palito metrico

of 372 /372

Click here to load reader

Author: antonio-pinto

Post on 22-Mar-2016

739 views

Category:

Documents


99 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

"O Palito Métrico é frequentemente referido como percursor dos Códigos da Praxe dos séculos XX e XXI, uma vez que, através dos seus textos, ficavam os académicos de então a conhecer as praxes que vigoravam na Coimbra dos séculos XVIII e XIX. Mas a forma como o Palito Métrico está escrito – raramente os textos têm um carácter impositivo – assemelha-se mais a um Manual de Acolhimento, que coloca o novato ou caloiro no conhecimento do que o espera e o aconselha sobre a melhor forma de ultrapassar as dificuldades e ratoeiras da vida académica e da cidade. Muito a propósito, em vésperas da recepção aos novos caloiros!" Fonte: http://penedosaudade.blogspot.pt/2011/09/palito-metrico-codigo-da-praxe-ou.html

TRANSCRIPT

  • l'Is)

    \=CsJ

    (D

    iOO

    XXX Lavrado no Lorvo daPachorra com a ferramenta dacachimnia. XXXXXXXXEmbrulhado no ttulo de calou-riada e offerecido aos regales

    do Parnaso no esquiptico pi-res de um poema mestio, por

    Antnio Duarte Ferro,OTicial de estudante na Univer-

    sidade de Coimbra x X x X X

    XXXXXXXX XX .. . -V X XXX X

    Livraria Neves =CoimbraX X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X

    '1

  • LIVKARIA ACADMICAQ. liedti da ^iliui

    R. Mrtires da Liberdade, 10Telefone 2 5988 -PORTOTTv ROS USADOSCOMPRA E VENDE

  • :fC-

    PALITO MTRICO

  • Palito /MtricoLAVRADO XO

    Lorvo da PachorraCOM A

    FERRAMENTA DA CACHIMONIA

    EMBRULHADO NO TITULO DE CALOURIADA

    E OFFKRKCIDO AOS

    REGALES DO PARNASO NO ESQUIPATICO PIRESDE UM POEMA MESTIO

    POR

    Antnio Duarte FerroOKKICIAL DE ESTUDANTE

    DA UNIVERSIDADE DE COIMBRA

    CoimbraLIVRARIA NEVES

    1912

    V

  • Compoto e impreso na TTP. POPULAR de J. Bizarro

    R. da Moeda, 58-55 - COIMBRA

  • RIDENDO CASTIGO LOURAAS

    Sneca De Novato, c. I.

  • Digitized by the Internet Archivein 2011 with funding from

    University of Toronto

    http://www.archive.org/details/palitometricolaOOferr

  • AOS LOURAAS, AOS VETERANOS

    E AOS

    AMADORES DE ANTIGUIDADES

    \l

  • AO LEITOR

    Leitor, embrulhadas n'esta folha de papel, te offereceo meu affecto as estromboticas destampaes do

    meu descco. Perdoa esta limitao, em quanto a az-fama de ajuntar postillas para provar o anno passado,me no permitte offerecer-te cousa, que te encha maisas medidas. No te peo, que a no tomes entre osdentes; porque nem isso est mal ao titulo da Obra,nem eu sou to tolo, que no conhea, que so cravinade Ambrsio, todos os aamos, que nos Prlogos sepem mordacidade dos Leitores. S te peo comoamigo, que te prejudiques nos teus cobres ; e fique oarrependimento por minha conta. E se depois da com-pra achares que te lograram na venda, nunca te dspor zangado ; dize antes, que enforcado v tal barato

    ;

    para que cahindo outros na mesma corrila, tu tenhasnos Penates do pio scios da lograo e eu na con-tribuio dos compradores mais algum subsidio, parair passeando n'este miservel.

    Vale,

    I

  • wPROLOGO DO AUCTOR_

    Na segunda impresso do Palito Mtrico

    Generosos Leitores, posto que os cobres que VossasMercs to liberalmente desembolsaram na com-

    pra do Palito Mtrico, foram distillados por taes alam-biques, que ainda me no benzi com um real, comtudosempre me confesso agradecido boa inteno, comque me applicaram aquelle suffragio. Aos senhoresNovatos estou mais obrigado, que a ningum : porquenem ainda aquelles, de quem expressamente fallava alettra do texto, tomaram o chasco em trambolho de mal

    ;

    antes cada um suppoz, que no era comsigo. Em com-pensao de tanto beneficio, repito a impresso da obra;a quem ajunto Vrios versos, que com muito trabalhotraduzi do idioma Lusitano em lingua Portugueza, paraque no fiquem com os dentes empapados, os que noCollegio da Companhia se examinaram de Latim porProcurador. Peo a VV. MM. que quando encontraremalgum verso, que puxe de algum p, lhe dem, por cari-dade, a mo ; saibam que no contrahiu esse achaquepor minha vontade ; antes me empenhei que todos sa-hissem sos e escorreitos ; mas muitas vezes vae umhomem a dar n'um verso uma pancada e a certa confitaaleija outro n'um p, sem tal lhe vir cabea, e outrossahem das gals e balas da imprensa, com achaque

  • %XII prol(;go do auctor

    para toda a sua Vida. Posto qne cu da primeira impres-so no chincasse real, como j disse, peo a VV. MM.que continuem como d'antes; e no desconfiem, de quea sua bemdita esmola tenha effeito

    ;porque se o pri-

    meiro milho foi dos pssaros, protesto que a

  • ,')

    HUJUS EDIONISPROLOGUS

    Sijmpathici Academici

    :

    Benevolentissimi lectores

    :

    A d curiositatem vestram vobis offreo hancPaliti

    Metrici edionem novamente ordenatam multoquepenteatam.

    Buracum magnum, quem in patriis litteraticibus hujuslindae operae falta faziat, tapare volui.

    Certe cum magna sautate Vos recordabatis peripe-ciarum galantium et sale picatarum, ac dichotorum pia-tarumque engraatarum, Vobis in borgae risique horis aVeteranis velhisque contatorum, quas immortalis semperPaliti Metrici auctor (sive potius, auctores) deixareVoluit ad veteranorum hilaritatem et calauriorum instru-ctionem, lembratus conselhi poetas : ^i.^

    A.

    In ointe declit, qui salis psnhos n acepipe botare soubit. . *;

    Heu, diziatis, quis derat nobis Palitum Metricnm!Incribile parecitur, quod ninguemus hajet lembranciamfazendi edionem novam Paliti ! >->

    In totis cantis multa:^ queixae plangiant; et quando

  • xw rK'()L()(.i:s

    falabatur in Palito Mtrico, gustabant omncs repetirepilhrias textos que algunos de melhoribus ad gargalhatasarrancandas omnium circumstantium.

    Et si Virgilius nunquam fuit esquecitus, per quamrationem haviat ficare in penumbra rivalis suus?

    Bonae operae venire ad lucem debent; nisi heus !omne charnabunt popolum rudem brutamque nationem,gentem relem ac mofinam, sine gusto, sine elevationesentimentorum ac brii palpitatione aquella, quas resur-gire facit passatum, et cum illo endireitat futurum.

    Istius tenoris a portuguezibus prelis sahivere mul-tae, ut puta (ne spantets . . . adverbias est) Luziadae,Palitas Mtricas Palitas estenim opera superio omnibus elogiis, et originalis mui-tum ; cadanus qui eum possidet, guardat sicut thesou-rum galhofarum, almarium finarum coisarum, petisquei-ram celebrem in pandiga tionibus divertitis : Acade-mia principaliter, quia contat partitas risum mijiferumcausantes, quas in illo tempore habuerunt locum, mul-tamque olim fecerunt dare sortem pellutis et non pu-tantibus se pellutos, atque trazit ad memoriam praxesobservatas erga calaurios turpes novatosque pombinhos.

    Et rationem habent gustandi Paliti ; quia, sicutpost jantarem opiparum, ut puta casatorum bodam, inquo carnes peixemque, speciatim bacalhaum Vulgomata-fradesenforcalhantur in dentibus, usantur paliti,in quibus tantum abundat Coimbra nostra ad desaffron-tandos eosdem dentes, et non fazendum stercum por-cariamque in queixis ; ita in mdio stafadelarum, apor-rinhationumque vel colicarum propter aulas debet usariPalitas consolatorius ad rapaziatam divertendam, adrire faciendum in despregatas bandeiras, et esgravatan-dum tasdium.

    Ita in omnibus recommendatur Palitas ; omnes eumlegere debent, et ad latus sebentas conservare eum, per

  • PROLOGUS XV

    causam cujus faltae Academia de parte Vadit pondo an-tiquum costumen brincadeirarum ac passatemporum, etpauco ad paucum se desencaixat de celeberrimis pra-xibus, quag fuere olim gloria Studantorum Luzae Athe-nae.

    Valete.

    Illis, quibus placueri desembolsare tostones in pro-Veitum editoris comprando Palitam, multam salutem,eternas felicitates, divertitosque dies desejat.

    Idem. % \

    k

    ii

    i^

  • PARTE PRIMEIRA

    MACARllONEA LATINO-PORTUGUEZA

    I

  • CALOURIADOS

    ARGUMENTUMDescribitur jornata cujusdam Calouri venientis adCoimbram,

  • MACARRONEA ].ATI\(;-P)RTUGUEZA

    Quatuor & quartos mandavit ponerc chano

    ;

    Nam barriga sibi jantandi jarn dabat horas,Haud mora : contnuo descit de Vrtice machi

    ;

    Vizinham & vadens pauper Novatus ad umbram,Carregat pardo pandans alforgine costas.Chegat : & in fresca estirando corpora relva,Vincula desatat, gravdoque alforgine tiratToucinhi veteris postam, septemque boroas.Arrieirus adest mensas, alargansque goellas,Novatum ajudat socius

    ;paucisque minutis

    Totum toucinham, & totas mamavre boroas.Borracham intere puxantes ambo per unam,Saepe beberricant, crebras repetuntque salutes,Donec borracha escorropichata ficavit.Postquam exempta fames epulis, pansseque repleta2,

    In macho intentat rursum montare Novatus.^gre Arrieirus soffrens haec ausa Calouri,Crespus, & inchatus de pectore talia tirat

    :

    Nos quoque genss umus, & quoque caValgare sabemus;

    Irra ! super machum totum vult ire caminhum,Et qud nos totam pede palmilhemus arenam !Desat, & in macho permttat me ire pedaum.Haec ait : impurransque manu, deitavit abaixoNovatum, redeasque tomans, montare volebat.Surgit hic iratus, multa assanhatus & ira,Cumque Arrieiro enrestat, pergatque bofetem.Hoc Arrieirus picatur : cumque NovatoSese engalfinhans, probrum vingare volebat.Ecce untrinque ferox pendncia, lisque travatur:Fervebant coques, bofetataeque sonabant

    :

    Murri, & moquetes, plusquam bagaus, haviat.Non secus, ac quando duplex regateira brigatumConcurrunt, cantisque boquae escumando, gadelhasAgarrant, unhisque simul punhisque petuntur.Focinhum arranhant, mordent, rasgantque tricanas,

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Et totam praam ralhis, & gritibus enchent

    ;

    Sic cum Arrieiro travavit belia Novatus.Hic autem, aut casu, vel quod ligeirior esset,Omnibus in lutis semper de cima ficavit

    :

    Atque Arrieiri postquam cachaonibus oraEsmurrat, rdeas tomans, properansque caminhum.Se escarranchaVit pernasque metivit atalho,Illum in strada ne fors Arrieirus apanhet.

    Venit ad undantem, macho choutante, regatum,Esporasque chegans misero, saltare Volebat.lile recuando, relegensque errata retrorsum,Multaque perneans, ultra saltare reguinguat.Apertat machum esporis, urgetque chicoteNoVatus, multisque modis teimosus obrigatAd saltum ; at frustra aggreditur saltare misellus,Nam fracus, & magrus tentans saltare cahivitIn caput, heus heus ! Novato ficante debaixo.Ecce encambulhati sese erguere fadiguisPerneant ambo, donec post tmpora multa,Unda machum arredans, cum libertate NovatumDeixat, ut tanto sese scoare pericloPossit, & escapet sospes de morte macaca.Postquam molhatus tandem sahivit ab undis,Auferre plago frustra pertendit arenquem

    ;

    At vix espada potuit cortare garupas.Et tirare gravem mdido cum alforgine mallam.Haec dum succedit misero desgraa Calouro,Quidam Almocrevis chegat, qui forte Coimbram.Caminhans, ducit burram, cui longa senectus(Nam velhior, quam serpis, erat) pellaverat omnemCabellum. Ha2C asgre pede manquejabat utroque,Calabatque suam ad custam : espinhaus agudosCortabat fios almae cuicumque videnti.Ventris erat pro ventre locus : queixique debaixoSarrilh arrosi estabant, usuque safati.

  • 6 MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Utraque absciss cabea carebat orelha.Tota peonhifluis pellis cuberta masellisOssibus ptysicis jam jam furanda parecit.Ad penteandas quadrilia magnas perucasJure invejare possunt ; aut esse cabides,linde queat quivis dependurare capotem.

    Viventem hunc mortis debuxum erransve cadver,Ut sibi Coimbram aluguet, louraa precaturDestrum Almocrevem : qui se mal posse fateturBurram alugare tamen pedibus ne Vadat ad urbemNovatus, dicit, se alugaturum esse baratam.Multum agradescens tolus louraa favorem,Conchavare cupit quantum pro aluguelle pagabit.Circa ajustandum preum regateat uterque,Matreirus tamen Almocrevis, ludere tolosCallidus, encravat basbaquem, unhasque pregavitCachao, ajustans, quod pro aluguele NovatusCeVadae unum alqueirem. unamque moedamSolvat, & in ramis paguet, atque tavernisQuantum Almocrevis vinum barriga levasset.Ergo super burram montat Novatus, ilhargas

    Hinc inde esporis lesmae trancando misellae,Et repetens gritis nihl abalantibus : arre.lia esporarum faciens escarnia, ficat,Tanquam dura silex, aut stet Marpesia cautes.Tum emmandingatam imaginans esse NoVatus,Chorudam paio fecit canivete sovinam,Hacque picans lombo juxta quadrilia burram,Paragrafis andare viam facit usque Coimbram.

    Est deleitosis juxta hanc accommoda dandisPasseis vallis : veteres dixere Coselhas.Aut errore vias, vel quod venisset atalhoHac passat puxato cum Almocreve NovatusTempore, quo duo valentones, plebe vidente,In jogo bolas andabant jogando malhones.

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Vixque lobrigarunt venientem forte Calourum,Ex templo deixant jogum, enrestantque ligeiri,Atque algazarris illum investire comeant.Ille encordoans voluit voltare retrorsum;Nec tamen heu misere, burra embicante, podivit

    !

    Nec pedibus fugere illum deixavere chegantes.Caetera jam quoque spectadorum chusma rodans;Talia pasmanti louracas illudere certant.Et pernam erguentes ex una parte, NovatumDerruban, tirantque foras de fronte chapelum.Ille remordendo beium, rangendoque dentem,Golpificam cincto puxat talabarte farruscam

    ;

    Et coraonem ex tripis faciendo, decorumDespicare intentat. Tum ex rodeantibus unus.Cachao audacis validum lanando gadanhum,Agarransque copos espadas, talia fatur

    :

    Unde tibi venit fiducia tanta, papalve?Nosne tuae terrae imaginas esse rapazes?Aut tuo adhuc cuidas te nunc estare casale?Ad quid puxasti espadam, bolonie? nescisMe vesci espadis? espadam mitte bainha;Mitte ; tibi ipse alis in tali parte metibo.

    Farrombis louraa parum conterritus istis,Agarratorem Valido empurrone sacodit.Seque desenrolat bravus, quatorque tirandoPanasios, unum in quantum diabolus olhumEsfregat, totam chusmam abalare coegit.

    Espalhafatum postquam, tantasque proezasSe fecisse videt, bufans, postasque vomitansPescadae, ufano de pectore talia tirat

    :

    Quando louraam rursum rodeare, patifes,Tornatis ? quando rursum investire papalvum ?Me palum sperate, meo me estare casaleCernetis, picari : in quartos mea dextra, Velhaqui,Vos faciet: minimam & postam fecisset orelhae,

  • 8 MACARROXA LATIXO-PORTUGUEZA

    MarchaVissetis ni tarn ligeiriter omnes.Arrotans haec, Almocrevem chamat, ut alto

    Desat ab outeiro, quo se surraverat, illincVisurus bulham. {Ex longnquo namque palanqueCernere mallebat dare, quatn jogare taponas)llle chegat, burramque trahit; montatque NovatusBazofeando fero?

  • MACARRONEA LAtlNO-PORTUGUEZA 9

    Sic Almocrevis: tum sic louraa comeat:Ad ferrum si mitto manum, traoque capotem,Tot me vexantum pulhis, tot praga ralhantumMox se callabunt, & bicum nullus abribit;Et si non taceant, illis quebrabo focinhos

    :

    Chusma espantavit me nunquam plurima, papumNec mihi tota capax faciendi est ipsa Coimbra.Sic louraa : Almocrevis sic ore retrucat

    :

    Mercedis vestrae foras conheo ; sed istaGens casis stat tuta suis; & dicit adaixus,Gallum multa suo semper potuisse poleiro.His Almocrevis tandem Novatus avisisParuit : & faciens jam mercatoris orelhas,Escutat pulhas, tamquam non audiat illas.Sic Rozinantis domitor parebat aVisis,Quos famulus tu, Pansa, dabas, vel quando gigantumSub specie envestit turres, ventive moinhos

    :

    Vel quando accodit miseris, & prasbet ajudam;

    Aut encantamenta quebrans, tibi, Virgo Tobosi,Sacrata aventuras, bulharum & mille trophaea.Coimbram intravit, boccaque ficavit aberta

    Novatus, dum tectat videt, tantamque baetaVestitam preta gentem, cui longa cabeasCarapua cobrit, touticique ultima passans,Pendurata retro per costas andat abaixo.5algato bibitum jam chafarice cavallosFrater, luna, tuus chegat: rabumque dieiBeijabat noctis bocca; atque sahindo buraquis,Morcegui volitant, vacuumque per aera chiant.Quando Almocrevis ductu estalagine pousatNovatus. Vixque ajustatum aluguele pagavit,Cim algazarris hinc inde apupata rapazum,Matriculorum chegat endiabrata caterva.Et cum Calouro estalagine pousat edem.Adque ubi louraam bisparunt, protinus omnes

  • 10 MACARROXEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Fortunam louvare suam. Primo unus corumPacifice cnVcstit louraam : illumque salutatMore logrativo, & verbis cortejat amicis.Engolit louraa opium, adque anginhus iisdemComprimenta facit verbis : tum caetera turbaRodeat miserum; truxque cnvestida comeat.Principio quatuor mandat aparare sopapos,Et simul haud cessant miseri cuspire bigotes,Donec sella chegat lumbo imponenda rebeldi.

    Novatus cuidans se tunc estare Coselhis,Respingat mandata : sui dominusque focinhiSe facit ad bandam, nec vult aparare sopapos.Illi indignantes, quod sic louraa reguinguei,Multa reluctantem agarrant, & corpora sellEstirant : tum sella chegat, quam protinus anquisLouraag imponunt : illumque erguere parumperMandantes, brochant cilhas, fre3^umque CalouriEncaixant boquas : alter peitorale fivellaDestrus abotat: latam hic quadrilia circumAccingit retrancam : alius chairle superneConcertat : louraam omnes cavalescere cogunt.Jamque novum turba circum agarrante ginetem,(Namque escoucinhai) quidam saltavit in ancas,Marzellumqae chamat, pernisque aoitat ilhargas.Ille choramingans, gemitu (nam fraena vetabantFallare) exposcit Veniam, alcanatque petitam.Tum sese apat sessor, sellamque tiravit.Et freyum. Jam se confessat ad omnia promptum,Erguendo sursum digitum louraa trementem.Et casum carpindo suum, velut una criana,Per tristes ade barbas chorabat abaixo.Ut seixus, pedrasque ruae chorare fariat.Mcetorem veterani ejus, chorumque videntes,Omnia perdant, prseter mamare sopapos,Atque bateculos, grossamque pagare patentem.

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 11

    Post haec coena chegat ; veteranum tota catervaAccumbunt mensae, & mandant servire Novatum

    ;

    Nec deixant illum coenas provare migalham,Aut pingam chincare vinhi : Novatus olhandoStat, luzente culo, & cheiro tantummodo gozat.Amota mensa, varie jogatur; & omniIn jogo ficat semper louraa logratus.Et postquam innumeros huic pregavre calotes,Descalare botas mandant, deitantur & omnesIn camis : louraa tamen taboaliter illamJussu hotum passat noctem, compridior unquam,Qu sibi visa est nulla: & quas igualare podiatLamegui noctes : sed non cerraverat olhumIn tota. Et vix mane videt luzire buracum.Quando modorra alt veteranum membra ligabat,Sese escafdit, mallam cum alforgine portans,Inde ignota errat tol pasmatus in urbe,Donec, jam stella, cum qua bos moscat, EoSurgente bero, fortasse encontrat amicumPatricium, qucum quondam jogare pianumSueverat, postquam apertato cingit abrao,Poscit opem, breviter duros contando fracassos

    :

    Patricius casam offrecit; louraa favoremAceitat; seseque ait fome venire cahindo.Patricius queijum, panes & quatuor alvosApponit, quatuorque ingenti mole boroas

    ;

    Hoc esfoimatus totum louraa mamavit

    :

    Tantus venter erat, tanta aut jejunia ventris.Ventrem misria postquam tiravit iniqua,

    Colla cabeano cingit, vestitque batinam,Et capam: seseque traans calouritet, ivit,Patrcio scio, faciendum examen : & inde,Cum reprobaretur, tristis sahit, atque chorando.Tum ne vergonhas, & gaudipria passet,Patrcio ignorante, fugit, venditque batam

    ;

  • 12 MACARROXEA LATIXO-PORTUGUEZA

    ( Nam bola in totum jam stabit limpa dinheiro

    )

    Bestam inde alugat, ptrios repetitque regaos.Chegavit tandem ad casam ; & vix se de vrtice bestaeDescerat, occirrit mater, multisque carinhisDoctorem abraando suum, perguntat, an omnemPassasset ben jornatam

    ;jam & rstica turba

    Irmanm cum patre Venit, veniuntque Visinhi.lllumque abraant, perguntatque insimul idem.Ille Arriiri bulhas, & gesta CoselhisBella refert tantum, reliquos callando fracassos,Seque fuisse probatum estreito examine gabat.HaBC pater auscultat laBtus, queixoque cabidoSe babat pasmans, & natum rursus abraat.Mater frigit ovos ligeira, & tirat ab arcaToalham finam, guardanapumque lavatum,Et nunquam usatam faam, ex prataque colheremEt sternit mensam Doctori Semper & indeHoc tractamentum tenuit louraa, mamandoEt pavonatam, Doctoris nomina, donecPatricius chegat tandem suus ille Coimbra

    ;

    Qui reprobatum contavit venisse NoVatum,Jornat^ & totam seriem, praasque sacavit.Tum pater agnoscens nati enredum, atque trapaam

    Corripit arrochum, & Doctorem apanhando fechatu,Maavit miserum, desancavitque taponis,In vini donec possuit lenolibus illum.Et postquam hoc ab achaque videt tenuisse melhorasMandavit guardare cabras, atque ire tabam.

    "^

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 13

    II

    PARODIA EPICO-MACARRONICA

    Massadum toties dezazadum que taponisLouraam xow miserum, qui forte Reguenguis

    (Ut foret honra patrum) nostram partivit ad urbemCoimbram. Ille viagine in ista multa sofrivitOb Crecae inxati furiam, raivamque tremendamMondego antes, quam nostro mijare xegasset.Tantas molis erat ptrio lugare MariisDoctoris domini pavonadam exinde mamare.Nunc tu (seu vario mavis Pilhria vulgo

    :

    Vatibus aut nosoutris bella Thalia vocari)Fac nobis favium, talique infunde jocosumCalibrio stilum, risu mijentur ut omnes;Et dexa sedas, cerimonia absque nenhuma,Qua limphag carga memora impia clera CrecaeLourasam impulerit nostrum tot adire trabalhos.Cocaium appicies, Metrici authroremque Paliti(Cornibus in lunss quamquam sit, & unus, &^alter)Ad cantuiu positus, factos unoque xineio.Haud Eb3ra dista:i3, illa qna spreitat ad Austrum,

    Est una Alde, antiqnis xamata ReguengosPaiizans hic vitam sino gosto Creca tralicbat,

  • 14 MACARRONEA I.ATIXO-PORTUGUEZA

    Qui quondani a Vista patris, in barbis que MariaeVexatus fuerat nostro syntaxe Caloiro.Nec dum etiam irarum causae, furiae que cruelesExciderant animo: corasonem spera mordetUna afronta sibi, noster quam fecerat olim,Quando suam pertendebat louraa Mariam.

    His super accensus propriis botonibus inquit

    :

    Vexatum fas me tali ficare sovina,Tot que pati disfeitas? Ridendone manebitImprobus ille mei, & sofribo corde quieto !Quid dicet mundus ! dicet ratione meorumDegenerare patrum, injurias nam sofro tamanhasVilezam timor arguit, est que indignus avorumNobilium tantas qui mansus aturat afrontas.Fernandes potuit quondam masare RanhetamRediculariam ob quandam, Fernandes & ille:Ast ego, qui alde^ galus, fraterque Prioris,Hoc patiar! Quis ut ante mihi tirare xapeum,Doctorem dominum mrito que vocare queribit

    !

    Ah tripis faciamus cor, ne hoc forte catingai

    :

    Dezafiemus, & in vini lenolibus illumDexemus ; saibat mundus, nostra atque MariaOffensas tales mihi non pasare per altum.

    Talia banzanti dum corasone repizat

    ;

    Cimerio ecce cabeceans sgueiratus ab antroSomnus adest, bebadi obliquis cum passibus erransSecum perdidus semper, secumque cahindo.Pacificam testam cingebant undique ramiSomniferae dormideirae, manibus que trahebatPesarum virgam Letheo rore molhadam.Sic andans (aut rexa velha, aut fosset acazo,Enredos nolo) cum Creca topat, & illiModorram pegat, & manet encostadus ad illum.Est rizu, ut feriunt alternis pectora barbis,Utque velut mutuus spechis unus sustinet altruni.

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 15

    Tali in postura illos Morpheus axat, & inquit

    :

    O pater, io, mansisti, non servis ad ensem :O pater . . . at cum illum non acordare pudeset

    ;

    Incipit (ut trachinas erat) fazere suarum.Se Crecae encaxat casquis, banzantis & iramAtisans animi, factas afeat afrontas.Post quam illum braza acezum dexavit ut una,Antigui condiscipuli (quem ex pele diabiEsse conheciat, factum ad quodcumque paratum.)Figuram vestit, qualem propriam esse driant:Torvus erat cara, lansabant lumina xamas

    ;

    Dextra xicote gravis, Lourae canhota cabellosPrendebat miseri : Inganadus imagine CrecaGaudia quanta tevit, quantos in corde pulinhos !Jam condiscipulum abrasare, & multa querentemDizere, ecce fugit cum somno Morpheus una.Ille per escuram cazam tunc brachia lansansAlmario quodam topat, enganoque cahivit

    :

    At julgans aliquid somnos veritatis habereAlbardat jumentam, atque escanxadus in illaSovina picans Ebora se pregat in urbe.Tum condiscpulo falat turbatus amigoHas tristi lansans gemitu de pectore quexas

    :

    O tu, qui semper nostrorum clase fuistiPrimus amicorum, qui sunt ex cordis adentro;Et mecum palmatrias, mandante magistro,Heus ! bene puxados leVasti soepe bolinhos

    :

    Tu potuisti mecum, qui sofrere trabalhosTam grandes tristi donec parare cadya

    :

    Casibus in quibus ipse fidem in me semper havcstisGratus amicitias tantcE hunc concede favorem.Faetida prognies, Coimbram fertur ad urbem,Quam trago de ponta (causa est historia longa.)Huic (siquas tibi ad huc tam grandis restat amiguLcmbratio, nec te memoria displicet ista)

  • 16 MACARRONEA LATINO-PORTUG^JEZA

    Talem investidam prega, ut saletur in urbe.Cui tornat condiscipuus; bene sabis amigue,Qualis amicitia, & jualis sit nostra voJuntasVaite descansadus, te fadiga nec istaMortificet, vingana mea de parte ficabit.Hoec ubi dieta dedit veterannos buscat amigos,Et contat cazum, tanquam empenhadus in illo.Haec ubi percipiunt illi fazere galhofamIncipiunt magnam, atque batidis erguere palmisTam grandem barafundam, algazarranque tamanhamUt totus mundus gritis se vintat aba?

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 17

    Jam Valida Alpurni talha, altaque fortis OritisSorvibus ivitiu cedunt, humilhantur & ipsis

    ;

    Sed victoria dictorum non contigit uli

    ;

    Victores, victique cadun, heus ! pro dolor, una,Jam Gaurus, positis oculis borraxus in alvoVinhacae vomians rivos cadit, & premit imamEstiradus humum, vomitumque suum ore momordet.At Silenus, adhuc vino non fartus amato,Pronus adest tina, qua, plus debrusadus at aequo,Volvitur in caput, & musto batizat arenquem.Irrisit pasu hoc viso cagalumis Olimpi,Sustinuit que gradus, cum jam Lourasa caminhumFedore enxendo, nostram partiat ad urbem.

    Vix conspectu Sancti Antonii ille xegabatAlmocreve suo tantum comitatus Alexo,Ecce illi sahit encontro (nam stabat avizo)Blazius, offensi Crecae veterannus amigus,Ed matreirus ait, sous quo pergis, amigue !Matriculam, si itis quoque para l ibimus omnesRespondet Lourasa : manus tunc juntat uterque.Post veterannorum turbas cum corpore torto,Manganti falat multum repetindo palavrasDoctoris domini, mexendoque Voc cabeamInterea unus piscat olhos, os torquet, & alterLourasas furtim : hic mangat, scarneat & ille.Mi domine, ha muito stradas has (Blazius inquitDisimulans) cursas! Quo sub reitore viestis?Ille diu calat, paium que in face retratat

    ;

    Tunc omnes sbito gritant illum esse novatum.Quid faciat nescit pobris ; tunc Blazius illiInquit rindose, lansa corasone timoremMe duce eris lourasarum nosfora, nec ullus(Non est bazofia) estrada encontrabitur ista

    ;

    AtreVat nostros qui se investire novatos

    ;

    Namque sciunt bene crismati jam quomodo queimem.

  • 18 MACARROXEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Omne manuin, & si ad farruscam meto ire poeira.Dixit & ut raius descens nubibus altisEstradam tomat esquerdam seguidus ab omniPatrulha, & ptio, instanti se pregat in unoSam Benti : freiras comprimentare noVatumTunc mandant, costumado cessante barulho.Porca rabum hic vero torquet, namque ille reguingatCrespus, & inxatus : fria cui Blazius inquitIsta retrocidi puncta comitata xicoti

    :

    Tanta ne te tenuit fiducia, vile caloure,Nostra reguingares jussa ut fazere ligeirus !Tune tuas julgas terre nos esse criansas ?Irra : pacior est mundo vergonha novati

    !

    Perditus est mundus : nostrum zombare presumisIpsa cum cara? est mihi quod faltabat ainda.Fac, quod mandamus, ni vis levare xicoteAltra vice meo, & coiro te jungere roupam.

    At levare suam jungans basbaquis avante,Dextram ad farruscam mitens, deixansque cahireEx humeris capam audaci haec depectore tirat

    :

    Arre : suo det patre : manus fortase presumit,Vontademque bonam facile tam ponere nobis?Nos, alii veluti lourae, credit esse babaos

    !

    Li credit hoc enganatur, sibi namque timoremNec tenho, nec multa metum me xusma metivit.

    Pobris ad huc bene non hcEC acabarat. in illumCum patrulha ruit, stridentibus undique punctisPer costas vergalhorum, aehera gritibus cxcens.Haud aliter, quam m.asiferans patrulha rapazumIn trevis (Fia cum fuit apagata Maria)Masibus alternis taboada batere comesat.Ad sonitum Veteranorum Osea serra tremivit,Ut varse virides, pernasque per inter abaxoMijavit ; limphasque recuavere xaramae,Atque frio mansinho murmuravere timore.

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 19

    Quis bulham illius tardis, quis verbera fandoExplicet, aut poterit lacrimis equare taponas?Jam vocs repetunt, Vergalhadasque sonantesLourasae fundunt Veteres pro rege VocantiTam debili acentu, ut pedras xorare fariat.Non tantas Rocinantis, quem tu Panxe seguias,Magnanimus domitor (quando aventura molini,Aut aliae mundo, quas jam buscaverat errans,Masarunt) pancadas, pobris ut iste mamavit.Insequitur clamorque virum, stridorque xicotumAd bulham donec veniunt, miscentur & illisFreirarum confessores hoec verba sacantsPerturbara sono sbio de pectore rijo :Quis furor, domini, aut quE Vs loucura cabeam"Indiabrada capit ! Rixae non bastat ainda !Tanta fames belli ! ah tam grandem sistite bulham.Gloria nulla hunc est vobis massare pobrinhum;Sed deshonra viris miseros Vexare subactos.Metase pax mdio, toti & sint cordis amiguiJornada usque cabum tantae. Has ubi xusma palavrasAudivit, pobrem dexat, tiransque xaposTota silet, procul illorumque ex ore pependet.Ac Veluti Roroi quando, inxatusve Ranheta

    (Masnia justa) ingens sequitur quos turba rapazum,Grandibus incipiunt fundis jogare pedradas.Pene caput fundas jam terque quaterque rodeant.Et Sonitu atirant pedras, puxantque navalhas;Oh Deus acudat nobis, namque hrrida fundisSaxa volant, unis, aliisque quebrando cabesam^er campos unaque breca vait omne poeira :Tum si quem fortase virum, xeirare ministro,Conspexere, parant, scutaque ouvidibus adstant,Taliter, ut xz, nec buz parte oisatur in ulla.

    Extemplo misero solvuntur membra calouroPro tantis Virgalhadis jam nigra mamatis,

    I

  • 20 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Et Coelum gemitu profundo lumina tendcns,(Lumina namque manus stabant sine robore roxag)Haec inquit lacrimans: maldita sit hora, cabeaQua talis minha se parvoise metivit.Infelix o semper ergo, semperque beati,Contigit quibijs ante materna ficare mamandoOra nuces, queijum, butiri, meh"sque boroas.Ns ptria longe miseri aturabimus istos...Sed ne ousant profert submissa voc marotos,Ns... sed talia jactanti ille mitere ferrumVagina (manu adhuc ferrum nam forte tenebat)Continuo mandant veteres, patribusque relictis,E ptio marxant, iter inceptumque sequunturRectius illac, qua nostram encaminhat ad urbem.

    Interea mdio nostra Lourasa tremendaeIt xusmas veterum heu tristi de pectore tirans,Ac veluti enterrum vita, qui conspicit illeIt quando forcam absque auferre, aut ponere quidquam.Verum ita dum pergit miser, alta h^c mente revolvitNunquit fas mihi erit tantos sofrere lograsos,Totque xicotadas ac xuxam ferre caladam !Aut potius ta duro desistire comeso !Prosequat anno Viam, ptria an tornabor in ora !Quid faciam miser ! ah sofrimentum reflat habere

    :

    Culpa mea est; stabam ptrio lugare quietus?Ergo his mandavit me quis metere debuxis

    !

    Una nunc perna super outra stare podiam,Et dexo requiem, queroque venire CoimbramEst bene factum ergo, hoc ut me sucedat, aselusQuippe fui, alterius damnis non credulus unquam,Talia xoraminganti dum corde reVolVit,Blazius iili inquit: prpria instituta supponhoTe nescire, aut quae sint observnda calouro:Altra ergo nostro ne forte mamare catingatVice xicote, hsec paucis nunc adverte palavris

    :

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 21

    Imprimis veterum debes vontadibus ergoTransformari adeo, exequi ut illis jussa nenhumaSeu verbis, opere, aut pensamento ipse reguingues,Et preas dectis, veluti juramenta cabresto.Sisque tuis verbis comedidus, nanque resultantOb taramelam dare multi saepe bofetes.Descalsare botas nec nocte scapetur iisdem,Uno aut in terra stribum pegare joelhoDum montant maxos, levantarique saudisQuando bibunt, dum sint factas veteranibus outris.Nec fas, procurantibus, est passare per altumEsse suum submise novatum dicere nomen.Deficiunt alias, quse tempore cognita sient.Ille serumbaticus Verba haBC escutat attente,Nil dicens, beisum at mordens, iterumque romordensPro hstia it in mdio jurans non esse sacrata,Esse pagaturos sibi eos haec omnia furtim.

    Huic postquam passata pobri almocrevis ad illumXegat (malitia retro, aut qui forte ficarat)Bufando, & labiam si pegat forte vivendo,Qua desejadum possit xupare trocidam,(Namque erat muito strada versadus in illa

    Et similes pregare petas, & dicere lendas)Dicens; si travata feret pendentia mecum.Nscio quid facerem : zombaturum esse nenhunumCredo equidem, unum instans mihi nec parare diante.Sique duas pedras caperem, una iat omne poeira.Crede bonam mecum acturos non esse farinham;Et fateor, subiit mihi quod mustarda narizes,Conspexi quando, vestra mercede, tamanhasPer regem, descabidas, gritante xicotum,Ut fui ad ipse unam, adque duas fazendo mearum.Sed mercs per vestra meam tantumodo contamDespiquem dexet, ducti si sorte per idemAvezum roupam venerint sibi jungere coiro,

  • 22 :\ArARRO\EA LATIXO-PORTUGUEZA

    Tunc illos lin^uain aspiciet metcre rabinho,Atque nietu pernas mijare per inter abaxo.Quo mitunt ben^ se noscunt, nam quomodo quimemHac ipsa docuit prpria experientia strada.Sic tales petas, alias similesque patranhasUt qui non obraturus erat pobri ille metiat: [tesNamque erat Hispani, ut qu operu. plus voeis haben-Qui nec erat capaz moscam, aut offendere pulgam:Pauper basbaquis lendis confissus in hisceFinezas nescit tam grandes quomodo paguet,Supponens quamquam semper narizibus andetRedere, quod debet tali non posse favori.Almocrevis ubi istas engolire patranhasSentivit Louram leriis cum talibus illumAgreditur, lanam donec largare coegit,

    Sed jam spinhaso nox pespegata diei,Ac veluti sfrangalhadus rabuleva sahiat;Jamque avium nocturnarum pars ^there xiant,Pars templis gemitu volitando ulampada xpant:Cum Rayolos intrant, dives terra tapetum.Fortuito pederneira stribadus in altaXiabat moxus, quem leVa coruja seguiatAltra parte sedens excelsa in turre gemendo,Triste malum Lourae (si mens non leva fuiset)Atque hicmem ligni agoirando infestus Orion.Jamque propinquabant portas stalaginis anxas,

    Cum Louram illorum maxis tratare ligeirum,Jam ex rexa mandant Velho miserum: at memor illeAlmocrevis dictorum increspadus orelhas.Per dictum veluti, qui non estabat, abanat.Haec ubi percipiunt, veluti furioza BacantumXusma, illi incedunt veteres horrenda minantesVerbera, sed cum almocrevem Lourasa videretMercantis facere ouvidum altrum tomat acordumEt prendens bestas, vergalhi toque livratur. .

    1

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 23

    Jam desejate Caanse ?^egaverat hora,Qua ventris tirare famem patrulha queriat:Est risLi, ut veniunt omnes hinc, inde hgeiri,Utque manus lavant agoas deitante novato.Sed prius, tu Bache pater, quam Caetera venhant,La^tus ades mensas frasco empinadus in unoMunera, laetitiamque tuam infundendo patrulhae.Jamque javat placare famem omni lege carentem,Et mille esgotare copos, iterumque replere,Fit strondus tectis, cazamque alaridibus enxentConfuzis. Pauper Lourasa at Tantalus adstatAspiciens oculis epulas, & fronte comendo.Sed postquam misero a veteranis copia mensaeXegandi confessa fuit, sbito erripit unumIngentem panem, assati & tria crura coelhi,Omne & olhum esfregat inquantum diabulus unum;Intregat pansae; ventris pro ventre lugarisNamque erat iHi, & pro gana bicuda sovina:Palmarem pauper linguam sfoimadus habebat,Et vacui horrorem illius barriga negabat. [tenhoJamque iterum, atque iterum repetit... sed quippe de-Tam grandes contando proezas ! Omnia trancat.Et plus trancarat, siquod trancaret, haberet;Namque erat illorum, qui plusquam sarna comiant,Plus cupiens, quo plura cavum mandabat in alvum.Jamque cabum mensae dederant, quas limpa ficavit,Lazera plus mea quam semper stat bolsa dinheiro,Nil vni, quo pobris adhuc xincaverat usque,Quamquam oculis punhi semper stivesset in illo,Quem verbis furtim his lourasa precatur amicis:Nate Jovis coxa, abelhis mihi dulcior Hiblae,Papillisque mis, ut noscis amantior ipse;Liber adhuc miseris, si gostas esse vocatus,Parce tuum hunc devotum exinde mamare taponas;Meque tuo sine laetificanti numine goze:

  • 24 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Seis pater bene, quam suplex tua templa frcquenterAgrediar, quotiesque nieo te Ventre recebam.Annuit extremis Bachus, numenque faventemMonstravit frasco undens se tegmine mensae.Tunc illi positis oculis pietatis in iLloDeponunt te imam, illi xeirandumque dedere.Ilie ambis manibus lepidus tunc pocula tomansImponit bocae, acta de more saluta;Jamque celer, sofregusque copum esgotare parabat,Cum veterum unus adest, qui facto tempore, fundumImpurrat rijo; Vinum tunc saltat in altum,Et faces, culos, bocam, barbam, atque narizesAgreditur: fauces at pobri taliter enxit,Ut vinum, & ranhum ventis lansare coegit:Inter aquam pauper bentam, Crucemque solusisEsse videbatur multis, & denique vinoPermanet, ut pintus factus risibile 'vissu.Tunc omnes sbito escangalhant pectora rizu,Per pernas, & lastitia mijantur abaxo.Jam veterum xusma, estrada cum faesa viesset,

    Corpora pertendit plcido componere somno.Sed veteranus aduc suplicaelembradus amigui,Ingentem meditatur in ipsa nocte lograsum,Quo pobris fiquet, ut semper, lourasa peori.s.Sic factum, xamat scios, & contat idas:AproVant illi, oportunaque tmpora factoEscolhent, pauper cum jam lourasa caminhoCansadus, cama zorrus dormiat, ut unus.Tunc pedibus lanae agrediuntur eum, atque canellasFroxepea travant, camae tirantque cobertamMansinho, tira aquae & super ilum pocula lansant.Nox erat illarum, botis quibus Auster, & EurusSerrarum assobiant, oppostusque DecembroIncrepat October, cur nondum velha peneirat.Acordat torrente pobris, nudusque repertus

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 25

    Ut peperit meter, camam axans absque cubertaOra ficat patula, lucem nullamque videndoAtonitus scutat, tugire, mugire nec ouvit

    :

    Omnia nocte silent ; telhas tunc lumina lansans.Buscat attente gretam forte si respicit ullam,Qua super illius lombos tunc limpha cahiset

    :

    Respicit ad nadam; manibus tunc buscat utramqueIlhargam camas, encontrat si fort cubertam

    :

    Quaque manus deitat nil praepter at invenit undam.Pasmatur, cuidans bruxa hoc quod fecerat ulla :Terque, quaterqye-metum scios xamare querenti,Terque, quaterque-metu hassivit tunc lingua palatoTunc enrisantur crines; sine sanguine corpusOmne ficat lourse, gelidusque per intima curritOssa tremor, todosque uno instanti ocupat artus:Mijatur pobris, dubiusque metu est, fiquet, an non

    :

    Una parte metus profiibet, frius incitat outra

    ;

    Scilam inter visus miser, & lourasa Caribdim.Sic quandoque stetit, rijo sed frigus apertansErguitur ingenti batendo frigore dentesInfelix, Sociosque vocat, sed gritibus illiOuvidos faciunt mercantis :. Hylam ille vocabat.Jamque miser roupam cocans buscare parabat,Jamque pedem apartabat ab uno nescius outrum,Aretantur cordee, absque vigore ficando canelae :Jam cadit, heus, heus de pernisque ficavit acima.Et xanum bejans, varrunt pavimentanarizes.Oh quoties, quoties erguere conatus arenquem.Et toties, toties cabea venit abaxo :Cumque levantari xano non ille pudessetEsforsis tantis, Validis tamque ante provatis,Assentat rem de pedra, & cale esse diabiAlguni, & pvido arrancans de pectore vocemHis male formatis verbis prorrumpit, & inquitOh virgo Ajudaet huic pobri succurri novao

  • 26 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Promitto tibi ego pedibus fazere novenamDescalsis, fuerim quando lugare paternoIncolumis, magis at stringuntur fune canelas:Benzitur, axandoque narizes forte molhadosDesmayatur, homoqiie ficat stiradus ut unumAtunum. Illi autem jam non supprimere rizumPlus validi spojantur prae gosto atque galhofaVix erat illorum, qui non vontade rideret.Jamque vident miserum trazida luce novatum

    Stiradum xano: veteranorum horruit istoAspectu xusma, ilhargamque ficavit ad unam^Cum alminha cuidans vita quod jam esset in outra,Tum sbito limpham trazent, caraque lavataPrincipio esbugalhat olhos, revocataque tornatOfficio alma suo veteri. Impossuere lograsoTunc illi finem, cama deitantur

  • III

    LAGARTIADOS

    f/Ieia hora de recreao, passada na easa do pio com os

    adherentes da tolina, offereeida enxertada em maearro-

    nieo, a todo o eseholar veterano da Universidade de Coim-

    bra para divertir os patuscos et mitigandum furorem.adversas confluentem Louracismum.

    PROLOGO DO AUCTOR

    Amigo Veterano : estando j com o p no estribopara partir-me a Calpo, para o que me havia enviadoo Pgazo meu amo Apollo, para ir receber n'aquelle

    sitio, onde se acliava com toda a sua Corte, as ultimashonrarias de Faceto, me pulsou, ao mesmo tempo quehia batendo o coxim para montar o ginete, que partindopara onde nunca havia de chegar, te privava da noticiado presente successo, e do allivio, que com elle podiasdar a esse corao afflicto com as recursantes memo-rias da tua doce Ptria : pelo que, cortando por mimpara te servir, me deixei ficar com o p no estribo ; eaqui mesmo declinado sobre a cella (porque eu fao

  • 28 MACARROXEA LATINO-PORTUGUEZA

    isto como quem vae de caminho) te deixarei este de-sencaixo n'este lepidissimo metro, por conhecer, queera o que mais te irritava os espiritos joviaes. O cavallon'este particular me serviu de muito; porque ao somdas pancadas que elle dava com os ps, ajustava euas que havia de dar aos versos; mostrando logo sercaVallo que comia herva do Parnaso ; e que no ser-vio dos Poetas passava a vida. Agora se me per-guntas, quem era Juiz n'esse tempo, adverte, queperguntar isso a Poetas, he perguntar por Pilatos naRedinha. Bem sabes que o Mestre da nossa facul-dade, o grande Flacco, nos d junto com os Pin-tores, liberdade de phantasia : Pictoribus, atque Poetisquaelibet audendi semper fuit aequa potestas : cala-te,vae comprando, que n'esta carestia de volantes tens jque mandar aos amigos por penhor da tua lembrana.Ainda te no dei a razo do titulo, quando isso deviaser o primeiro admonendo; mas isto mesmo he achaquede Poeta, o ser esquecido : releva. Pareceu-me o pre-fixal-o assim na testa d'esta obra, por julgar ser este otempo, que tu gastarias com ella : No porque os ver-sos levem tanto; mas porque um bom, que aqui dizes

    :

    hum nem por isso, que pede o amigo ; huma unhadaque pregas n'esta folha; uma rizada que ds na se-guinte, te viro a levar, e a gastar (e praza a Deus,que nunca peior tu o gastes) a sobredita Meia Hora.Adverte porm segunda vez, que se te rires custadas minhas asneiras, que eu m.e hei de ficar rindo custa da tua bolsa.

    Vale ( fruere.

  • GORGEOS A SOLAS

    ARGUMENTUM

    Uter in lagartum Quinteiro quodam conversus, ad espan-tandum latrones sua quinta : deinde populi timor pa-

    nieus, & montaria in Biehum facta, deseribuntur.

    Est quadam in terra Vallis celeberrima ructis,Manfrendam veteres, Zymbram dixre minores

    ;

    Statio galhfis, sitius laudatus ad usumPassii, Sancti haud longe branqiiejat AlexiErmida, accurrit festis ubi longa diebusTurba Mariarum, Mocetnumque catervae,Seznum causa, factas cumprire promessas.Post rezam, & voltas, quas circum quisque CapellamAut pede descalo reddit, flexisve joelhis,Descanant relva, magn^ carValhis ad umbram,Tunc Fradm lepidae magno desdenhe CaequaeTocantur, sequitur totis cantiga requebris,Et cum puxato sahit rufione MariaIn mdium, bailemque traant sine lege mudanas.Mox in Desertam ajustatis vocibus omnesDeschiunt pausa interea, tocante machinho:Rachadum hic azit baixum, it Mrio per altum,In medo plures; alius falsete theorgamAffinat : montes nn cum valle retumbant.

  • 30 MACARROXEA LATTNO-PORTUGUEZA

    Est descascati pertum hic celebrata VillonisQuinta, potens figuis, multoque potentior uvis

    :

    Illam formoso cingunt cordone latadae,Unde suam tirat vini trabalhine pipamVillanus : media surgit Pecegueirus in hortaExcellens, grato semper Gilmende carregans.Hic etiam, at constans vall, & nihil amplius, un,Ad fontem Villo fazit meloale, quod illeOmnibus amnhat, nullis at chincat in annis

    :

    Namque romariae frutae gens dada rapinaeNocte melancias saccat, levatque melonesCheirantes; dbios deixat, parvo ore, calatos.Callantur noctu, sedi mane silentia rumpunt.Cum melole voant figui, mendisque pecegui,Atque uvae : in totumque ficat Villanus ad upam.Ille tamen, mane quando hasc estraga videbat,Attonitus. forasque sui ficabat ad unamCom bocca bandam : tantum inde gritabit ut ipsumCahire ex summo coelum pareciat abaixo :Jam miserum se$e atque maio nascisse sub astroDicit jam desgraatum; nullamque gozasseVenturam, talem postquam compraverit hortam

    :

    Illius & dominum nec se jam posse chamari,Cum totidem contet domins, quot in orbe piratae.inde ferox multis solito de more Romeiros,Insequitur pragis: quarum meninisse cabellosArripiare facit, costasque metere sub intra.Namque malas passare ilios per pectora balas

    ;

    Morte premi supra, pernas & habere quebratasInclamat; raio eriam descendere Ca^lo,Qui mdio partant illos, faciantque pedacisExorat; quantoque tenet rogat ipse talento.At quod plus mentem agoniat, tomt ore diablosSexcentos, omnesque jubet valre Romeiris.

    Sic Valles, montesque Villo atroare solebat

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 31

    Gritibus, & raucis implere alaridibus astra. 'At cum ralhando nihil profecisse videret,Deixat se ralhis, inagnamque armare tramoiamIntentat, qua posse monum pregare piratisJulgat, & ex omni Quitam defendere roubo.Ergo operi metit ille manus, utremque caladus

    ]

    Praeparat ingentem, maior quo tempore nulloj

    Servio andavit Bacchi, aut intrare tabernas '

    Lameci visus, Duriasve natare per undas.Boccam iili, beiosque facit, linguamque tremendam 'Infigit: beios moris, almagrine inguamAvivat; reliquum supra de verdine corpus Pintat; amarello graviter ficante debaixo.

    j

    Senos inde liger bravorum ex semine gatos iAjuntat, rabidosque metit Serpentis in alvo.Ast ubi se vidit Bacchi gens Gatea tecto

    |

    Fechadam, nec posse foras sahire, fateixisUn omnes odrinam intentant abrumpere molem.Fervet opus, strepituque cavus sonat uter unharum.At cum longa sibi nihil rapadeira valeret,

    j

    Horrendijm meant; raiva tunc inde viranturj

    Alter in alterutrum: fervet dentata focinhis,j

    Unharum & regnat ferrotoda; mio lZinit assobilus, primum haec ad praelia signum.Brigantum interea pulsu Aventesma moveturPer chamum, & tota incessu fera Bicha parecit. iJamque Bicharoqui per cunctas tristis adegas,

    '

    Per que ruas, beccosque volat, pracamque vagatur.Fama loci: ficant ullo sine sanguine Cives;In rabioque medus Cameram metidus obrigatEntradas Populi firmis guardare Vigiis;Et tandem in tecto quemquam sub claVe fechari.Non secus, ac quando collo se matris agachatMeninus, rostumque saia se cobrit in omnem,Cum subit intmidant illi advcntare paponem,

  • 32 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Qui pernis solet inteiras mamare crianas.Fama novis mentiris crescit: & unus a longeHorrendos Cobrae sibilos audisse segurat:Alter & ex perto immanem observasse LagartumPer cristas jurat galli, nabique fatiam.Augetur medus: crescunt sine fine fagulhas;Nullaque de tantis chano contempla cahivit.Hos inter motus, quamquam tranctus, in aede

    Dux etiam adstabat, se se tamen ille comiatRaiva, qerque tuum saltabat, Gallia, regem,Irascens, tantis non esse ex ffibus unum,Qui foret, & talem auderet matare Lagartum,Utque brisus erat guerris andarat & ipsePrasteris. praam sernper passando valentis,Jure suum metuens mingari posse decorum,Continuo jubet Alferi conjungere tropasOrdinis. ut guerras in tono fera Bicha petatur.Paruit: incipiuntque omnes decurrere casisIn praam; campo quales sahire gallinhae.Quas prius in tectum gavionis compulit horror,Saspe solent ullam si quando gallus achavitMinhocam festamque facit; tunc occyus illaeDant se se intrpidas, nullo jam mdine. campo,Et galli tirant bichum erocitantis ab ore.Haud secus a tectis uriosus quisque sahivit,Arma trahens, quas prima sibi fortuna paravit:Iste cachaporram; tecti decus, ille traziatHorribilem, & nigra fuscum ferrugine dardum;Hic roadour armatus currebat adunca;Ille Varapalo; espingarda nobilis herosCarregat; dominum catulus de semine fileeInsequitur: gravidis multi veniere machadis;Ferruneas alii ad cintam trouxre tarascas,Pistolas altri, bacamartaque fortia; picasCastera ^ens affert: valido terrore matorum

  • MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA 33

    Cingitur Alferus, formosamque insuper ardensVibrat alabardam: clavinam Ductor ad hombrum,Et pistolarum cintum gestabat onustum.Jamque omnis conjuncta foro Ordenana strepebat

    Armorum sonitu, sed adhuc coraona pavebantCum Bichas medo : versus tunc Ductor ad illos,Escarro in primis multum sapiente dinheirumPerstrepitans, cunctos forma sic fallat in ista:Usque adeo in vestris patietis vivere barbis,Nostrosque, Cives, errare impune per agrosMostrum istud, cunctis monstrum fatale searis,Inque dies nostris minitans mala grandia natis?Vis ubi vestra jacet? fugit qu brius? honorisO ! sit quisqui sui, & tecti lembratus : amantesOccurrant sociae : & quas non passabimus indeAfrontas, quas nobis non zacria dicentVel plateag pueri, spatio meditemus oportet.O Cives, istam si non levamus avanteEmprezam, Villamque hodie haud intramus ovantesDe Bicha, abscissam trazendo adiante cabeamFinierat: factis cunctis maiora promettunt

    :

    Atque pareciant totum jantasse furentemAlciden, quando armatus cachaporrine CacumInvasit, Lerneive lacus amanhaverit Anguem.Jamque adeo exierant praa longo ordine tropae,

    Et plateam buscant, Vallem quse guiat in ipsam.DuK inter primos macho montatus, & indeIn burra Alferus, castri calonibus ibant.Prsetereunt: crescitque Lagarti in matribus horror :Vota novo dobrant medo, grandesque romagesPromittunt, Veniant salvi si sorte mariti.Ergo ubi chegarunt sitium, quo Bicha jaziat,Ad largum mandat Ductor disponere gentem,Et clausae cunctos formam servare coronas

    :

    Mox & paulatim se se venire chegaiites,

  • 34 ' MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Batendo matum, tergo ne Bicha ficasset.Jam balas tirum distabat quisquc, miarcCim coepere intus medonho murmure gati,Et Bicha excieri, veluti arremetere quizesset.Hic machus spantare Ducis, recuareque coepit

    :

    Esporis illum, & vergasta sessor apertat

    :

    Ille sed esporas, vergalhum & zombat agrestem,Jam se se in claras attollit partibus auras,Jam rpidos torquet trazeira parte pinotes.Huc nunc, atque illuc, dextra, levaque moveturndomitus, donec furtando corpora volta.Heus ! heus ! in- media Cavalleirum extendit arena.

    Diffugiunt cuncti : Alferus se metit atalhoCum burra; reliqui ad populos, freixosq. treparunt.Dispersa qualis mingantum turba ratorum,Si male guardadum frs invenre presuntum,Gens sumus hic, dicunt : at si tunc gatus ab intus,Abalant, metitque suo se quisque buraco.Nec non lapsu postquam surrexit iniquoDuctor, oliveiram, quanquam vagre, subivit.Hinc & ubi Vidt scios, sub arbore quemqueEncarapitarum, tot bradabat in illoTalento, outeiro veluti qui fallat ab alto.O' Cives, qu3S vos animum loucura tomavit?Quis medus iste necis? mortem ne scapare per altumCuidatis, totam veluti super arbore vitamQuisque foret passaturus? descendite, quocum,Ni ferro, salvanda salus? descendite; dicetQuid gens, cum scierit Vestris in finibus unamArmatos Bicham vosmet fugisse? decoramSic patrise, vestrum-& sic oestimatis honorem?O pudor, brius, viresque ubi statis ! abaixoQui primus fnerit, certam tenet iste canadam :Qui prior in Bicham se se lanaverit, ipsiAd biscam vini pagabit Camera centum

  • MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA 35

    Almudes, Patremqtie bonum bona Filha sequetur.Dixerat: ad vinique omnis comrnota promessas

    Turba, tuo saltat cum nirmine, Bacche,In terram (quid non mortalia pecora cogis,Bacche Deus? morem fazis tu spernere, inagnumLagartum & fazis pulga parecre minorem)Invadunt: ultraque omnes affouior unusPassando, carae bacamartem metit, & octoEnfiat dexter Bichas per pectora balas.Inclamant socii; cunctisque nova alma repenteNascivit; longeque alii successine ficant.Pranchadas, & tiri, cachaporradasquc sonabantIn corio : at gati, aut quia nam sit)i robur aprtusAddidit, aut quia multiplici jam Vulnere rotusUter erat, foras sahiunt, tetrumque miantes,Foguetes tanquam, Vallis per aperta fugiant.Pasmarunt monstro cuncti, moestique ficarunt.Olhando alter in alterutrum; tramia donecCognita, totaque Quinteira armadilha se soube.Hunc jubet in vinclis modo Dux adducier; inderrugans nasum, arregalandoque lumina, bravusEnrestat msero, Velut comre quizesset.At frusta: unde tibi fiducia tanta, Vilhaque,Ut ptrias auderes ist turbare socgumArenga, & nosmet cunctos implere pavore?

    Hasc Ductor: Villo contra sic ore retrucat :Nom ne meam furtis quintam guardare licebit?Unde mihi oficium venit trabalnare piratis?Caspite ! bolotam quisquis quizerit, atrepet.Hic magis in clera, flammas lanantibus olhis,Villanum contra se Dux accendit, & inquit

    :

    O Patifane, levet talem diabolus hortam,Aut qnintam. tantas nobs qnae pectora curasMettivit. Cuidas me jam obliviscere qudaii,Et simul in costis jam non scntire dolorem ?

  • 36 MACARROXEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Arrc-lapas ! nolis tu, nolis, nolis abaixoHanc tibi per boccam ad rabum usque metre clavinam?Ista modo passet: sed si tibi contigit altra,Non in pelle tua vellem tum jzere; namqueOmnia per junctum courus solvet tuus; ito.Et mandans iilum, in tergis otque clavinaPregavit; veluti arrependimenta subissentDe non matando, aut pedibus cum fuste ponendo.Ille cabisbagus, caudam inter crura remuscensSubjecit pavitantem tero, cazamque petivit.

    Hactenus egregiam nobis tentasse tramoiamSufficiat : quae se deinceps galhofa seguivit,Quotas & pipas, quantos devotas tonelesTurba bibit, qualesque bibendo izre caretas,Haud decet invisum Baccho narrare sopistam.Quem tantim Phoebi sustentant caldus, & ossae.Dulcem praeterea poscit me Calpus ad umbram,Gratam umbram ! crebros ubi reixinlia cantusExercent, lenique strepunt regata susurro.Nuc Broe, nobis quae graam in carmina mandat,Huc Dryadum chorus, huc & nos inVitat Apollo,Noster amus, Vatisque jubet tomare coronamFaceti, lpida enfeitant quam fronde sorores.Huc feror : & redeam, nostras cum Cucus in auras iVenerit; & nostro tunc de vagare loquemur.Vos nterim, Bichi, Veterana, honradaque Turba,Suavizate, precor, patriae retira Novatis,Qui Martem ad quatuor fugiunt, & Paliada buscant

    :

    Proque pio cunctis istum comprare PapellemJubite, ne logro chiat Veteranus amigus.

    ^m w^

  • IV

    QUEIXAS

    Relao das paoladas, e mais trabalhos, que lhecausou a censura, que deu no PALITO MTRICO,o Cura e Barbeiro da sua freguezia : choradasem hum canto macarronico, e dedicadas ao so-bredito Senhor Mestre Barbeiro, Almotac-mr dalimpeza das caras, Sangrador approvado comalada em meia Cirurgia (que vale o mesmo queSenhor de barao, e cutelo) acrrimo censor dePregadores, c, pelo mesmo queixoso.

    SENHOR MESTRE

    AQUELLA judiciosa critica, que V. M. fez ao PalitoMtrico, e quellas esfregaes de tranca, que

    por mo de meu Pai me receitou para me curar dosachaques de Poeta, devo eu no menos que o conhe-cimento da loucura, em que vivia. Logo que recebi acura, conheci a obrigao, em que me poz*o beneficiode V. M., mas na pude enta mais que assentar no

  • 58 MACARROXEA LATI\0-IORTUGlJEZA

    canhndo da lembrana a obrigao em que ficava.Agora que posso, penduro nos cabides da posteridade

    este painel d'aquclle beneficio para perpetuo anathemado seu prstimo, e do meu agradecimento. Cortejandoa limitao d'esta offerta com a desmarcada grandezada sua pessoa^ bem vejo que isto para V. M. he grode milho em boca d'asno ; mas anima-me ao offereci-mento o cahirem as minhas faltas em sujeito, que co-nhece a tenuidade do meu cabedal, e no he amigo detirar sangue d'onde o na ha. Tambm vejo que tenhotardado com a paga d'aquelle beneficio; mas o mesmo des-

    cuido, que fez mais culpvel a tardana, reprezou maismatria, para que agora se desate com mais valente cur-so a descarga que dou a V. M. Quero dizer, que assimcomo a demora alargou a divida, assim mesmo engros-sou a vontade o rendimento, com que agora a satisfao.

    Estou antevendo que o rolio juizo de V. M. naha de passar sem que repare, que eu lhe dedique ver-sos em premio de me retirar de os fazer. Este reparotem tido de tal sorte a barba teza s respostas, quemuitas vezes me revirou o fio a navalha da soluo.Respondo porm, que assim como a me d o leite aofilho por paga de lhe descarregar os peitos em benefi-cio da sade ; assim mesmo mama V. M. a dedicaod'esta obra em agradecimento de me tirar do ubere daphantazia o potico humor, que carregava.

    Espero que V. M. acceite esta offerta com bomfocinho, e que assente este papel l no rol dos seusfreguezes, para que quem o Vir sahir da loje da sua

  • MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA 39

    tutela com a barba escanhoada pela ferramenta da suaproteco, o leia com melhor cara. Se com tudo, algumdesattento Zoilo lhe quizer dar alguma mordedela, confioque V. M. lhe aprime o botico do seu respeito, e ( comocostuma ) lhe saque o dente fora com queixo e tudo, paraque outro dia na faa outra. Se algum espadachim dacritica lhe quizer pregar com a espada da lingua algum gil-vs de maldica censura faa V. M. o mesmo que nos bonssermes: arquee-lhe a sobrancelha, e deixe o negocio porminha conta; porque'estou certo que na pode haver maisimpenetrvel escudo, nem mais nervosa apologia.

    Bem conheo, que n'este logar devia eu ao menostocar de passagem as Paracelsicas, Galenicas, e Apol-lineas prendas de V. M. a Vasta noticia, que custados seus estudos tem adquirido do Thesoaro de Pru-dentes, Historia de Carlos Magno, e Lunario Perpe-tuo : a louvvel parte, que tem de bom Escripturario,e Moralista : e sobre tudo o desempeno, com que deitaa cara abaixo a hum homem. Mas acho por menosmal que estas excellencias fiquem queixosas da minhaommissa, do que enxovalhadas pela minha penna.Baste por ora para elogio o dizer que V. M. na asleria, assim por serem suas, como para na faltar svisitas dos doentes, e s rapadeiras dos seus fregue^zes. Viva V. M. ao menos tantos dias, como a muitostem tirado annos, para que eternamente saibo osPregadores, que ainda n'essa Freguezia ha hum homem;para que conhea os Mdicos, que debaixo d'essafraca capa ha quem lhe sabe empatar as Vazas ; e fi-

  • 40 MACARROXEA ].ATI\()-l'ORTUOUEZA

    nalmente para que continue em ser nessa Freguezia hummaduro assessor, e vivente Ritual, de cuja direco, eemcujos caracteres aprenda, e soletrem os Curas novosas ceremonias, os usos, e as obrigaes do seu officio.Oh ! j que falamos em Curas, da dedicao d'estaObra se na gabe V. M. ao d'essa Freguezia, poiscertamente se ha de amuar por na ser participante dopremio, tendo sido mais que meeiro no merecimento.

    Do Senhor Mestre

    O mais indigno freguez

    Antnio Duarte Ferram.

  • AO LEITOR

    LEITOR cndido, livido, ou louro, no he este Pro-logo carta de recommendao, que te inculque a

    bondade da Obra, nem tambm bilhete de desculpadas faltas, como leva os rapazes da escola. Nem temetto a peta de que os Confessores, e Prelados meobrigaro a publicalla, nem a pedreira de que tivepouco tempo para fazella, para que tu lhe dissimulesos erros, e frioleiras. He porm uma petio de mis-ria, em que te peo que creias na como contados porPoeta os trabalhos, que aqui te conto (se he que temnumero) da negregada Poesia. Sobre tudo te certificoque dos trs votos Pobreza, Loucura, e Mentira, quese professa solemnemente na Religio do Poetismo, oda Pobreza he o que se observa mais risca ; de sorteque furtando hoje s escancaras toda a casta de gente,ns outros, ainda os mesmos Donatos da Poesia, con-servamos ta exactamente o primitivo rigor do nossoinstituto, que roemos as unhas at o sabugo, por nosna mancharmos nem com a suspeita d'aquella manha.D'onde succede, que criando tanto, de que nos coce-mos, he tanta a pobreza, que nem ferramenta temos

  • 42 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    nara isso Se estas virtudes, e misriasno abalarem

    os cordes d'essa obstinada bolapara que esportules

    a esmola que te peo por estepapel, eu te prague,o

    aue ainda te vejas Poeta, paraque ento saibas,

    o que isto custa, j que agorao na queres pagar nem

    por menos do que

    Vale.

    I

    1

  • ANTOINI DUARTIS FERRONIS

    QUEIXUMINAADVERSUS POESIAM,

    Et relatio trabalhonim, qiios ejus causa passavit.

    FiLius ille putae, qui prinus carmina fecit,Fronte mereciat reverendam ferre capellamCornrum, arrayasque rabo aoitrier uno

    Per ruas publicas, atque amarradus oratumIn casam trudi, atque illic sub clave teneri.Non poterat mundo unquam maior praga venire,Nec dare peirem in sstrum, asneiramve cahireMaiorem quit homo, qum se mettre poetam.Queis haec principio non est sujeita trablhisRes? Fert quanta novus Vates, patiturque, priusqumVersum endiritet? Quotis, quos nocte peregit,Transverso calamo borrat, cm mane revisensEncontrat mancum algunum, qu vertitur obrasTotius cardo? Quotisque poemate facto,Non in pelle cabit prae gosto, cuidat & unamSe fecisse obram, qu ipsum desbancat Homerum;Ad certam vero confitam, forte per obramCrrens rursis olhos, illosque videndo regalans,Cum septem pedibus versum descbrit, & illumEmendare volens, reliquos incautus aleijat.Inde aliam atque aliam dat voltam, cuncta retrcansUt versum acertet, fiquetque airosa poesis.Verim qu magis interdim se esmrat in obra,Hc magis asneat, totumque, quod egerat ante,Desmanchat nequiens unquam acertare caminhum.

  • 44 MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Tum arrenegatus libros empurrat, & omne,Quod super est banca, chanum arremat in imum,Pragujans primo, qui carmina fecit in orbe.Hinc se levantai moestus, chegansque janellteStat sorumbatus tacita sub mente resolVensQuando pancadam encaixet, fiquetque valentiVersus structur, & nullo signandus ab ungue.Tum postqum optatam mensuram achasse videtur,AdVolat ad bancam, calamum capit, atque comeansScribere festinus, mox post duo verba repenteEstcat, nequiens coeptum concludere versum.Heu quotis haec contingunt! quam sasp leonisPartidas habet audaces, turpesque paradasCendeiri! Proh! qualia agit, cim plvora mentiFaltat, & ajudam non praestat surdus Apollo!Esfrgat testam, sese coat, atque tabacumUt tomet, in caixa batit, crebrque rebatit;Inde abrit lentus, ventaque utraque pitadamSorbet: mox aliam, jam tomavisse prioremOblitus, tomat; qud si non iMusa secundaCurrit adhuc, unhas id pagant. Jam lumina tectoAfligit, jam multiplici visgine rstum,Endemoninhtus velut, encarrancat acerbe.Jam solo loquitur secum, jam surgit, & ardensStare loco nescit, raptusque furore per omnemAndat rosnando casam, cgitansque profundeTum siquid lembrat, tornat se rursus ad obram,Et tomat tinctam vicibus plus mille, priusqumPrimeiram assentet ltram, meditataque scribat.

    Quid, cijm pbris homo magnis rompantibus obramInchoat, inflatis engrossans Verba bochehis?Versibus in primis gastat cabedle, duasqueAd palhetdas sic encalhdus inhaeret,Ut Vel projecto omnin desistere ab illoEligat, aut ultra producere carmen ateimans

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGlTEZA 45

    Det viravoitas, & tombos mille, priusqumAsneiram tiret ad limpum, limetque suprmim.Hcque in fadairo grossum cabedle papelisEstragai, praeterque istud, reliquosque trabalhos,Una iTii saltem stat certa camada pilhum,Quam profert semper queimatio sanguinis illaQua rijus fchis e?icudit carmina Vates.Qud si Musa favet, Vatesque exercitus oestro

    Deitat chorrilhum versrum sponte, quid inde?Non venit inde minus damnum, maiorve proveitus;Nam si habet errorem, vel non habet obra chorimen.Heu pbris vates! quantas hinc, in legentumDentadas mamas! alius te nomine donatBordalengui alius; faciens escarnia chamatDulcis aquae vatem, & recitat tua carmina tantumUt moveat risus aliis, faciatque galhofam.Si carmen sahit limpum, nihilque laborat,In quo lectores peguent, plerique poetamAudent jurare" ex aliquo furtasse canhnhoDe verbo ad verbum illud opus: bastatque qud unusIn pede verdadis mentiram hanc ponat, ut omnesFirmitr assentent de pedra & cale, poetaeIllud condendi barbas non esse capaces.Quodque magis durum est, sese gens plurima gabatQuodam alfarrbio letras manualis habereIllud opus. Tandem plagio, auxiliisque peciliCoitadum auctorem accusant, culpque carentem.Im ben emeritum Parnassi sede relegant.

    Quid referam unhadas, queis singula verba nottur,Queisque cataneiant lectores carmina quasqueIndocti, doctique simul? Quis credere possitArrieirum ipsum, cui me exportore CoimbraObvnit, cum illinc fato infelice recessi,Forte mihi elapsi, per se inspectique fuissePalitl Metrici ccnsorem. Tmpora sane

  • 46 MACARROXEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Non stant, iit qiiisqnis se prezat habere bocadumVergonhae, faciat versus, deturque poesi.

    Quid de vate illo dicam, qui curat obrinhamAlgunam mandare typis? quainnam ille matracamAturat, durans bancam amarrdus ad unam,Pestanas queimando suas, passandoque noctesEt noctes, quin cerret olhum? Sede pone qud obraSahat, & cunctis velut acafrnus ematur;Heu quae impressores Vati gatsia pregant!Nam molhaduras praBter, Variasque pifanas,Duplo ad surdinam plures, quam jusserat ille,Excudre tomos: Venduntque baratius illos,Quos surtim excudre sibi, in cheique poetam,Im in Vazio hac sorte logratum;Praeter & hos logros, fcedat erroribus obram,Quos culpae illorum lector nunquam impurtat; imOmnis culpa super carrgat terga poetse.Quot papesista2 logros, quot, quosque livreiri

    Non faciunt, si his auctor opus committit, ut illndVenale exponant? Non horrent mittere braumUsque cotovlum, ganhique rapare metadem.Insuper & trombam faciunt, quando auctor ab illisExquirit contas, solit si ggine dempt.Non dat prastere luvarum unamve modam,Aut trs quartinhos saltem; & si forte recusatHas, aut maiores donare propinas,Coitadum mordent post terga, chamantque pirangam.Et quem venalem lectoribus ante gabarunt,Poste ralhiloquo deslustrant ore papeiem,Quae Vero ex tantis tirantur lucra trabalhis?Nulla, nisi nomen doudrum, alcunhaque gentisVadiae. Raro nummus rarqiie proveitusHinc venit; imo omnes semper pingando poetaeAndant, & nunquam miseri reale professant.Arre cum tali officio, vitiove diabi,

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 47

    Ex quo nil ganhi, multus labor, omnia curae !Qiiid referam logros, obrasque volumina multa,

    Quee, quando illa sahit, Vates dare debet amicisSub vilianiae poena? Quae lngua tolinas,Quas conhecidi sacant ex vate, loqutur?Praeter & hoc damnum emergens, cessantia lucraQuis refert? nam quisque horum vix accipit obram

    ;

    Mox, alias illam empturis, ostendt amicis,Hique aliis : nullusque horum se lezat, at essetLezandus cert, si non legisset inemptam.Denique quid de unis, queis sunt pro numine nummi,Forretis dicam ? horrent his gastare realemIn miudezis, at buscant mille rodeios,Ut grtis colhant ; mettuntque aliquando pedreiras,Queis nenhuma sorte queat faltare poeta,Ut septemve tomos grtis, aut octo tolinent

    ;

    Postque suis illos mitunt pro munere amicis,Et vendunt quandoque, est gens enim adomnia mundo.Horum, & multorum, quae, ne sim longus, omitto,

    Testis ego locuples adsum, si forte vocariIlle potest locuples, quem tot fecere tolinae,Tot logri pbrem. Ast utinam haec per damna lo-Passassent omnes perdae ? Sed fata maligna (grosqueNarratis alios superadjunxre trabalhos.Qui magis ad vivum mihi chegavere, nec unquamEsqucent, dum vivos ero. Vos, turba novlla.Si cuiquam est animo praam assentare poetai,Ex hinc intentis, moneo. desistite vestris.Qnod si ex hoc sestro vos deterrere trabalhiNarrati nequeunt, desgraam audite supremam,Quam grangeavit mihi negregda poesis;Quasque levat biam ad fundum inter caetera damnaPost segurabo, ut nullus Velit esse poeta.

    Ut me formarem, brio suadente, CoimbramIvi, & temporibus primeiris limpitcr egi

    ;

  • 48 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Namque palanfrorio me entabalre sabiamCum illis, quos nram anginhos, habilesque logrando.Hinc mihi amicorum ofertae, pinguesque tolinaeNunquam mancabant : sed lapsu temporis ille,Suspecto logro, cdpit falhare manius.Tum mea cim andaret quasi semper bola dinheiroLimpa, mihique modus nullus, nec traa colhendiJam superesset (erant etenim jam prorss inanesOmnes ille artes, queis desfructare solebam)Ut possem passare, novas buscare maranhasConstitui, dixique mis botonibus ista

    :

    J

    In drogam sane data stat Coimbra : bonorumJam benefactores abiere : abiere tolinae,Et quodcumque boni fuit olim : nemo lograri

    j

    Jam deixat sese : ex ullo sacare tolinamj

    Nec mage pintadus, nec machavlior audet. JQuin etiam ipsi (talis stat Coimbra !) Novati, 'Caltum patiens genus & lograbile quondam,Pridi adivinhant logros : quamvisque maranhisIpse suis uset Amarus de Lagine, lanamEst impossibile ut larguent, subeantque caltem.Ecquid agam ? Maium ante lares remeabo paternos

    ;

    Aut hic estalabo fame, velut una cigarra ?Ast neutrum : fortuna aderit: sunt mille per rbemVivendi manhae: nunquamque occluditur unaJanua; quin alia, & melior fortassis, abratur.Non-ne ego ad outeiros convidor, proque poetaTidus & havidus jam sto ? Me non-ne stupentiLumine multa videt bona gens, mirata quod istoStet sub feitio burlesqui prenda poetaeAbdita? Non-ne mis auditis versibus, omnesSese escangalhant prae risu, cumque cabeeisDant per paredes? Festivum non-ne poetamPraeteriens dedo, ut sociis me monstret, apontat?Non-ne meum acio versinhum, ut quisque meorum

    '

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 49

    Visinhorum ? Ecquid metuis, barriga? papeiemMox faciam, unde statim veniet rebolindo dinheirusQuo negrse famis extempl curemus achaquem.Si passim quicumque manus poetinha furadaIlluviem trovarum in vulgus spargit, & indeMagni hominis ganhat nomen, riosque dinheiri

    :

    Si qui forte duas palavras dicere junctasNescit, dat Praslo ranosa volumina prosse/Eternae; semperque tolos, semperque patosAchat, qui comprent (quodque estmage lastima) gabentMariae Pardae Bbadae si venditur Actus

    ;

    Si Imperatricis Porcnae, & Vita RobrtiDiahi, quid non sperem, quid demoror ultra?

    Haec mecum evolvens, Mtricum laVrre PalitamCuravi, venumque dedi : primisque diebusVintanum algunum legi: post tempore paucoMulta Palitorani fornada sahivit, & omnemGanhum interrupit, vacuum deixando poetam.Tunc mihi amicrum nmerus sucrevit; & omnesCertatim ardebant Mtricos haurire Palitos

    :

    Hausissentque utinam ! nullusque ficasset in orbeHujus obras rastus ! Fatorum at ferreus ordoObstitit; ex tot enim manhis, precibusque petentimQui vi unum guardare tomum, pergrata parentiDona fore expectans, lucrumque mihi inde futurum.Transactis ergo Maii ter quinque dibus,Quos ego fatorum ignarus, caecusque futuriTam soepe argueram tardos, propersque queriam,Mensem usque Outbri jussi te, Monda, Valere,Adque meam aldeiam gressu folgante redivi,Cuidans algunam minam portare carociPalito im Mtrico, quem patri dona ferebam.Ad patriam ergo casam chegavi luce fecunda,Vixque manum patri beijavi, extempl PalitamIlli mettivi ad caram, ac jactare poetam

  • 50 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Me coepi, illusque auctorem dicere libri,Intuitu primo laetus jarreta ficavit,Moxque algibeira inspicillia puxat, & aptatSummo narici; tum soletrre comansHaesitat, atque diu stat singula verba remordens,Et testemunhos letris, plerumque levantans.Ut tandem achavit sese non mittere dentemPosse in livrinho, mihi eum conjecit in ora,Quseque asneira foret me, obducta fronte, rogavit

    :

    Tunc ego papeiem legi, explicui, inque midosOmnia trocavi, sperans hac esse domandumArte senem. Attentis avidus stetit auribus ille,Ast animum celans ficvit, fronte severa.Conticuisse illum cernens ego (namque ralhareIlli moris erat, cm me malefacta videbat)Plusqum certum habui illi obram placuisse Paliti,Conticuisse tamen ne me gabaret aperte.Veriim longe aliud truculenta silentia patrisMi portendebat, veritus namque ille trapaam,Quid faceret, secum tcito sub corde premebat.

    Pstera lux Venit nigro signanda lapillo,Et venit Dominus vix sole oriente MagisterBarbeirus (nam Sabbathum erat) patris ora rapatumCimqne super bancam vidisset forte Palitam,(Quem reor illius censura hac parte garentemConsulto exposuisse) statim abelhudus ad illumSe arremeavit; mox gaguejare comans,Vix engrolavit titulum, prologumque; sed obrIntentans reliquum legere, stacatus inhaesit.At ne forte suse pessoae quebra daretur,Utque palam faceret se petiscare latine,Perlegere ad cabum totam connititur obram,Perneansque diu, puctum linguagine LusaSiquod erat scriptum, magis alta Voc legebat.Engolindo magis sumisse verba latina.

  • MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA 51

    Donec (censuram patre expectante) papeiemPro lido dedit, & boccam torcendo rejecitIn bancam, unde prius cepit, sicque ore profatur

    :

    Quis fuit alarvis, qui asneiram texuit istam ?Cert ego maiorem frioleiram haud hactenus orbeIn tota vidi : stat mundus perditus: omnesEsse volunt hodie auctores: praeloquem papeiemJam quicumque dat, & sahat quidcumque sahibit.Mercs Vestra sapit, quisnam obram fecerit istam ?Tum pater : istud opus fecit meus ille rapazus,Qui andat Coimbrae; dixitque fuisse per omnes,Quotquot legrunt, smma cum laud probatum.Cumque chegasset heri, alviaras extempl petivit,Se grandem inculcando hominem, vatemque chapadumTum Barbeirus: Ego nequeo nisi dicere verum :Mercs Vestra mihi est perdoatura; sed istaObra est una asneira; nihilque lepris in illa,Nec cousam cum cousa achavi. Credo tunantemMercdi Vestrae voluisse impingere ptam,Ut par moedarum pobre parente facaretAd sturdiandum: sed ego, si forsan in istoCasu Mercs Vestra forem, seio quomod, quodquePer moedarum illi dandum, quque tunantiMoeda alviar^ pro isto papeie pagandae.Credat Mercs Vestra mihi: omnis cura studantmEsse lograre patres; cumque hic in monte papalvosEsse putent omnes, tentat illudere nobisHis bogiariis, & cim se rursus ajuntant.Se gabant aliis alii ; ac mage plauditur illis,Qui melis scivere suis pregre calotesJarrtis, sommam maiorem abafando dinheiri.At lict hi cuident solos, qni ponte CoimbraeMijrunt, gentem esse, & scrire entndere cousas,Hac etiam interdum encontrant, qui nomina vaquisSaibat, & illorum girias, manhasque pentret.

    I

  • 52 MACARRONEA LATINO-PORTUGUEZA

    Coimbra hc suus hanc advexit filius obram(Im istam asneiram potius) quia credidit istaAldeia nullum de versu entendcre; verumHic sto ego adhuc hodi, qui multo tempore solosAuctores mdicos volvo (nam nostra facultasA multis pendet ltris) nunquamque CoimbraeEstudos habui: at veniat penna, atque papelis,Et si non multo meliorem fecero cousam,Corto manus, noloque palam parcere gente.

    Talia de nato escutans jarreta ficavitVaradus, firmumque tenens quodcumque MagisterBarbeirus dicebat; abanandoque cabeam,Talia banzanti de pectore verba tiravit

    :

    Semper ego dixi livrinhum istum esse palhadam,Qu meus Antonius me cravinare volebat.Verbisque ex aliquot paucis (nam mxima vistaeEt jam falta mihi) quse legi in fronte papelis,Mox mihi opus mal cheiravit, nam talia vidi,Qu nunquam in letra memini vidisse redonda.Tota hujus mea culpa est, qui ando nocte, diequeSanguinis exdans gottis, illumque CoimbramMando, & non facio ut reliquis cum fratribus andetIn rabo aradi, saibatque agnscere quantiPatri unam custat panis ganhare fatiam,Governare casam, atque illum trazre Coimbrae.

    Dixit. Barbeirus cernens sua dieta probari,Tunc magis, ac mage mantam carregavit ; & omnemIn mea Rhetricam empenhavit damna, mallumque,De me encasqutans velho mendacia multa,Instigansque, mihi quaenam xolvenda fuissent Prasmia, ne rursum essem asnus, similhantibus obris 1Enganare patrem conans. Atquae improbus illeEsse mihi aiebat pro facto danda PalitoPraemia, Di capiti ipsius, generique reservent; -;Oe cousisque suis tales tenhat ille proveitos.

  • MACARRONA LAtlNO-PORTGUEZA 55

    Quales de minhis obris me fecit habere. !Rapato patris rosto, Barbeirus abivit,

    Inque domum Cur se contulit, ipsius oraUt quoque raparet. Genitor meus insimul alta iMente revolvebat lgrum: atque ut tuti illo ]In casu obraret, secum portando Palitum,

    \

    Compadrem Curam mox consulturus adivit. iEn chegat, & quanam Veniat novitate, rogatus, ^Reddidit adventus venisse ad nuntia danda

    \

    Antoini, qui ser, viaeque labore moidusi

    Adventrat, ac ide, dormindo ficasse.Sic fatus, Metricum ex seio tirando PalitumApraesentavit Curse, qui paucula verbaVix tituli legit, qusenam foret illa rogavit

    !

    Obra? quis imprensae asneiranus traderet illam?|

    Tum pater: Ulteris legat, & prop nomen achabitj

    Auctoris. Mox Cura meo vix nomine viso, iPermotus novitate rei non destitit ante,

    |Qum legeret totam aut legisse effingeret obram.i

    Inde, ben, aut mal lecta, desfechavit in ista: 'Nunquam, Compadris, me pssarus ille feellit, 'Semper enim dixi illum nulla sorte daturum

    '

    Esse bonum burrum disimo; nunc exitus illud;

    Comprobat augurium. Sed solm gabo velhaqui jPoucam vergonham, qua patri hanc attulit obram.Algunas certe Vestra Mercde moedas ^

    Ad maganeandum cupiit surrare velhacus,Bocam ideo docem lacere hoc papeie volebat. iEcce ut costumant filhi lograre parentes!

    j

    Assentet, Compadris, in hoc, quod dico: Papelis\

    Iste, suus filhus quem fecit, ab igne mereturQueimari; filhusque suus, qui condidit illum,Merecit surram, & nunquam tornare Coimbram.Legi opus, & fateor quod talis casta LatiniA me nunquam est visa, neque illam spero videre.

  • 54 MACARRONEA LATINO-I'ORTUGUEZA

    Atque ex hoc possum tut jurare madraumNon fecisse examen, at andavisse CoimbraeHucusque enganando mundum, qui autumat illumMatriculatum andare, ac estudare direituin.Sed qui in Grammatica jejuat, quique LatiniMatria in facili, quae sit sua dcxtera, nescit,Quomod vel punctum poterit penetrare direiti,Qui magis est fundus? Qui nec linguagine nostraScit falare, minijs sciet intendere Latinum;Ad palavradas tales habet iste papelis,Quales non caperet vel homo labreguior ore.

    Falavit. Barbeirus (erat namque insimul illic)Se stabat regalando, videns sua dieta probariA Cura; & vultus gestu, motuque cabeseDicenti dabat auxilium, taciteque juvabat.Et tandem, orata vnia, desfechai in ista:Haec, quae est Mercs Vestra, Pater Reverende, locutus,Compadri dixi ipse suo paul ante: sed illeDesenganari haud voluit; nunc aestimo multmQud desenganum rursus ferat ipse, sciatqueMe, quag illi dixi, nixum ratione locutum.Dixit: ad ista meo obmutescente omnia patre,Nam dolor, aut rabies boquas praeceperat usum.Tum Cura infami verba haBC tiravit ab ore:Condoleo, gastet qud Mercs vestra dinheirum,Fazendamque suam forte empenhare chegasset,Ut mandrianum posset trazre Coimbrs.Madraus Vero solum in roubando paretemCuidat, & ad libros nunqu olhat: postque tot annos,A quibus estudos sequitur gastando dinheirumPlusqum ter pezt, nunc se inculcando poetamDescartat sese hoc opere, in quo. plura palavrisSunt vitia, asneirasque, & scribi indigna papeie.Sed supponhamus geitum illud habere, quid inde?Vatem esse? & trs Vel quatuor componere trovas?

  • MACARRONE LATINO-PORTUGUEZA v55

    Officium nimis esto bonum, procul attamen absitA cousis minhis. Credat, Compadris, & istudCetrum habeat, fertur qud vates nemo sobradiLevantasse casas? im experientia mostratAndare hos mseros semper pingando, nec unquam,Qua matent fornem, vel panis habere fatiam.Idcirc Antonium, quotis Octobre CoimbramIbat, versinhis ne se daret, ipse monebam,NoVi etenim quantum damni res ista rapazisFerret; at ille meos nihili pendebat avisos.Im pregaones grtis dicebat ineptasCoimbrae, insinuans potiis se velle dinheirum.Mandrianum ide vel Mercs Vestra lavouraeAdscribat, vel si ille facessere jussa reguinguet,Ipse dabo traam, qn novis eum Indica portet1n locum, ubi fuso fine sanguine torat orelham.

    Dixit. Tum Versus Curam pater ista profatur:Mercs Vestra sapit me illum chegare velhacumJampridem Voluisse, ut factus poste CrelgusDescanus ser in Velhice parentibus esset,Estejusque casae. Ille tamen pris ire CoimbramMluit, & semper me spe delusit inaniPromettens hominem letrarum esse futurum,Facturumque ide grandem post orbe figuram.Quin ut vintanos aliquos matre sacaret,Saepe his coitadam verbis lograre solebat:Tempus erit, mater, cum leitem, quem ipse mamaVi,Abenoatum dicat Mercs Vestra fuisse,Proque ben empregatum det. Sic ille VelhacusMe, matremque suis tabaqueando parlisHucusque andavit. Mihi demijm obram attullit istam,Ut factos hucusque logros coroaret; ego autemAndo arrastadus, miser, empenhadus, inopsqueAd gentem faciendum illum ! mihi carda profectoEstalant mgoa: cupio matare maganum,

  • 56 MACARRONEA LATIXO-PORTUGUEZA

    Aut iit longnquos cat amarradus ad indos

    ;

    Ast rursum occurrit melius fortasse futurum(Ne tanta abrupto baldtur somtna dinheiri,Quam tenho gastatum) si Mercs Vestra carinhisAd se seductum cortet remoquibus, atqueFraternas quatuor preguet, quibus ille movidusEnvergonhetur, cuidetque incumbere librs.Addat Mercs Vestra. illum, ni estudet, ad IndosSeris, aut citis mandandum, sive parenti(Quandoquidem sic vult) serviturum esse lavoura.Si his non dobretur, nos tmpora, resque docebunt.H2ec magoato postquam pater edidit ore,Mox Cura extremum virus sic pectore vomit:AntoniuTi, ut quondam poerum objurgare solebam,Nunc quoq. ccrrigerem; sed postquam ille esse taludusCoepit, conselhis nunquam dedit ampliijs ancas,Multoties mihi respeitum rasgando monenti.Nunc magis his renuet, nam coepit ubi ire Coimbram,Se facit ad rnaltam, & stat genigando caretae.Quinimo (ut verum fatear) persspe reprensusMe talem cousam bibitum mandavit ut irem

    :

    Ad tantum sua pouca tenet veigowha chegatum.Nec jam Mercs Vestra emendam speret ab illo,Praeterquam arrocho prius alombando patifem,Algunosque dies illum amansando lavoura.Post haBC fortassis dicat se malle studere.

    V\x diabolicum arbitrium Cura edidit ore,Barbeiro adstipulante, pater (quis talia fandoTemperet a lacrimis?) scisso sermone, ValequeVix dicto, mora nulla, casam rebolindo redivit,Ut me posset adhuc deitadum invadere cama.Tum somno ferradum, esfalfadumque caminhoMe barra infelix habuit pressitque jacentemAmarganda quies, tanto & rumpenda dolore.En genitor portam, camae quae erat ostia nostra^,

  • MACARRONA LATINO-PORtUGUEZA 57

    Empurrat sensim, verso ne cardine ranjat

    ;

    Alcobam ingreditur leviter vestigia firmans,Ne me acordarei strepitu

    ;portaque fechada

    Interius, clavem eripuit, secumque somivit,Ne vel ego fugere, aut aliquis succurrere posset.Mox male lavratam nodoso ex robore trancam(Trancam, quae manibus poterat vix cingier ambis,Quaeque hominem solo lapsu matare podiat)Retro unum revocando pedem, levantat in altum,Meque (animus meminisse horret) tum forte cubantemIn pectus (veluti ad trancam jam terga pararem)Prima lambada sic seguravit, ut illincNon potis ipse alio corpus divertere, quotquot,Et quantas cascare, pater voluitque quiitqueMamarim pene immotsu. Plangoribus illeCrrans orelhas, me fus trra &inaniter altasFundentem queixas, & flebile perneantemAd portas posuit mortis, quin mota querentisPlanctu, ac accurrens misero visinhana favoremPosset largiri, porta obsistente fechada.Tum mihi fatali tranca postquam ossa ralavit,

    Abrivit portam, & coram accurrente catervaSermanum immensum mihi fecit, singula pandensCrimina, castigui causas: quod latro fuissem,Remedium roubando suum, fratumque meorum,Quin ille ex tantis gastis, roubisve proveitumAcciperet, geitumve aliquod vidisset habendi.Quod cum Cura suis me doutrinabat avisis,Non solum ensinum nunquam tomare volebam,imo mal ensindus ei plerumqu loquebar.Quod, quo direitum debebam apprendere, tempusGastarem solum in maganeando Coimbrs.Qudque in versistam dederim, cum illque sahiremAsneira, pro lebre gatum sibi vendere cuidans.Hic mihi cartilham legit, longamque meorum

  • S8 MACARRONA LATINO-PORTUGUEZA

    Texuit Iliadem scelerum : sed crimina summaQueis onerabar, erant sstrum assumpsisse poetae,lia velle illum asneira enganare livrinhi,Compadrique suo respeitum perdere Curae.Demijm arrochadis non satisfeitus, edem

    Luce illa fecit secum me andare lavouraTrabalhando velut negrum

    ;praeterque recentes,

    Quos paulo ante mihi causrat tranca dolores,Munera me ruris cogens graviora subire,Carpendo assidu dictis andabat acerbis,Objiciens quod adhuc multa esset tranca per orbem,Quodque mea ex illo Coimbra futurus aradusEsset. Ego tacitus volvens haee omnia mente,Vanas esse minas, simulataque verba putabamPrincipio; sed certa habui, quando ille segundaMe feira seguinte iterijm lavrare coegit.Tunc ne forte illud damnum mihi serperet ultra,Decrevi abalare : ac nocte sequente caminhum,Ut potui, arripui, & surrque, viaque raladus.Bola, ventre levis Lixbam denique veni

    ;

    Ac ut sangrarer, mox Hospitale petivi,Apprendizus ubi sangrandi mille, priusqumVeiam acertaret, mihi fecit vulnera brao.

    Quas tulerim hic, julguet terra quicumque doenamA notis & matre procul cortivit alheiaCuradus grtis. Illic recidique, suiqueIn trmis dandi ossdam, ast evadere quiviA medicis. Tandem exivi, sed utrinque pregadusLazeir, sarna, & boubis; gafusque pilhis.

  • VBRINCATIO POTICA

    Nox erat, & media bocc roncabat abertaIn longum estendida camis gens illa celebris,

    Quae giriis usando suis, roubansque moquenquNomine Apanhioe se fecit in orbe temidam,Cum per caladam chegat, tectumque rodeyatSoldadorum armata manus, missque recado,Ad portariam capatazum accedere cogunt.Panuduntur portae, datur ire, atque intima claustra,Semotosque videre locos, tectasque bitesgas,Atque escaninhos externo lumine nunqumLustratos, burrasque illas, quas plurima cilhaFrrea constringit multo auri pondere prenhes.Pasmatos Patres, qui tijm nihi tale sonhabant,Soldati castris subit descendere cogunt.Et siquos perguia tenet, lentque morantur,In coiris faciunt ergure, & corpus abaixoE cama apeyant, camam aut cum corpore tombat.Hic sine roupeta ; sine caleis ille sareCogitur : hic rapto lenole cobrtus abalat

    :

    Hic pede descalo;puris sait alter in albis.

    Tantim pressa urget justi ratione jubenteUt qui capam aliis quondam tirare solebant,Nunc nec deixentur propriam vestire camizam.

  • 6 MACaRRONA latino-portugueza

    Soldati intere tota dominantur in aede,Omnem escaninhum lustrant, & cuncta minutimInspiciunt, tomantque Vias, cantosque per omnesDant buscam. In latebris nequid gens Vafra recondat,Desfechant, cheirant, olhant, tactuque registantOmnem officinam tectorum, omnemque buracum.Hic est cozinha : hic est refeitorius ; hic estFlix ille locus, quo se regalare Padrequae,Boccadisque bonis panas fartare solebant.Hic est celleirus : hic est adega : toneliHoc, mosquitorum quem plurima turba rodeiat,Si mens non errat, bravssima pinga teneturReligione Patrum muitos serVata per annos,Unde bibit solus Rector, Patresque, Patrati.Hic est capitulam : domus hasc semotior illa est,In qu delecti prceres, primaeque cabeasIntrigas, girasque suas, trpolasque solebantSecret pensare, diuque polire, priusqumLimata in certam praxim consulta sairet.Non scus, hac quando quinta lavrator agresti

    Advertit perdarn, quam prava canalha ratorumFecerat in saccos, trigumque, milhumque, favasque,In totamque penum, razone repletus, & irFerVidus ardescit totam acabare ratorumProgeniem. In gatis jam se non fiat, & illis,Quas ante armabat, trpolis, sed sunditis hostemJurat delendum, nullumque superfore tocaEx casta, qui sortem aliis contare batalhaPossit, & ulterijs raam generare ratorum.Familiam ergo chamat totam, primiimque buracosSecur tapare 'ubet, mx cuncta revolvens,Descobrit minas

    ;quantosque maligna canalha

    Fecerit estragos, pasmat; perdamque gemiscensRimatur tocas' ninhos explorat, & omnemGrandem, & pequenam pilhat, totamque nepotum

  • MACARRONEA LATINO-PORUGUEZA 61

    Progeniem extirpai, ficatque in pace quietus.Sic Rex Castellae non jam aturare podendoQuas solaptis semper devota rapinisGens Apanhiadum tantas fecere ratadas,Intentat tandem castam extirpare nocivanE regno, Estadisque suis; ideque geralemArmat caadam, matumque per omnia batit,Nequa hujus castae fiquet mansura propago.Postqum soldati cantos, cunctasque latbras

    Aforoavrunt, nullusque ficavit in aede,Quin ben batidus becus foret, insimul omnesIn saiam cbream cogunt hinc inde Padrecas,Et, nequis fugiat, multo custode segurant.Quis casum ilius noctis, subitumque fracassam,Quisve sobresaltos poterit pintare palavris?Omnia sustus habet ; fresco fedore cuequaeTrescalant ; tacit mijatio lapsa trementesEnspat pernas, & plantas irrigat imas.Embaata hseret lingua. Agarratio praece^sCum tot cautelis, abfansque insimul om les,Omnem per cantum busca, intempestaque noctisHora magis feium casum facit, atque timsndum.Multa atrapalhato mens anxia pector