petrol kri̇zi̇

Download Petrol kri̇zi̇

Post on 13-Jan-2017

234 views

Category:

Business

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

PETROL KRZ

PETROL KRZ

renci no: 2158353148Hazrlayan :Alper DURMU

15 Ekim 1973 tarihinde Petrol hra Eden Arap lkeleri Birliinin OAPEC Arap-israil savandaABD'nin srail ordusuna destek vermesine karlk olarak ilan ettii petrol ambargosudur. OAPEC, ABD ve savata srailden yana tavr sergileyen lkelere artk petrol ihra etmeyeceini bildirdi. Bununla beraber OPEC yesi lkeler dnya petrol fiyatlarn ykselterek lkelerine giren kaynaklar artrmaya karar verdiler.

Gelimi lke sanayileri petrole baml durumda olduu iin OPEC lkelerinin nde gelen mterileri durumundadr. 1973 ylnda petrol fiyatlarndaki aknlk verici art ve 1973-74 dnemindeki borsann k 1929 Krizinden sonra yaanan en byk krizdir. Stagflasyon (Ekonomideki durgunluk veenflasyonun ayn anda yaanmas)krizi olarak da adlandrlr.

Gelimi lke sanayileri petrole baml durumda olduu iin OPEC lkelerinin nde gelen mterileri durumundadr. 1973 ylnda petrol fiyatlarndaki aknlk verici art ve 1973-74 dnemindeki borsann k 1929 Krizinden sonra yaanan en byk krizdir. Stagflasyon(Ekonomideki durgunluk veenflasyonun ayn anda yaanmas)krizi olarak da adlandrlr.

OPEC OPEC, (Petrol hra Eden lkeler rgt) net petrol ihra eden ve bilinen dnya petrol rezervlerinin te ikisini ellerinde bulunduran 13 lkenin oluturduu bu konfederasyon dur.

4 Eyll 1960 tarihinde ran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezella tarafndan ortak bir petrol retimi ve fiyatlandrmas politikas izlemek zere Badatta imzalanan antlamayla kurulmutur rgtn yeleri: Cezayir, Endonezya, ran, Irak, Kuveyt, Libya, Nijerya, Katar, Suudi Arabistan, Birleik Arap Emirlikleri ve Venezueladr. rgtn merkezi Avusturyann bakenti Viyanadadr

ARAP PETROL AMBARGOSU:16 Ekim 1973te OPEC bir varil petroln fiyatn %70 arttrarak 5.11$a getireceini aklad.Ertesi gn petrol reticileri ambargoya destek verdiler ve eer politik ve ekonomik adan talepleri yerine getirilmezse retimi de %5ten balayarak azaltcaklarn akladlar.

ABD bakan Nixon kongreden sraile yardm amacyla 2.2 milyar dolar istedi ve bu istee OPECten derhal cevap geldi,Libya ABDye giden btn petrol sevkiyatna ambargo koyacan aklad.Ardndan nce Suudi Arabistan,daha sonra dier OPEC yesi lkeler ambargoya destek vereceklerini akladlar. (20 Ekim 1973).Daha sonra ABDyle balayan ambargo,Japonya ve Bat Avrupa lkelerine zellikle Hollandaya kadar geniletildi.

PETROL KRZ

renci no:2158353168 Hazrlayan :Yunus KTEN

AMBARGONUN KISA VADEL EKONOMK ETKLER Ambargonun ksa dnemde etkileri ok arpc olmutur. Bir varil petroln fiyat yaklak 4 kat artarak 12$ seviyesine gelmitir. Petrol fiyatlarndaki art uzun sre batnn endstriyel gleri altnda ezilen ortadou lkelerine ok nemli bir hammaddenin kontroln ve dolaysyla gelirini kazandrd.

Arap lkeleri bu gc Arap-srail sava iin dier lkelere politik bask kurmak amacyla kullandklar iin bu duruma petrol silah da denir. Bu dier lkeler zellikle ABD,ngiltere, Kanada,Japonya ve Hollandayd. Dier bir deyile bu ambargo Arap lkelerinin sraile kar izledii d politikay, petrol fiyatlarn arttrma ve ihracat durdurma tehditleriyle bu lkelere de kabul ettirme stratejisiydi. Arap lkeleri bu planlarn Avrupa ve Japonyaya yaplan ihracat %25 ksarak uyguladlar ancak yine de ngrdkleri gibi bu lkelerin d politikalarnda ok byk deiiklikler aamad.

Batda ise petrol oku bir kaos ortam yaratt.ABDde satlan benzinin galonu Mays 1973te 38.5 cent iken Haziran 1974te 55.1 cente kt..New YorkBorsas ise bu dnemde 97 milyar dolar deer kaybetmitir..Eyalet ynetimleri halk enerji tasarrufuna davet ettiler,mesela Oregon eyaleti ylba klandrmalarn ve daha sonra kutlamalar yasaklad.Bakan Nixon benzincilere Cumartesi akamlar ve Pazarlar benzin satmayn isteinde bulundu ve %90 orannda bu istee uyuldu.

Avrupaya uygulanan ambargo ise lkeden lkeye farkllk gsterdi.Avrupa Ekonomi Topluluu yesi Hollandaya tam ambargo uygulanrken,ABDye askeri slerini kullandrmayan ngiltere ve Fransa petrol almlarna kesintisiz bir ekilde devam ettiler.Kalan 6 lkeye ise ksmi kesintiler uyguland. ngiltere Almanya talya svire ve Norve Pazar gnleri uu,sr ve denizcilik faaliyetlerini yasaklad,Hollanda fazla elektrik kullananlar cezalandrma yoluna gitti,sve yakt kullanmn kstlad.

Karne Uygulamas

Yoklua are olarak piyasadaki benzine karne uygulamas getirilecektir. Plakalar tek numarayla biten ara sahipler ancak ayn tek gnlerinde benzin alabileceklerdir. Ayn durum ift numaral plakal aralar iin de geerliydi.

Baz ABD eyaletlerinde benzin sat iin renkli bayrak uygulamas yaplmtr ; yeil bayrak karnesiz sat, sar bayrak karneyle sat, krmz bayrak ise benzinin bulunmadn simgelerdi.