konservasyon uygulamalari

of 28 /28
KONSERVASYON UYGULAMALARI Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığı Halet Efendi-6 EKİM 2013 – OCAK 2014 Uygulama: Merve ER

Author: others

Post on 03-Oct-2021

3 views

Category:

Documents


0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

PowerPoint SunusuEKM 2013 – OCAK 2014
Halet Efendi Kütüphanesi
Halet Efendi, III. Selim ile II. Mahmut döneminde yaam, 1760 ylnda stanbul’da domutur. Kendisini yetitirerek kadlk makamna yükselmitir. Galata Mevlevihanesi’nde ünlü eyh Galib’in yannda dervilik yapm ve Hacegan snfna alnmtr. 1803-1806 yllar arasnda Fransa’da Osmanl elçisi olarak görev yapmtr. Galata Mevlevihanesi’nde kendi adna bir kütüphane oluturmutur ve tam karsnda türbesi bulunmaktadr. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatlmas kanunuyla Galata Mevlevihanesi’nde bulunan tüm kitaplar Süleymaniye Kütüphanesi’ne devredilmitir.
YAZMANIN TANIMI
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 2
Ölçüleri 187x277x58 mm olan eserin cildi, XVI. yüzyl klasik Osmanl Dönemi süsleme özellikleri tamaktadr. Alttan ayrma emseli cildin bordürleri zencerekli ve arasnda rumi motifli bezeme ile kaplanmtr. Cildin kapak derisi kahverengi, ön ve arka iç kapaklarda köebent, salbek ve emse rumi kompozisyonunda yekah uygulanmtr.
Cilt Ksm
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 3
Seratabn d ksmnda kitabe bulunmaktadr. Paftalarn ç ksmnda zencerek, ve ortasnda yldz yekahlar mevcuttur. Hicri 981 tarihli Kur’an- Kerim’in hattat belli deildir.
Sertabn d ksmnda bulunan kitabesinde dua yazmaktadr.
YAZMANIN TANIMI
Metin Ksm
Siyah is mürekkebi ve nesih yaz ile yazlm eserin serlevhas tezhipli olup siyah, lacivert, mavi, yeil ve bordo renkler kullanlm. Sure balar, duraklar, hizib gülleri tezhiplidir. Krem renkli kadn hamuru heterojen, yüzeyi aharl, mühreli, lif yönü ise yazya diktir. Kur’an- Kerim 434 sayfadan 13 satrdan olumaktadr ve yaz çeidi nesih hattyla yazlmtr.
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 5
Metin ksmnda dou kad kullanlmtr.
Süzgeç izi 1cm’de 5 adet dar çizgi ile belirgin, lif yönü yazya paralel ve süzgeç izi yazya dik
gelmektedir. Ancak baz sayfalarda kadn su yolu
yazya dik ve süzgeç izi yazya paralel durumdadr.
Yan katlar ise filigranl Avrupa
yapmdr.
BOZULMALAR
Metin ksmndan ayrlan ön kapak, arka kapak ve mikleb birbirinden bamsz haldeydi. Eserin kapak deri yüzeyinde, yüzey anmas, kenar kvrlmalar, soyulmalar, lekeler ve tozlanma görülmütür.
Cilt Ksm
Ön kapak d yüzü deri kaplamas Arka kapak d yüzü deri kaplamas
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 7
Kitabn srt ksm mikroorganizma etkisine maruz kalm ve doku kayb meydana gelmitir. Sertab ve mkleb arasnda kalan dudak paynda yrtlmalar vard. emse, köebent ve salbeklerde parça kayplar tespit edilmitir.
Sertab ve Mikleb Srt Ksm Srt Derisi Ön Kapak-Sol Üst Köebenti
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 8
Halet Efendi 6 no’lu eserin mahfazas da bulunmaktadr. Srt
ksm ayrlm vaziyette olan
farklyd.
BOZULMALAR Metin Ksm
Arka ve ön kapak ile mklepten bamsz halde bulunan metin ksm tamamen dalmtr. Kitabn srt ksm mikroorganizma etkisi ile bir çok forma bamsz haldedir. Baz formalarda sadece bir orijinal sayfa bulunmaktadr. Ayrca eserin srt ksmnda böcek galerileri görülmütür. Srt birletirmekte kullanlan yaptrc böcekler için iyi bir besin kayna olduundan kitabn özellikle srt ksmnda böcek tahribat youn bir ekilde görülmütür.
Eserin serlevhasnn ve zahriye sayfasnn srt kenarlarnda erit halinde eski onarmlar mevcuttur.
KONSERVASYON
Metin Ksm
Öncelikle belgeleme formu doldurulmu ve onarm öncesi eserin ön kapa arka kapa ve detaylar karanlk odada fotoraflanmtr. Ardndan fiziksel temizlii yumuak bir frça yardmyla yaplmtr. Kadn yüzeyinde kalmas muhtemel toz partikülleri hamur silgi ile uzaklatrlmtr.
Kadn dokusu, kalnl ve yönü dikkate alnarak srt ilemleri için 0,10 mm kalnlnda Japon kad ile onarm yaplmtr.
KONSERVASYON
Metin Ksm
Orijinal formalarn srt ölçüsü alnarak tek olan sayfalar için kalnlk oluturmayacak ekilde seçilen Japon kad ile tamamlamalar yaplmtr. Srt tamamlanacak olan formann ölçüsü alnm ve liflendirilmi Japon kad uçlarna metil selüloz sürülerek sayfann d ksmna yaptrlmtr.
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 12
Kuruduktan sonra birletirilecek olan dier sayfa formann üzerine
oturtulmu ve Japon kadnn dier kenar bu sayfaya yaptrlmtr.
lemi biten formann üzerine srasyla
hollytex, kurutma kartonu, plexiglass
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 13
Onarm biten formalar %100 keten iplik kullanlarak üç durakl zincir diki teknii ile dikilmi ve daha sonra srt bezi niasta ile yaptrlmtr. Kuruduktan sonra kolon dikii ve irazesi pamuk iplik ile örülmütür.
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 14
Cilt Ksm
KONSERVASYON
Miklep ve sertab aras dudak paynda, soyulmu ve anm olan derinin onarm Nao K-38 Japon kadyla yaplmtr.
Sertap, Mikleb D ç Görüntüsü
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 15
Kapaklarn Hazrlanmas
Yeni srt derisini kapaklara monte etmek için eski ve kaba onarm derileri kalnlk oluturduundan metil selüloz ile yumuatlarak kapaklardan uzaklatrlmtr. Bu ilem ön ve arka kapan her iki yüzüne de uygulanmtr.
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 16
emse, köebent ve salbeklerin kenarlarndaki eksik ksmlar Japon kad ile tamamlanmtr. Bu ilem motiflerle ayn seviyeyi bulana dek aama aama tekrarlanmtr.
Onarm Öncesi
Onarm Sonras
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 17
Ciltteki eksik ksmlarn onarm için bitkisel tabaklanm keçi derisi tralanarak inceltilmitir. Yeni srt derisi kitap üzerine yerletirilerek kapaklarn srt ölçüsü alnm ve deri buna göre kesilmitir. Ön ve arka kapan srta gelen kenarlar yeni srt derisini yerletirmek için murakka ve derinin aras yaklak 2mm açlmtr. Önce ön kapak arasna bu deri yaptrlmtr ve kuruduktan sonra derinin tamamna niasta sürülmü ve dier kapak arasna deri monte edilmitir.
Srt Derisi nceltilirken nceltilmi Srt Derisi
Kapaa Taklrken
emse, köebent ve salbeklerde yaplan
tamamlamalarn altn ile rötulanmas
temizlenmesi
Kitabn kapaklar ve srt kuruduktan sonra mklep arka kapaa monte edilmitir. emse, köebent ve salbeklerde yaplm olan tamamlamalar altn ile rötulanm ve sulu boya ile eskitme ilemi yaplmtr. Son olarak Maroquin ile deri yüzeyi temizlenmitir.
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 19
Mahfazann onarm için iç ölçülerinde kalp hazrlanmtr. Srt ksm ve etek ksm boydan boya yrtlm olan yerlere akrilik boya ile renklendirilmi Japon kad ile tamamlama yaplmtr.
Doku kayb olan yerlere Japon kad yaptrldktan sonra tralanm ve metal kompleks boyayla renklendirilmi keçi derisiyle kaplanmtr. Cildin yüzeyinde soyulmu olan yerler de yine ayn ekilde Japon kad ile tamamlanmtr.
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 20
ÖNCES VE
ÖN KAPAK
TYEK – Kitap ifahanesi ve Ariv Daire Bakanl 22
SIRT VE ÖN KENAR
Konservasyon Öncesi Konservasyon Sonras
MAHFAZA
ZAHRYE SAYFASI
Konservasyon Öncesi
Konservasyon Sonras
SON SAYFA ÖRNE
SON SAYFA ÖRNE
KONSERVASYON SONRASINDA
Konservasyonu yaplan eserler, ameliyattan yeni çkm yal hastalara benzer. Hassasiyetle ele alnmal, sayfalar açlrken güç kullanlmamal, incelenirken dikkat ve özen gösterilmelidir. Depo koullar düzenli olarak takip edilmeli, eserler kendileri için özel olarak hazrlanm olan katlamal kutular içinde muhafaza edilmelidir.
www.yek.gov.tr