l07 kostoja

Download L07 kostoja

Post on 24-Jan-2018

174 views

Category:

Economy & Finance

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • L07

    Kostoja e prodhimit

    Dr.Avdullah Hoti

  • Hyrje

    Kostot e prodhimit prcaktojn produktin q ofron firma n treg

    N kt kapitull:Mnyra e prcaktimit t kostoveKostot n periudha:

    AfatshkurtraAfatgjata

    Definim i kostove oportune

  • Konceptet kye

    Llojet e kostove dhe fitimiSjellja e kostove afatshkurtraSjellja e kostove afatgjata

  • Oferta

    Kostoja e prodhimit

    Ligji i oferts: Firmat jan t gatshme

    t prodhojn dhe t shesin sasi m t mdha t nj produkti kur mimi i tij sht i lart, pr shkak t sjelljeve tipike t produktivitetit dhe kostos.

    P

    Q

  • Qllimi i firmave tipike

    Qllimi ekonomik i firms sht maksimizimi i fitimit!

    Fitimi = T hyrat e prgjithshme Kostot e prgjithshme.

  • Fitimi i nj firme individuale : T hyrat minus kostoja

    T hyrat: shuma q firma e merr si kompenzim pr shitjen e produkteve t saj.(mimi i tregut x sasia e shitur)= T hyrat

    Kostoja: Shuma q firma e sakrifikon pr t bler inputet.

    Fitimi: T hyrat e prgjithshme minus kostot e prgjithshme.

  • Kostoja e prodhimit

    N prgjithsi, zakonisht marrim parasysh tre lloje t kostove kur marrim vendime lidhur me ofertn.

    Kostoja eksplicite

    Kostoja impliciteKostoja Sunk

  • Kostoja si kosto opurtune

    Kostot e firms prfshijn kostot eksplicite dhe kostot implicite: Kostot eksplicite: kostot q kan t

    bjn me shpenzime direkte monetare pr faktort e prodhimit.

    Kostot implicite: kostot q nuk kan t bjn me shpenzime direkte monetare (p.sh. kostoja oportune e inputeve t vet pronarit paga implicite, renta implicite, kostoja e kapitalit).

  • Kostoja si kosto oportune

    Kontabilistt matin kostot eksplicite, por shpesh i injorojn ato implicite.

    Ekonomistt prfshijn t gjitha kostot opurtune kur matin kostot.

    Fitimi Kontabl = TH Kostot Eksplicite Fitimi Ekonomik = TR Kostot Eksplicite

    Kostot Implicite

  • Kostoja si kosto oportune

    Kostoja e tret, q nuk shfaqet as si kosto implicite paraqet koston sunk.

    Kostot Sunk jan kosto q ve jan zotuar dhe nuk mund t rikthehen.

    Sunk Kostot jan . . . Nj kosto opurtune Shpesh t injoruara kur merren

    vendimet pr ofrimin e nj produkti

  • Llogaritja e kostos dhe e fitimitNga kontabilistt Nga ekonomistt

    A. T ardhurat totale 122,000,000

    B. Kosot e shfaqura 74,000,000 Puna 10,000,000 Materialet 59,000,000 Qeraja 5,000,000

    A. T ardhurat totale 122,000,000

    a. Kosot e shfaqura 74,000,000 Puna 10,000,000 Materialet 59,000,000 Qeraja 5,000,000b. Kostot e implicite 47,000,000 Paga 44,000,000 Interesi 1,000,000 T tjera 2,000,000B. Kosto ek.(a+b) 121,000,000

    Fitimi kontabl(A-B) 48,000,000

    Fitimi ekonomik (A-B) 1,000,000

  • Pyetje

    NJ fermer ka mbjellur farn e grurit, por ende nuk e ka plehrosur arn.

    A sht kostoja e fars s grurit nj kosto oportune apo kosto sunk?

    A sht kostoja e plehrave kosto opurtune apo kosto sunk?

    Cila nga kto dy kosto ka gjasa m t mdha pr t ndikuar n vendimin pr ta vazhduar biznesin?

  • Afatshkurtr vs. Afatgjat

    Dy horizonte kohore jan t rndsishme kur analizojm kostot. Afatshkurtr: Periudha kohore gjat s cils disa inpute jan variabile (puna dhe materialet) dhe disa jan fikse (kapitali, objektet).Afatgjat: Periudha kohore gjat s cils t gjithainputet jan variabile, duke prfshir kapitalin dhe objektet.

  • Kostoja afatshkurtr

    Kostoja e prodhimit mund t ndahet n kategori n afat t shkurtr :Kostot fikse:

    Kostot t cilat nuk ndryshojn me ndryshimin e sasis s prodhuar.

    Kostot variabile:Kostot t cilat ndryshojn me

    ndryshimin e sass s prodhuar.

  • Kosto fikse vs kosto variabile

    Fikse: Shp.pr amortizimin

    e makinerive, pajisjeve,

    Pagesa e interesit pr kapitalin e marr hua,

    Pagesa e rents s toks q sht n prdorim, etj.

    Variabile: Shp. pr blerjen e

    lndve t para, Materialeve kryesore Lndve ndihmse, Energjis elektrike, Lndve djegse, etj.

  • Familja e kostos s prgjthshme...

    Kostot e prgjithshme fikse (TFC) Kostot e prgjithshme variabile (TVC) Kostot prgjithshme (TC)

    ku: TC = TFC + TVC

  • Familja e kostove mesatare. . .

    Kostot mesatare: Kostot specifike / sasia e prodhuar Kostot mesatare fikse (AFC) = TFC / Q Kostot mesatare variabile (AVC) = TVC / Q Kostot mesatare t prgjithshme (ATC) = TC / Q

  • Kostot marxhinale: Sa kushton prodhimi i nj njsie shtes t outputit?

    Kostot marxhinale (MC):Kostoja shtes apo ekstra pr prodhimin

    e nj njsie shtes t outputit. MC sht shtesa n koston e prodhimit q

    duhet t mbulohet nga t hyrat shtes pr t maksimizuar fitimin.

    MC = TC Q

  • Kategorit e ndryshme t kostoveQ FC VC AFC AVC1 2 3 4 5

    0 100 0 - -

    1 100 90 100.00 90.00

    2 100 170 50.00 85.00

    3 100 240 33.33 80.00

    4 100 300 25.00 75.00

    5 100 370 20.00 74.00

    6 100 450 16.67 75.00

    7 100 540 14.29 77.14

    8 100 650 12.50 81.25

    9 100 780 11.11 86.67

    10 100 930 10.00 93.00

  • Vazhdim i tabelsQ TC ATC MC1 6 7 8

    0 100 - -

    1 190 190.00 90

    2 270 135.00 80

    3 340 113.33 70

    4 400 100.00 60

    5 470 94.00 70

    6 550 91.67 80

    7 640 91.43 90

    8 750 93.75 110

    9 880 97.78 130

    10 1030 103.00 150

  • Pyetje!

    Nse kosoja e prgjithshme pr prodhimin e 4 veturave sht 225,000 euro dhe kostoja e prgjithshme pr prodhimin e 5 veturave sht 250,000 euro. . .

    ...sa sht kostoja mesatare dhe ajo marxhinale pr prodhimin e veturs s pest?

  • Forma e lakoreve t kostove afatshkurtra

    Sjellja e kostos afatshkurtr bazohet n produktivitetin e inputeve (burimeve).

    N rastet kur firma vazhdon rritjen e sasis s prodhuar (outputin), n situatn ku madhsia e firms sht fikse, prfundimisht prodhimi marxhinal i cdo puntori t angazhuar m pas do t zvoglohet.

    Prodhimi marxhinal zbrits shkakton q kostoja marxhinale t rritet n afat t shkurtr. Kjo m pas ndikon n sjelljen e kostos mesatare.

  • Forma e lakoreve tipike t kostosK

    osto

    ja (e

    uro)

    Sasia e prodhuar

    MC

  • Forma e lakoreve tipike t kostosK

    osto

    ja (e

    uro)

    Sasia e prodhuar

    MC ATC

  • Forma e lakoreve tipike t kostosK

    osto

    ja (e

    uro)

    Sasia e prodhuar

    MC ATC

    AVC

  • Forma e lakoreve tipike t kostosK

    osto

    ja (e

    uro)

    Sasia e prodhuar

    MC ATC

    AVC

    AFC

  • Forma e lakoreve tipike t kostos

    Forma U e kostos s prgjithshme mesatare (ATC): Pr nivelet e ulta t outputit, kur firma

    rrit prodhimin, ATC zvoglohet. Pr nivele m t larta t prodhimit , kur

    firma rrit prodhimin, ATC rritet. Pjesa e poshtme e forms U paraqitet

    te niveli i outputit i cili minimizon koston e prgjithshme mesatare.

    Kjo quhet madhsia eficiente e firms.

  • Raporti n mes kostos marxhinale dhe kostos s prgjithshme mesatare

    Pse ATC ka form t U - s? Kur kostoja marxhinale sht m e vogl

    se kostoja e prgjithshme mesatare, kostoja e prgjithshme mesatare sht n zvoglim e sipr.

    MC < ATC ATC Kur kstoja marxhinale sht e madhe se

    kostoja e prgjithshme mesatare, kostoja e prgjithshme mesatare sht n rnie e sipr.

    MC > ATC ATC

  • Raporti n mes kostos marxhinale dhe kostos s prgjithshme mesatare

    Lakorja e kostos marxhinale e pret lakorene kostos s

    prgjithshme mesatare n

    minimumin e ATC.

    Pse?

  • Raporti n mes kostos marxhinale dhe kostos s prgjithshme mesatare

    Kos

    toja

    (eur

    o)

    Sasia e prodhuar

    MCATC

    Lakorja e kostos marxhinalegjithmon e pret at t kostos s prgjithshme mesatare n minimumin e kostos s prgjithshme mesatare!

  • Kostot afatgjata

    Si sjellen kostot pr njsi prodhimi kur firma rrit t gjitha inputet, edhe madhsia dhe shakalla e operimit?

    Kostoja mesatare afatgjat (LRATC) reflekton koston pr njsi m t vogl t mundshme n relacion me madhsi t ndryshme t firms dhe/apo me shkalln e operimit.

    Lakorja LRATC ka formn e U-s sic sht paraqitur n sllajdin n vijim.

  • Kostot afatgjata

    Shkalla e t ardhurave rritse

    Shkalla e t ardhurave zbritse

    Shkalla konstante e t ardhurave

    Lakorja LRATC

    Pr njsi (euro)

    Shkalla e operimit (Q)

  • Kostot afatgjata

    Ekzistojn tre situata tipike kostove afatgjata:Shkalla rritse e t ardhurave: LRATC zvoglohet kur rritet shkalla e operimit.Shkalla zbritse e t ardhurave: LRATC rritet me rritjen e shkalls s operimit.Shkalla konstante e t ardhurave : LRATC mbetet konstante kur rritet shkalla e operimit.

  • Kostot afatgjata

    Shkaktart e mundshm t shkalls rritse:lirimet me shumic n blerje ekonomizimi i prodhimit, deponimit, transportimit dhe promocionit

    Firmat m t mdha mund t marrin kredi me kamata m t ulta

    Shkaktart e mundshm t shkalls zbritse t t ardhurave dis-ekonomizimi n menaxhment...

  • Pyetje pr diskutim

    Diskutoni pyetjet n faqet 132-133