patofiziologija respiratornog sistema

40
PATOFIZIOLOGIJA RESPIRATORNOG SISTEMA

Upload: inuyasha994

Post on 12-Apr-2018

404 views

Category:

Documents


6 download

TRANSCRIPT

Page 1: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 1/40

PATOFIZIOLOGIJA

RESPIRATORNOG

SISTEMA

Page 2: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 2/40

O2 CO2

-  Gornji disajni putevi

-  Dijeljenje u 25 generacija

  traheja glavni bronhi bronhiole  terminalna bronhiola respiratorne bronhiole I, II, III

  reda alveolni duktusi alveolne kese

-  300 miliona alveola u svakom plućnom krilu uk. površine 70m2

-  Disajni mišići

-  Sluz

-  Trepljasti epitel Respiratorni ljuspasti

  epitel ( pneumociti I, II,

  alv.makrofagi, Kohnove pore)

  Dijeljenje Porast preĉnika

- Bronhne arterije krvotok plućne arterije

-  Limfni sudovi

- Pleuralna šupljina pritisak:

6-11 3-4

Terminalna bronhiola

Terminalna bronhiola

-7 mmHg u inspirijumu

-2 mmHg u ekspirijumu

Page 3: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 3/40

  SEGMENTI (FAZE) DISANJA

-  Ventilacija (sa distribucijom gasa) – aktivan proces, ritmiĉan,  respiratorni centar 

- Perfuzija , Shunt

-  Transfer kroz alveolokapilarnu membranu

  Oksigenacija krvi - O2

Q

Page 4: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 4/40

Krivulja disocijacije oksihemoglobina

90

80

70

60

50

   %    S

   A   T   U   R   A   C   I   J   E   H

   b

  s  a

   O   2

40

30

20

10

10  20  30  40  50 60 70 80 90

O2 Vezivanje

O2 OslobaĊanje

O2 Vezivanje

O2 OslobaĊanje

POMAK U DESNO

H+

 pCO2

T0

2,3 DPG

P50  Vrijednost

P mmHGO2

Page 5: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 5/40

VENTILACIJA (SA DISTRIBUCIJOM)

-  Respiratorna pumpa-  Alveolarni mrtvi prostor 

-  Spiromatrija i tjelesna pletizmografija-  Disajni volumeni i kapaciteti

 ΔV

VC ili FVC

FEV1

V

Page 6: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 6/40

  ALVEOLARNA HIPOVENTILACIJA

 Nedovoljna razmjena vazduha pCO2  respiratorna

acidoza respiratorni centar neosjetljiv na pCO2 

 jedini preostali stimulans pO2  davati O2  ( arte-ficijalna ventilacija)

- Oštećenje RC 

- Anestetici- Neuromuskularne bolesti

-  Bolesti plućnog parenhima i disajnih puteva 

 pCO2  i pO2  vazodilatacija u CNS poremećaj 

svijesti pO2  vazokonstrikcija plućnih krvnih sudova

 plućna hipertenzija insuficijencija desnog srca 

e.

 pf.

Oprezno

Page 7: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 7/40

ALVEOLARNA HIPERVENTILACIJA

  Meningitis ili enefalitis

  Hemijski podražaj RC

  Ozljede ponsa

  Psihogeno (strah)

  Trovanje salicilatima

  Porast tjelesne temperature

  Metaboliĉka acidoza

  pCO2  respiratorna alkaloza umor,

  glavobolje (vazokonstrikcija u CNS)

  Ca tetanija

e.

 pf.

Page 8: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 8/40

 POREMEĆAJ VENTILACIJE OPSTRUKTIVNOG TIPA 

Spirometrija (statiĉki i dinamiĉki pokazatelji) FEV1  i VC(+FVC) FEV1

ROW FVC

Uzroci:

1. Egzobronhalni Smanjenje elastiĉnosti plućnogtkiva TGV (emfizem)

2. Endobronhalni Sluz , diskrinija, edem sluznice,

spazam glatkih mišića bronha 

(HOPB, Asthma )

Opstrukcija otežan expirium intrapleuralni pritisak na kraju exp. veći od intratorakalnog otežan dotok u desno srce i plućni krvotok  

=0.8

 pf.

Page 9: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 9/40

  POREME AJ VENTILACIJE RESTRIKTIVNOG TIPA

  Smanjena rastegljivost plućnog tkiva ili zida grudnog koša  VC FEV  FVC

  - Poremećaji koštanog dijela grudnog koša (scoliosis)  - Poremećaji pleure (npr. pneumothorax)  - Poremećaji respiratornih mišića

  - Bolesti pluća (npr.difuzna intersticijalna fibroza pluća

e.

ROW - n

Page 10: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 10/40

  v  o   l  u  m  e  n   (   L   )

  v  o   l  u  m  e  n

   (   L   )

  v  o   l  u  m  e  n   (   L   )

0

1

2

3

4

VC

FEV1FVC

1s

vrijeme (s)

vrijeme (s)

vrijeme (s)

VC: 4,0L

FVC: 4,0LFEV1: 3,2L

FEV1 / FVC%: 80,0%

1s

1s

VC

FEV1

FVC

FVCFEV1

VC

VC: 3,0L

FVC: 2,8LFEV1: 1,8L

FEV1 / FVC%: 64,2%

VC: 2,8L

FVC: 2,8LFEV1: 2,3L

FEV1 / FVC%: 82%

0

0

1

1

3

3

2

2

Page 11: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 11/40

  PATOFIZIOLOGIJA ASTME

DEFINICIJA: Astma je hroniĉno inflamatorno oboljenje disajnih puteva u kome mnoge ćelije igraju znaĉajnu ulogu, posebnomastociti, eoztinofili i T limfociti. Kod osjetljivih osoba

inflamacija uzrokuje simptome vizinga, otežanog disanja,pritiska ugrudima i kašlja, posebno noću ili u ranim jutarnjim ĉasovima.Simptomi su obiĉno praćeni rasprostranjenom ili varijabilnomopstrukcijom protoka vazduha koja je barem djelimiĉno

reverzibilna,spontano ili nakon tretmana.

Page 12: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 12/40

Efekat medijatora mastocita

PATOLOŠKE PROMJENE MEDIJATORI MASTOCITA

Bronhokonstrikcija Histamin,PGD2,LTC4,LTD4,LTE4,

PAF, Kinini, HimazaEdem mukoze (vazodilatacija) Histamin,LTC4,LTD4,LTE4,PGD2,

Bradikinin

Hipersekrecija sluzi Histamin,LTC4,LTD4,LTE4,PGD2,

Kinini

Pojaĉana produkcija IgE (sviĉ B ćelija) IL-4, IL-13

Proinflamatorni efekat

a) hemotaksija i aktivacija

  granulocita

 b) povećanje ekspresije adhezivnih  molekula na endotelnim i

  epitelnim ćelijama

a) IL-3, IL-5, IL-6, TNF- , LTC-4,

  PAF, Triptaza

 b) L-4, IL-5, TNF- ,LTC-4 ,

Triptaza

Remodeliranje tkiva

a)  Proliferacija fibroblasta i povećana  sinteza kolagena

 b)  stimulacija proliferacije fibroblasta

c)  stimulacija rasta fibroblasta

a)  Histamin

 b)  Triptaza i himaza

c)  IL-4, TNF-, BFGF

Page 13: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 13/40

Osnovni mehanizmi patogeneze astme

  Uzroĉni faktori (iz životne sredine)

  INFLAMACIJA

Bronhalna Bronhoopstrukcijahiperreaktivnost

  Potpomažući faktori  (trigeri)

  Simptomi

Page 14: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 14/40

Patofiziologija astme (promjene u morfologiji disajnih puteva)

Hipertrofija glatke

muskulature

Edem mukoze,

Eksudacija i hiperemija

Mukusni ĉepovi

Hiperplazija submukoznih

žlijezda

vazodilatacija

Deskvamacija

epitela

Page 15: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 15/40

Ćelijski mehanizmi inflamacije disajnih puteva

antigen

IgE

IL-4

Mastocit

T-limfocit

B-limfocit

Makrofag

Makrofag

Proinflamatorni

  citokini

Eozinofil

Citokini

INFLAMACIJA

Akutna Subakutna Hroniĉna

 Neutrofil

Histamin

Leukotrieni

Bronhospazmi

Hemokini

LTB-4

Proinflamatorni

Citokini, IL-4

IL-5 IL-8 IL-5

Triptaza

Aktivirani

Page 16: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 16/40

 PERFUZIJA

 POREMEĆAJI VENTILACIONO PERFUZIONOG ODNOSA

  = 0,8 *

  Nekorisna ventilacija, hipoperfundovane zone

  npr. embolija kompenzatorna

  hiperventilacija hipokapnija

  Ventilacija oslabljena, perfuzija oĉuvana (npr.  atelektaza ili bronhoopstrukcija) hipoksemija

  korist od oksigenoterapije

  Anatomski

  ŠANT  Fiziološki

  Venska primjesa

Perfuziona scintigrafija

 plućaQ

Q

Q

DIFUZIJA NA ALVEOKAPILARNOJ MEMBRANI

Page 17: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 17/40

DIFUZIJA NA ALVEOKAPILARNOJ MEMBRANI

  *Difuzija zavisi od: gradijenta pritisaka gasa ( razlika u parcijalnim

 pritiscima), debljine membrane, površine membrane, koeficijenta difuzije itemperature sistema

Bolesti koje remete difuziju gasova

1.  ZADEBLJANJE ALVEO-KAPILARNE MEMBRANE  (‘ALVEO-KAPILARNI BLOK’)  difuzna intersticijska fibroza pluća

  Hamman-Richov sindrom sklerodermija, eritematozni lupus, reumatoidni artritis,

  dermatomiozitis, Sjögrenov sindrom

  alergijski alveolitis

  intersticijska pneumonija

hroniĉni zastoj u plućima pneumokonioze (azbestoza, fibrozirajuća silikoza, berilioza)sarkoidoza (II i III stadijum)

  milijarna tuberkuloza

  Hodgkinova bolest  leukemijski infiltrati

  karcinomatozna linfangioza

nekardiogeni edem pluća (ARDS) u fazi ozdravljenja

karcinom alveolarnih ćelija

TEST JEDNOG UDAHA

Page 18: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 18/40

2. SMANJENJE ALVEOLARNOG PROSTORA

  edem pluća, alveolarna proteinoza, poĉetni stadijum  nekardiogenog edema pluća  pneumonija

  opsežni ožiljci npr. cirozna tuberkuloza pluća  karcinom bronha, alveolarni karcinom

  hroniĉni opstruktivni bronhitis  atelektaza

  pneumonektomija, lobektomija

  3. SMANJENJE DIFUZIJSKE POVRŠINE KAPILARA  plućni emfizem  bolesti plućnih krvnih sudova (nodozni panarteritis,

alergijski angilitis,Wegenerova granulomatoza

 plućna embolija

Page 19: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 19/40

  Uzroci poremećaja difuzije respiratornih gasova u plućima

1. Alveo-kapilarni blok 

2. Smanjenje alveolnog prostora

3. Smanjenje difuzione površine  kapilara

Page 20: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 20/40

REGULACIJA DISANJA Respiratorni centar 

 Dovodna vlakna centralna resp. area odvodna vlakna

  pCO2

POREMEĆAJI RITMA DISANJA  EUPNEJA (16 tj. 10-24 ventilacionih ciklusa

  sa normalnim TV)

KVANTITATIVNI KVALITATIVNI  POREMEĆAJI  POREMEĆAJI

- TAHIPNEJA (>24,TD-n) DISPNEJA +

  npr. t o  subjektivni osjećaj gušenja

-  BRADIPNEJA (<10,TD-n)

-  HIPERPNEJA (TD , Fn ) - U naporu

  (sportisti ''produbljeno'') - U miru

Page 21: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 21/40

- HIPOPNEJA (TD , Fn) – u snu  ORTOPNEJA

- POLIPNEJA – ubrzano i produbljeno  npr. Kusmalovo disanje – hiperventilacija

- OLIGOPNEJA - plitko i usporeno

  (hipoventilacija)

- Periodiĉno: - Cheyne-Stokes

  - Biotovo – sasvim iregularno

  - Sindrom apneje u spavanju

  - Sindrom hipoventilacije kod debelih osoba (Pickwick)

Page 22: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 22/40

POREMEĆAJI PROMETA TEĈNOSTI I KRVOTOKA U PLUĆIMA

PLUĆNI EDEM  Ravnoteža: hidrostatski, koloidno-osmotski  pritisak , odvod limfe

Uzroci: Poremećaj gore navedene ravnoteže + povećanje propustljivosti zida  plućnih kapilara zbog zapaljenja

1.  KARDIOGENI PLUĆNI EDEM

 pf. Slabost lijevog srca (cardiomegalia, mitralna stenoza npr.) porast

  hidrostatskog pritiska teĉnost u intersticijumu (preedem  diuretici) teĉnost ulazi u alveole poremećaj transporta  gasova hipoksemija +pCO2  respiratorna

  insuficijencija

Page 23: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 23/40

  2. 

 NEKARDIOGENI PLUĆNI EDEM 

(ARDS) – 40-60% smrtnost

a)  Udisanje otrovnih gasova toksiĉnih za alveolarni epitel

 b)  Zapaljenski (infekcija: sepsis, pneumonia, povrede, šok, DIC  oštećenje kapilarnog endotela  neutrofili

kiseoniĉni radikali oslobaĊanje proteaza  zbog oštećenja ćelija medijatori

  zapaljenja pokretanje koagulacijskog  mehanizma mikrovaskularna tromboza

Page 24: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 24/40

PLUĆNA HIPERTENZIJA  n: veliki protok, nizak pritisak, nizak otpor 

 pf. Dugotrajna hipoksemija vazokonstrikcija u plućnom  krvotoku strukturne promjene krvnih sudova  (hipertrofija glatkih mišića u mediji, odlaganje elastina u  intimu, proliferacija intime, ateromske ploĉe i aneurizmatska  proširenja) Cor pulmonale

PLUĆNA EMBOLIJA  - 5-10% iznenadnih smrti

e.  U 95% zbog tromboze dubokih vena noge

 pf. Plućna tromboembolija ? hiperventilacija  hipokapnija u daljem toku respiratorna

  insuficijencija

Istovremeno:

  Otpor u malom krvotoku zbog vazokonstrikcije

  opterećenje desnog srca

Q

Page 25: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 25/40

  RESPIRATORNA INSUFICIJENCIJA

  n pO2  - 66 - 100 mmHg

  pCO2  - 36 – 44 mmHg

-  Latentna i manifestna-  Parcijalna (pO2 < 60 mmHg) i globalna (+ pCO2 > 49 mmHg)-  Akutna i hroniĉna

Uzroci:1.  Poremećaji CNS

  -Trovanja lijekovima, vaskularne bolesti i stanja  hipoperfuzije, povrede moždanog stabla, infekcija,  razno: npr. st.epilepticus

2.  Poremećaji perifernog NS i disajnih mišića  -Poliomyelitis, myasthenia gravis, polimiozitis

3.  Poremećaji grudnog koša  -Scoliosis, povrede, poremećaji pleure4.  Poremećaji bronha i pluća  -Opstrukcija disajnih puteva, alv. poremećaji,  vaskularni poremećaji5.  Vanplućni poremećaji

  -Insuficijencija bubrega, peritonitis, sepsis,

  ekstrakorporalna cirkulacija itd.

=

Page 26: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 26/40

  Podjela respiratorne insuficijencije  U mirovanju U naporu

PaO2 PaCO2 PaO2 PaCO2

Latentna Normalan Normalan Snižen Snižen Normalan

Visok 

Snižen Snižen Normalan

  a) Parcijalna

Manifestna

  b) Globalna Snižen Visok 

 Ne radi se

Page 27: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 27/40

BOLESTI PLEURE

PLEURALNI IZLIV

e.  Zapaljenje, maligne bolesti …

  Eksudat (zapaljenski mehanizmi)

  Transudat ( hidrostatski pritisak, koloidno-onkotski)

 pf. Restriktivni poremećaj ventilacije

  Spontani

  Pneumothorax  Traumatski

  Ĉesta komplikacija HOPB, astme, cistiĉne fibroze  opasnost od akutne respiratorne insuficijencije

Page 28: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 28/40

SIMPTOMI BOLESTI RESPIRATORNOG SISTEMA

-  Kašalj, kijanje, iskašljavanje, wheesing

Dispneja

-  Hemoptoje, hemoptizija …

-  Kl. pregled

Metode funkcijskog ispitivanja

POREMEĆAJI METABOLIĈKE FUNKCIJE PLUĆA

-  Aktivnost aktivatora plazminogena u endotelu plućnih kapilara

-  Konvertaza angiotenzina I u endotelu plućnih kapilara

-  α1 - antitripsin – deficit

-  Pneumociti 2 Surfaktant (IRDS)

Page 29: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 29/40

PLUĆA  DRUGI ORGANI I ORGANSKI SISTEMI

I Sistemske posledice plućnih poremećaja hipoksemija i  hiperkapnija

  - Sekundarna eritrocitoza, laktati zbog anaerobnog

  metabolizma, uticaji na CNS (CO2 – narkoza), oštećenje  jetre (žutica hepatocelularnog tipa), gubitak tjelesne težine  i mišićne mase, batiĉasti prsti

II Plućne manifestacije sistemskih bolesti

  - Slabost lijevog srca opasnost od plućnog edema

  - Ciroza jetre O2  ( zbog plućnih anastomoza kod  cirotiĉara)  - Uremiĉni pneumonitis ( povećana propustljivost kapilarnih  zidova)

  - Bolesti CNS Promjene ritma disanja

Page 30: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 30/40

POREMEĆAJI

ACIDO-BAZNE

RAVNOTEŢE 

  POREMEĆAJI ACIDO-BAZNE RAVNOTEŽE

Page 31: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 31/40

ĆAJI ACIDO ŽE

  n 7,36 - 7,44 pH < 7,0

  pH > 7,8- Acidoza i alkaloza

I POREMEĆAJI ABS KAD HOMEOSTATSKI MEHANIZMI  UREDNO FUNKCIONIŠU

  Acidoze: a) Ketoze (diabetes, gladovanje, toksiĉno povraćanje  u trudnoći)

  b) Laktacidemija (npr. hipoksija)

  c) Prevelik unos H+ (npr. CaCl2, amonijum hlorid)

  d) Gubitak potencijalnih baza (dijareja)

  Alkaloze: a) Gubitak H+ (povraćanje)

  b) Prekomjerno uzimanje baza (npr. lijeĉenje  ulkusne bolesti antacidima)

= * pH < 7,0

 pH > 7,8

Page 32: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 32/40

II POREMEĆAJI ABS ZBOG NEFUNKCIONISANJA  HOMEOSTATSKIH MEHANIZAMA

  Acidoze: a) por. bubrežne f. (uremija, renalna tubularna  acidoza, smanjenje GF, M.Addisoni)

  b) por. plućne f. (hipoventilacija)

  Alkaloze: a) por.bubrežne f. (Sy Conn, Cushing)

  b) por. plućne f. (hiperventilacija)

  Poremećaj acido-bazne ravnoteže Poremećaji elektrolita

  Na+ =  Cl

-  + HCO3

-  + A

-  n = 8-18 mmol/l

  Kompezatorni mehanizmi

1)  Puferi (ćelijski, bikarbonat u ekstracelularnoj teĉnosti)

2)  Pluća

3)  Bubreg (reapsorpcija bikarbonata, titracija mokraćnih

  pufera, luĉenje amonijaka)

Page 33: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 33/40

  ACIDOZA

  1. RESPIRATORNA pCO2  ( +HCO3  )

  (hipoventilacija)

  Uzroci: - Depresija respiratornog centra (npr. lijekovi,  anestetici)

  - Abnormalnost grudnog koša (povreda, scoliosis)

  - Plućne bolesti sa zadebljanjem ak. membrane

  - Redukcija alveolarne difuzione površine

a) Akutna respiratorna acidoza

  Naglo nastala hipoventilacija pCO2

  ćelijski puferi (mali kapacitet) pH  popraviti ventilaciju

  b) Hroniĉna respiratorna acidoza

  Dugotrajna hiperkapnija Pojaĉano

  izluĉivanje H+

 i retencija HCO3

-

Bubreg

3-6 dana

Ĉ

Page 34: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 34/40

METABOLIĈKA ACIDOZA  HCO3-  , pH , pCO2

e. - Smanjeno izluĉivanje H+ (npr. uremija)

  - Povećana proizvodnja H+ (npr. diabetes, gladovanje)

  - Gubitak potencijalnih baza (npr. dijareja)

  - Unos potencijalnih kisjelina (npr. salicilati)

 pf. H+  podražaj hemoreceptora promjena pH

  crebrospinalne teĉnosti hiperventilacija (npr.  Cussmaulovo disanje) + porast retencije bikarbonata(odmah)  i porast sekracije amonijaka (3-5 dana)

1.)  Hiperhloremijska metaboliĉka acidoza

  Retencija H+ ili gubitak anjona (HCO3

- npr. dijarejom)

  retencija Cl- zbog elektroneutralnosti npr. poĉetna faza

  bubrežne insuficijencije

2.) Metaboliĉka acidoza sa anjonskim zjapom

  Retencija anjona neisparljivih kisjelina ili se poveća njihova  proizvodnja (npr. uremija, diabetesna ketoacidoza,

  l-laktacidemija)

Page 35: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 35/40

  ALKALOZA

  1. RESPIRATORNA pCO2  , , pH , HCO3-

  a) Akutna:

  e. Hiperventilacija zbog anksioznosti, porasta t, trovanja

  salicilatima, prejake mehaniĉke ventilacije,  bakterijemije, psihomotorne epilepsije…

  pf. pCO2  pH povećan afinitet Hb za O2

  hipoksija u perifernim tkivima periferna

  vazokonstrikcija smanjen minutni volumen  Ca tetanija

  Ćelijski kompenzatorni mehanizmi H+ izlazi iz

  ćelije…

  b) Hroniĉna  - pCO2  , HCO3-

  e. Fiziološka adaptacija na boravak na velikoj nadmorskoj  visini, bolesti CNS (tumor, encefalitis)

  Hroniĉna hipoksija (npr. teška anemija)

METABOLIĈKA ALKALOZA HCO-

H CO K

Page 36: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 36/40

METABOLIĈKA ALKALOZA  - HCO3 , pH , pCO2  , K 

e. Gubitak kisjelina (iz želuca ili bubregom)  pojaĉana reapsorpcija bikarbonata

- Hipovolemijska alkaloza (gubitak NaCl i vode znojenjem)

 pf. Hipovolemija sekundarni hiperaldosteronizam

  retencija Na i vode gubitak H+ i K +

- Gubitak HCl:

  Povraćanjem, aspiracija želudaĉnog soka, stenosis pylori

 pf. HCl HCO3-  gubitak HCO3

- urinom (NaHCO3)

  volumen vanćelijske teĉnosti renin-aldosteron  resorpcija Na+  pogoršanje alkaloze i hipoklijemije

  - Diuretici* - ometaju reapsorpciju NaCl veće koliĉine  NaCl u dist. tubulu aldosteron

  - Uzimanje alkalija (+ nefropatija) metaboliĉka alkaloza  Ca + alkalije hiperkalcemijska

  nefropatija i alkaloza ‘milk-alkali sindrom’

  - Hiperkalcemija - H+  u želucu i bubregu parathormon

  Tm za bikarbonat u bubregu  alkaloza

Page 37: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 37/40

MIJEŠANI OBLICI POREMEĆAJA ABS

  - Istovremeno dva ili više primarnih poremećaja  - Aditivni (u istom smjeru) ili suprotnog smjera

 Najĉešći uzroci miješanih poremećaja acido-bazne ravnoteže

  Kombinacija poremećaja Primjer 

1.Respiracijska i metaboliĉka Kardiopulmonalni arest  acidoza Teški plućni edem  Farmakološka depresija mozga

2.Respiracijska i metaboliĉka Zatajenje funkcije jetre i diuretici  alkaloza Bolesnici na respiratoru i  nazogastriĉnoj sukciji

3.Respiracijska alkaloza i Septiĉki šok   metaboliĉka acidoza Zatajenje funkcije bubrega i sepsa  Predoziranje salicilata

4.Respiracijska acidoza i Hroniĉne plućne bolesti i diuretici  metaboliĉka alkaloza

5.Akutna i hroniĉna Hroniĉna plućna bolest i svježi  respiracijska acidoza infarkt

6. Metaboliĉka acidoza i Zatajenje bubrega i povraćanje  alkaloza

 pH

 pH

Page 38: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 38/40

PATOFIZIOLO KE POSLEDICE POREME AJA ABS

  1.) Opšti poremećaji

  pH K +  , Ca

2+  , afinitet Hb za O2  , pulmonalna

  vazokonstrikcija, centralna vazodilatacija porast  pritiska cerebrospinalnog likvora pospanost, koma

  pH obrnuto

  2.) Kardiovaskularni poremećaji

  - Smanjena kontraktilnost srca ( Ca2+

 i H+

se takmiĉe za

  za regulaciono mjesto na troponinu C) opasnost  od zastoja srca

  - Varijacije K +  aritmije i fibrilacija komora

Page 39: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 39/40

  OPŠTA NAĈELA PROCJENE POREMEĆAJA ABS

- Anamneza (HBI?, diabetes?, ljekovi?,…)

- Pregled (uzbuĊenje?, ‘glad za vazduhom’, povraćanje, turgor   hiperventilacija, … )

LABORATORIJSKI

Page 40: Patofiziologija Respiratornog Sistema

7/22/2019 Patofiziologija Respiratornog Sistema

http://slidepdf.com/reader/full/patofiziologija-respiratornog-sistema 40/40

- LABORATORIJSKI

  ph 7,36 – 7,44

  pCO2  36 – 44 mmHg

  HCO3-(aktuelni bikarbonat) -

  SBC (standardni bikarbonat) - da je pCO2  n  (ukazuje na metaboliĉki udio)

  TCO2 = HCO3-  (mmol/l) + pCO2  (mmol/l)

  BB (puferska baza) – zbir anjona svih puferskih  sistema u krvi

  BB (višak baze) – BB + ona koja nedostaje da bi pH  bio 7,38

  nedostajući bikarbonat mmol/l = TT (kg) x –BE x 0,3