njohuri tأ« tanishme pأ«r prekshmأ«rinأ« e sektorit energjetik ... energjetik tأ«...

Download Njohuri tأ« tanishme pأ«r prekshmأ«rinأ« e sektorit energjetik ... energjetik tأ« Shqipأ«risأ« (kأ«rkesa

Post on 20-Jan-2020

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 1

    Njohuri tNjohuri tëë tanishme ptanishme pëër prekshmr prekshmëërinrinëë e sektorit e sektorit energjetik tenergjetik tëë ShqipShqipëërisrisëë (k(këërkesa dhe oferta) nga rkesa dhe oferta) nga

    rreziqet klimaterikerreziqet klimaterike

    Dr Besim Islami Inxhinier Planifikimit Energjetik

    Drejtues i Ekipit për Inventarin e Gazrave Serrë Ekspert Energjetik në Ekipin e Zbutjes së Rreziqeve dhe Pasojave

  • 2

    Përmbajtja Hyrje

    Metodika Zona ujëmbledhëse e Lumit Mat Klima e tanishme Efekti i klimës në burimet ujore Ndryshimet e pritura

    Sektori energjetik Efektet e tanishme klimaterike në sektorin energjetik Efektet e pritura klimaterike në sektorin energjetik

  • 3

    Metodika Përzgjedhja e zonës ujëmbledhëse të Lumit Mat (ZULM) si shembull i një zone prioritare, vjen nga hartimi i skenarit alternativ për sektorin energjetik shqiptar (nga këndvështrimi i kërkesës dhe i ofertës së energjisë elektrike. Ekipi SNC po punon për përgatitjen e prekshmërisë së zonës ujëmbledhëse të Lumit Drin Identifikohen prirjet e tanishme të temperaturës, reshjeve dhe prurjeve duke llogaritur anomalitë stinore dhe vjetore nga mesataret afatgjata (1961-2000) Për të vlerësuar pasojat e ndryshimeve të mundshme të klimës, në lidhje me rritjen e temperaturave (kërkesa për energji elektrike), është përdorur modeli i prurjeve (oferta e energjisë elektrike)

  • 4

    Metodika Programi LEAP për hartimin e situatës fillestare dhe

    skenarëve alternativë për sektorin energjetik të Shqipërisë Skenari i situatës fillestare – masat e Qeverisë në kuadër të Dokumentit të Politikave për Sektorin Energjetik për periudhën afatshkurtër (deri në 2010) nuk zbatohen rigorozisht Ky skenar nuk merr në konsideratë efektin e ndryshimit të klimës për sektorin energjetik të Shqipërisë. Skenarët alternativë nënkuptojnë qëndrueshmërinë e zhvillimit të sektorit energjetik, në përgjithësi, dhe të sektorit të energjisë elektrike, në veçanti, duke zbatuar me rigorozitet dokumentin e politikave të sektorit energjetik deri në vitin 2010. Skenari alternativ përshkruan masat e tjera shtesë brenda vitit 2010 dhe për një periudhë më afatgjatë: 2010-2030. Skenari jep një përshkrim sasior të masave të përshtatjes.

  • 5

    Pasojat për konsumin e energjisë

    Skenari në situatën fillestare: Skenar që nuk merr në konsideratë pasojat e

    ndryshimit të klimës 1990 – 2025; Ana e kërkesës – kërkesa për energji ngrohjeje për

    hapësirat Numri i shkallëve të ngrohjes – ditë

    Zone No. No. of heating degree-days Shkodra 1692 Lezha 1451 Puka 2896 Kukes 2462 Tropoja 2594

  • 6

    Konsumi i energjisë nga familjarët Zhvillimi familjar energjia për ngrohje të hapësirave

    (MWh/vit)

    0

    5000

    10000

    15000

    20000

    25000

    30000

    35000

    40000

    45000

    50000

    55000

    60000

    65000

    70000

    75000

    Shkoder_Rural_Households Shkoder_Urban_Households

    0

    30000

    60000

    90000

    120000

    150000

    180000

    210000

    240000

    270000

    300000

    330000

    Shkoder_Rural_Households Shkoder_Urban_Households

  • 7

    Konsumi i energjisë nga familjarët Zhvillimi familjar energjia për ftohje të hapësirave

    (MWh/vit)

    0

    5000

    10000

    15000

    20000

    25000

    30000

    35000

    40000

    45000

    50000

    55000

    60000

    65000

    70000

    75000

    Shkoder_Rural_Households Shkoder_Urban_Households

    0

    1000

    2000

    3000

    4000

    5000

    6000

    7000

    8000

    9000

    10000

    11000

    12000

    13000

    14000

    Shkoder_Rural_Households Shkoder_Urban_Households

  • 8

    Pasojat për konsumin e energjisë Skenari alternativ: Skenar që merr në konsideratë pasojat e ndryshimit të klimës; Ana e kërkesës – kërkesa për energji ngrohjeje për hapësirat Ana e kërkesës – kërkesa për energji ftohjeje për hapësirat Numri i shkallëve të ngrohjes – ditë

    1999 2025 Shkodra 1692 1802 Lezha 1451 1546 Puka 2896 3047 Kukes 2462 2601 Tropoja 2594 2746

    Numri i shkallëve të ftohjes – ditë

    District 2000 2025 Shkodra 1692 1605 Lezha 1451 1376 Puka 2896 2780 Kukes 2462 2349 Tropoja 2594 2483

  • 9

    Pasojat për kërkesën për energji për ngrohje dhe ftohje të ambienteve

    Skenari alternativ:

    0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 80000 90000

    100000 110000 120000 130000 140000 150000 160000 170000 180000 190000 200000 210000 220000

    Shkoder_Urban_Households with CC Effect Shkoder_Rural_Households with CC Effect Shkoder_Urban_Households Shkoder_Rural_Households

    0 500

    1000 1500

    2000 2500 3000 3500 4000 4500 5000 5500 6000 6500 7000 7500 8000 8500 9000 9500

    10000 10500 11000 11500

    12000

    Shkoder_Urban_Households with CC Effect Shkoder_Rural_Households with CC Effect Shkoder_Urban_Households Shkoder_Rural_Households

  • 10

    Pasojat për kërkesën për energji për ngrohje dhe ftohje të ambienteve

    Skenari alternativ:

    -52000

    -48000

    -44000

    -40000

    -36000

    -32000

    -28000

    -24000

    -20000

    -16000

    -12000

    -8000

    -4000

    0

    4000

    Shkoder Region_reduct ion of Space Heat ing Energy Demand (M Wh/year)

    Shkoder Region_increase of Space Cooling Energy Demand (M Wh/year)

  • 11

    j (ZULM)

  • 12

    Ndryshimet e pritura klimaterike Ngrohja e sistemit klimaterik është e pashmangshme, siç del qartë nga vrojtimet e rritjes së temperaturave globale mesatare të ajrit dhe oqeanit, shkrirja e borës dhe akullit dhe rritja e nivelit të ujit të detit (IPCC, 2007). Temperatura mesatare botërore e sipërfaqes së tokës është rritur me rreth 0,74°C gjatë 100 viteve të fundit (1906-2005). Kjo shifër është më e lartë se vlerësimi i bërë në vitin 2001 (0,6°C) për shkak të viteve të fundit që kanë qenë tejet të ngrohtë, ku 11 nga 12 vitet e fundit renditen në 12 vitet më të nxehta qysh prej kohës kur ka filluar mbajtja shënim e të dhënave klimaterike në kohët moderne, rreth vitit 1850. Parashikohet një ngrohje me rreth 0,2°C për secilën prej dy dekadave në vijim (IPCC, 2007).

  • 13

    Ndryshimet e pritura klimaterike Annual changes in temperature

    0

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    1990 2025 2050 2100year

    ch an

    ge (°

    C)

    annual changes in precipitation

    -20

    -15

    -10

    -5

    0 1990 2025 2050 2100

    year

    ch an

    ge (%

    )

    Changes in temperature, summer

    0 1 2 3 4 5 6 7 8

    1990 2025 2050 2100year

    ch an

    ge (°

    C) Changes in precipitation, summer

    -60

    -50

    -40

    -30

    -20

    -10

    0 1990 2025 2050 2100

    year

    ch an

    ge (%

    )

    !!!! Rritje e temperaturës dhe pakësim i reshjeve !!!!

    Rritja vjetore e temperaturës: 1, 2 dhe 4,1°C, përkatësisht, deri në 2025, 2050 dhe 2100

    !!!! mund të priten: dimra më të butë, pranvera më të ngrohta, vera dhe vjeshta më të nxehta dhe më të thata.

    Rënia e reshjeve vjetore: deri në 3%, 6,1% dhe 12,4%, përkatësisht, deri në 2025, 2050 dhe 2100

  • 14

    Sistemi energjetik i ShqipSistemi energjetik i Shqipëërisrisëë ((GWhGWh))

    0 250 500 750

    1000 1250 1500 1750 2000 2250 2500 2750 3000 3250 3500 3750 4000 4250 4500 4750 5000 5250 5500 5750 6000 6250 6500 6750

    19 85

    19 86

    19 87

    19 88

    19 89

    19 90

    19 91

    19 92

    19 93

    19 94

    19 95

    19 96

    19 97

    19 98

    19 99

    20 00

    20 01

    20 02

    20 03

    20 04

    20 05

    20 06

    Import Small HPP Thermal Pow er Plants Hydro Pow er Plants

    2006

    Hydro Pow er Plants

    83.15%

    Import 15.00%

    Thermal Pow er Plants 1.32%

    Small HPP 0.53%

  • 15

    Sistemi energjetik i ShqipSistemi energjetik i Shqipëërisrisëë (GWh)(GWh)

    0

    500

    1000

    1500

    2000

    2500

    3000

    3500

    4000

    4500

    5000

    5500

    6000

    6500

    7000

    2003 2004 2005 2006

    Import New TPP_CCGT Fier TPP Bistrica Riv er Cascade Drini Riv er Cascade New HPP SHPP Mati Riv er Cascade

    0

    50

    100

    150

    200

    250

    300

    350

    400

    450

    500

    550

    600

    650

    700

    750

    2003 2004 2005 2006

    Mati Riv er Cascade

  • 16

    y = -0.218x + 539.98 R2 = 0.0141

    0

    10

    20 30

    40 50

    60

    70

    80

    90 100

    110

    120 130

    140

    150 160

    170

    19 64

    19 66

    19 68

    19 70

    19 72

    19 74

    19 76