lokalizowanie i usuwanie uszkodze„ podzespo‚³w komputera osobistego

Download Lokalizowanie i usuwanie uszkodze„ podzespo‚³w komputera osobistego

Post on 12-Apr-2017

327 views

Category:

Education

7 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Modu 3

    Lokalizowanie i usuwanie uszkodze podzespow komputera osobistego

    1. Awaria zasilacza najczstsz przyczyn uszkodze sprztowych podzespo-w komputera osobistego

    2. Uszkodzenia procesora, pamici RAM i pyty gwnej 3. Uszkodzenia karty graficznej, karty dwikowej i karty sieciowej 4. Uszkodzenia dysku twardego i napdw optycznych 5. Usuwanie uszkodze sprztowych podzespow komputera osobistego 6. Rodzaje uszkodze urzdze peryferyjnych, ich lokalizowanie i usuwanie

  • 2

    1. Awaria zasilacza najczstsz przyczyn uszkodze sprztowych podzespo-w komputera osobistego

    Podzespoy komputera osobistego musza by zasilane prdem staym o niskim napiciu (napicia: 3.3V, 5V i 12V). W zwizku z tym dostpne nam napicie sieciowe przemienne 230V musi by przetworzone do tych napi. Suy do tego zasilacz kompu-terowy wyposaony w odpowiednie wyprowadzenia w zalenoci od standardu (dla obecnych komputerw najczciej ATX). Gdyby porwna komputer do organizmu ludzkiego to zasilacz byby "sercem" ktre "toczy" do podzespow komputera medium potrzebne do ich pracy czyli energi elektryczn.

    Do zasilacza komputerowego bezporednio mog by podczone takie podzespoy komputera jak:

    pyta gwna - najczciej dwie wtyczki, dysk twardy (oprcz zewntrznych zasilanych przez USB), napd optyczny (oprcz zewntrznych zasilanych przez USB), niektre karty graficzne, dodatkowe chodzenie (pompa wodna, wentylator itp.).

    Moduy te bezporednio s naraone na uszkodzenia zwizane z nieprawidowymi pa-rametrami prdw zasilania. Uszkodzenia zasilacza mog mie rne przyczyny. W niniejszym opracowaniu pomijamy szczegy ze wzgldu na odbiorcw do ktrych kierowany jest skrypt (a ktrymi nie s elektronicy). Uszkodzenie zasilacza moe skutkowa nastpujcymi anomaliami:

    zwikszeniem parametrw napi zasilajcych, zmniejszeniem parametrw napi zasilajcych, niedoborem mocy zasilacza, zwarciem linii zasilajcych, tak zwanym "przebiciem", zanikiem napicia.

    Szczeglnie niebezpieczne jest wanie tzw. "przebicie", czyli nagy przepyw prdu

    przez izolator. Zjawisko to moe spowodowa pojawienie si na obudowie niebezpiecz-nego napicia o wartoci nawet 230V (napicie sieciowe) co moe grozi poraeniem.

    Autor skryptu mia do czynienia z takim wanie uszkodzeniem. Komputer trafi do

    naprawy z powodu czstych awarii systemu operacyjnego i w czasie diagnozy doszo do poraenia prdem - na szczcie lekkiego (niegronie porazi go prd). Naley tu pod-kreli, e jednym z pierwszych zabiegw ktre trzeba wykona (gdy mamy do czynie-nia z uszkodzonym sprztem) jest sprawdzenie czy nie pojawia si napicie na jego obudowie. Do tej czynnoci stosuje si tzw. "prbnik elektryczny", ktry naley stosowa zgodnie z instrukcj uytkowania. Przepyw prdu przez organizm czowieka powoduje midzy innymi skurcze mini, zatem osoba ktra dotyka obudowy moe zosta mier-telnie poraona prdem, ktry bez przeszkd przenika przez ciao czowieka skadajce si (w ok. 60%) z wody. Jeeli chwycimy obudow wewntrzn czci doni, przepyw prdu spowoduje mimowolne jej zacinicie, jeeli natomiast kontakt nastpi zewntrz-n czci doni skurcz mini moe oderwa nas od rda poraenia.

    Zasilacz komputerowy bardzo czsto jest przyczyn rnego rodzaju uszkodze komputera. Dzieje si tak dlatego, e podzespoy komputera s bardzo wraliwe na

  • 3

    zmiany parametrw linii zasilajcych. Uszkodzeniu mog ulec wszystkie podzespoy podczone do zasilacza oraz podzespoy podczone do pyty gwnej, gdy "skok" na-picia w zasilaczu moe spowodowa "skoki" napi na pycie gwnej i zwikszenie napicia na wyjciach USB do wartoci znacznie przekraczajcej jej warto nominaln czyli 5V. Uszkodzeniu wtedy mog ulec urzdzenia peryferyjne podczane do USB. Przekroczenie parametrw linii zasilajcych podzespoy moe spali wszystkie we-wntrzne urzdzenia komputera czyli: dysk, kart graficzn, procesor, pami, pyt gwn, napd optyczny lub magnetyczny, kart sieciow i inne karty rozszerze za-montowane w systemie komputerowym. Niewaciwa praca zasilacza moe by przyczyn powstania rnych objaww wskazujcych na uszkodzenie innych podzespow co moe by mylce i trudne do zdiagnozowania. Dlatego warto by serwisant by zaopatrzony w tester zasilaczy lub (co najmniej) miernik uniwersalny do pomiarw elektrycznych. Tester jest urzdzeniem atwiejszym i wygodniejszym w uyciu gdy w przystpny sposb podaje nam informa-cje o uszkodzeniu zasilacza. Natomiast stosujc miernik musimy wykonywane pomiary porwnywa z wymaganiami specyfikacji standardu zasilacza. Pomimo tych zabiegw moe okaza si, e zasilacz jest przyczyn nieprawidowej pracy np. w sytuacji gdy komputer samowolnie si wycza lub resetuje. Powodem tej sytuacji moe by chwilo-wy spadek lub skok napicia. Objawy mylce to np. komunikaty o bdach parzystoci pamici, problemy z wykrywaniem urzdze dodatkowych. Objawy te mog sugerowa, e uszkodzeniu uleg inny podzesp komputera, a tymczasem powodem moe by nie-dobr mocy zasilacza spowodowany awari lub nieodpowiednim doborem. Dlatego uszkodzenie zasilacza (w niektrych przypadkach) moe by trudne do wychwycenia przez niedowiadczonego technika.

    Poniej przedstawiam list problemw, ktrych przyczyn (czsto) jest uszkodzenie zasilacza komputerowego:

    brak reakcji na przycisk zasilania (komputer nie wcza si), napicie na obudowie komputera, losowe komunikaty o bdzie pamici (nie tylko dotyczce parzystoci), samoczynne wyczanie si komputera, komputer nie zawsze wcza si prawidowo np. czasami po wczeniu samo-

    czynnie si wycza lub "zawiesza si", nic nie wywietla si na monitorze, a wiatraki chodzce podzespoy pracuj, nastpuj samoczynne restarty komputera, nastpuje efemeryczne (losowe) zawieszanie si komputera, nie pracuj wentylatory i dyski, nastpuje bdne identyfikowanie urzdze peryferyjnych, szczeglnie tych zasi-

    lanych przez magistral (urzdzenia bez wasnego zasilacza), moe wystpi wraliwo komputera na uderzenia w obudow lub drgania -

    komputer wycza si pod wpywem drga lub si resetuje ("zimny" lut na pytce zasilacza, to przypadek z ktrym spotka si autor jednostkowo).

    Oczywicie najczciej diagnoza nie stanowi problemu gdy np. wydziela si dym lub zapach spalenizny z obudowy zasilacza lub podczenie komputera do sieci powoduje zadziaanie elektrycznego bezpiecznika na stanowisku serwisowym. Brak reakcji na uycie przycisku zasilania te jest bardzo konkretnym objawem wskazujcym na awari zasilacza, lecz autor spotka si z sytuacj w ktrym uszkodzony zosta mikrostyk wcznika sucy do uruchomienia komputera (uwaga: przecznik z tyu zasilacza mu-

  • 4

    si by na pozycji "1"). Na stanowisku serwisowym w czasie diagnozy musi by porzdek. atwo sobie wyobrazi sytuacj, gdy serwisant myli kable zasilajce i podcza zasilacz do uszkodzonego przewodu (myli si bo na stanowisku znajduje si pltanina kabli). Czasem te przyczyn nieprawidowoci pracy zasilacza jest bardziej prozaiczna np. uszkodzenie kabla sieciowego, ktrym komputer jest podczony do sieci elektrycznej. Dlatego zaleca si wykonanie prby uruchomieniowej zasilacza przez zwarcie pinu od-powiedzialnego za jego uruchomienie i wymienienie kabla zasilajcego przy tecie. Od-syam tu jednak do specyfikacji standardu zasilacza. Nadmieni tylko, e dla standardu ATX zwieramy przewd zielony z jednym z przewodw czarnych czyli "mas" we wtycz-ce zasilacza. Wtyczk dostarczajc napicie do pyty gwnej odczamy, ale obciamy zasilacz (np napdem CD czy dyskiem).

    2. Uszkodzenia procesora, pamici RAM i pyty gwnej Awarie zasilaczy to nie jedyny problem serwisowy zwizany z komputerami. Uszkodzeniu w komputerze mog ulec rne inne podzespoy. Defekty te mog mie rne przyczyny, takie jak na przykad: - uszkodzenie powizane z awari innego podzespou (zasilacz, pyta), - zuycie elementw (kady podzesp ma swoj charakterystyk zuycia), - bdy uytkowania (np. prba zwikszenia osigw komputera), - nieodpowiednie serwisowanie (lepiej zapobiega ni leczy), - zdarzenia losowe (niezalene od woli lub dziaa czowieka), - niewaciwy monta. Omwmy najpierw uszkodzenia zwizane z "krgosupem" komputera czyli pyt gwn. Pyta gwna (ang. motherboard, mainboard) jest podstawowym elementem komputera od ktrego zaczynamy monta. Jest to obwd drukowany urzdzenia elek-tronicznego, na ktrym montuje si najwaniejsze elementy, umoliwiajc komunikacj wszystkim pozostaym komponentom i moduom. W komputerze (na pycie gwnej) znajduj si: procesor/y, pami operacyjna lub gniazda do zainstalowania tych urz-dze oraz gniazda do zainstalowania dodatkowych pyt zwanych kartami rozszerzaj-cymi (np. PCI), oraz gniazda do urzdze skadujcych (dyski twarde, napdy optyczne itp.), zcze klawiatury i zasilacza. W niektrych konstrukcjach s tam take gniazda do innych urzdze zewntrznych do ktrych sprzt znajduje si na pycie gwnej (port szeregowy, port rwnolegy, USB)1. Niewaciwa praca zasilacza moe spowodowa uszkodzenie elektroniki pyty gwnej, temat ten zosta ju omwiony w poprzednim rozdziale. Na pycie gwnej znajduj si cieki sygnaowe i powierzchniowo monto-wane elementy elektroniki. Szczeglnie wraliwe elementy to ukady o wysokiej skali integracji oraz kondensatory elektrolityczne. Ukady scalone pyty mog ulec uszkodze-niu przez napicie elektrostatyczne, ktre moe pojawi si na ciele czowieka, dlatego podczas montau elementw komputera naley uywa specjalnych mat i opasek antye-lektrostatycznych, ktre takie napicia usuwaj. Na pycie znajduj si rwnie konden-satory elektrolityczne, ktre mog z biegiem czasu straci swoje wasnoci elektryczne. Zdarza si, e przy intensywnym uytkowaniu komputera kondensatory si zuyj (mona wtedy zauway wybrzuszenie grnej powierzchni kondensatora lub wyciek spod niego). Czasami uytkownicy "skuszeni" moliwoci zwikszenia szybkoci kom-putera prbuj podwyszy parametry pracy podzespow. Czynno tak nazywamy (z jzyka angielskiego) overclockingiem. Dokonuje si jej poprzez wyspecjalizowane

    1 http://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82yta_g%C5%82%C3%B3wna

  • 5

    programy, z poziomu systemu o