kolon ve rektum kanseri tüm makale kolon ve rektum · pdf fileana sayfa tıbbi makaleler...

Click here to load reader

Post on 07-Feb-2018

222 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Ana Sayfa Tbbi Makaleler Kolon, Rektum ve Ans Hastalklar Kolon ve Rektum Kanseri Kolon ve Rektum Kanseri Tm MakaleKolon ve Rektum Kanseri Tm MakaleYazan: Prof. Dr. mer Rdvan Tarhan

    Ana Sayfa Tbbi Makaleler Popler Makaleler Genel Cerrahi Ders Notlar

    Ameliyat Videolar Hakknda

    Size nasl yardmc olabiliriz?

    turkcerrahi.com

    Kolon ve Rektum Kanseri Genel Bilgiler

    Kolon ve rektum kaln barsan paralardr. Kolorektal kanserler kaln barsan en i tabakas olan mukoza tabakasnda ortaya kar. Bu kanserin gelime riski 50yandan sonra artar.Kolorektal polip, ailede kolorektal kanser yks, lseratif kolit ve Crohn hastal, yal beslenme ve sigara alkanlnz varsa da risk artmtr.Hem Trkiye'de hem de dnyada gastrointestinal sistemin en sk grlen kanseridir. Trkiyede en sk grlen kanserler iinde erkelerde 4., kadnlarda 3. sradadr.

    Kolon anatomisi

    Kolon ve Rektum Kanseri (Kolorektal Adenokanser)

    Kolon ve Rektum Kanseri

    http://www.turkcerrahi.com/http://www.turkcerrahi.com/makaleler/http://www.turkcerrahi.com/makaleler/kolon-rektum-ve-anus/http://www.turkcerrahi.com/makaleler/kolon-rektum-ve-anus/kolorektal-kanser-kolon-ve-rektumun-adenokanseri/http://www.turkcerrahi.com/http://www.turkcerrahi.com/makaleler/http://www.turkcerrahi.com/populer-makaleler/http://www.turkcerrahi.com/genel-cerrahi-dersleri/http://www.turkcerrahi.com/ameliyat-videolari/http://www.turkcerrahi.com/omerridvantarhan/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/rektum/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/mukoza/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/rektum/

  • Erkeklerde En Sk Grlen ilk 5 kanser

    Uluslararas Kanser Ajans (IARC) Tarafndan Yaynlanan Globocan 2012 Verilerine Gre

    Trkiye birleik veritaban, 2009

    Kadnlarda En Sk Grlen ilk 5 kanser

    Uluslararas Kanser Ajans (IARC) Tarafndan Yaynlanan Globocan 2012 Verilerine Gre

    Trkiye birleik veritaban, 2009

    Kemoterapi ve cerrahi tedavilerin gelimesi, medikal bilincin artmas ve tarama programlar ile kolorektal kanser mortalitesi olduka

    azalmtr.

    Bu kanserlerin byk ounluu adenomatz poliplerin kansere dnmesiyle oraya kar. Yani baka bir bak asyla kanser barsak mukozasndan balar. Sonrabarsak duvarnda, barsak evresindeki yaplara ve en son baka organlara ilerler. Tmr kitle eklinde (eksantrik) ya da fazla bymeden barsak evresini saracakekilde (konsantrik) geliebilir. (Ekzantrik, konsantrik resimlerieklenecek). Eksantrik tmrler byk boyutlara ulaarak gizli kanama ve anemiye neden olurken,konsantrik tmrler barsak lmenini daraltarak obstrksiyona sebep olurlar.

    ekillerineGre Polipler

    1. Sapl polipler (pedunculated, pedikll)

    2. Sapsz polipler (sesil, sessile)

    No Trkiye Dnya IARCa ye 24 lke AB 28 lke ABD

    1 Akcier Akcier Prostat Prostat Prostat

    2 Prostat Prostat Akcier Akcier Akcier

    3 Mesane Kolorektal Kolorektal Kolorektal Kolorektal

    4 Kolorektal Mide Mide Mesane Mesane

    5 Mide Karacier Mesane Bbrek Bbrek

    No Trkiye Dnya IARCa ye 24 lke AB 28 lke ABD

    1 Meme Meme Meme Meme Meme

    2 Tiroit Kolorektal Kolorektal Kolorektal Akcier

    3 Kolorektal Uterus serviksi Akcier Akcier Kolorektal

    4 Uterus korpusu Akcier Uterus Serviksi Uterus korpusu Tiroit

    5 Akcier Uterus korpusu Uterus korpusu Uterus serviksi Uterus

    http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/mukoza/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/anemi/

  • Sapl polipler (pedunculated, pedikll) ve Sapsz polipler (sesil, sessile)

    Histolojik Yaplarna GreKolorektal Polip eitleri

    Adenomatzpolipler (Neoplastik yani kansere dnen polipledir)Tbler adenom, villz adenom ve tblvillz adenom olarak eittir.

    Hamartomatz polipler:Jvenil, Peutz-Jeghers, Cronkite-Canada sendromlarnda grlr. Hamartomlar olutuklar dokudaki farkllam hcrelerin disorganize olarak oalmas ilemeydana gelen dzgn snrl kitlelerdir. Yani hamartomdaki hcreler gelitikleri dokudaki hcrelerle ayndr ancak belli bir ii yapacak doku eklinde organizeolamamlardr. Kansere dnmezler.

    nflamatuar polipler:Psdopolip de denen dokudaki inflamasyona bal oluan polip benzeri yaplardr. En sk grlen rnek, kolonun lseratif kolit hastalnn ilerleyenaamalarnda mukozada ortaya kanlardr.

    Hiperplastik polipKansere dnmezler. Tm kolorektal poliplerin yaklak % 90'n olutururlar. Genellikle 5 mm den kktrler. Histolojik olarak hiperplazi grlr, displazigrlmez. Endoskopi esnasnda grnm olarak adenomatz poliplerden ayrt edilemedii iin alnrlar. "Hiperplastik polipozis" ise nadir bir hastalktr, generikinlerde pek ok, byk hiperplastik poliplerle karakterizedir.

    Lenfoid polipBarsaktakiPeyer pla denen lenfoid dokulardan geliir. Genelde kolonda meydana gelir.

    Kolorektal Kanserde Risk Faktrleri

    http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/mukoza/

  • Kolorektal kanserde risk faktrleri

    Ya

    50 yandan sonra risk dzenli olarak artar. Vakalarn %90 50 ya sonrasdr. Normal riske sahip hastalarda tarama yann 50 oluunun sebebi budur.

    Kaltsal (herediter) Risk Faktrleri

    Kolorektal kanserlerin %80 i sporadik, %20 si kaltsaldr.Birinci derece akrabada kolorektal kanser bulunmasBaz genetik hastalklarHerediter nonpolipozis kolorektal kanser (Lynch sendromu)Familial adenomatz polipozis (FAP) koli sendromuGemiinde adenomatz polip yks

    evresel ve Diyete Bal Risk Faktrleri

    Kolorektal Kanser Riskini Artran Diyet (Gdalar) ve evresel Faktrler

    ErkeklerYaam tarz. Milletler arasnda gelimi toplumlar aleyhine 5-10 kat fark grlmektedir. Gelimi blgelere g edenlerde risk bir sre sonra eitlenmektedir.Hayvansal ya tketmek. Lifli gdalar bu etkiyi azaltr.Krmz et. Etin iindeki ya ya da etin fazla piirilmesinden kaynaklanyor olabilir. Gnlk krmz et 80 gram gememeli ve balk, tavuk ve iftlik (dolaan,

  • bykba) hayvan eti tercih edin.Kmrlemi et ve suyunu yemeyin. Direk atete pimi (mangal) ve ttsl etleri mmkn olduunca az yiyin.ObeziteSk yemek yemekFazla eker yemek (zellikle sukroz dier adyla sakkaroz. ay ekeridir, glukoz ve fruktozdan oluan bir disakkariddir)Sk yumurta ve ilenmi et (salam, sosis, sucuk vb) tketimi.Obezite ve hareketsiz yaam hemen her kanserde olduu gibi riski artrr.AlkolSigarareterosigmoidostomiAkromegaliPelvik radyoterapi alm bireylernflamatuvar barsak hastal

    Hem lseratif kolit hem de Crohn hastal hastalk sresiyle doru orantl olarak riski artrr. Pankolit varlnda hastalktan 8 sene sonra, sol kolit durumunda12-15 sene sonra yllk kolonoskopi takibi yaplmaldr.

    Kolorektal Kanser Riskini Azaltan Diyet (Gdalar) ve evresel Faktrler

    Bol sebze yemek. i ve yeil sebzelerin faydas en fazladr. Bu gdalar belkide ierdikleri viteminler, lif ve fitokimyasallarla oluuyor. Meyvelerin faydas dahaazdr.Niasta, lif ve kerotenoid ieren gdalarla beslenme.Hareketli yaamAsprin ve dier NSAD (ibuprofen, sulindac, indometacin, piroxicam vb) ilalar.Zeytin ya, fndk ya balk ya gibi oleik asit ieren yalar riski artrmaz.Kalsiyum, selenyum, A, C ve E vitamini, selenyum riski azaltr.

    Kolon ve Rektum Kanserin Patogenezi

    http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/obezite/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/obezite/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/kolonoskopi/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/asit/

  • Kolorektal kanser etyolojisi, polipten kanser geliimi

    Kolorektal kanserlerin % 80i sporadik olarak oluurken, %20 si aileseldir yani kaltsaldr. Bu her iki oluumda da genetik mutasyonlar rol oynar. Balca iki tip genetikmutasyon oluur. Germline mutasyon ve somatik mutasyon. Germline mutasyon gonadlardaki germ hcrelerinde (eey hcresi; sperm ya da ovum) ortaya kanmutasyonlardr. Bu tr bir mutasyon tayan bireyler bunu ocuklarna geirebilir. Mutasyonu alan ocuk yalnzca germ hcrelerinde deil, vcudunun tmhcrelerinde o mutasyonu tayacaktr. Kaltsal kanserlerden germline mutasyonlar sorumludur. Somatik mutasyon, germ hcreleri haricindeki vcut hcrelerinde,yani somatik hcrelerde ortaya kan mutasyonlardr. Bu tr mutasyonlar sonraki kuaa gemez, biyolojik sonular yalnzca ortaya ktklar bireyi etkiler. Kaltsalzellik gstermeyen, yani sporadik kanserlerin geliiminde somatik mutasyonlar rol oynar.

    Kolon ve Rektum Kanseri Tipleri

    1. Polip zemininde gelienler2. Kaltsal kolorektal kanserler

    Familyal adenomatz polipozis (FAP) zemininde gelienlerZayf FAP (Attenuated FAP) zemininde gelienlerFamilial kolorektal kanser (Lynch I Sendromu)Herediter nonpolipozis kolorektal kanser (Lynch II Sendromu)

    Kolon ve Rektum Kanseri Semptomlar (Belirtileri)

    Barsak alkanlnda deimeBarsak alkanlnda deime ishal ya da daha ok kabzlk eklinde olabilir. zellikle rektum kanserlerinde daralma yznden, kabzlk, kalem gibi ince gaitayapma grlr. Hatta hasta hi gaz ve gaita karamayacak duruma gelebilir. shal ise zellikle byk villz adenomu olan hastalarda grlen artm mukus

    http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/etyoloji/http://www.turkcerrahi.com/t%C4%B1p-sozlugu/rektum/

  • sekresyonu nedeniyledir. Bu hastalar gaitalarnn smk gibi olduunu syleyebilir.Rektal kanamaKarn arsikinlikTenesmus

    Kii gaita yapma ihtiyacyla tuvalete gider ancak gaitasn yapamaz. Rektum kanserlerinde rektumun gaita yerine kitleyle dolmas nedeniyledir.Demir eksiklii anemisi

    Anemi sebebi aratrlan hastalarda gaitada gizli kan testi pozitif gelmise yine kolonoskopi gereklidir.Kilo kayb ve itahszlkAikar rektal kanama: Hemoroid yada anal fissr gibi benin perianal hastalklara bal olmayan yani aklanamayan aikar rektal kanamalarda kolonoskopi ile tmkolonun deerlendirilmesi arttr.

    Sa Kolon, Sol Kolon ve Rektum Kanseri Arasndaki Farklar

    Sa kolon, sol kolon ve rektum kanseri arasndaki farklar

    Semptom Sa Kolon Sol Kolon Rektum

    Ar Knt Kolik Devaml, Kemiren

    Obstrksiyon Nadir Sk Nadir

    Kanama Genellikle gizli, aikar olursa bordo Krmz, gaitayla kark Parlak krmz, gaitann zerini kaplar

    Halsizlik Sk Nadir Nadir

    Lmenin ap 6-10