Muzika dhe instrumentet

Download Muzika dhe instrumentet

Post on 18-May-2015

30.848 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

<ul><li> 1. Instrumentet dheMuzika Instrumentorenga Lashtesia ne Rilindje</li></ul> <p> 2. 1-Rruga e zhvillimit te muzikes instrumentore ngaAntikiteti deri ne Rilindje. 2-Klasifikimi I instrumenteve sipas kohes kur janeperdor : lashtesi;mesjete;rilindje. 3-Klasifikimi I instrumenteve sipas jetegjatesisedhe perdorimit :.qe jane ruajtur qe nga lashtesia.qe kane evoluar gjate perdorimit.qe jane zhdukur.qe jane te reja 4-Pergatitja e nje albumi me instrumente sipasklasifikimit te kohes kur jane perdorur. 3. Procesi I krijimit te muzikes ka zgjatur memijera vjet.Kjo mund te krahasohet dhe mevete procesin e gjate te gjuhes se folur.Shumeshkencetare dhe studiues te muzikes kanedhene shume mendime te ndryshme per lindjene muzikes.Dikush thonte se prodhimi I tingujvemuzikore ka origjine biologjike,disa te tjeremendonin se ishte imitim I melodive te zogjveapo duke e lidhur prejardhjen e muzikes methirrjet qe leshonin njerezit primitive gjategjuetise. Gjate ketij procesi,u zhvlluan shqisat endryshme te njeriut dhe aparati I te folurit meane te te cilit njeriu krijoi fjalet dhe tingujt epare muzikore. 4. Arti I muzikes zuri vendin e tij ne shoqeriqe ne rendin e bashkesise primitive.Mijeravjet para epokes sone u krijuan melodite epara,te cilat ishin shume te thjeshta.Tek tepasurit muzika luante rol zbavites,sepseplotesonte atmosferen e gostivedhe Ithurte lavdi perendive.Ne popull ajoreflektonte jeten plot veshtiresi dheshpresen per nje jete me te mire. Keto vecori percaktuan tiparet e ndryshmete muzikes ceremoniale , te asajfetare,kenget e sklleverve , te fshatarevedhe zejtareve. 5. Nelashtesi,ne menyre te vecante muzika u zhvillua ne popujt e Kines,Egjiptit,Mesopotamise,Babilonise,Indi se,Greqise. 6. Rol te rendesishem zinte kenga e kenduar me nje ze,tematike shoqerore,kenget e punes,te gjahut,te gezimit etj.U zhvillua muzika instrumentale popullore ku qindra vjet para epokes sone numeroheshin 80 instrumente te ndryshme.Me te vjetrat permenden : daullja,gongu,kembanat.Veglat e lashta muzikore me hark ruhen edhe sot : violina me 2 tela,liuti kinez me 4 tela. 7. Kerkimetsjellin deshmi te nje kulture qe ka ekzistuar 3000 p.e.s.Muzika kultivohej si nga populli ashtu dhe nga shtresat e larta..Ajo u thurte lavde faraoneve ndersa populli I thjeshte krijonte kenge te cilat pasqyronin jeten e veshtire.Vendin kryesor e zinte kenga e kenduar ,por kishte dhe mjaft instrumente qe shoqeronin kengetaret si : sistri,tromba,organoja cetra,liuti,krotali ,etj. 8. Muzikadeshmohet 4000 vjet p.e.s nepermjet zbulimeve arkeologjike ku dalloheshin kengetare,instrumentiste,valltare.Babilonasi t kane patur shume instrumente si : lira,flauti I thjeshte,flauti I dyfishte,sistra,bobla,tamburet,etj.Kultura babilonase ndikoi shume edhe ne shtetet fqinje si Egjipt dhe Greqi. 9. Muzikae popullit indian shquhej per ritmin e shumllojshem.Disa prej kengeve me te vjetra kane ardhur deri ne ditet e sotme.Instrumentet jane : vina,liuti,ravanastra,flaute,guaska deti,tipa te oboes,etj. 10. Nje mbeshtetje per zhvillimin e artit grek dha mitologjia popullore.Ne greqine e vjeter muzika dhe poezia qene binjake.Lojrat olimpike qe organizoheshin nje here ne 4 vjet ne Olimpia dhe te gjitha aktivitetet artistike qe jepeshin ne qytetet greke,shoqeroheshin me tinguj muzikore.Muzika fitoi nje rol te rendesishem shprehes edhe ne tragjedine greke.Greket ishin ata qe krijonin teorite dhe sistemet e tyre muzikore. 11. Njerzit e Mesopotamise preferonin m shuminstrumentet me tela Jan gjetur varietete tpanumrueshme t harpave ashtu si dhe lira,lahuta, si paraardhse te instrumentevemoderne me tela sic sht violina.Instrumentet muzikore t prdorura ngakultura Egjiptiane jan t ngjashme me ato teMesopotamise dhe i ka br historiant q tarrijn n prfundimin se civilizimet e ktyredy vendeve kan qen n kontakt me njra-tjetrn. Me civilizimin e shoqris u futen nprdorim flauti vertikal, klarineta e dyfishte,harpat me hark dhe kndore dhe disa llojedaullesh. 12. Aktivitet njerezor se bashku me vallezimin deri nelashtesi. Pjese e riteve fetare. Shpirt I jetes publike ne festa,ceremoni,oborrembreterore. Tek hebrenjte u zhvillua nepermjet poezise fetare. Tek greket eshte objekt I studimit ne raportet e saj mematematiken.Ndihmonte ne kuptimin e poezise dhemuzikes me lirikat,rapsodive dhe u fut si pjeseperberese e tragjedise dhe teatrit. 13. Gjate shekujve XIV-XVI,zbulimet e medhagjeografike dhe zhvillimi ekonomik sollen dhelindjen e nje kulture te re qe njihet me emrinRilindje.Ndryshonte rrenjesisht nga kultura elashtesise dhe e mesjetes.Shume popuj dhanekontributin e tyre ne zhvillimin e kesajkulture.Talentet dhe njerezit e shquar te asajperiudhe u frymezuan nga krijimtaria epashtershme e popullit.U zhvilluan gjini tendryshme muzikore,u formuan stile te rejamuzikore,u zhvillua dhe muzika instrumentale.Filluante hapeshin gjithashtu dhe shkolla ku behej Imundur shkollimi tashme I personave te cilet edonin artin.Italia eshte pikerisht vatra e perhapjesse kesaj kulture.U zhvilluan llojet e para te ketijarti te cilat ishin Kacia,Balada,Madrigali . 14. Kacia: forme muzikore ne shume raste me2 zera,kenge e shpejte qe trajtonte skenegjahu. Balada : forme muzikore e thjeshte ngapermbajtja,ndiqte ritmet e valleve dhezhvillonte tema te ndryshme. Madrigali : forme muzikore polifonike me 2-3 zera, e zhvilluar kryesisht ne France. 15. DisaInstrumente 16. Gajdja ishte nj instrument i Afriks s vjetr veriore te cilin, Nero, nj perandor romak, e importoi n Evrop. Me kalimin e kohs njerzit e zhvilluan konceptin e instrumenteve muzikore pr t prodhuar melodin. 17. Flautime I vjeter I zbuluar daton rreth 43.000vjet me pare. 18. Klarineta 19. Trumpeta me e vjeter mendohet te datoje para vitit 1500 p.K 20. Slitdrums ose daullet e cara jane perdorurkryesisht ne vendet afrikane. 21. Nenje liber shpjegohej se ky instrument mori kete emer pasi afrikanet e perdornin per te komunikuar ne distanca te medha. 22. KsilofoniI vjeter eshte gjetur ne shek.IX por mendohen te kene ekzistuar rreth viteve 2000 p.K 23. Pianojamendohet te jete krijuar ne vitin 1698 nga Bartolomeo Cristofori. 24. Melodika mendohet te jete krijuar ne vitin 1950 dhe perdoret per muziken jazz. 25. Bakllama sht instrument muzikorkordofon. Ky instrument sht prdorur nga kolonialistetshqiptar n Turqi n gjysmn e dyttshekullit XIX. Nga kta sht sjellur tek nerreth viteve 20-30 t shekullit XIX. 26. iftelia sht nj instrument tipik shqiptar.sht e ndrtuar nga druri dhe ka nj form t zgjatur. Ka vetm dy tela prej nga edhe e ka marr emrin "ift" dhe "Tela" d.m.th. dy tela ift. Shumic e kohs prdoret teli i poshtm.Telat shpesh jan t akorduar ne E dhe B. iftelia zakonisht prdoret n darsma apo edhe n koncerte pr muzik popullore. 27. Violinasht instrument muzikor dhe hyn n grupin e instrumenteve harkore. Ajo ka katr tela. 28. Kitara eshte nje instrument muzikor i familjes kordofone. Kitara standarde ka gjashte tela, por edhe kitarat me kater, shtat, tete, nente, dhjete, njembedhjete, dymbedhjete, trembedhjete dhe tetembedhjete tela jane ne dispozicion. Dy familjet kryesore te kitares jane kitarat elektrike dhe kitarat akustike. Tre lloje kryesore te kitares akustike jane kitare klasike (me fije najloni),kitare me tela celiku dhe kitare archtop. 29. Kitara elektrike eshte e perdorur gjeresisht ne xhaz, blues dhe rock and roll.</p>