mirze elekber sabir - hophopname(ii cild)

Download Mirze Elekber Sabir - Hophopname(II Cild)

Post on 13-Jul-2015

4.566 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

______________________Milli Kitabxana_____________________

1

______________________Milli Kitabxana_____________________

M RZ

L KB R SAB R

HOPHOPNAMK C LDD II C LD

RQ-Q RB BAKI-2004

2

______________________Milli Kitabxana_____________________Bu kitab M. .Sabir. Hophopnam . cildd (II-III cildl r, Bak, Az rbaycan Elml r Akademiyas N riyyat, 1962, 1965) n rl ri sasnda, lav l rl t kmill diril r k t krar n r hazrlanmdr T rtib ed ni, izahlarn v l tin m llifi: M mm d M mm dov filologiya elml ri doktoru, professor

894.361 - dc 21 AZE Mirz l kb r Sabir. Hophopnam . ki cildd . II cild. Bak, rqQ rb, 2004, 384 s h.Mirz l kb r Sabir sr Az rbaycan d biyyatnn byk simalar arasnda f rql n n grk mli s n tkardr. O, h qiqi alq airi, yeni Az rbaycan erinin yaradcsdr. Onun eirl ri yarandqlar zamann n doru b dii s n dl ri, srin vv linin salnam sidir. srin n f si il n f s alan air urlar, vicdanlar h r k t g tir n q l miyl h yatn ictimai f zadlarn ab gst r n etirazl, t ssbke bir d biyyatn gz l nmun l rini yaratmdr. V t nda air yolunu insanlara m h bb ti namin semi Sabirin s rl ri insane l yaq tini alaldan h r bir ey qar mbariz d ovarlanm silah idi v indi d z k s rini itirm midir. B dii dnc nin vs t v d rinliyi, m hz satirada ifad olunan ictimai amal v vicdann lviliyi v bllurluu il Sabir btnlkd milli poeziyann simvoludur, v t nda tipinin, milli qrur v b ri vicdan t c ssm olan s n t v s n tkar tipinin yeni t zahr, h qiqi davamdr. Vaqif sad liyi, Mirz C lil demokratizmi, Fzuli psiologizmi, Nizami epizmi hams Sabird zvi v hd t t kil edir. Byk airin btn s rl rini hat ed n bu ikicildliyin ikinci cildind 1911-ci ild yazd satirik eirl rl yana, m llifin ictimai-siyasi v f ls fi lirikas, nvh v m rsiy l ri, q z ll ri, m kt b uaqlar n q l m alnm rqi, m nzum hekay v t msill ri, t rcm l ri, hekay v felyetonlar, d bi-publisist m qal l ri, mbir yazlar v m ktublar toplanmdr. Kitabda alq r ssam zim zimzad nin illstrasiyalarndan istifad edilmidir.

ISBN 9952-418-27-X RQ-Q RB, 2004

3

______________________Milli Kitabxana_____________________

4

______________________Milli Kitabxana_____________________

SAT RALAR

5

______________________Milli Kitabxana_____________________

6

______________________Milli Kitabxana_____________________

1911SUAL Eyb ik n s gr n fsini ym k, c ba, eylislam zn bunca n t qdir ediyor? CAVAB Molladr nki, o z grdy ryal rini Baqadan sormayr, ancaq z t bir ediyor. [L N T S N , EY C HL, N BIDAD EDIYORSAN!] L n t s n , ey c hl, n bidad ediyorsan! H r gn yeni min m l n t icad ediyorsan! S rm q ed r k Habil Qabil1 h r katn, Qardalar qardalara c llad ediyorsan! Nak sl r imdad il 2, bik sl r bidad Bir gr kim yardm, kim bidad ediyorsan?! [QAFIL YAAMAQDANSA GZ L KARDIR LM K] Qafil yaamaqdansa gz l kardr lm k, H r nd ki, q fl tl 1 d i ardr lm k; Z nciri-c hal td bu alaq yaaydan, Cahil, s n dar zr s zavardr lm k!

7

______________________Milli Kitabxana_____________________M MD L DEY R K : Nasirlmlk1, s n boyl gmanm yo idi Ki, bu tezlikd qohumluq odunu s rd ed s n; M n desd n srn m Berlin didarn n, Qapna z tutam mmid il , s n t rd ed s n2... NAS RLMLK BAKIDAN RANA AZ M OLDUQDA M nc , ran b s zm ediyor Nasiri-mlk, Gz nnd grr m nki budur ran; Var ik n parlaman ir bu q d r qasiri-mlk Bir n f r Nasiri-mlkn n olur imkan?! MB RSS LT N Y1

Yapdn hiyl ni h r gnk q zetd oudum, Arnda yen grdm ki, yazlm: Sonu var. N b rdir, dey sordum, dedi mbir ki, h l Birini gst rir m, ibu r q md n onu var!.. [ CDADINA KD , P D RIN MTL Q UNUTDU] cdadna kdi, p d rin mtl q unutdu, M busl ri m clis il at tutdu, Bir m rt b zlm eyl di ki, M md li mirza, Zkhak 1 d , ingiz 2 d min r hm t outdu. MHAV R Qafqaz hli il rzind n emal eyl di? M kt b h r yerd onlar hmm t ibzal eyl di! M rh ba! S d m rh ba!.. B s bu az mdd td m kt bl r qapand ya n d n? H p ocuqlar dvreyi-t hsili ikmal eyl di!.. M rh ba! S d m rh ba!..

8

______________________Milli Kitabxana_____________________[M LL T N N HALI P R AN OLA] Mill tinin hal p rian ola, H r bir ii nifr t ayan ola, Cahil ola, v hiy nadan ola, Q m yem , s br et, bu da, yahu, ke r! Daireyi- ql d bd n k nar, mri ms lman ed daim iar, Olmaya bir kims d namus ar, Q m yem , tab et, bu da, yahu, ke r! H r iimiz m s r li, glm li Olsa bizim, pozma kefin, ay d li, H r nel s K lb C f r, K lb li, Q m yem , tab et, bu da, yahu, ke r! Vaizimiz syl y minb rd g r, Biri- l m, mczi- qqlq m r, Z f ri-cind n s n vers b r, Sakit lal ol, bu da, yahu, ke r! M rsiy an gnd a minb r , lqi soya, dm y sla yer , Tab el , dz boyl yaman gnl r , ncim , s br et, bu da, yahu, ke r! Oru, camir dolua m scid , Z ng vura, toy ala, asey ged , Ba-qulan qanna q ltan ed , Dinm , danma, bu da yahu, ke r! Tst basa m scidi glan ola, Tab el m k arici-imkan ola, M rsiy miz kizb ola, bhtan ola, ncim , qatda, bu da, yahu, ke r!

9

______________________Milli Kitabxana_____________________ak r1 ola m rsiy ani-s hih, Qvli q l t, feli t mam n q bih, V deyi-c nn t ver lq s rih, Dinm , danma, bu da, yahu, ke r! B zzazmz2 baa ala z rb ti, K ndin t rib el y mill ti, mr s vab dd ed bu bid ti, Q m yem , s br et, bu da, yahu, ke r! M scidin oru gir aikar, Sirq t ed km , qalo, h r n var, Payi-br hn qalasan zinhar, Dinm , danma, bu da, yahu, ke r!.. MAB R M md li: Sevgili sultan babam, syl , s nin haln1 n dir? M n ki, bir u madmazel eqind ld n getmi m! hrd n hr g zib2, Avropan uramam, t qz ram olmad, h r drl ilhah etmi m! H mid: M md li, artq maranqozluq m raqm qalmam, K rki, miar yb baqa ev gnd rmi m! lk d t k-t k v ba var, derl r, ondan qomuam an m daru yb bir aptek dnd rmi m!

10

______________________Milli Kitabxana_____________________

11

______________________Milli Kitabxana_____________________

12

______________________Milli Kitabxana_____________________

ABBAS AA1 DEY R K : Can verib mill t , ali, b di nam alrz, N ziyan eyl yiriz, can veririz, kam2 alrz. Q tlimiz yvm biz sanma msib t gndr, Biz o gn h zr ti-h qd n yeni3 bayram alrz. Qan deyil n imiz stnd qzl t k qzaran, sg ranz ki, hn r gst rib, nam alrz. DREPER1 DEY R K : Elm olduu yerd olamaz din d yan t, Din m s l si c hl t qazas deyilmi? T bid olunan m clisi-urayi-dv ld n Avropann rbabi-k nisas deyilmi? hm d Midh t2 deyir ki: Dinsizlik il k sb olunan bir m d niyy t, nsanln olduqca b layas deyilmi? M hdi-m d niyy t ki, deriz mlki-fir ng , V hiyy tin n qorulu s hras deyilmi?3

13

______________________Milli Kitabxana_____________________AVROPADA M MD L N N EQBAZLII M md li R hm et m n , can madmazel! Knlm olub qan, madmazel! Birba desd n g lmi m Ardnca, canan madmazel! Gr hali-biaramm, Dil biskundur, g l m n ! Eqim fzundur, g l m n ! Madmazel R dd ol, a zalim M md li! ahi-m zalim M md li! Artq h yasz grm y Yodur m calim, M md li! Get, get ki, zlmnd n v t n D ryayi-undur, g lm n m! Boynun youndur, g lm n m! M md li M n z yerimd ah idim, ahi-f l k rgah idim, nim, c lalm var idi, Ar n zillllah idim; randa o yerd yen nim m sundur, g l m n ! Eqim fzundur, g l m n ! Madmazel S n bir d ni m rduds n, H r nd n m truds n, Bir mst bid ddads n1,

14

______________________Milli Kitabxana_____________________Bir mst qil N mruds n2, Min d f onlardan d i Zlmn fzundur, g lm n m! Boynun youndur, g lm n m! M md li Z nn etm , ran s rb s r Olmu m niml kin v r; lyvm randa yen Var nk rim min-min n f r; Onlar btn grgi- c l, Mill t qoyundur, g l m n ! Eqim fzundur, g l m n ! Madmazel Doru bu, lakin hli-kar Az olsa da randa var; M nc , bu ain niyy tin Etm z isab t zinhar; nki s nin haln cnun, sin z bundur, g lm n m! B tin nigundur, g lm n m! Fikrin d dundur, g lm n m! Karn oyundur, g lm n m! Sz mt s r, bir d f qan: Boynun youndur, g lm n m!..

15

______________________Milli Kitabxana_____________________YUU Heyv r 1, ey mdiri- hli-fsun, Bir yuu grm m, de, eyr olsun! Grr m m n dn n gec yuuda Yen d sakin olmuam Bakuda. Bakud , leyk lap uzaqlarda, G zir m bir para soqaqlarda; O soqaqlar ki, ruzi-fitr td n Ari idi btn n zaf td n; ndi, s d m rh ba, s fal nmi, Nuri-fanus il ziyal nmi; Yo ik n sabiq n gedi-g lii, ndi bir baqa r ng albdr ii; Qaplardan , giri vardr, Bunda, lb tt ki, bir i vardr... Grr m bunda b zi yan, H psinin var n cab ti, an; Qapn birb bir dyr, danr, B zisil h l t z tanr. Sz alr, pul verir, rica ediyor, Ayrla-ayrla dua ediyor; B zin it hayi-m d verir, B zin baqa-baqa v d verir... st dim anlayam n idir bu, N aldr bu, n veridir bu?

16

______________________Milli Kitabxana_____________________M ni s basd f rti-heyr td n, Heyf, oyandm o abi-rah td n! ndi, ey Heyv r , varnsa hn r, Syl t birini bilirs n g r?! O soqaqlar, o sl r, yahu, Kimdir aya, n dir, n idir bu? AY CAN!.. Mftinin r yi il k fi-vcuhi-nisvan rd cayiz imi, hkm ediyormu Quran; Mslim vr t bamaqda da yomu hrm t, vr tin l-z vr t ki, deyilmi, ay can!.. P s yazq zadeyi-Neman1 n deyirdi, c ba? Ya ona l n ed n olan n deyirdi, c ba? H z rati-l mad p s o cnb n idi?..2 O zaman cml ms lman n deyirdi, c ba? N deyirdi kinin, G nc nin imanllar, Tiflisin bir para m zh bi d liqanllar, Clfann, Navann, Ordubadn hampalar, Baknn zorbalar, L nk rann canllar? imdi, yahu, bu thaf il r vicdan n deyir? ql n hkm ediyor, ya buna irfan n deyir? H r Qurana verir ist diyi m nan, A, ou, bunlara gr h zr ti-Quran n deyir? N deyir? B llidir rbabna, m n bilm yir m, Bir para molla kimi hiyl v f n3 bilm yir m, Dem z Allah iki m nal sz qullarna, Bu q d r anlamam, baqa s n bilm yir m.

17

______________________Milli Kitabxana_____________________[EL K R NAMIMI M N L N T L ] El kir namm1 min l n t il , M n eli yad edir m r hm t il ; N elin l n tinin bir k s ri, N m nim r hm timin bir s ri; M n n mst vcibi-l n m, zira, N d el r hm t , qfran s za! T BR Z MB R N Mbirss lt n y kk ed c ks nmi yen ?! Diplomatlqda bu il ald kusil bel ! Ba nec bir yek T brizi m h rr