Landschapsbeheer Groningen seizoensmagazine #3 september 2015

Download Landschapsbeheer Groningen seizoensmagazine #3 september 2015

Post on 23-Jul-2016

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

De seizoensmagazine van Landschapsbeheer Groningen, met weetjes, nieuws, tips en elke editie een andere wandelroute!

TRANSCRIPT

  • Samen houden we het landschap mooi!

    #3Nieuwsbrief sept. 2015

    Boomgaard is een klein natuurgebiedje 2 Bijen-praktijkdag voorvrijwilligers 3

    Mien toentje 4 Op stap: Fruit- en druivenroute 5 Klimploeg 6 Jouw omgeving 7

    Foto

    : And

    r E

    ijken

    aar

  • HerfsttijMet de herfst komt ook het einde van het jaar in zicht. Voor onze organisatie is dit de tijd van het afronden van een aantal projecten, maar ook van het ontwikkelen en opstellen van nieuwe plannen en initiatieven. Er is bij ons dan ook geen sprake van een herfsttij.

    Het mooie van een aantal van de nieuwe ontwikkelingen en initiatieven is dat ze goed illustreren dat de samenwerking in de gebieden echt vorm krijgt. Daarmee wordt invulling gegeven aan het Landschapsconvenant dat we dit voorjaar tekenden. Het gaat nog niet zo voortvarend als wij dit het liefst zouden zien, maar er komt wel degelijk iets op gang.

    Een goed voorbeeld hiervan is het project Een eindeloze horizon, herstel van Oldamtster weidsheid, waarvoor wij vlak na de zomervakantie een aanvraag hebben ingediend bij het Waddenfonds. Met dit project beogen we samen met collega-organisaties, de gemeenten Delfzijl en het Oldambt en bewoners de identiteit van het gebied weer beter beleef-baar te maken. Wij hopen dat het een stimulerende aanzet is voor verdere samenwerking in het Oldambt om de kwaliteit van het landschap te versterken.

    Dat geldt ook voor de activiteiten die we, voortvloeiend uit de Dialoogtafel kunnen gaan initiren in het aardbevings-gebied. Samen met bewoners kunnen we hier aan de slag met en in het landschap om de kwaliteit van de leef- omgeving te verbeteren. Ook hierbij kan een stevige basis voor samenwerking in de regio worden gelegd.

    Daarnaast breekt in de herfst ook de drukte in het uitvoe- ringswerk weer aan. De Natuurwerkdag op de eerste zater- dag van november geeft daarvoor een mooi startschot. Vorig jaar deden er in Groningen een recordaantal van 770 vrijwil-ligers mee, waaraan het prachtige herfstweer ongetwijfeld heeft bijgedragen. We hopen dat de weergoden ons weer goedgezind zijn, zodat we dit jaar op 7 november minimaal het record van 2014 kunnen evenaren.

    Een goed onderhouden hoogstamboomgaard is een feest voor mens en dier. Het is een klein natuurgebiedje waarin je de seizoenswis- selingen met alle zintuigen beleeft: de over- dadige bloesem in het voorjaar en de heer- lijke oogst in de zomer of herfst.

    Ook insecten en vogels houden van fruitbomen. Ze bieden volop voedsel en schuilplaatsen om te rusten en te broeden. Wist u bijvoorbeeld dat de steenuil graag in de holten van een fruitboom broedt. Goed onderhoud van de bomen is ook voor hen van belang. Wilt u zeker weten dat uw hoog-stamfruitbomen in topconditie zijn, dan kunt u lid worden van onze vruchtbomenwacht. Die controleert de conditie van uw bomen en geeft onderhoudsadvies.

    Waarom snoeien?De eerste zes tot tien jaar hebben vruchtbomen vormsnoei nodig. Dan krijgen ze een sterk gestel (kroon), waarmee ze vele honderden kilos vruchten kunnen dragen. De oudere vruchtbomen snoei je om de kroon open te houden. Hoe meer zon in de boom schijnt en wind door een boom kan waaien, hoe minder ziektegevoelig een boom is. Boven- dien zorgt de zon dat alle vruchten goed afrijpen en een blos krijgen. Menso Martens, voorman vruchtbomenwacht

    De vruchtbomenwacht werkt in de hele provincie. Dankzij de steun van de Nationale Postcodeloterij profiteren de ruim tweehonderd leden van professioneel advies over hun fruit-bomen. U kunt al lid worden als u twee of drie hoogstam-fruitbomen heeft.

    2

    Het onderhoud zelf zit niet in het abonnement van de vruchtbomenwacht. U kunt ook een beroep doen op de vruchtbomenwacht. Dan komt een aantal vrijwilligers onder leiding van een professionele voorman bij u snoeien tegen een bijdrage in de kosten.

    Heeft u zelf plezier in het onderhoud? Volg dan de snoei- cursus van Landschapsbeheer. En mocht u de smaak te pakken krijgen, dan bent u natuurlijk ook van harte welkom als vrijwilliger bij de vruchtbomenbrigade.

    Meer weten? Kijk op www.landschapsbeheergroningen.nl onder biodiversiteit.

    Jacqueline de Milliano, directeur

    Landschapsbeheer Groningen

    Boomgaard is een klein natuurgebiedje

  • 3Project molenbiotoop krijgt vervolg in SlochterenMolens zijn afhankelijk van hun omgeving. Vangen ze geen wind, dan kunnen ze niet werken. In Zuurdijk heeft Landschapsbeheer de omgeving van de molen zo heringericht dat deze weer goed in de wind staat. Dit pro-ject krijgt nu een vervolg. Tot eind 2016 gaan we op zes locaties aan de slag. We beginnen in Harkstede.

    De Stels Meulen in Harkstede dateert van 1851. In de jaren 60 van de vorige eeuw raakte hij in verval. Maar sinds de molen in 1982 door de Slochter Molenstichting helemaal werd gerestaureerd, draaien de wieken van meer dan twintig meter lang weer bijna als vanouds. Vrijwillige molenaars stellen hem regelmatig in bedrijf. Dit is goed voor het onder-houd van de molen. Om hem weer optimaal te laten func-tioneren, gaat Landschapsbeheer de biotoop van de molen opknappen samen met de bewoners en in samenwerking met het Groninger Molenhuis en de Molenstichting Midden- en Oost-Groningen.

    DorpswerkDe eerste voorlichtingsavond is inmiddels gehouden en het (her)inrichtingsplan ligt op de tekentafel. Dit najaar worden de windvangers aangepakt, maar van kaalslag zal zeker geen sprake zijn, verzekert projectleider Geert Schoe- makers. Een aantal populieren wordt geknot en naaldbomen en zieke kastanjes maken plaats voor nieuw, streekeigen en lager groen. Landschapsbeheer neemt het kap- en knotwerk voor haar rekening, de bewoners voeren de rest van het plan onder deskundige begeleiding uit.

    Na Harkstede volgen nog vijf molens. Te beginnen met de molenbiotoop van drie poldermolens langs de Groene Dijk in Slochteren. Alle molens zijn eigendom van onze project-partner de Molenstichting Midden- en Oost-Groningen, waarin de Slochter Molenstichting is opgegaan.

    Groningen zoemt ook tijdens bijen-praktijk-dag voor vrijwilligersHoe maai je zo dat de wilde bij ervan kan profiteren? En wat kun je verder doen om de bij een beetje te helpen?

    Op dinsdag 22 september organiseren Landschapsbeheer Groningen, de Milieufederatie en Natuurmonumenten een bijen-praktijkdag voor alle groene vrijwilligers die gente- resseerd zijn in (het behoud van) de wilde bij.

    Bijen zijn onmisbaar voor mens en natuur. Ze zorgen voor bestuiving van veel wilde planten en geteelde gewassen. Zonder bij geen nieuwe vruchten en groenten. Maar het gaat slecht met de wilde bij in Nederland. Naast gebrek aan voedsel (nectar uit bloemen) en nestgelegenheid, heeft hij last van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Met de cam-pagne Groningen zoemt vragen wij aandacht voor de bij in Groningen. Op het programma van de bijen-praktijkdag staan onder meer een lezing door bijendeskundige Anne Jan Loonstra en

    een demonstratie bijvriendelijk maaien met de zeis. Ecoloog Leo Stockmann legt uit waarom zeisen goed is voor de bij. Aan het eind van de middag krijgen deelnemers het boek Wilde bijen-beheer, een handreiking voor bij-vriendelijk beheer van onze natuurlijke omgeving van Diliane Welink en Anne Jan Loonstra.

    De bijen-praktijkdag wordt gehouden op boerderij Rietland in recreatiegebied Kardinge en begint om 12.30 uur. Wilt u de middag bijwonen? Meld u dan aan via info@landschapsbeheergroningen.nl.

    De bijen-praktijkdag wordt mogelijk gemaakt door de provincie Groningen en de Nationale Postcodeloterij. Foto: Albert-Erik de Winter.

  • Wierden Middag-Humsterland weer top

    En ondertussen... Er gebeuren nog veel meer dingen, omdat we niet alles uitgebreid in de nieuwsbrief kunnen plaatsen, volgt hier- onder een aantal korte berichtjes. Voor meer informatie over deze onderwerpen kunt u kijken op onze website. Wilt u op de hoogte blijven? Like dan ook onze Facebookpagina!

    Na twee jaar van voorbereiden en uitvoeren, konden op zater- dag 19 september de herstelde wierden van Saaksum en Ezinge officieel worden geopend door de wethouders van Zuidhorn en Winsum. Natuurlijk werd voor het opleveringsfeestje direct gebruik gemaakt van het tot dorpspodium getransformeerde haventje van Ezinge, dat een echte toplocatie is geworden.

    4

    Dorpslandbouw, buurderijen, de eet-bare stad. Onder verschillende namen wordt in Groningen, in de stad en in veel dorpen, gewerkt in en aan moestuinen en boomgaarden, zoals in de tuinen van Vereniging Tuinrecreatie Veendam. Dit moestuinencomplex is de startlocatie voor de Natuurwerkdag 2015 op 7 november.

    Een paar jaar geleden was het complex verwaar-loosd. Hessel Nieboer, tegenwoordig voorzitter van de vereniging en al ruim vijftien jaar eigenaar van een moestuin, besloot het complex nieuw leven in te blazen. Hij begon met de website. Daarna volgde het tuincomplex zelf.

    Met veel vrijwilligers en de hulp van een aantal bedrijven en de gemeente Veendam werd het ach-terstallige onderhoud weggewerkt. Onder meer tijdens de Natuurwerkdag. Vorige jaar werd er op de eerste zaterdag in november met maar liefst 115 man gewerkt in Veendam.

    Nieboer is trots op wat er is bereikt. Het complex begint nu weer een verrijking te worden van het recreatiegebied Borgerswold waarvan het deel uit maakt. Hij geniet van de enthousiaste reacties van het groeiende aantal bezoekers, maar vooral van de kinderen die hij in een speciale kindertuin de be-ginselen van het moestuinieren bijbrengt. Het is fantastisch om te zien hoe ze, eerst aarzelend en soms bang voor de insecten steeds meer zelf willen doen.

    Mien toentje

    Struweelbrigade actief! Onder lei- ding van Leo Stockmann heeft de struweelbrigade begin juli vele stru-weeltjes in Oost- en Noord-Groningen gered van verstikking door onkrui- den. Klaar om allerlei akkervogels in onze provincie te verwelkomen.

    Marktbrigade in actieTijdens het Oogstfeest in Stedum was er veel belangstelling bij onze kraam. Karel Nanninga van onze marktbri-gade zegt dat het een mooi oogst-feest was met veel bezoekers die bij onze kraam langskwamen en vragen stelden over onze activiteiten.

    Stigas Gezond en Vitaal prijs1 september vonden er filmopnames plaats bij ons op kantoor, omdat wij genomineerd zijn voor de Stigas Ge-zond en Vitaal prijs. Een prijs voor bedrijven die bewust werken aan de vitaliteit en inzetbaarheid van hun medewerkers. De jury gebruikt een film om drie winnaars te selecteren.

    Ezinge Saaksum

  • _^78

    !.!. !. !. !. !.

    !. !. !. !. !.!. !. !.

    Legenda

    Start en einde fietsroute

    Boomgaard

    Rij vruchtbomen

    Druivenkas

    Fietsroute

    0 0,35 0,7 1,05 1,4 1,750,175Kilometer

    Fruit- en Druivenroute Groningen

    5

    Op Stap:

    De Fruit- en druivenroute Groningen doet zijn naam eer aan. Hij voert langs maar liefst drie openbare boomgaarden en langs de oudste druivenkas van Groningen. Een tocht van 11,5 kilometer door lekker landschap.

    De route begint bij stadsboerderij de Wiershoeck in Beijum. Dit is een van de eerste stadslandbouwprojecten van Nederland. De Wiershoeck heeft onder meer een prach-tige bloemen- en tuinkruidentuin en een boomgaard met oude fruitrassen.

    Langs het Boterdiep in Zuidwolde ligt de druivenkas van de familie Lanting, een cultuurhistorisch monument. In 1910 liet de vader van Aldert Lanting (de huidige eigenaar) de kas bouwen. Een bijzondere opdracht voor die tijd, want drui- ven waren een exclusief product en werden in het Noorden nog niet geteeld. De druiven groeien nog altijd aan de stam-men die toen zijn geplant. Het zijn Frankentalers, een zeer smaakvol ras.

    Aan de rand van het bevrijdingsbos staan perenbomen die in het voorjaar prachtig bloeien. Helaas dragen ze geen vrucht. In het voorjaar van 2015 zijn hier negen vrucht-bomen en drie walnotenbomen aangeplant, waarvan vrij mag worden geplukt. Dat mag ook in het Plukbos bij de Kardinger berg, waar ook veel bessenstruiken staan.

    Fruit- en druivenroute Groningen

    VrijwilligersDe druivenkas in Zuidwolde kan mede blijven bestaan door de hulp van vrijwilligers. Wilt u ook helpen? Nieuwe vrijwil-ligers zijn welkom. Meer informatie kunt u opvragen bij Ine Bielevelt (i.bielevelt@landschapsbeheergroningen.nl).

    De Fruit- en druivenroute is ca. 11,5 km lang

    11

    !!

    !!!!

    !!

    !!

    !!!!

    hoof

    dweg

    prov

    inci

    alew

    eg

    veenwe

    g

    deldenla

    an

    kappers

    huttenw

    eg

    oestlaa

    n

    zand

    wer

    f

    populie

    renlaan

    kerkstraa

    t

    menoldala

    an

    76

    5

    43

    2

    1

    Hel

    lum

    Wol

    dslo

    ot

    Uite

    rbur

    ensl

    oot

    Haansv

    aart

    Haa

    nsva

    art

    Wol

    dslo

    ot

    Lege

    nda

    !!in

    fopu

    nt

    !Sst

    artp

    unt

    !i"pa

    rkee

    rpla

    ats

    !5ba

    nkje

    Hel

    mst

    er O

    mm

    etje

    0

    200

    100

    Met

    ers

    !!c

    N

    fietsroute

  • Toen Marcel Knol zon acht jaar geleden met het klim- werk begon, bestond de klimploeg uit drie vaste medewer- kers. Tegenwoordig wordt er per klus een team van twee of drie man samengesteld. Alle leden hebben klimcursus I, II en III, maar belangrijker dan hun klimvaardigheden, is vol-gens Knol hun kennis van bomen en boomverzorging. Het is zwaar werk, dus je moet zuinig omgaan met je energie, legt hij uit. Ik neem de tijd om heel goed te kijken wat er moet gebeuren en wat mogelijk is. Je wilt vanuit n hoofdveran- kering zo veel mogelijk van een boom kunnen pakken. Daarvoor moet je de boom begrijpen.

    Marcel klimt altijd met twee lijnen en het liefst met een handzaag, al kan dat niet met alle boomsoorten. De kleine motorkettingzaag die hij aan zijn gordel kan bevestigen, wil bij het klimmen nog wel eens in de weg zitten. De vlijmscher-pe handzaag biedt hem meer bewegingsvrijheid, bijvoor-beeld om naar een tak te springen. Bovendien zaagt het, zeker wanneer dat op de grens van het bereik moet gebeuren, lichter met de hand dan met een machine.

    Het liefst zou Marcel dagelijks klimmen, om zowel conditie als vaardigheden op peil te houden. Maar daarvoor is er niet voldoende vraag naar het specialisme. Daarbij is het werk seizoensgebonden. Het komt echter wel eens voor dat hij drie weken lang elke dag letterlijk in de bomen aan het werk is. Hij weet precies hoe een houtsoort reageert op een zaagtech-niek. Zo kan hij een tak zo zagen dat die een gewenste kant op schiet in plaats van recht naar beneden valt. Ook weet hij precies hoe je takken en toppen moeten leiden om ze geen schade aan te laten richten, of als dat niet kan hoe de schade zo veel mogelijk kan worden beperkt. Een keer heeft Marcel een boom geweigerd, omdat die zo zeer was aangetast dat klimmen niet meer verantwoord was.

    Hoewel de medewerkers van de klimploeg alleen een boom ingaan, is hun werk volgens Marcel wel echt teamwork. Het werkt heel prettig als je een goede grondman hebt, die meedenkt en die ziet wat er kan, wat het hout doet en waar het gevaar schuilt. Klimmen is fysiek zwaar, maar ook mentaal. Je moet voortdurende honderd procent geconcentreerd zijn. Je mag geen moment verslappen. Een keer, ik klom nog maar net, ben ik net te lang doorgegaan. Jelco van Beek, mijn grond-man wees me erop dat mijn lijn nog vastzat aan de top die ik uit de boom wilde halen. Het is goed om de grens van je concentratievermogen een keer te hebben ervaren, maar nog beter dat ik zon goede grondman had.

    6

    Klimploeg snoeit waar...