metabolizma hastalıkları forumcampus

of 16/16
1 1 Metabolizma Hastalıkları 2 • Hipokalsemi • Hipomagnesemi • Transport tetani • Köpekte eklampsia •Kısrakta laktasyon tetanisi • Hipofosfatemi • Ketozis • Koyunlarda gebelik toksemisi 3 Hipokalsemi (Süt Humması, Süt Felci, Doğum Felci, Paresis puerperalis) 4 • Hipokalsemi, özellikle yüksek verimli süt ineklerinde doğuma yakın dönemde veya doğumda kanda iyonize kalsiyum miktarının ani ve aşırı şmesi sonucu ortaya çıkan akut seyirli metabolik bir hastalıktır. Tanımı 5 Ca’nın vücuttaki fonksiyonları • Neuromuskuler uyarı ve iletimin gerçekleşmesi • Membran permeabilitesinin düzenlenmesi • Kas kontraksiyonlarının (iskelet, kalp ve uterus kası gibi) şekillenmesi 6 •Bazı enzimlerin aktivasyonunda •Bazı hormonların salgısının düzenlenmesinde •Kanın pıhtılaşmasında İskeleti oluşturan kemiklerin oluşumunda rol oynar

Post on 14-Jun-2015

892 views

Category:

Documents

4 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

www.forumcampus.com

TRANSCRIPT

Metabolizma Hastalklar1

Hipokalsemi Hipomagnesemi Transport tetani Kpekte eklampsia Ksrakta laktasyon tetanisi Hipofosfatemi Ketozis Koyunlarda gebelik toksemisi2

Hipokalsemi

Tanm Hipokalsemi, zellikle yksek verimli st ineklerinde douma yakn dnemde veya doumda kanda iyonize kalsiyum miktarnn ani ve ar dmesi sonucu ortaya kan akut seyirli metabolik bir hastalktr.3 4

(St Hummas, St Felci, Doum Felci, Paresis puerperalis)

Cann vcuttaki fonksiyonlar Neuromuskuler uyar ve iletimin gereklemesi Membran permeabilitesinin dzenlenmesi Kas kontraksiyonlarnn (iskelet, kalp ve uterus kas gibi) ekillenmesi5

Baz enzimlerin aktivasyonunda Baz hormonlarn salgsnn dzenlenmesinde Kann phtlamasnda skeleti oluturan kemiklerin oluumunda rol oynar6

1

neklerde kalsiyum metabolizmas Salkl bir inein 100 ml kannda 8-12 mg iyonize kalsiyum bulunur Hipokalsemi durumunda ise kan iyonize kalsiyum miktar 100 ml kanda 6 mg veya daha dk dzeye iner7

Gebe olmayan ve laktasyonda bulunmayan bir inekte 1 saatte;1 gr kalsiyum barsaklardan emilir, 1 gr kalsiyum dk ile dar atlr 1 gr kalsiyum kemiklerden mobilize olur, 1 gr kalsiyum kemiklerde birikir

Sonuta; Saatte 2 gr kalsiyum vcuda girerken, 2 gr kalsiyum vcuttan atlr8

Gebelikle birlikte, zellikle gebeliin son dnemlerinde, fts iin anne kanndan nemli miktarda kalsiyum yavruya transfer edilir. Bu miktar yaklak olarak saatte 0.2 gr kadardr

Doumla birlikte laktasyon balaynca st sentezi iin de nemli miktarda kalsiyum anne kanndan ste geer. St sentezi iin harcanan kalsiyum miktar ise yaklak saatte 1 gr kadardr9 10

Gerek yavru ve gerekse st sentezi iin gerekli bu ekstra kalsiyum ihtiyac barsaklardan emilimle karlanmaya allr Barsaklardan emilim yeterli olmazsa kemiklerden mobilizasyonla bu ak giderilmeye allr

Kemiklerden kalsiyumun mobilize olma hz, saatte azami 0.8 gr kadardr Bu yolla da ak giderilemezse hzla HPOKALSEM tablosu geliir

11

12

2

Kalsiyum Metabolizmas zerine Etkili Olan Faktrler

Hormonal dzenlemeParathormonBarsaklardan kalsiyum emilimini artrr Barsaklardan Cann emilimini artrma zerine direk bir etkisi yoktur, bu etki vitamin D aracl ile meydana gelir Ksaca PTH iin kan Ca dzeyini arttrc etkisi vardr denilebilir13 14

KalsitoninTiroid bezinin parafollikler C hcrelerinden daha az olarak paratiroid bezinden salglanr Kalsitonin ve PTH sekresyonu birbiriyle zt ilikilidir Kalsitonin kan Ca ve P dzeyini azaltr Kemikten Ca ve P salnm azaltlr, tutulmasn artrarak etkir15 16

1,25 dihidroksikolekalsiferol (D3 vitamini; 1,25 dihidroksikolekalsiferolun ncl molekldr)

Barsaklarda kalsiyum ve fosfat iyonu emilimini uyarr Kemiin osteoid dokusunda kalsiyum birikmesini yani mineralizasyonu salar Ayrca kemikteki osteoklastik rezorpsiyonu da uyarr

Bunlarn (Parathormon, Kalsitonin ve 1,25 dihidroksikolekalsiferol) sentez ve salglanmalar plazma ve ekstraseller svdaki iyonize kalsiyumun konsantrasyonu ile dzenlenir

17

18

3

Kalsiyum metabolizmasnn dzenlenmesine, bu temel hormona (Parathormon, Kalsitonin ve 1,25 dihidroksikolekalsiferol) ek olarak ikinci planda olmak zere glukokortikoidler, strojenler, androjenler, tiroid hormonlar ve byme hormonu da katkda bulunur19

Hipokalseminin SebepleriYa ve laktasyon saysYal ineklerde kemiklerden kalsiyum mobilizasyonu daha dktr Laktasyon says alt ve daha fazla olan ineklerde insidens %20den fazladr20

strojenik etkistrogenler kalsiyum mobilizasyonunu inhibe eder Doumda strojen dzeyinin artmas, kalsiyum adaptasyon mekanizmasn olumsuz etkiler21

Yem tketiminin doumda veya douma yakn dnemde basklanmas Rasyondaki toplam kullanlabilir kalsiyum miktarnn yetersiz olmas

22

Kuru dnemde rasyonda yksek dzeyde kalsiyum bulunmas,PTH retiminin azalmasna yol aarak, sindirim sisteminden Ca emilimini olumsuz etkiler23

Rasyonda magnezyum dzeyinin dk olmas sindirim sisteminin kalsiyum emilim kapasitesini azaltr

24

4

Asidoz ve ishal gibi sindirim ile ilgili bozukluklar emilen kalsiyum miktarn azaltmaktadr Jersey ve Guernsey Irk inekler genetik olarak hipokalsemiye predispozedirler25

Klinik Belirtiler

26

Uyar ve tetani dnemi

Klinik belirtiler 3 aamada grlr1. Aama (Uyar ve Tetani Dnemi) 2. Aama (Fel Dnemi) 3. Aama (Koma Dnemi)

tahta azalma Vcut ssnda hafif art Sallantl yry Ayaa kalkmada glk Di gcrdatmas Bacaklarda ve ba blgesindeki kaslarda titremeler Ses ve k gibi fiziksel uyarlara kar duyarllkta art27 28

Fel dnemi Hayvan sterno-abdominal vaziyette yatar ve ban alk ukurluklarna yaslar

Kalp vurumlar ve nabz artar ancak vurumlar zayf olarak hissedilir Vcut ss der rinasyon ve defekasyon durur29

Pupillalar geniler ve a kar refleksi azalr Rumen hareketleri durduu iin timpani ekillenebilir Sindirim sistemi faaliyetlerinin durmas nedeniyle kalsiyum emilimi azalr ve ilerleyen srete hayvan komaya girer

30

5

Koma DnemiHayvan boylu boyunca uzanr Bilin kaybolmutur Kalp vurumu ve nabz iyice hzlanm (takardi) fakat vurumlar daha da zayflamtr Venz basn dmtr Pupilla refleksi tamamen kaybolmutur31

Solunum sistemi kaslarndaki paraliz sonucu lm ekillenir tahszlk ile balayan ilk safhadan lmn ekillendii son safhaya kadar geen sre 10-24 saat arasnda deiir32

Kan kalsiyum dzeyiNormal 8-10mg/100 ml Doumda normal olarak kalsiyum dzeyi 8e der St hummasnda ise Birinci dnemde 6.5 kinci dnemde 5.5 Koma dneminde ise 4.5 mg/100 ml

TehisKarmas muhtemel hastalklarDier metabolizma hastalklar Feller Krk, kklar Septik metritis

33

34

TEDAV

Kratif tedavi Ca tuzlarnn (Ca glukonat, Ca boroglukonat, Ca klorr) enfzyonu

Kratif tedavi

Profilaktik tedavi35

0,1 gr/kg % 10-30luk solsyondan 750-1500 ml iv., sc., im.36

6

Kalp ve solunum analeptikleri ve takviye ediciler Kafein, lobenil

Fosfor solsyonu (% 15) 200-250 ml

Ketozis de varsa % 10-40lk dekstroz enfzyonu Enfeksiyon veya phesi varsa lokal ve parenteral antibiyotik uygulamas

37

38

Profilaktik tedavi leri gebelik dnemlerinde rasyondaki Ca/P orann 1/1den 1/7ye varan oranlarda P lehine artrmak Gebeliin sonlarna doru (gebeliin son 15 gnnde) 10 milyon IU vitamin D enjekte etmek

Kalsiyumun barsaklardan emilimini artrmak iin, hafif asidik barsak ortam oluturmak amacyla yemlere amonyum klorit ilave etmek Gebelik boyunca mineral madde ynnden yeterli ve dengeli bir rasyonla beslemek Gebeliin sonlarnda kuruya karmak39 40

UYARILAR Hipokalsemili hayvana az yoluyla sv ila ve iecek iirilmeye allmamal Kalsiyum enfzyonu srasnda kalp sk sk dinlenmeli Damar ii verilen solsyon vcut ssnda olmal ve fazla youn olmamal (% 10-30luk)41

Damar ii kalsiyum solsyonu yava bir tarzda ve damla damla verilmeli Damar ii kalsiyum enfzyonunu mteakip hayvana ani uyarmlar yaplmamal Kalsiyum damar ii yolla yeterli fakat mmkn olan en dk dozda uygulanmalBu konunun sonu42

7

zetle Hipokalsemi Akut seyirli genellikle doum sonras yerinden kalkamama ile karakterize metabolik bir hastalktr ekillenmesi Tehis Tedavi Uyarlar43 44

HPOMAGNEZEM (ayr Tetanisi)

Fazla miktarda krpe yeil yem tketen ineklerde ortaya kar Krpe yeil yemler fazla miktarda K ierir. Potasyum atlm srasnda Mgun da atlmasna neden olur45 46

Yksek st verimi durumunda da Mg eksiklii grlebilir Zira;1 litre stte 120 mg Mg vardr 25 litre st veren bir inekte gnde 3 gr Mg atlmaktadr

Klinik belirtiler Ani ve ar sinirlilik ve eksitasyon Ba, boyun ve bacak kaslarnda titreme, tetani ve konvulziyonlar Kulaklarda seirme hareketleri Ar duyarllk

47

48

8

Ayakta duramama, sendeleme ve dme Yere den ve kalkamayan hayvanlarda; Tetanik ve klonik konvulsionlar (lm annda grlen rpnmalar), opistotonus, bo ineme hareketleri, kpkl salya ve gzlerde eksoftalmus

Laboratuar bulgular Serum Mg