krajowe oceny techniczne, nowy system krajowy wprowadzania...

of 4/4
233 NAFTA-GAZ, ROK LXXIV, Nr 3 / 2018 DOI: 10.18668/NG.2018.03.07 Krzysztof Szewczyk Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy Krajowe oceny techniczne, nowy system krajowy wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych oraz rekomendacje techniczne INiG – PIB w systemie dobrowolnym w obszarze nieregulowalnym ustawą o wyrobach budowlanych Znowelizowana ustawa o wyrobach budowlanych określa nowe zasady wprowadzania do obrotu lub udostępniania na ryn- ku krajowym wyrobów budowlanych. Z dniem 1 stycznia 2017 roku weszły w życie nowe rozporządzenia Ministra Infra- struktury i Budownictwa dotyczące: sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym, krajowych ocen technicznych. Krajowe oceny techniczne zastępują dotychczasowe aprobaty techniczne. W obszarze nieregulowalnym ustawą o wyrobach budowlanych INiG – PIB wydaje rekomendacje techniczne. Słowa kluczowe: wprowadzenie do obrotu, udostępnienie na rynku krajowym, wyrób budowlany, zasadnicze charaktery- styki, właściwości użytkowe wyrobu budowlanego, krajowa deklaracja właściwości użytkowych, krajowa ocena technicz- na, rekomendacja techniczna. National technical assessments, a new national marketing system for construction products and INiG – PIB technical recommendations in a voluntary system in the area not regulated by the act on construction products The amended Act on Construction Products sets out new rules for placing or making available construction products on the domestic market. On January 1, 2017, a new Regulation of the Minister of Infrastructure and Construction became effective. The Regulation concerns: the manner of declaring the performance of the construction products and the method of marking them with a construc- tion mark, national technical assessments. National Technical Assessments replace the previous Technical Approvals. In the area not regulated by the Act on Construc- tion Products, INiG – PIB issues Technical Recommendations. Key words: placing on the market, making available on the domestic market, construction product, essential characteristics, per - formance of a construction product, national declaration of performance, national technical assessment, technical recommendation. Wstęp Zasady wprowadzania do obrotu lub udostępniania na ryn- ku krajowym wyrobów budowlanych określone zostały w usta- wie z dnia 16 kwietnia 2004 roku o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 881 z późn. zm.) [4]. Ustawa okre- śla również zasady ich kontroli oraz właściwość organów w za- kresie wykonywania zadań administracyjnych i obowiązków

Post on 01-Mar-2019

214 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

233

NAFTA-GAZ, ROK LXXIV, Nr 3 / 2018DOI: 10.18668/NG.2018.03.07

Krzysztof Szewczyk

Instytut Nafty i Gazu Pastwowy Instytut Badawczy

Krajowe oceny techniczne, nowy system krajowy wprowadzania do obrotu wyrobw budowlanych oraz rekomendacje techniczne INiG PIB w systemie dobrowolnym w obszarze nieregulowalnym ustaw o wyrobach budowlanych

Znowelizowana ustawa o wyrobach budowlanych okrela nowe zasady wprowadzania do obrotu lub udostpniania na ryn-ku krajowym wyrobw budowlanych. Z dniem 1 stycznia 2017 roku weszy w ycie nowe rozporzdzenia Ministra Infra-struktury i Budownictwa dotyczce: sposobu deklarowania waciwoci uytkowych wyrobw budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym, krajowych ocen technicznych.Krajowe oceny techniczne zastpuj dotychczasowe aprobaty techniczne. W obszarze nieregulowalnym ustaw o wyrobach budowlanych INiG PIB wydaje rekomendacje techniczne.

Sowa kluczowe: wprowadzenie do obrotu, udostpnienie na rynku krajowym, wyrb budowlany, zasadnicze charaktery-styki, waciwoci uytkowe wyrobu budowlanego, krajowa deklaracja waciwoci uytkowych, krajowa ocena technicz-na, rekomendacja techniczna.

National technical assessments, a new national marketing system for construction products and INiG PIB technical recommendations in a voluntary system in the area not regulated by the act on construction productsThe amended Act on Construction Products sets out new rules for placing or making available construction products on the domestic market. On January 1, 2017, a new Regulation of the Minister of Infrastructure and Construction became effective. The Regulation concerns: the manner of declaring the performance of the construction products and the method of marking them with a construc-

tion mark, national technical assessments.National Technical Assessments replace the previous Technical Approvals. In the area not regulated by the Act on Construc-tion Products, INiG PIB issues Technical Recommendations.

Key words: placing on the market, making available on the domestic market, construction product, essential characteristics, per-formance of a construction product, national declaration of performance, national technical assessment, technical recommendation.

Wstp

Zasady wprowadzania do obrotu lub udostpniania na ryn-ku krajowym wyrobw budowlanych okrelone zostay w usta-wie z dnia 16 kwietnia 2004 roku o wyrobach budowlanych

(Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 881 z pn. zm.) [4]. Ustawa okre-la rwnie zasady ich kontroli oraz waciwo organw w za-kresie wykonywania zada administracyjnych i obowizkw

NAFTA-GAZ

234 Nafta-Gaz, nr 3/2018

wynikajcych z rozporzdzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 roku (CPR) [1]. Rozporzdzenie nr 305/2011 obowizuje w caoci od 1 lipca 2013 roku i ustanawia zharmonizowane warunki wprowadza-nia do obrotu wyrobw budowlanych, jak rwnie dopuszcza stosowanie krajowych regulacji co do wyrobw, dla ktrych nie ustanowiono normy zharmonizowanej, dla ktrej zako-czy si okres koegzystencji, i dla ktrych nie wydano euro-pejskiej oceny technicznej.

Zgodnie z ustaw [4] wyrb budowlany to kady wyrb lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwaego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich cz-ciach, ktry ma wpyw na spenienie wymaga podstawo-wych przez te obiekty.

Wprowadzenie do obrotu natomiast okrelone jest jako udostpnienie po raz pierwszy wyrobu budowlanego na ryn-ku unijnym.

Przez udostpnienie na rynku krajowym naley rozumie kade dostarczenie wyrobu budowlanego w celu dystrybucji lub zastosowania na rynku krajowym w ramach dziaalnoci handlowej, odpatnie lub nieodpatnie.

Nowe, zmienione zasady wprowadzania do obrotu lub udo-stpniania na rynku krajowym wyrobw budowlanych nieobj-tych rozporzdzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011, czyli wprowadzanych lub udostpnianych w sys-temie krajowym, okrelono w ustawie z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych, ustawy Pra-wo budowlane oraz ustawy o zmianie ustawy o wyrobach bu-dowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodnoci [5]. Zasa-dy te obowizuj od 1 stycznia 2017 roku i okrelaj: nowe obowizki podmiotw gospodarczych wprowadza-

jcych do obrotu lub udostpniajcych na rynku krajowym wyroby budowlane oznakowane znakiem budowlanym,

nowe zasady znakowania wyrobw budowlanych znakiem budowlanym,

nowy system sankcji karnych za naruszenie przepisw ustawy [4].Jako akty wykonawcze do znowelizowanej ustawy [4] od

1 stycznia 2017 roku weszy w ycie dwa rozporzdzenia Mi-nistra Infrastruktury i Budownictwa: w sprawie sposobu deklarowania waciwoci uytkowych

wyrobw budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1966) [2], okrelajce:

sposb deklarowania waciwoci uytkowych wyro-bw budowlanych,

krajowe systemy oceny i weryfikacji staoci waci-woci uytkowych wyrobw budowlanych, zwane da-lej krajowymi systemami,

grupy wyrobw budowlanych objtych obowizkiem sporzdzania krajowej deklaracji waciwoci uytko-wych, zwanej dalej krajow deklaracj, oraz waci-we dla tych grup krajowe systemy oceny i weryfikacji staoci waciwoci uytkowych,

wzr i tre krajowej deklaracji, sposb udostpniania lub dostarczania krajowej dekla-

racji odbiorcom wyrobw budowlanych, sposb znakowania wyrobw budowlanych znakiem

budowlanym oraz zakres informacji towarzyszcych temu znakowi;

w sprawie krajowych ocen technicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1968) [3], okrelajce: wzr wniosku o wydanie krajowej oceny technicznej, tryb wydawania, zmiany lub przeduenia terminu wa-

noci krajowej oceny technicznej, zawarto krajowej oceny technicznej, sposb ustalania liczby godzin pracy niezbdnych do

wydania, zmiany lub przeduenia terminu wanoci krajowej oceny technicznej,

sposb prowadzenia wykazu wydanych i wykazu uchylonych krajowych ocen technicznych oraz zakres umieszczonych w nich danych.

W myl przywoanych powyej regulacji od 1 stycznia 2017 roku w systemie krajowym mog by udostpniane wyroby budowlane, dla ktrych producent na swoj wyczn odpo-wiedzialno wystawi krajow deklaracj waciwoci uyt-kowych wyrobu budowlanego, zastpujc dotychczasow de-klaracj zgodnoci. Krajowa deklaracja waciwoci uytko-wych obejmuje zadeklarowane przez producenta waciwoci uytkowe wyrobu budowlanego na podstawie Polskiej Nor-my wyrobu lub krajowej oceny technicznej w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk majcych wpyw na spenienie podstawowych wymaga przez obiekty budowlane, zgodnie z zamierzonym zastosowaniem wyrobu.

Zasadnicze charakterystyki wyrobu budowlanego to cechy wyrobu, ktre odnosz si do podstawowych wymaga doty-czcych obiektw budowlanych.

Waciwoci uytkowe wyrobu budowlanego to waci-woci uytkowe odnoszce si do odpowiednich zasadni-czych charakterystyk wyraone jako poziom, klasa lub w spo-sb opisowy.

Krajowe oceny techniczne

Zgodnie z nowymi regulacjami zawartymi w ustawie [5] od 1 stycznia 2017 roku wydawane s krajowe oceny techniczne,

zastpujce aprobaty techniczne. Krajowa ocena techniczna (KOT) jest udokumentowan, pozytywn ocen waciwoci

artykuy

235Nafta-Gaz, nr 3/2018

uytkowych tych zasadniczych charakterystyk wyrobu bu-dowlanego, ktre zgodnie z zamierzonym zastosowaniem maj wpyw na spenienie podstawowych wymaga, o kt-rych mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, z pn. zm.) [6], przez obiekty budowlane, w ktrych wyrb bdzie zastosowany. Stanowi ona dokument odniesienia do sporz-dzenia krajowej deklaracji waciwoci uytkowych i znako-wania wyrobu znakiem budowlanym.

Krajow ocen techniczn wydaje si dla wyrobu budow-lanego: nieobjtego zakresem przedmiotowym Polskiej Normy

wyrobu, albo jeeli w odniesieniu do co najmniej jednej zasadniczej cha-

rakterystyki wyrobu budowlanego metoda oceny przewi-dziana w Polskiej Normie wyrobu nie jest waciwa, albo

jeeli Polska Norma wyrobu nie przewiduje metody oce-ny w odniesieniu do co najmniej jednej zasadniczej cha-rakterystyki wyrobu budowlanego.Krajowe oceny techniczne wydawane s przez polskie jed-

nostki oceny technicznej (JOT) oraz krajowe jednostki oceny technicznej (KJOT) wyznaczone przez ministra waciwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospoda-rowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

Krajowe oceny techniczne s wydawane, zmieniane, prze-duane i uchylane na wniosek producenta.

Okres wanoci KOT wynosi 5 lat i obowizuje od daty wydania dokumentu. Moe by przeduany na kolejne okre-sy nie dusze ni 5 lat.

Krajow ocen techniczn wydaje si, zmienia i przedua po przeprowadzeniu postpowania w sprawie wydania KOT. Postpowanie przebiega na podstawie oceny waciwoci uyt-kowych wyrobu budowlanego i przewidywanej trwaoci ziden-tyfikowanego wyrobu budowlanego potwierdzonych, w zale-noci od potrzeb, badaniami i obliczeniami z uwzgldnieniem zharmonizowanych metod bada i oblicze, ogldzinami, opi-niami ekspertw lub innymi dokumentami, z wziciem pod uwa-g w tej ocenie majcych zastosowanie przepisw, w tym prze-pisw techniczno-budowlanych, oraz zasad wiedzy technicznej.

Krajow ocen techniczn uchyla jednostka, ktra j wy-daa, z wasnej inicjatywy lub na wniosek Gwnego Inspek-tora Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postpo-wania wyjaniajcego z udziaem wnioskodawcy. Uchylenie KOT nastpuje w przypadku niepotwierdzenia w trakcie sto-sowania wyrobu budowlanego pozytywnej oceny jego waci-woci uytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakte-rystyk, okrelonych w wydanej krajowej ocenie technicznej, lub dokonania zmiany przepisw w tym zakresie.

Wykaz wydanych i uchylonych krajowych ocen technicz-nych jednostka oceny prowadzi w formie elektronicznej. Wyka-zy te udostpniane s na stronie internetowej jednostki oceny.

Na podstawie art. 9 ust. 11 ustawy [4] Instytut Nafty i Gazu Pastwowy Instytut Badawczy zosta wyznaczony przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzj nr 2/KJOT/WB/17 z 27 marca 2017 roku na krajow jednostk oceny technicznej (KJOT) upowanion do wydawania krajowych ocen technicznych w zakresie wyrobw budowlanych okre-lonych w zaczniku do tej decyzji.

Tablica 1. Zacznik do decyzji nr 2/KJOT/WB/17 zakres wyrobw budowlanych

Numer pozycji i nazwa grupy wyrobw budowlanych wedug zacznika nr 1 do

rozporzdzenia [2]Wyroby budowlane objte zakresem waciwoci w ramach wskazanej grupy wyrobw

Poz. 6Kominy, przewody kominowe i wyroby specjalne

kominy prefabrykowane (elementy o wysokoci kondygnacji), przewody kominowe (elementy lub bloki), kominy wielopowokowe (elementy lub bloki), bloki kominowe jednopowokowe, zestawy elementw kominw wolnostojcych i kominw dostawialnych

Poz. 27Urzdzenia do ogrzewania pomieszcze urzdzenia do ogrzewania pomieszcze na paliwa stae i cieke

Poz. 28Rury, zbiorniki i wyroby pomocnicze niestykajce si z wod przeznaczon do spoycia przez ludzi

wyroby do transportu, dystrybucji, magazynowania gazu i paliwa pynnego przeznaczonego do zasilania systemw ogrzewania/chodzenia w budynkach, z zewntrznego zbiornika magazynowego lub od kocowej stacji redukcji cinienia sieci do wlotu do urzdze do ogrzewania/chodzenia w budynku: zestawy rurowe, rury, ksztatki, zbiorniki, systemy alar-mowania o wyciekach i urzdzenia zapobiegajce przepenieniu, elementy zczne, spoiwa, zcza, uszczelnienia zczy, uszczelki, kanay i przewody zabezpieczajce, podparcia rur/przewodw, armatura regulacyjna i odcinajca, wyposaenie pomocnicze zabezpieczajce

Rekomendacje techniczne INiG PIB

Wydawane przez Instytut Nafty i Gazu Pastwowy Insty-tut Badawczy rekomendacje techniczne (RT INiG PIB) obej-

muj swym zakresem wyroby lub zestawy wyrobw wyprodu-kowane w celu trwaego wbudowania w sieciach gazowych,

NAFTA-GAZ

236 Nafta-Gaz, nr 3/2018

ktrych waciwoci wpywaj na waciwoci uytkowe gazo-cigw w stosunku do podstawowych wymaga dotyczcych obiektw budowlanych, o ktrych mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy [6]. Wyczenie stanowi wyroby budowlane, ktre mog by wprowadzone do obrotu lub udostpnione na ryn-ku zgodnie z przepisami ustawy o wyrobach budowlanych [4], oraz wyroby, ktre mog podlega procesom certyfikacji. Re-komendacje techniczne INiG PIB nie s rwnie wydawa-ne dla wyrobw objtych Polsk Norm wyrobu niemajc statusu normy wycofanej, dla danego zakresu zastosowania.

Rekomendacja techniczna INiG PIB jest dokumentem dobrowolnym, wydawanym dla konkretnego wyrobu lub ze-stawu wyrobw, stanowicym potwierdzenie deklarowanych przez producenta waciwoci uytkowych wyrobu na podsta-

wie bada w zakresie okrelonym w opracowywanych kry-teriach oceny RT, co pozytywnie wpywa na bezpieczestwo uytkowania sieci gazowych.

Rekomendacja techniczna INiG PIB nie jest dokumen-tem upowaniajcym do wprowadzenia wyrobu do obrotu.

RT INiG PIB wydawana jest na wniosek producenta z 5-letnim okresem wanoci. Okres ten moe by przedu-any na kolejne okresy, nie dusze ni 5 lat. Rekomendacja techniczna INiG PIB obowizuje od dnia jej wydania.

Instytut Nafty i Gazu Pastwowy Instytut Badawczy wy-daje rekomendacje techniczne dla wyrobw lub zestaww wy-robw w zakresie stosowania gazocigw wysokiego cinie-nia, podwyszonego redniego i redniego cinienia, do ko-cowej stacji redukcji cinienia.

Okres przejciowy

Zgodnie z art. 5 ustawy [5] wyroby budowlane nieobj-te norm zharmonizowan, dla ktrej zakoczy si okres ko-egzystencji, o ktrym mowa w art. 17 ust. 5 rozporzdzenia nr 305/2011 [1], i wyroby, dla ktrych nie zostaa wydana eu-ropejska ocena techniczna, a wprowadzone do obrotu ze zna-kiem budowlanym przed 1 stycznia 2017 roku, mog by udo-stpnione na rynku krajowym po tym dniu.

Dla wyrobw tych producent moe sporzdzi krajow de-klaracj waciwoci uytkowych na podstawie krajowej de-klaracji zgodnoci wydanej przed 1 stycznia 2017 roku.

Aprobaty techniczne wydane przed wejciem w ycie no-wych regulacji mog by wykorzystywane jako krajowe oce-ny techniczne do koca okresu ich wanoci.

Producenci wyrobw budowlanych wymienionych w za-czniku nr 1 do rozporzdzenia Ministra Infrastruktury i Bu-downictwa [2], ktre zgodnie z przepisami obowizujcymi do 31 grudnia 2016 roku nie byy objte obowizkiem znakowa-nia znakiem budowlanym, nie s zobowizani do 30 czerwca 2018 roku sporzdza krajowej deklaracji przy wprowadzaniu do obrotu lub udostpnianiu na rynku krajowym tych wyrobw.

Prosimy cytowa jako: Nafta-Gaz 2018, nr 3, s. 233236, DOI: 10.18668/NG.2018.03.07

Artyku nadesano do Redakcji 24.01.2018 r. Zatwierdzono do druku 6.03.2018 r.

Artyku zosta opracowany na podstawie referatu wygoszonego przez Autora podczas konferencji FORGAZ 2018.

Literatura[1] Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiajce zharmoni-zowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobw budowla-nych i uchylajce dyrektyw Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 85 z 4.4.2011 r., s. 5) CPR.

[2] Rozporzdzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie sposobu deklarowania waci-woci uytkowych wyrobw budowlanych oraz sposobu znako-wania ich znakiem budowlanym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1966).

[3] Rozporzdzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie krajowych ocen technicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1968).

[4] Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 881 z pn. zm.).

[5] Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o wyrobach

budowlanych, ustawy Prawo budowlane oraz ustawy o zmia-nie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodnoci (Dz.U. z 2015 r., poz. 1165).

[6] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z pn. zm.).

In. Krzysztof SZEWCZYKGwny specjalista inynieryjno-techniczny;kierownik Dziau Ocen Technicznych.Instytut Nafty i Gazu Pastwowy Instytut Badawczyul. Lubicz 25 A31-503 KrakwE-mail: [email protected]