Negiranje genocida nad Bosnjacima

Download Negiranje genocida nad Bosnjacima

Post on 27-Sep-2015

23 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Negiranje genocida nad Bonjacima autora mr. Elvedina Mulagia daje puni uvid u pojavu negiranja genocida poinjenog nad Bonjacima u periodu 1992-1995.

TRANSCRIPT

<ul><li><p>Elvedin Mulagi Negiranje genocida nad Bonjacima </p><p>Izdava: Institut za istraivanje zloina protiv ovjenosti i meunarodnog prava Univerziteta u Sarajevu </p><p>Za izdavaa: Dr. Rasim Muratovi Recenzenti: Prof. dr. Smail eki Prof. dr. Edina Beirevi Dr. Admir Mulaosmanovi </p><p>Lektura: Samija Rizvanovi </p><p>Tehnika priprema: Alvid Hubijar </p><p>Dizajn korica: Kemal Obad </p><p>Godina izdanja i tampe: 2014. </p><p>Tira: 700 primjeraka </p><p>tampa: Dobra knjiga d.o.o. Sarajevo </p><p>CIP - Katalogizacija u publikaciji Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine, Sarajevo </p><p>341.485-058.65(497.6=163.4*3)"1992/1995" </p><p>MULAGI, Elvedin Negiranje genocida nad Bonjacima / Elvedin Mulagi. - Sarajevo : Institut za istraivanje zloina protiv ovjenosti i meunarodnog prava Univerziteta, 2014. - 231 str. : ilustr. ; 24 cm </p><p>O autoru: str. 231. - Bibliografija: str. 209-229; bibliografske i druge biljeke uz tekst. </p><p>ISBN 978-9958-740-97-8 </p><p>COBISS.BH-ID 21741318 </p></li><li><p> Elvedin Mulagi </p><p>Negiranje genocida nad Bonjacima </p><p>Sarajevo, 2014.</p></li><li><p>Prema tome mi ne moemo oekivati niti moemo imati reeto pa da </p><p>prosijemo da samo ostanu Srbi ili propadnu Srbi a ostali odu. Pa to </p><p>je, to nee, ja ne znam kako e gospodin Krajinik i gospodin </p><p>Karadi objasniti svijetu. To je ljudi genocid. </p><p>Izjava Ratka Mladia na 16. sjednici Skuptine samoproglaene Republike Srpske u Bosni i Hercegovini, odranoj 12. maja 1992. godine. </p></li><li><p>S A D R A J </p><p>PREDGOVOR </p><p>UVOD 1 </p><p>1. GENOCID U TEORIJI I RELEVANTNIM DOKUMENTIMA 4 </p><p>Historija genocida kao drutvene pojave i procesa 5 Genocid u relevantnim dokumentima 11 Definicija i teorije genocida 18 Prepoznavanje i dokazivanje genocida 29 Tipologizacija genocida 39 </p><p>2. NAUNA SAZNANJA O POJAVI NEGIRANJA GENOCIDA 44 </p><p>Teorije negiranja genocida 45 Suoavanje sa poinjenim genocidom priznanje ili negiranje 51 Razvoj pojave negiranja genocida na primjeru holokausta nad Jevrejima 58 Tipologizacija pojave negiranja genocida 72 </p><p>3. OSNOVNA POLAZITA NEGATORA GENOCIDA NAD BONJACIMA 80 </p><p>Historijski kontinuitet genocida nad Bonjacima 81 Uzroci genocida nad Bonjacima 84 Korijeni genocida nad Bonjacima 91 Dehumanizacija ciljne grupe kreiranje genocida i razvoj pojave negiranja 100 </p><p>Teorijsko odreenje dehumanizacije 100 Historijsko utemeljenje i kontinuitet dehumanizacije Bonjaka 104 Dehumanizacija Bonjaka u pripremi i izvrenju genocida u periodu od 1992-1995. godine 109 </p><p>4. SISTEMSKI PRISTUP U NEGIRANJU GENOCIDA NAD BONJACIMA POINJENOG U PERIODU 1992-1995 126 </p><p>Kontinuitet i tradicija negiranja genocida nad Bonjacima 127 Razvoj pojave negiranja genocida poinjenog nad Bonjacima u periodu 1992-1995. 130 Negiranje namjere za izvrenje genocida 138 Mehanizmi i institucije u funkciji negiranja genocida 142 </p></li><li><p>Akademska komponenta drutva 142 Teorije zavjere 146 Negiranje genocida u Srebrenici 150 Politika komponenta drutva 164 </p><p>Negiranje dimenzije i intenziteta genocida zanemarivanje posrednih manifestacija genocida 168 </p><p>5. NEGIRANJE GENOCIDA NA MEUNARODNOM NIVOU 178 </p><p>Stereotipi i predrasude kao metod negiranja genocida 179 Negiranje na meunarodnom nivou 185 Etniko ienje kao eufemizam za genocid 188 Meunarodni sudovi 195 </p><p>ZAKLJUNA RAZMATRANJA 201 </p><p>IZVORI I LITERATURA 209 </p><p>O AUTORU 231 </p></li><li><p> 1 1 </p><p>UVOD </p><p>Genocid se vjerovatno pojavio jo u periodu prvobitne ljudske zajednice, ali istraivai uglavnom prate ovu pojavu od rane historije ovjeanstva, kada se genocidom vrilo istrebljivanje plemena zbog nemogunosti njihovog savlaivanja ili asimiliranja. U periodu srednjeg vijeka, pod ogromnim uticajem crkve i gesla od koga vlast od toga i vjera, dolazi do masovnog istrebljivanja grupa drugih vjerskih uvjerenja. itavi narodi su istrijebljeni u periodu kolonizacije samo zbog toga to su smatrani preprekom pristupu prirodnim resursima. Moderno doba karakterizira pojava ideologijskog genocida, ije su kljuno obiljeje temeljite pripreme genocida i masovno provedena dehumanizacija viktimizirane grupe. </p><p>Moderni genocid je, pored opsenih priprema, karakteriziran i planskim aspektom negiranja poinjenog genocida. Negiranje genocida je unaprijed osmiljeno, a njegovo izvrenje prikriveno. Tokom izvrenja genocida provode se raznovrsne mjere i aktivnosti usmjerene prema unutranjim i vanjskim posmatraima genocida, s ciljem glorifikacije ratnih zloinaca i eufemiziranja poinjenog zloina, a time i uspostavljanja osnove za njegovo sistemsko negiranje. </p><p>Negiranje kao zavrna faza genocida tei da preoblikuje historiju u smislu demoniziranja rtava i rehabilitacije poinitelja. Negiranje ubija dostojanstvo preivjelih i tei da razori kulturu pamenja zloina. Planeri i izvrioci genocida u naelu ne zavravaju genocid s klanjem i ubijanjem rtve, zavrna faza genocida je njegovo negiranje. Negiranje genocida se pojavljuje kao substitut za poinjeni zloin, jer se i negiranjem tei ka ostvarivanju istog cilja, samo drugim snagama i sredstavima. Negiranje, kao zadnja faza genocida, moe trajati dugo poslije zavretka porcesa ubijanja rtava. U dosadanjoj historiji zabiljeeni su samo izdvojeni sluajevi priznavanja genocida od poinioca. Kljunu ulogu u prepoznavanju genocida igraju direktni posmatrai genocida, kao i vanjski posmatrai genocida: predstavnici meunarodnih organizacija, mediji, predstavnici vlada velikih sila, istraivai i drugi subjekti. </p><p>esto je prisutna pojava ograniavanja injenica i dokaza o poinjenom genocidu na sudske presude ili pravnu prosudbu </p></li><li><p>Negiranje genocida nad Bonjacima </p><p>2 </p><p>genocida, to je pogreno, jer se time zanemaruju svi dokazi i injenice koje se dobiju njihovim podvrgavanjem naunom sudu. Rukovodei se navedenim principom apsolutno se negiraju genocidi koji su se dogodili u ranijoj fazi historije, kada nije postojala ni osnova meunarodnog humanitarnog prava, kao to su sluajevi genocida nad plemenom Herera, genocid nad domorocima Amerike i drugi. </p><p>Knjiga je strukturirana u pet poglavlja i zakljuna razmatranja. U prvom poglavlju knjige predstavljen je razvoj genocida kao pojave, teorije genocida, tipologizacija genocida i aktuelni diskurs istraivaa o definiciji genocida, s naglaskom na udaljavanjima od koncepcije genocida. </p><p>U drugom poglavlju knjige su konsultirana nauna saznanja o pojavi negiranja genocida, razvoj procesa negiranja genocida na primjeru holokausta nad Jevrejima i suoavanje s poinjenim genocidom koje rezultira priznanjem ili negiranjem. U ovom poglavlju pukuava se dati odgovor na pitanja: U kojim okolnostima i kako se pojavljuje negiranje genocida? Kakve okolnosti uzrokuju da dolazi do razvoja masovnosti u negiranju poinjenog genocida? </p><p>Tree poglavlje predstavlja korijene i uzroke genocida nad Bonjacima, dehumanizaciju, te povezanost dehumanizacije i negiranja genocida. Istraeni su motivi i uzroci koji dovode do toga da je znatan dio srpskog naroda opravdavao akte zloina i negirao poinjeni genocid na Bonjacima, pri emu su, pored ostalog, i odreene institucije i nevladine organizacije bile ukljuene u taj proces. Analizirana je uloga naune, kulturne i duhovne komponente srpskog drutva u pripremi genocida. Ovo poglavlje nudi odgovor na pitanje: ta je to to omoguava kontinuitet dehumanizacije Bonjaka, kako u pripremi i izvrenju genocida, tako i u miru? </p><p>etvrto poglavlje prezentira specifine tehnike i forme negiranja genocida: minimiziranje dimenzije i intenziteta genocida nad Bonjacima, razvijanje teorija zavjere, fabrikovanje ratnih zloina nad Srbima, preuveliavanje dimenzije ratnih zloina nad Srbima i drugo. Kao akademski pristup u negiranju genocida predstavljen je primjer pojedinih istraivaa koji obznanjuju podatke preuzete od raznoraznih, esto nekompetentnih subjekata kao vlastite rezultate o ukupnim ljudskim gubicima u BiH u periodu '92-'95, odstupajui pritom od osnovnih naunih principa i postulata, ime znaajno </p></li><li><p>U V O D </p><p> 3 </p><p>minimiziraju broj rtava. Sagledan je sistemski i institucionalni karakter negiranja genocida, te utvrena njegova krajnja svrha i ishodite. </p><p>Petim poglavljem je obraeno negiranje genocida na meunarodnom nivou, kroz stavove i ulogu predstavnika meunarodnih organizacija, predstavnika vlada velikih sila, meunarodnih sudova i tribunala, istraivaa i drugih subjekata. Predstavljeno je koritenje stereotipa u svrhu prikrivanja uzroka i karaktera oruanog sukoba i obezbjeenje vanjske legitimizacije genocida. </p><p>Svrha ove knjige je ostvariti doprinos objektivizaciji saznanja o poinjenom genocidu nad Bonjacima u funkciji izbjegavanja bilo kakvih politikih i drugih manipulacija, te utvrivanja istine i zadovoljavanja pravde, kao i izgradnje i obnove zajednikog ivota i trajnog mira u Bosni i Hercegovini. Saznanje o ciljevima i motivima negiranja genocida nad Bonjacima ima prvorazredni znaaj i uticaj na oporavak i stabilnost drutva i drave. Ono doprinosi razotkrivanju aktera i aktivnosti usmjerenih na potiskivanje pamenja o poinjenom genocidu u zaborav, djelujui time direktno na prevenciju genocida u budunosti. Samo identificiranje negiranja genocida ne zaustavlja ekstenzivno dejstvo na rtvu. Zaustavljanje ovog dejstva iskljuivo se moe postii kroz spreavanje i zaustavljanje negiranja genocida. Jer, genocid koji se sistemski negira ima tendenciju da bude zaboravljen, a to po automatizmu smanjuje mogunost prevencije genocida u budunosti. </p></li><li><p>Negiranje genocida nad Bonjacima </p><p>164 </p><p>1991. godine, pa sve do izdavanja naredbe za nametanje sraunatih mjera na unitenju bonjakog naroda srednjeg Podrinja, sabijenog u ue podruje Srebenice. </p><p>Politika komponenta drutva </p><p>Sagledavanje ukljuenosti vladinih institucija u negiranje genocida nad Bonjacima ima poseban znaaj, jer to negiranju genocida daje sistemski i institucionalni karakter. Postoji ve ustaljena praksa da se politiari iz bh. entiteta Republika Srpska pozivaju na etniku zastupljenost optuenih i osuenih za ratne zloine u oruanom sukobu u BiH od 1992-1995. godine, odnosno da isti problematiziraju injenicu da je daleko najvie optuenih i osuenih za ratne zloine iz reda srpskog naroda.154 Istovremeno, oni uope ne pominju sistemski i masovni karakter zloina koje su poinili pripadnici srpskog naroda, a koji su doprinijeli tako masovnom broju optuenih i osuenih. Vodei politiari iz bh. entiteta RS otvoreno negiraju genocid nad Bonjacima, pa je tako premijer RS Milorad Dodik jednom prilikom izjavio: U Srebrenici nije bio genocid, jer je veliki broj Bonjaka otiao iz Srebrenice prema Tuzli i drugim gradovima.155 Instrumentalizirano je i koritenje agencija entiteta RS koje se bave istraivanjem ratnih zloina, a to se ogleda u montiranju optunica protiv Bonjaka i sistemskom pritisku na Tuilatvo i Sud BiH. Tako je poetkom 2011. godine objavljen spisak od 3.500 bivih pripadnika Armije RBiH, HVO-a i Hrvatske vojske optuenih za navodne ratne zloine </p><p> 154 V. Kulaga, Srbi pred Sudom BiH osueni na 1.170 godina, Glas Srpske, 4.12.2011. Dostupno na: http://www.glassrpske.com/vijest/2/novosti/67152/lat/Srbi-pred-Sudom-BiH-osudjeni-na-1170-godina.html (Pristupljeno: 20.01.2011.) </p><p>Predsjednik RS Milorad Dodik je optuio Haki tribunal da sprovodi 'selektivnu pravdu', to, kako je naveo, pokazuju kazne na koje su osueni Srbi u poreenju s kaznama koje su izreene optuenicima bonjake i hrvatske nacionalnosti. Dodik ponovo negirao genocid u Srebrenici, Internet portal Informer, 02.06.2011. Dostupno na: http://informer.ba/tekstovi/vijesti/dodik-ponovo-negirao-genocid-u-srebrenici (Pristupljeno: 20.01.2011.) 155 Dodik ponovo nijee genocid u Srebrenici i prijeti otcjepljenjem, web portal Dnevnik.hr, 11.09.2010. Dostupno na: http://dnevnik.hr/vijesti/svijet/dodik-ponovo-nijece-genocid-u-srebrenici-i-prijeti-otcjepljenjem.html (Pristupljeno: 08.01.2012.) </p></li><li><p>4 Sistemski pristup u negiranju genocida nad Bonjacima poinjenog u periodu 92-95 </p><p> 165 </p><p>poinjene nad srpskim narodom u BiH.156 Meunarodni sud pravde je svojom presudom obavezao Republiku Srbiju da zvaninim aktom prizna genocid poinjen u julu 1995. godine u Srebrenici. Meutim, u usvojenoj Deklaraciji je reeno: Narodna skuptina Republike Srbije najotrije osuuje zloin izvren nad bonjakim stanovnitvom u Srebrenici jula 1995., na nain utvren presudom Meunarodnog suda pravde /.../.157 Iz Deklaracije je vidljivo da nigdje nije pomenut pojam genocid, to znai de se isti negira zvaninim aktom Skuptine Republike Srbije. Navedeni angaman institucija Republike Srpske i Republike Srbije potvruje tezu da negiranje genocida ima organizirani oblik koji je manifestiran u sistemskom i institucionalnom pristupu u negiranju genocida. </p><p>Pored do sada navedenih primjera planskog rada na preuveliavanju dimenzije ratnih zloina nad Srbima, minimiziranju dimenzije i intenziteta genocida nad Bonjacima i razvijanju teorija zavjere, krucijalnu ulogu u sistemskom negiranju genocida igraju i sluajevi fabriciranja ratnih zloina,158 a za to su klasian primjer Dobrovoljaka ulica u Sarajevu i Tuzlanska kolona u Tuzli. Fabriciranja ratnih zloina se manifestiraju na dva naina. Prvi je organiziranje godinjica navedenih dogaaja od strane zvaninih institucija entiteta RS,159 dok je drugi nain koordinirana aktivnost </p><p> 156 Ekskluzivno: Pogledajte originalni spisak s imenima 3.500 bh. patriota koje DCRS tereti za navodne zloine nad Srbima, Dnevni avaz. Dostupno na: http://www.dnevniavaz.ba/vijesti/teme/27828-hoce-li-dodik-aktivirati-spiskove-vlade-rs-oko-3-500-bh-patriota-tereti-se-za-zlocine-nad-srbima.html (Pristupljeno: 08.01.2012.) 157 Deklaracija Narodne skuptine Republike Srbije o osudi zloina u Srebrenici, Narodna skuptine Republike Srbije, 31.3.2010. Dostupno na: http://www.parlame nt.gov.rs/-.115.html?SearchText=deklaracija+o+srebrenici (Pristupljeno: 13.01.2012.) 158 Sonja Biserko je napisala: Rat u Bosni srpski stratezi tretiraju iskljuivo kao borbu srpskog naroda za osloboenje, pa je velika energija skoncentrisana na fabrikovanje sluajeva koji su u funkciji relativizacije odgovornosti za rat. S. Biserko, Percepcija srpske elite dejtonske Bosne, Duh Bosne, broj 4, oktobar 2011. Dostupno na: http:// www.spiritofbosnia.org/bs/volume-6-no-4-2011-october/perceptions-of-serbia%E2% 80%99s-elite-in-relation-to-the-dayton-agreement (Pristupljeno: 16.02.2012) 159 Odbor Vlade RS za obiljeavanje znaajnih datuma RS, predvoen ministrom Petrom okiem, organizirao je godinjicu u Dobrovoljakoj ulici 2011. godine. Godinjica Dobrovoljake: oki pozvao Sarajlije na razumijevanje, Nezavisne novine, 19.42011. Dostupno na: http://www.nezavisne.com/novosti/drustvo/Godisnj ica-Dobrovoljacke-Djokic-pozvao-Sarajlije-na-razumijevanje-86792.html (Pristupljeno: 09.02.2012.). </p></li><li><p>Negiranje genocida nad Bonjacima </p><p>166 </p><p>Srbije i bh. entiteta RS na meunarodnom planu podizanjem optunica za navodne ratne zloine. Najpoznatiji sluajevi takvih montiranih postupaka su oni protiv Ejupa Gania, Jovana Divjaka i Ilije Juriia.160 Fabricirani sluajevi ratnih zloina slue kao primarna osnova za irenje pojave negiranja genocida, jer se njima relativizira zloin nad Bonjacima i stvara privid da je srpski narod bio glavna rtva oruanog sukoba 1992-1995. godine, to predstavlja zavrni oblik negiranja genocida...</p></li></ul>