze priblino je simetrina. Na svjetiljkama je uraena kompenzacija cos 0.9. Razvod je tipa A1 i vodi se sam ( razvod je na veoj visini od ostalih kablova da se izbjegne paralelno voenje) pa je kp=1.I jm = P 3 Vn cos = 3050 3 380 0.9 = 5,14 A

Im =

I jm kp kt

=

5.14 = 5.14 A 1 1

Usvaja se provodnik 1,5mm2 sa Ittd = 13 A i osigurai 10 A za koji je zadovoljena relacija:1 .1 I jm < I no < I ttd k p k t

5.66 < 10 < 13 to znai da moe da titi navedeni provodnik. Iz prorauna se vidi da je potreban kontakter od najmanje 6A.

Proraun osvjetljenja kancelarijskog dijelaProraun je dat u tabelama 3,4,5. Instalacija za osvjetljenje ovog dijela objekta je podijeljena na dvije grupe.Za osvjetljenje hodnika izabrana je varijanta 2. Za osvjetljenje toaleta i umivaonika takoe je dat proraun u tabeli 4 mada se to obino radi na osnovu iskustvenih podataka (arulja 4060W).

Proraun presjeka provodnika i osiguraa za osvjetljenje kancelarijskog dijelaKako je osvjetljenje podijeljeno u dvije grupe uradiemo proraun za grupu vee instalisane snage, a ona je 420W.I jm = P Un cos = 420 = 2,12 A 220 0,9

11

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICERazvod je tipa A1 izveden je kao i u radionici na veoj visini od ostalog razvoda da se izbjegne paralelno voenje velikog broja kablova. Za koeficijent paralelnog voenja se uzima kp=0,7 zbog paralelnog voenja najvie tri provodnika (samo na jednom mjestu).Im = I jm kp kt = 2.12 = 3,03 A 0,7 1

Zbog mehanikih razloga (ne koristi se manji presjek) bira se provodnik presjeka 1,5mm2 sa Ittd=14,5 A i osigura od 6 A a koji vrijedi:1 .1 I jm < I no < I ttd k p k t

2,33 < 6 < 10,15 Usvojene vrijednosti su za obe grupe osvjetljenja.

12

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEOBJEKAT:Drvopreraivaka radionica PROSTORIJA: Radionica (d) Br. 1. 2. 3. 4. 5. Naziv pozicije Projektovao: eljko Ljuboja Kontrolisao: Oznaka Uputstva i jednaine List br: Datum: Varijante 2

6. 7. 8. 9. 10. 11.

1 ZAHTEVANE VREDNOSTI FAKTORA OSVETLJENJA Minimalna vrednost srednje osvetljenosti - JUS Esrmin [lx] Tabela 150 Nazivna osvetljenost - JKO Esr [lx] Tabela 250 Oznaka Tabela t Boja svetlosti Temperatura boje Tabela 2900 Stepen reprodukcije boja Tabela 3 Razred bljetanja Tabela 2 PRORAUN POTREBNOG BROJA IZVORA I STVARNE SREDNJE OSVETLJENOSTI Duina a [m] Plan osnove 20+7 Dimenzije irina b [m] Plan osnove 7 prostorije Visina c [m] Karakteristian presek 5.5 Visina radne povrine hr [m] Karakteristian presek 0.85 Visina (duina) veanja svetiljki hs [m] Karakteristian presek 0.25 h k = h hr h s Korisna visina hk [m] 4.4 Indeks prostorije Apsolutni faktori refleksije Ekvivalentni faktori refleksije Svetiljke Sijalice/cevi Nazivni svetlosni fluks Stepen korisnog dejstva osvetljenja Ekvivalentan stepen korisnog dejstva osvetljenja Zaprljanje svetiljki Faktor starenja Ukupan potreban fluks Broj svetiljki Raunski Kategorija zaprljanja Stepen zaprljanja Period ienja Faktor zaprljanja 0 [lm] min - max Tabela Katalog - tabele ) = (KmaxKmin)(maxmin) (KKmin +min Tavanice Zidova Poda Tavanice Zidova Tip svetiljke Broj sijalica/cevi u svetiljci Tip k tmin - tmax zmin - zmax p te ze ni [kom]

3

k=

a b hk (a + b )

1.26 0.5 0.5 0.1

12. 13. 14. 15. 16.

ze = (Omaxz max+Ominz min)OKatalog Katalog Tabela P-6-265 2 f.cijev 65W 4150 0.49

te = ( Amax t max + Amin t min) A

Tabela Tabela Tabela

[

]

17. 18. 19. 20. 21.

[meseci] fz fs uk [lm] n'sv [kom]

Katalog - tabele Proceniti Predvideti Dijagram Tabela

4 Veliki (e) 12 0.65 0.87 170519 20.54 21 262.5 2.3 0.52 1.5 da 130 2730

uk =

E sr min( sr ) a b

f z f s

n' sv = uk ni 0

Stvaran Stvarna srednja osvetljenost Srednji razmak

nsv [kom] Odrediti Esr [lx] Esr=Esrmin(sr)(nsv/n'sv) RAVNOMERNOST OSVETLJENOSTI s [m]

22. 23. 24. 25. 26.

Pojedinaan raspored svetiljki

s=

a b nsv

Linijski raspored svetiljki s [m] s = razmak izmeu linija Razmer stvarnog razmaka s/hk s/hk= s/hk Maksimalno dozvoljen razmer S/H Katalog - tabele Ocena ravnomernosti Ocena ravnomernosti (da/ne) s/hk S/H INSTALISANA SNAGA OSVETLJENJA Elektrina snaga svetiljke (sijalica + predsp. napr.) Psv [W] Katalog Ukupna instalisana snaga osvetljenja Puk [W] Puk= Psvnsv

Tabela 1

13

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEOBJEKAT:Drvopreraivaka radionica PROSTORIJA: Kompresorska sala (e) Br. 1. 2. 3. 4. 5. Naziv pozicije Projektovao: eljko Ljuboja Kontrolisao: Oznaka Uputstva i jednaine List br: Datum: Varijante 2 150 250 T 2900 3 2 7 4 3 1 0,15 1.85 1,38 0,5 0,5 0,1

6. 7. 8. 9. 10. 11.

1 ZAHTEVANE VREDNOSTI FAKTORA OSVETLJENJA Minimalna vrednost srednje osvetljenosti - JUS Esrmin [lx] Tabela 150 Nazivna osvetljenost - JKO Esr [lx] Tabela 250 Oznaka Tabela T Boja svetlosti Temperatura boje Tabela 2900 Stepen reprodukcije boja Tabela 3 Razred bljetanja Tabela 2 PRORAUN POTREBNOG BROJA IZVORA I STVARNE SREDNJE OSVETLJENOSTI Duina a [m] Plan osnove 7 Dimenzije irina b [m] Plan osnove 4 prostorije Visina c [m] Karakteristian presek 3 Visina radne povrine hr [m] Karakteristian presek 1 Visina (duina) veanja svetiljki hs [m] Karakteristian presek 0,15 h k = h hr h s Korisna visina hk [m] 1.85 Indeks prostorije Apsolutni faktori refleksije Ekvivalentni faktori refleksije Svetiljke Sijalice/cevi Nazivni svetlosni fluks Stepen korisnog dejstva osvetljenja Ekvivalentan stepen korisnog dejstva osvetljenja Zaprljanje svetiljki Faktor starenja Ukupan potreban fluks Broj svetiljki Raunski Kategorija zaprljanja Stepen zaprljanja Period ienja Faktor zaprljanja 0 [lm] min - max Tabela Katalog - tabele ) = (KmaxKmin)(maxmin) (KKmin +min Tavanice Zidova Poda Tavanice Zidova Tip svetiljke Broj sijalica/cevi u svetiljci Tip k tmin - tmax zmin - zmax p te ze ni [kom]

3

k=

a b hk (a + b )

1,38 0,5 0,5 0,1

12. 13. 14. 15. 16.

ze = (Omaxz max+Ominz min)OKatalog Katalog Tabela P-6-165 1 f.cijev 65W 4150 0,49 P-6-240 2 f.cijev 40W 2700 0.49

te = ( Amax t max + Amin t min) A

Tabela Tabela Tabela

[

]

17. 18. 19. 20. 21.

[meseci] fz fs uk [lm] n'sv [kom]

Katalog - tabele Proceniti Predvideti Dijagram Tabela

4 srednji 12 0.75 0.87 21893 5,27 6 284,6 2 1.1 1,5 da 65 390

4 srednji 12 0.75 0.87 21893 4.05 4 246.6 2 1.1 1,5 da 40 320

uk =

E sr min( sr ) a b

f z f s

n' sv = uk ni 0

Stvaran Stvarna srednja osvetljenost Srednji razmak

nsv [kom] Odrediti Esr [lx] Esr=Esrmin(sr)(nsv/n'sv) RAVNOMERNOST OSVETLJENOSTI s [m] s [m] s/hk

22. 23. 24. 25. 26.

Pojedinaan raspored svetiljki

s=

a b nsv

Linijski raspored svetiljki Razmer stvarnog razmaka Ocena ravnomernosti

s = razmak izmeu linija s/hk= s/hk

Maksimalno dozvoljen razmer S/H Katalog - tabele Ocena ravnomernosti (da/ne) s/hk S/H INSTALISANA SNAGA OSVETLJENJA Elektrina snaga svetiljke (sijalica + predsp. napr.) Psv [W] Katalog Ukupna instalisana snaga osvetljenja Puk [W] Puk= Psvnsv

Tabela 2

14

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEOBJEKAT:Drvopreraivaka radionica PROSTORIJA: Kancelarija (b) Br. 1. 2. 3. 4. 5. Naziv pozicije Projektovao: eljko Ljuboja Kontrolisao: Oznaka Uputstva i jednaine List br: Datum: Varijante 2

6. 7. 8. 9. 10. 11.

1 ZAHTEVANE VREDNOSTI FAKTORA OSVETLJENJA Minimalna vrednost srednje osvetljenosti - JUS Esrmin [lx] Tabela 150 Nazivna osvetljenost - JKO Esr [lx] Tabela 250 Oznaka Tabela t Boja svetlosti Temperatura boje Tabela 2900 Stepen reprodukcije boja Tabela 2 Razred bljetanja Tabela 1 PRORAUN POTREBNOG BROJA IZVORA I STVARNE SREDNJE OSVETLJENOSTI Duina a [m] Plan osnove 4 Dimenzije irina b [m] Plan osnove 3,4 prostorije Visina c [m] Karakteristian presek 3 Visina radne povrine hr [m] Karakteristian presek 0,85 Visina (duina) veanja svetiljki hs [m] Karakteristian presek 0,15 h k = h hr h s Korisna visina hk [m] 2 Indeks prostorije Apsolutni faktori refleksije Ekvivalentni faktori refleksije Svetiljke Sijalice/cevi Nazivni svetlosni fluks Stepen korisnog dejstva osvetljenja Ekvivalentan stepen korisnog dejstva osvetljenja Zaprljanje svetiljki Faktor starenja Ukupan potreban fluks Broj svetiljki Raunski Kategorija zaprljanja Stepen zaprljanja Period ienja Faktor zaprljanja 0 [lm] min - max Tabela Katalog - tabele ) = (KmaxKmin)(maxmin) (KKmin +min Tavanice Zidova Poda Tavanice Zidova Tip svetiljke Broj sijalica/cevi u svetiljci Tip k tmin - tmax zmin - zmax p te ze ni [kom]

3

k=

a b hk (a + b )

0,97 0,5 0,5 0,1

12. 13. 14. 15. 16.

ze = (Omaxz max+Ominz min)OKatalog Katalog Tabela P-7-240 2 f.cijev 40W 2700 0,28

te = ( Amax t max + Amin t min) A

Tabela Tabela Tabela

[

]

17. 18. 19. 20. 21.

[meseci] fz fs uk [lm] n'sv [kom]

Katalog - tabele Proceniti Predvideti Dijagram Tabela

2 mali 12 0,95 0,87 14691 2,72 3 275,6 2,13 1,25 1,06 1,25 da 80 240

uk =

E sr min( sr ) a b

f z f s

n' sv = uk ni 0

Stvaran Stvarna srednja osvetljenost Srednji razmak

nsv [kom] Odrediti Esr [lx] Esr=Esrmin(sr)(nsv/n'sv) RAVNOMERNOST OSVETLJENOSTI s [m] s [m] s/hk

22. 23. 24. 25. 26.

Pojedinaan raspored svetiljki

s=

a b nsv

Linijski raspored svetiljki Razmer stvarnog razmaka Ocena ravnomernosti

s = razmak izmeu linija s/hk= s/hk

Maksimalno dozvoljen razmer S/H Katalog - tabele Ocena ravnomernosti (da/ne) s/hk S/H INSTALISANA SNAGA OSVETLJENJA Elektrina snaga svetiljke (sijalica + predsp. napr.) Psv [W] Katalog Ukupna instalisana snaga osvetljenja Puk [W] Puk= Psvnsv

Tabela 3

15

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEOBJEKAT:Drvopreraivaka radionica PROSTORIJA: Garderoba s mokrim vorom (a) Br. 1. 2. 3. 4. 5. Naziv pozicije Projektovao: eljko Ljuboja Kontrolisao: Oznaka Uputstva i jednainegardero.

List br: Datum: Varijantekupatilo toalet

6. 7. 8. 9. 10. 11.

ZAHTEVANE VREDNOSTI FAKTORA OSVETLJENJA Minimalna vrednost srednje osvetljenosti - JUS Esrmin [lx] Tabela 80 Nazivna osvetljenost - JKO Esr [lx] Tabela 120 Oznaka t Boja svetlosti Temperatura boje 2900 Stepen reprodukcije boja Tabela 2 Razred bljetanja Tabela 2 PRORAUN POTREBNOG BROJA IZVORA I STVARNE SREDNJE OSVETLJENOSTI Duina a [m] Plan osnove 5 Dimenzije irina b [m] Plan osnove 4,4 prostorije Visina c [m] Karakteristian presek 3 Visina radne povrine hr [m] Karakteristian presek 1 Visina (duina) veanja svetiljki hs [m] Karakteristian presek 0,15 h k = h hr h s Korisna visina hk [m] 1,85 Indeks prostorije Apsolutni faktori refleksije Ekvivalentni faktori refleksije Svetiljke Sijalice/cevi Nazivni svetlosni fluks Stepen korisnog dejstva osvetljenja Ekvivalentan stepen korisnog dejstva osvetljenja Zaprljanje svetiljki Faktor starenja Ukupan potreban fluks Broj svetiljki Raunski Kategorija zaprljanja Stepen zaprljanja Period ienja Faktor zaprljanja 0 [lm] min - max Tabela Katalog - tabele Tavanice Zidova Poda Tavanice Zidova Tip svetiljke Broj sijalica/cevi u svetiljci Tip k tmin - tmax zmin - zmax p te ze ni [kom]

80 120 t 2900 2 2 2 2 3 0,85 0,15 2 0,5 0,5 0,5 0,1

80 120 t 2900 2 2 1 1 3 0,85 0,2 1,95 0,26 0,5 0,5 0,1

k=

a b hk (a + b )

1,17 0,5 0,5 0,1

12. 13. 14. 15. 16.

ze = (Omaxz max+Ominz min)OKatalog Katalog TabelaP-4-140 P-3-140

te = ( Amax t max + Amin t min) A

Tabela Tabela Tabela

1 f.cijev 40W 2700 0,47

1 f.cijev 40W 2700 0,23

) = (KmaxKmin)(maxmin) (KKmin +minKatalog - tabele Proceniti Predvideti Dijagram Tabela 4 srednji 12 0,75 8608 3,19 4 150 2.2 1,1 1,5 da 80 320 1 mali 12 0,9 0,87 2665 0.98 1 122.4 1 0,5 1.5 da 40 40

[

]

1 arulj a 40W 415 0.4

17. 18. 19. 20. 21.

[meseci] fz fs uk [lm] n'sv [kom]

mali 0,8 0,87 407 0.98 1 122.2 1 0,51 da 40 40

uk =

E sr min( sr ) a b

f z f s

n' sv = uk ni 0

Stvaran Stvarna srednja osvetljenost Srednji razmak

nsv [kom] Odrediti Esr [lx] Esr=Esrmin(sr)(nsv/n'sv) RAVNOMERNOST OSVETLJENOSTI s [m]

22. 23. 24. 25. 26.

Pojedinaan raspored svetiljki

s=

a b nsv

Linijski raspored svetiljki s [m] s = razmak izmeu linija Razmer stvarnog razmaka s/hk s/hk= s/hk Maksimalno dozvoljen razmer S/H Katalog - tabele Ocena ravnomernosti Ocena ravnomernosti (da/ne) s/hk S/H INSTALISANA SNAGA OSVETLJENJA Elektrina snaga svetiljke (sijalica + predsp. napr.) Psv [W] Katalog Ukupna instalisana snaga osvetljenja Puk [W] Puk= Psvnsv

Tabela 4

16

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEOBJEKAT:Drvopreraivaka radionica PROSTORIJA: Xodnik (c) Br. 1. 2. 3. 4. 5. Naziv pozicije Projektovao: eljko Ljuboja Kontrolisao: Oznaka Uputstva i jednaine List br: Datum: Varijante 2 80 120 t 2900 3 6 2 3 1 0,15 1,85 0,81 0,5 0,5 0,1

6. 7. 8. 9. 10. 11.

1 ZAHTEVANE VREDNOSTI FAKTORA OSVETLJENJA Minimalna vrednost srednje osvetljenosti - JUS Esrmin [lx] Tabela 80 Nazivna osvetljenost - JKO Esr [lx] Tabela 120 Oznaka Tabela t Boja svetlosti Temperatura boje Tabela 2900 Stepen reprodukcije boja Tabela 3 Razred bljetanja Tabela PRORAUN POTREBNOG BROJA IZVORA I STVARNE SREDNJE OSVETLJENOSTI Duina a [m] Plan osnove 6 Dimenzije irina b [m] Plan osnove 2 prostorije Visina c [m] Karakteristian presek 3 Visina radne povrine hr [m] Karakteristian presek 1 Visina (duina) veanja svetiljki hs [m] Karakteristian presek 0,15 h k = h hr h s Korisna visina hk [m] 1,85 Indeks prostorije Apsolutni faktori refleksije Ekvivalentni faktori refleksije Svetiljke Broj sijalica/cevi u svetiljci Tip ni [kom] 0 [lm] min - max Katalog Tabela Tabela Katalog - tabele ) = (KmaxKmin)(maxmin) (KKmin +min Sijalice/cevi Nazivni svetlosni fluks Stepen korisnog dejstva osvetljenja Ekvivalentan stepen korisnog dejstva osvetljenja Zaprljanje svetiljki Faktor starenja Ukupan potreban fluks Broj svetiljki Raunski Kategorija zaprljanja Stepen zaprljanja Period ienja Faktor zaprljanja 1 f.cijev 40W 2700 0,25 Tavanice Zidova Poda Tavanice Zidova Tip svetiljke k tmin - tmax zmin - zmax p te ze

3

k=

a b hk (a + b )

0,81 0,5 0,5 0,1

12.

ze = (Omaxz max+Ominz min)OKatalog N-1-140 P-1140 1 f.cijev 40W 2700 0.34

te = ( Amax t max + Amin t min) A

Tabela Tabela Tabela

13. 14. 15. 16.

[

]

17. 18. 19. 20. 21.

[meseci] fz fs uk [lm] n'sv [kom]

Katalog - tabele Proceniti Predvideti Dijagram Tabela

5 mali 12 0,88 0,87 7523 2,78 3 129,2 2 1,08 1,5 da 40 120

1 srednji 12 0.9 0.87 5409 2 2 120 2 1,08 1,5 da 40 80

uk =

E sr min( sr ) a b

f z f s

n' sv = uk ni 0

Stvaran Stvarna srednja osvetljenost Srednji razmak

nsv [kom] Odrediti Esr [lx] Esr=Esrmin(sr)(nsv/n'sv) RAVNOMERNOST OSVETLJENOSTI s [m]

22. 23. 24. 25. 26.

Pojedinaan raspored svetiljki

s=

a b nsv

Linijski raspored svetiljki s [m] s = razmak izmeu linija Razmer stvarnog razmaka s/hk s/hk= s/hk Maksimalno dozvoljen razmer S/H Katalog - tabele Ocena ravnomernosti Ocena ravnomernosti (da/ne) s/hk S/H INSTALISANA SNAGA OSVETLJENJA Elektrina snaga svetiljke (sijalica + predsp. napr.) Psv [W] Katalog Ukupna instalisana snaga osvetljenja Puk [W] Puk= Psvnsv

Tabela 5

17

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Plan instalacije osvjetljenja

18

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Proraun provodnika i osiguraa za kalorifereNapajaju se iz RO1 preko kontaktera K11 koji je blokiran za vrijeme rada kompresora (vidjeti prilog 2).Inm = P 3 Vn cos = 3000 3 380 1 = 4,56 A

Razvod je tipa A1 i uraen je ispod instalacije za osvjetljenje. Na jednom mjestu se vode paralelno kablovi za dva kalorifera pa je kp=0,8.Im = Inm k p kt = 4,56 = 5,7 A 0,8 1

Iz tabele 3 se bira presjek1,5mm2 ( kabl 5x1,5mm2 ) ija je Ittd = 13 A i osigura od 10 A za koji vrijedi relacija:1 .1 I nm < I no < I ttd k p k t

5,02 < 10 < 10,4

Proraun provodnika i osiguraa za TA pei i akomulacione bojlereNapajaju se iz RO2 iz razvoda 1 koji se u RO iskljui kontakterom K2 kada su maine u radionici u pogonu. Razvodi su tipa A1. a) Kod TA pei se posebno napajaju grijai (iz razvoda 1 preko prikljunih kutija), a posebno ventilatori (iz razvoda 2 koji se ne blokira preko prikljunica). Ovim je postignuto da ventilatori rade i kad su grijai blokirani (izduvavaju akomulisanu toplotu). Iz RO2 se vode posebni vodovi za obe pei. Proraunaemo presjek tih provodnika i potrebne osigurae.I nm = P 3 Vn cos = 5000 3 380 1 = 7.6 A

Sa plana instalacije se vidi da se napojni vod za pe u garderobi vodi paralelno sa vodom za prikljunice dok vod za drugu pe ide sam pa je kp=0.8.Im = Inm k p kt = 7,6 = 9,5 A 0,8 1

Iz tabele 3 se vidi da tu struju obezbjeuje presjek od 1,5mm2 ( kabl 5x1,5mm2 ) sa Ittd = 13A. Izabrani provodnik se titi osiguraima od 10 A tako je zadovoljena relacija:1 .1 I nm < I no < I ttd k p k t

8.36 < 10 < 10,4 b) Akomulacioni bojleri (80l, 2000W) se takoe napajaju posebnim kablovima iz razvoda 1 RO2.I nm = P Un cos = 2000 = 9,09 A 220 1

19

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICESa plana instalacije se vidi da se paralelno vodi 4 kabla pa je kp=0,7 i kt=1. Potrebna trajna struja je:Im = Inm k p kt = 9,09 = 12,98 A 0,7 1

Iz tabele 3 se bira presjeka 2,5mm2 ( kabl 3x2,5mm2 ) ija je u ovom sluaju Ittd=19.5A. Usvaja se osigura od 10A za koji je zadovoljena relacija:1 .1 I nm I no I ttd k p k t

10 = 10 < 13,65

Proraun provodnika i osiguraa za bojler u ajnoj kuhinjiNapaja se posebnim vodom iz razvoda 2 RO2.Inm = P Un cos = 1500 = 6,82 A 2201

Koeficijent paralelnog voenja kp=0,7 pa je potrebna trajna struja:Im = I nm k p kt = 6.82 = 9,74 A 0,7 1

Iz tabele 3 se vidi da ovo zadovoljava provodnik presjeka 1,5mm2 ( kabl 3x1,5mm2 ) ija je Ittd=14.5A. Usvaja se osigura od 10A za koji je zadovoljena relacija:1 .1 I nm I no I ttd k p k t

7,5 < 10 < 10,15

Proraun provodnika i osiguraa za tednjak u ajnoj kuhinjitednjak se napaja posebnim vodom iz razvoda 2 RO2. Ako se pretpostavi da je maksimalna jednovremena snaga tednjaka Pjm=2000W ima se:I nm = P Un cos = 2000 = 9,09 A 220 1

Koeficijent paralelnog voenja kp=0,7 pa je potrebna trajna struja:Im = Inm k p kt = 9,09 = 12,98 A 0,7 1

Iz tabele 3 se bira presjeka 2,5mm2 ( kabl 3x2,5mm2 ) ija je u ovom sluaju Ittd=19.5A. Usvaja se osigura od 10A za koji je zadovoljena relacija:

20

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE1 .1 I nm I no I ttd k p k t

10 = 10 < 13,65

Proraun provodnika i osiguraa sa prikljunice u kancelarijskom dijeluPrikljunice su podjeljene u dvije grupe i napajaju se iz razvoda 2 RO2. Razvod je tipa A1. Bira se provodnik presjeka 2,5mm2 ( kabl 3x2,5mm2 ) ija je Ittd=19.5A. S obzirom da se najvie vode dva provodnika paralelno (prikljunice u ajnoj kuhinji) kp=0,8 pa se osigura koji treba da titi ove vodove bira na osnovu relacije:I no I ttd k p k t = 19 ,5 0,8 = 15,6 A

Bira se osigura od 10A. Na osnovu ovoga se moe zakljuiti da je maksimalna jednovremena snaga koja se moe prikljuiti oko 2000W.

Proraun provodnika od RO do RO2 i potrebnih osiguraa za njihovu zatituProvodnici se vode paralelno po perforiranoj polici pa je kp = 0,9. a) Provodnik kojim se napaja razvod 1 treba dimenzionisati prema snazi dvije TA pei i dva bojlera. Koeficijent jednovremenosti je uzet da je 1 to je realno s obzirom na ugraeno blokiranje (svi se pale u istom trenutku).I jm = 2 I nmTA + I nmBOJL = 2 7,6 + 9,09 = 24,25 A Zbog nesimetrije ovo je struja dva optereenija fazna provodnika, dok je trei optereen sa 15.2A, dok u neutralnom provodniku postoji struja od 9,09A. Proraun emo uraditi prema najoptereenijem provodniku pa je potrebna trajna struja :Im = I jm k p kt = 24,25 = 26,94 A 0,9 1

Iz tabele 3 se bira presjek 10mm2 ( kabl 5x10mm2 ) ija je Ittd = 42 A. Bira se osigura od 35 A za koji je:1 .1 I jm I no I ttd k p k t

26,7 < 35 < 37.8 b) Provodnik kojim se napaja razvod 2 treba dimenzionisati prema snazi osvjetljenja, bojlera i tednjaka u ajnoj kuhinji i maksimalnoj jednovremenoj snazi na prikljunicama. Zbog nesimetrije proraun se radi za najoptereeniji fazni provodnik a to je onaj na koji je spojena jedna grupa prikljunica i bojler u ajnoj kuhinji. Ukupna struja tog provodnika je:I jm = I nmBOJl + I nmPRIKlj = 6,82 + 10 = 16,82 A

Im =

I jm k p kt

=

16,82 = 18,69 A 0,9 1

Iz tabele 3 se vidi da ovo zadovoljava provodnik presjeka 4mm2 ( kabl 5x4mm2 ) ija je Ittd=24 A. Usvaja se osigura od 20A za koji je zadovoljena relacija:

21

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE1 .1 I jm I no I ttd k p k t

18,5 < 20 < 21,6

Proraun napojnog voda od TS do ROProraun se vri na osnovu pesimistikog sluaja kada su sve maine u pogonu uz dodatu snagu osvjetljenja i neblokiranih potroaa u kancelarijskom dijelu. Na ovaj nain se dobije potrebna trajna struja ( kp=1):I jm =

Ik

nmk

140 A = Im

Iz tabele 6 se bira presjek provodnika od 95mm2 ( kabl 4x95mm2 ) ija je Ittd = 179 A to je dovoljno. Bira se osigura od 160 A tipa N za koji vrijedi:1 .1 I jm I no I ttd k p k t

154 < 160 < 179 Maksimalna struja zaleta (sve maine se istovremeno zalijeu) iznosi: Iz =285,8 A. Sa i,t krive za izabrani osigura se vidi da on moe 1 minut (koliko traje zalet) da izdri struju do 500A to je dovoljno za start u najteim uslovima.

Provjera pada naponaProvjeru pada napona emo izvriti na osnovu procjenjene maksimalne jednovremene snage (smatra se da je simetrino optereenje). Prvo emo nai pad napona na sabirnicama razvoda 1 i 2 u RO2, a zatim padove napona od pomenutih razvoda do najudaljenijih potroaa (oni za koje pretpostavljamo da e imati najvei pad napona) kako bismo pronali najkritiniji sluaj. Za to e nam posluiti ema (65kW je ukupna snga u RO):

U%RAZVOD

2

0,19 103 + 0,082 103 0,33 4,47 103 = 100 65 103 175 + 9 103 17 = 1,71+ 0,47 = 2,18% 2 2 380 380

U%RAZVOD

0,19 103 + 0,082103 0,33 1,81103 = 100 65103 175 + 15 103 17 = 1,71 + 0,32 = 2,03% 1 2 2 380 380

U razvodu 1 najkritinije stanje je za TA pe u kancelaiji za koju je ukuoni pad napona:

22

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICEUTA = U%RAZVOD 1 + 100 11.99 103 5 103 20 = 2,03 + 0.83 = 2,86% 3802

U razvodu 2 najkritiniji potroa (izuzev osvjetljenja za koje se posebno trai pad napona) je najudaljenija prikljunica u kancelariji pod uslovom da je u njoj prikljuena maksimalna snaga tj. 2000W (druge prikljunice su neoptereene), pa je pad napona:U PRIKLJU":NICE = U%RAZVOD2

+ 100

2 7,2 103 2000 25 = 2,18 + 1,49 = 3,67% 2202

Pad napona za osvjetljenje kancelarijskog dijela emo nai tako to ukupnu instalisanu snagu prikljuimo u najudaljeniju taku. Ovaj kriterijum je prestog i daje pesimistike rezultate, ali je i najednostavniji. Ako se dobije da je pad napon prevelik tek onda se treba pristupiti traenju pada napona od svjetiljke do svjetiljke.UOSVJETLJEN = U%RAZVOD JA2 + 100

2 11,99 103 420 20 = 2,18 + 0.42 = 2,6 % 2202

Izraunati pad napona ulazi u dozvoljene okvire od 3% koliko je dozvoljeno za osvjetljenja i 5% za ostale. U ovom sluaju se kriterijumi ak i blai jer je napojni vod > 100m tako da iznose 3,375%, 5,375% respektivno. Dakle padovi napona ulaze u dozvoljene okvire.

23

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Plan instalacije prikljunica, termike i napojnih kablova za RO2

24

INSTALACIJA STOLARSKE RADIONICE Jednopolna ema RO2

25