leven met water

Download Leven met water

Post on 11-Jan-2017

214 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Leven met water49 waterprojecten in Nederland binnen LIFE-Milieu (1992-2006)

    in opdracht van

  • Leven met water49 waterprojecten in Nederland binnen LIFE-Milieu (1992-2006)

  • 2

    InleidingWater voor de toekomst

    Wat zijn nieuwe manieren om met water om te gaan,

    in de industrie en in huishoudens? Welke oplossingen

    hebben overheden bedacht om water een passende plek

    te geven in de leefomgeving? De 49 LIFE-projecten in

    deze brochure, Nederlandse initiatieven met water als

    onderwerp, geven inspirerende antwoorden.

    Nederland leeft met water. Ontwikkelingen als bevolkingsgroei,

    verstedelijking en stijging van de zeespiegel maken het tot een

    steeds grotere uitdaging om te zorgen dat water duurzaam wordt

    beheerd. Het vraagt vernuft om te zorgen dat water van de juiste

    kwaliteit, op elk moment, in de juiste hoeveelheid beschikbaar is.

    LIFE (LInstrument Financier pour lEnvironnement) is het Europese

    financieringsinstrument voor het milieu. De 49 projecten in deze

    brochure geven vernieuwende en duurzame oplossingen voor

    actuele milieuvraagstukken. Water speelt een hoofdrol: als hulpbron

    in industrile processen en huishoudens, of als onmisbaar element in

    onze landschappen.

    Het is een feest om te zien wat nu al mogelijk is. De projecten

    illustreren hoe samenwerking en innovatie in de watersector kunnen

    leiden tot schoon water en betere exportkansen. Ze sluiten daarmee

    direct aan bij Toekomstagenda Milieu van het ministerie van VROM

    en de sleutelgebiedenaanpak van het Innovatieplatform en het

    ministerie van EZ. De projecten onderstrepen bovendien het nut

    van krachtenbundeling door bedrijven en kennisinstellingen. Deze

    succesvolle werkwijze zien we terug in het nieuwe universitair

    onderzoeksinstituut Wetsus, dat zich richt op de ontwikkeling van

    nieuwe technologien op het gebied van duurzaam water.

    De beste vondsten in deze brochure verdienen navolging, net als de

    ondernemende houding van de initiatiefnemers. Het is belangrijk dat

    de kennis en ervaring die zijn opgedaan, worden gedeeld. En de start

    betekenen van nog meer slagvaardige samenwerkingsverbanden en

    succesvolle innovaties. Zodat we ook in de toekomst over voldoende

    water van goede kwaliteit kunnen beschikken en onze positie op de

    internationale markt verstevigen.

    Het LIFE-Milieuprogramma liep van 1992 tot 2006. In die periode is

    in totaal 750 miljoen euro vergeven aan 1400 projecten in 25 landen.

    Laat het einde van dit programma niet het einde van de innovatie

    betekenen. Deze brochure staat bol van de inspirerende ideen.

    Het is de start van een kansrijke toekomst met water als sleutel.

    d e d i r e c t e u r- g e n e ra a l M i l i e u b e h e e r va n h e t m i n i s t e r i e

    va n Vo l k s h u i s ve s t i n g, R u i m t e l i j ke O r d e n i n g e n M i l i e u

    I r. H a n s va n d e r V l i s t

  • InleidingWater voor de toekomst

    Leeswijzer

    De 49 projecten in deze brochure zijn geclusterd naar themas, die

    herkenbaar zijn aan een symbool. De symbolen worden verklaard in het

    schema op pagina 4. Op pagina 4, 5 en 6 vindt u een overzicht van de

    projecten met trefwoorden. Het overzicht verwijst naar beknopte

    omschrijvingen van elk project met onder meer een samenvatting en

    een weblink. Bewust is gekozen om ook de projecten op te nemen die

    (nog) niet zijn afgerond of uitgevoerd, om een breed beeld van alle

    initiatieven te geven.

    Meer informatie over het LIFE-programma vindt u op de volgende

    websites:

    http://www.senternovem.nl/life/ (SenterNovem)

    http://ec.europa.eu/environment/life/home.htm (Europese Commissie)

    3

  • V E R K L A R I N G V A N D E T E K E N S

    4

    TITEL TREFWOORDEN THEMA PAGINA

    Effectieve en efficinte afvalwaterbehandeling leerlooierij door

    innovatieve biologische en fysische behandeling

    Stripmethode voor vliegtuigmotoronderdelen door Ultra High

    Pressure Waterjetstripping

    Schone technologie voor het kleuren van kunstmatige

    polymeren met superkritische kooldioxide

    Terugwinnen van zwavel uit het afvalwater van looierijen

    Total Paste Return-systeem voor het bedrukken van textiel

    Verwerking van papieren luiers en incontinentiematerialen

    Biologische afvalwaterzuivering bij de productie van printplaten

    Milieuvriendelijke fosfaatverwijdering in anaroob effluent door

    het struvietproces

    Demonstratieproject voor de fixatie van reactieve verfstoffen op

    katoen met behulp van Electron Beam Fixation

    Demonstratie van het gebruik van een milieuvriendelijke

    schoonmaakvloeistof op basis van de productiegrondstof

    Emissiereductie van ethyleenoxide bij de productie van

    zetmeelderivaten

    Membraanbioreactor rioolwaterzuiveringsinstallatie

    Varsseveld

    Hoge kwaliteit waterrecycling voor de foto-, film- en

    papierindustrie bij Fuji Film

    Reactor voor de awzi van de Bavaria-brouwerij

    Zuivelindustrie DOC Kaas met gesloten waterkringloop

    Demonstratie van Rotating Filter Technology in zeven

    industrile afvalstromen

    Demonstratie van een gesloten systeem voor het blancheren

    van aardappelen met heet water

    Wastewater & Effluent Treatment

    Salinitrify: een oplossing voor zout industrieel afvalwater

    Hergebruik van drinkwaterbezinksel, als vervanging voor ijzer-

    zouten in afvalwaterbehandeling en industrile toepassingen

    Afvalverwerking, leerindustrie

    Schone technologie, (technisch) onderhoud

    Oplosmiddel, schone technologie, coating

    Leerindustrie, industrieel afvalwater, verwijdering van

    verontreinigende stoffen

    Schone technologie, industrieel afval, textielindustrie,

    waterverontreiniging

    Afvalwaterbehandeling, ziekenhuisafval, hergebruik,

    gescheiden inzameling, technologieoverdracht

    Afvalwaterbehandeling, verf, industrieel afvalwater, end-of-

    pipe technologie

    Afvalwaterbehandeling, voedselproductie

    Schone technologie, emissiereductie, textielindustrie

    Oplosmiddel, arbeidsomstandigheden, materiaalhergebruik,

    luchtverontreiniging, alternatieve technologie

    Emissiereductie, voedselproductie, industrieel proces,

    gevaarlijke stof, alternatieve technologie

    Afvalwaterbehandeling

    Afvalwaterreductie, hergebruik, papierindustrie

    Afvalwaterbehandeling, verwijdering van verontreinigende

    stoffen, drankenindustrie

    Waterbesparing, voedselproductie

    Voedselindustrie, glasindustrie, filtratie, celstof,

    papierindustrie, afvalwaterbehandeling, afvalverwerking,

    industrieel afvalwater, stijfsel, bijproduct, industrieel afval,

    chemische industrie, fysische behandeling, textiel afvalwater

    Schone technologie, voedselproductie, duurzaam

    produceren

    Afvalwater

    Afvalwaterbehandeling, zout afvalwater

    Waterhergebruik, drinkwater, behandeling van bezinksel

    9

    10

    10

    11

    11

    12

    12

    15

    16

    16

    17

    17

    18

    18

    22

    22

    23

    23

    24

    24

    Afvalwater

    Drinkwater- en industriewatervoorziening

    Grondwater

    Maritiem

    Water en groen

    Waterbeheer

  • 5

    TITEL TREFWOORDEN THEMA PAGINA

    Zuivering van afvalwater met behulp van dead-end

    membraanfiltratie

    Clusterproject Maastricht: integraal watermanagement voor

    acht industrile bedrijven met centrale aanvoer en semi-

    collectieve afvalwaterverwerking

    Afvalwatermanagement redt natuurlijke ecosystemen

    Duurzame drinkwaterproductie van grondwater met lage

    kwaliteit door ontkleuring en ontharding

    Beslissingsondersteunend systeem voor het voorspellen van de

    grondwaterkwaliteit

    Hergebruik van overtollig water via een dubbel

    leidingensysteem

    Innovatieve drinkwaterzuiveringsmethode door oeverinfiltratie

    Duurzaam en gentegreerd water- en energiesysteem in

    industriegebied Hessenpoort

    Infiltratie Maaskant: drinkwater uit genfiltreerd

    oppervlaktewater als alternatief voor grondwater

    Gebruik van lokaal oppervlaktewater als huishoud- en

    industriewater

    Sanering van grondwatervervuiling door in situ injectie van

    melasses

    Implementatie van een smart pomp- en behandelsysteem door

    de natuurlijke grondwaterstroom te benvloeden

    Beslissingsondersteunend systeem voor milieuvriendelijke en

    kosteneffectieve onkruidbestrijding op verhard oppervlak

    Ecodock: recycling van single hull tankers en afgedankte

    schepen met gevaarlijk afval

    Actie om het schadelijke effect van tributyltin (TBT) te

    demonstreren bij onderzoekers en beleidsmakers

    Demonstratie van een onderwaterrobot voor het bergen van

    gevaarlijke stoffen uit scheepswrakken

    Zuiveringsfilter Leidsche Rijn: een natuurlijke manier om

    stedelijk water te zuiveren

    Ontwikkeling van een algemene methode voor monitoring van

    atmosferische depositie

    Ontwikkeling van een algemene methode voor

    kwaliteitsbepaling en aanpak van vervuilde waterbodems

    Biocontrol voor duurzame glastuinbouw

    Waterhergebruik, drinkwater, alternatieve technologie,

    waterbehandeling

    Integraal management, industrieel afvalwater,

    watermanagement

    Afvalwaterbehandeling, waterhergebruik, grondwater

    Waterkwaliteitverbetering, drinkwater, fysische behandeling,

    watermanagement, waterzuivering, water demineralisatie,

    grondwater

    Modellering, voorspelling, drinkwater, milieu-im