petar iljiœ œajkovski

Download PETAR ILJIŒ ŒAJKOVSKI

Post on 11-Jul-2015

610 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

PETAR ILJI AJKOVSKI (1840 1893)

Petar Ilji ajkovski bio je ruski kompozitor kasnog romantizma. Roen je 7. maja 1840. godine. Pojavio se u ruskoj muzici istovremeno sa kompozitorima Ruske petorke ali nije bio njihov lan. Predavao je harmoniju na konzervatorijumu u Moskvi i pisao muzike kritike. Njegova muzika je sadrala ruski karakter i bila je dobro prihvaena. Uspjeno je kombinovao internacionalne elemente sa elementima ruske narodne muzike. Materijalnu nezavisnost i boravak u inostranstvu omoguila mu je njegova mecenatkinja Nadeda von Mek. Nastupao je kao dirigent sopstvenih djela po Rusiji, Evropi i SAD.

DjetinjstvoRoen je u gradiu Votkinsk (u dananjoj ruskoj republici Udmurtiji). Otac mu je radio u vladinim rudnicima kao rudarski inenjer. Njegova majka se zvala Aleksandra (Ruskinja francuskog porjekla). Njegov deset godina mlai brat bio je Modest Ilji ajkovski, dramaturg, libretista i prevodilac. Od svoje pete godine iao je na asove klavira i ve za nekoliko mjeseci je svirao odlino. 1850. godine njegov je otac dobio posao na institutu za tehnologiju u Petrogradu. Na tom univerzitetu ajkovski je zavrio filozofiju prava i nastavio sa asovima klavira kod direktora muzike bibilioteke. ajkovski je sa etrnaest godina komponovao valcer u pomen na svoju majku koja je umrla od kolere. Napustio je kolu 1859. godine i zaposlio se kao sekretar u ministarstvu pravde, gdje se ubrzo zatim prikljuio horu ministarstva. 1861. godine ajkovski je nastavio da proiruje svoje znanje o muzici. Poeo je da ui teoriju muzike uz pomo prijatelja Nikolaja Zarembe. Zaremba se upisao na Petrogradski konzervatorijum. Od 1862. do 1865. godine ajkovski je nastavio da prouava harmoniju i kontrapunkt sa Zarembom a orkestraciju i kompoziciju sa direktorom i osnivaem konzervatorijuma Antonom Rubintajnom.

1861.-1871.Godine 1862. ajkovski ulazi u novootvoreni konzervatorijum Antona Rubintajna u Sankt Peterburgu. Kasnije se prebacuje u konzervatorijum u Moskvi i seli se kod brata Anotna Rubintajna, Nikolaja Rubintajna. U Moskvi su nastala njegova prva uspjena djela, meu njima i uvertira Romeo i Julija te opere Vojvoda i Oprinik. U Vojvodi je iskoristio tipinu rusku muziku i citirao ruske narodne pjesme. Svoju operu Undine je spalio, jer su je odbili izvesti, ali je kasnije ubacio djelove iz Undina u operu Oprinik. Brojna svjedoenja dokazuju da postaje sve vie depresivan i neurotian. Njegova uvena tajna homoseksualnosti bila je duevna potekoa za njega. Ipak 1868. godine je skoro dolo do zaokreta u njegovom ivotu, kada je upoznao pjevaicu Dezir Artot. eli se oeniti njom. Od toga nije bilo nita, jer su ajkovskijevi prijatelji i Dezirina majka bili umjeani u njihovu vezu. 1869. godine, Dezir se udala za jednog panskog baritona.

1874.-1877.Njegovo najvanije djelo koje je napisao u Moskvi je Koncert za klavir i orkestar br. 1 u b-molu. ajkovski ga je komponovao 1874. godine i ubrzo je svome prijatelju Nikolaju Rubintajnu odsvirao na klaviru, kojem je trebalo ovo djelo biti posveeno. Za to vrijeme nastale su njegove prve tri simfonije, osim toga i muzika za Trnoruicu i balet Labudovo jezero koje je 1877. izvedeno u Boljoj teatru u Moskvi. U svoje slobodno vrijeme, ajkovski je posjeivao mnoge evropske gradove, meu njima Napulj i Pariz.

Krizna 1877. godinaJedna od njegovih konzervativnih studentkinja Antonjina Miljukova je poela da mu alje strastvena pisma otprilike u vrijeme kada je odluio da oeni bilo koju koja ga prihvati. Nije je se ak ni sjeao sa svojih predavanja, ali je bila veoma uporna u svojim pismima, tako da se na brzinu oenio njom 18. jula 1877. Kroz nekoliko dana, dok su bili na medenom mjesecu, gorko se pokajao zbog svoje odluke. Dve nedelje nakon vjenanja kompozitor je pokuao da se ubije u hladnoj rijeci. Kasnije je pobjegao u Sankt Peterburg i raziao se sa suprugom nakonsamo est nedelja. Nikad se vie nisu vidjeli. Antonjina Miljukova je preminula u ustanovi za mentalno oboljele 1917. godine. Zvanino su bili u braku do njegove smrti. ena koja je imala daleko vei uticaj na ivot ajkovskog je bogata udovica Nadeda von Mek. Sa njom je razmjenio oko 1.200 pisama u periodu izmeu 1877. i 1890. godine. Na njeno insistiranje nikad se nisu sastali. Sasvim sluajno su se susreli dva puta ali nisu razmjenili ni rijei. Pored finansijske podrke u vidu 6.000 rubalja godinje koju mu je pruala, bila je veliki ljubitelj njegove muzike i bila je zainteresovana za njegovu muziku karijeru. Meutim, iznenada je prekinula njihov odnos nakon 14 godina, navodei bankrot kao razlog. Upravo je u ovom periodu ajkovski doivio veliki uspjeh irom Evrope.

Poslednje godinePoslednjih svojih godina komponovao je svoje najpoznatije opere. Od 1879. komponovao je Orleansku djevicu, Mazepu, te Evgenija Onjegina. Ponovni finansijsku uspjeh je zapoeo 1884. a 1887. je ajkovski otkrio svoj talenat kao dirigent. Slijedile su koncertne turneje po cijeloj Evropi, meu njima u Berlinu, Pragu i Londonu, a kasnije i u Drezdenu, Kelnu i Frankfurtu. 1891. je bila njegova koncertna turneja i u Njujorku, Filadelfiji i Baltimoru. ajkovski je boravio u SAD tokom 1891. godine kao dirigent svojih djela na trijumfalnoj turneji. 5. maja je dirigovao Njujorkim simfonijskim orkestrom prilikom izvoenja Mar Solonel na otvaranju njujorkog Karnegi Hola. Nakon te veeri slijede izvoenja njegovih djela Third Suite 7. maja, i a kapela horova Pater Noster i Legenda 8. maja.

Iznenadna smrtSamo devet dana nakon premijere njegove 6. simfonije Patetina simfonija , 1893. u Sankt Peterburgu, ajkovski je preminuo. Uzroci smrti ni danas nisu razjanjeni. Prema navodima njegovog brata Modesta, ajkovski se zarazio kolerom koja je harala Sankt Peterburgom. Neki muzikolozi vjeruju da je ajkovski svjesno napisao estu simfoniju kao sopstveni rekvijem. ajkovski je sahranjen na Tikvin groblju kod manastira Aleksandra Nevskog u Santk Peterburgu. Njegova muzika obuhvataneke od najznaajnijih komada iz romantiarskog perioda. Mnoga od djela ajkovskog inspirisana su dogaajima iz njegovog ivota.

Grob Petra Iljia ajkovskog na Tikvin groblju u Sankt Peterburgu

Najznaajnija Djela Baleti-Labudovo jezero (1877) -Uspavana ljepotica - Trnoruica (1890) -elkunik Krcko Orai (1891)

Opere-Vojvoda (1868) -Undina (1869) -Oprinik (1874) -Kuznec Vakula (1876) -Evgenije Onjegin (1879) -Orleanska djevojka (1881) -Mazepa (1884) -ereviki (1887) -arobnica (1887) -Pikova dama (1890) -Jolanta (1892)

Simfonije-I simfonija u g-molu Zimska (1886) -II simfonija u c-molu Mala ruska (1872) -III simfonija u D-duru Poljska (1875) -IV simfonija u f-molu (1877) -Manfred simfonija u h-molu (1886) -V simfonija u e-molu (1888) -VI simfonija u h-molu Patetina (1893)

Porodina slika porodice ajkovski iz 1848.

Poslednja kua Petra Iljia ajkovskog u mjestu Klin Sada je njegov muzej

Spomenik Petra Iljia ajkovskog u rodnom Votkinsku

.Prizor

iz njegove opere Labudovo jezero

ajkovski sa svojom enom Antonjinom Miljukovom (1877)

Nadeda von Mark