parafia Świętego jakuba w toruniu

Click here to load reader

Post on 10-Jan-2016

37 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Parafia Świętego Jakuba w Toruniu. Stanny Daniel 1As. Kościół św. Jakuba w Toruniu. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • Parafia witego Jakuba w Toruniu

    Stanny Daniel 1As

  • Koci w. Jakuba w Toruniu

    Koci w. Jakuba w Toruniu - dawna fara Nowego Miasta Torunia, pooona przy wschodnim naroniku Rynku Nowomiejskiego. W zwizku z potrzeb dopasowania do istniejcej siatki ulic prezbiterium jej nie jest cile orientowane, ale skierowane ku pnocnemu wschodowi. Kamie wgielny pod budow pooy biskup Herman w roku 1309. W tym samym roku rozpoczto budow prezbiterium. Do roku 1340 uksztatowano bry kocioa, ktry posiada rzadko spotykany na terenie Ziemi chemiskiej ukad bazyliki trjnawowej, emporowej z ukami odporowymi i wysokimi, ozdobionymi pezakami (abkami) i kwiatonami pinaklami. Od 1359 do pierwszej poowy XV w. po bokach korpusu dobudowano kaplice boczne, jednoczenie podwyszajc dachy naw bocznych i ukrywajc pod nimi uki odporowe, co pozostawio widoczne do dzi lady w elewacji kocioa. Charakterystyczny podwjny dach wiey zosta zbudowany po poarze w 1455 r. W 1345 r. prawo patronatu nad kocioem otrzyma klasztor cysterek, z czasem benedyktynek. Od 1557 suy nowomiejskim ewangelikom, w 1667 r. zosta ponownie przejty przez benedyktynki (do 1833). W r. 1724 w ssiedztwie tego kocioa rozpoczy swj bieg wypadki nazwane pniej tumultem toruskim. Przebudowany budynek dawnego klasztoru znajduje si po poudniowej stronie kocioa, z ktrym kiedy by poczony szerokim gankiem.W lipcu 2006 zosta otwarty odcinek Polskiej Drogi w. Jakuba z Olsztyna do Torunia, prowadzcy do kocioa w. Jakuba. W tym kociele odprawiane s rwnie aciskie msze niedzielne i witeczne w rycie trydenckim.Wymiary: dugo kocioa - 53 m, wysoko nawy gwnej - 20,65 m, wysoko naw bocznych - 9,70 m, wysoko wiey - 49 m, szeroko kocioa 28,80 m.

  • Wyposaenie wntrza

    Wntrze kocioa kryje niezwykle cenny zesp zabytkw, z ktrych cz zostaa tu przeniesiona w XIX w. po zburzeniu przez Prusakw kocioa dominikanw. Najwaniejszymi skarbami z epoki gotyku s: XIV-wieczny krucyfiks tzw. mistyczny, pochodzcy z nieistniejcego kocioa w. Mikoaja, XIV-wieczne malowida cienne pod wie i w prezbiterium, figura Marii z Dziecitkiem z koca XIV w. w nawie gwnej oraz symultaniczny obraz pasyjny z lat okoo 1480-1490. Szczeglnym kultem wrd flisakw cieszy si tzw. czarny krucyfiks z 1 po. XV w., czczona bya te figura Matki Boskiej Racowej z ok. 1500 r. W Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie znajduje si m. in. drewniana figura Chrystusa w Ogrojcu z ok. 1400 r. (z kaplicy dobudowanej przy wiey), obraz Madonny z Dziecitkiem z okoo 1440 r., gotyckie cyborium i 2 krzye relikwiarzowe.Z epoki protestanckiej zachowa si jeden z najstarszych w Polsce, bogato rzebiony i o wysokich walorach artystycznych prospekt organowy z 1611 r., obraz Sd Ostateczny z 1603 r. (dzieo warsztatu Antoniego Moellera z Gdaska) i chrzcielnica. Wikszo otarzy (w tym kilka przeniesionych z rozebranego kocioa dominikanw w. Mikoaja) pochodzi z XVIII w. i prezentuje wysoki poziom toruskiej snycerki barokowej. Z XVIII w. pochodzi te ozdobny uk tczowy u wejcia do prezbiterium (1733), ambona (1770) i szereg obrazw w kaplicach bocznych. Wrd wczeniejszych obrazw szczeglnie interesujce jest Ukrzyowanie, dzieo Bartomieja Strobla z 1634, przeniesione z dawnego klasztoru sistr przy kociele w. Ducha nad Wis. W 2006 r. zakoczy si kilkuletni remont otarza gwnego z 1732, z obrazem w. Jakuba Starszego. Neogotyckie witrae we wschodnich oknach prezbiterium wykonaa firma Franz Binsfeld z Trewiru (1913-1914). Epitafium upamitnia biskupa diecezji uckiej Adolfa Piotra Szelka, pochowanego w tym kociele, obsugiwanym wwczas przez ksiy z jego diecezji.Wedug niepotwierdzonej rdowo tradycji w latach okoo 1342-1345 powsta miay organy, jedne z pierwszych na Pomorzu. Przypuszczano, e mogy znajdowa si na emporze w prezbiterium. Ich twrc by franciszkanin Pawe Wenchen, pniejszy budowniczy organw w bazylice w. Piotra w Rzymie. Podczas wojny pnocnej w 1703 r. wojska szwedzkie zarekwiroway 2 najwiksze dzwony. Jeden z nich, zwany Thornan znajduje si w katedrze w Uppsali.

  • wity Jakub

  • Aposto z ksig... Byo dwch apostow o imieniu Jakub. Dlatego te jednego z nich nazywamy Wikszym lub Starszym, a drugiego Modszym lub Mniejszym. Przypuszczalnie nie chodzi tu o wiek, ale o kolejno przystpowania do Pana Jezusa. Jak kady aposto wity Jakub Starszy jest czasem przedstawiany z ksig.

  • Jakub Wikszy Aposto

    Jakub Wikszy (Starszy) (zm. 43 lub 44) jeden z 12 apostow Jezusa Chrystusa, syn Zebedeusza i Salome, brat Jana Ewangelisty.Jakub Wikszy, aposto, by bratem witego Jana (Mt 4, 21-22), synem rybaka Zebedeusza. Mieszka prawdopodobnie nad Jeziorem Galilejskim. Matk jego bya Salome, naleca do grona osb towarzyszcych i posugujcych Jezusowi (Mk 15, 40). Nalea do uprzywilejowanych uczniw Chrystusa, ktrzy byli wiadkami wskrzeszenia crki Jaira (Mk 5,37) przemienienia na grze Tabor (Mt 17, 1; Mk 9, 1; k 9, 28) oraz modlitwy w Ogrjcu (Mt 16, 1-37). Jakub i Jan znani byli z porywczego charakteru, dlatego te Chrystus nazwa ich Synami Gromu (k 9, 53; Mk 3, 17 - Bene-Regesz). Herod Agryppa I wnuk Heroda Wielkiego, kaza ci go mieczem (Dz 12, 1-2) podczas pierwszego przeladowania. Tradycja utrzymuje, e aposto przed mierci aowa swego kata, ktry wzruszony tak postaw, nawrci si na wiar chrzecijask. Relikwie witego Jakuba s czczone w Santiago de Compostela (Hiszpania) dokd zostay przewiezione z Jerozolimy w VII w.Jest patronem Hiszpanii i Portugalii, oraz walk z islamem, zakonw rycerskich, opiekunem pielgrzymw. W Kociele aciskim jego wito obecnie obchodzone jest 25 lipca.

  • Mczennik z mieczem... wity Jakub Starszy by biskupem Jerozolimy. Ponis mier mczesk jako pierwszy z apostow. W 44 roku zosta city mieczem z rozkazu Heroda Agryppy I, wnuka Heroda I Wielkiego. Dlatego wizerunkom apostoa czsto towarzyszy miecz.

  • Pielgrzym z kijem lub muszl... adycja podaje, e wity Jakub Wikszy po Zesaniu Ducha witego uda si najpierw do Hiszpanii, eby tam gosi Dobr Nowin. W 830 roku jego relikwie zostay sprowadzone do Hiszpanii, do miejscowoci, ktra otrzymaa nazw Santiago de Compostela. Santiago znaczy Jakub. Na Pwyspie Iberyjskim trway wwczas walki midzy chrzecijanami i Arabami. Rycerze chrzecijascy ruszajc do boju krzyczeli imi witego, ktrego z racji ewangelizowania przez niego Hiszpanii, uwaali za patrona. Woali w ludowej acinie "Sant Iacob" (wity Jakub), co wkrtce przeszo w "Santiago". Z kolei Compostela pochodzi od aciskich sw "Campus Staelle" (Pole gwiazdy). Wedug tradycji relikwie znalazy si w Hiszpanii ju w VII wieku (w miejscowoci Iria), ale zaginy. Odnalazy si w cudowny sposb. Drog do nich wskazywaa gwiazda. Przez cae redniowiecze pielgrzymki do grobu witego byy niezwykle popularne. Santiago de Compostela stao si po Ziemi witej i Jerozolimie najwaniejszym celem wczesnych peregrynacji. Drog do Santiago nazywano czsto Mleczn Drog - w nawizaniu do gwiazd, ktre miay wskazywa grb. Nic wic dziwnego, e najwaniejszym atrybutem witego Jakuba Starszego jest kij pielgrzymi. Czasem zreszt Aposto jest przedstawiany w stroju pielgrzymim, z charakterystycznymi muszelkami (Santiago de Compostela ley blisko Atlantyku).

  • Jakub Mniejszy Aposto

    w. Jakub Mniejszy (Modszy) jeden z 12 apostow Jezusa Chrystusa, syn Alfeusza i Marii. Autor Listu w. Jakuba. Jest czasem identyfikowany z Jakubem Sprawiedliwym.By galilejskim ydem (Mt 10,3; Mk 3,18; k 6,15; Dz l, 13). Greckie sowo tumaczone jako modszy moe te oznacza mniejszy i wskazywa na to, e by niszy od Jakuba, syna Zebedeusza. Jego matk bya prawdopodobnie Maria - wiadek ukrzyowania i zmartwychwstania, a bratem Jzef albo Jozes (Mt 27,56; Mk 16,1; k 24,10).Wedug tradycji, Jakub Mniejszy zmar mierci mczesk przez ukrzyowanie w miecie Ostrakine w Egipcie Dolnym. Inne rda podaj, e zosta strcony z wiey wityni jerozolimskiej, ukamienowany, a nastpnie dobity pak.W Kociele katolickim wspominany wraz z ze w. Filipem jako wito 3 maja (w Polsce 6 maja[1]).

  • Jakub MniejszyJakub Modszy, syn Jana, urodzi si w 1490 roku w Iy. w. Jakub Modszy by bratem w. Judy Tadeusza i prawdopodobnie take w. Szymona - rwnie apostow. Pochodzi z Nazaretu. Nazywany jest take bratem lub krewnym Pana Jezusa, by bowiem prawdopodobnie synem Marii Kleofasowej - siostry lub bratowej w. Jzefa. w. Jakub Modszy w spisie apostow z reguy bywa wymieniany przy kocu, prawdopodobnie znaczy to, e pno przystpi do Pana Jezusa. Zmar mierci mczesk w Jerozolimie ok. 62 r. Zosta ukamienowany. Wedug tradycji podczas wykonywania wyroku pewien folusznik (czyli rzemielnik zajmujcy si ubijaniem tkanin podczas ich produkcji) doskoczy do apostoa i uderzy go pak w gow. W ten sposb go dobi. Dlatego atrybutem w. Jakuba Modszego jest te paka folusznicza.