kentlerİn afet -

Click here to load reader

Post on 25-Mar-2022

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

S A
N 2
0 2
Danma Tasla Sürüm 2.0
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki (Danma Tasla Sürüm 2.0) 2
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki
UNDRR'nin hazrlad “Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi”nin (Puan Kart) dikkat çeken bir eksii, afetlerin etkilerinin ve halk sal sorunlarnn yeterince vurgulanmamasdr. Hastane hizmetlerinin kapasiteleri, yapsal olan ve olmayan güvenlik gibi daha belirgin salk faktörleri, Puan Kart’nda (bkz. Esas 8) dikkate alnrken, afetle ilgili dier halk sal sorunlar yeterince ele alnmamtr. UNDRR tarafndan Dünya Salk Ö rgütü (DSÖ ) ve ortaklarnn desteiyle oluturulan bu ek, bu eksiklii bertaraf etmeyi amaçlamaktadr. Bu ek doküman UNDRR “Puan Kart” ve DSÖ 'nün “Salk Acil Durum ve Afet Risk Yönetimi Ç erçevesi” ile birlikte kullanlmaldr.
“Halk sal sorunlar” terimi burada, toplumun sal üzerinde etkisi olan ve acil durum ve afetlere elik eden genel etkileri kapsamaktadr. Bu durumlar unlar içerebilir:
• Bal bana var olan olaylar (örnein, yaygn bir hastalk veya küresel ölçekte bir salgn, kuraklk, deprem, sel, kasrga, ktlk, doal alanlardaki kontrolsüz yangnlar, ar yüksek hava kirlilii);
• Bir afetin birincil sonuçlar (örnein, kitlesel ölümler, fiziksel travma, hastalklar ve ruh salna olan olumsuz etkiler);
• Afetlerin salk risklerini ve olumsuz etkileri de beraberinde getiren ikincil sonuçlar (örnein, yetersiz beslenme, hasar görmü altyap sistemlerinin yol açt su kaynakl salgnlar, geçim kaynaklarndaki aksamalar, alama programlarndaki kesintiler, uzun süreli psikolojik etkiler, bulac olmayan hastalklarn görülme skl veya geçici barnaklarda uzun süreli kalmaktan kaynaklanan çoklu olumsuz etkiler);
• Hâlihazrda salk sorunlar olan bireylerin ihtiyaç duyduu salk hizmetlerinde kesintiler (örnein, kronik hastalk durumlarnda ilaçlara eriimin kesintiye uramas veya uzun bir elektrik kesintisinin ev diyaliz makinelerini veya elektrikli tekerlekli sandalyeleri devre d brakmas gibi);
• Bir afet sonrasnda savunmasz ve krlgan nüfusun ihtiyaçlarnn dikkate alnmas (örnein, yoksullar, genç ya grubundaki kimseler, engelliler, yallar, kadnlar);
• Bir ehrin salk sisteminin (bkz. aadaki maddeler), hasta ve yarallara yönelik gündelik bakm hizmetlerini sürdürürken ve salk risklerini azaltma ilevlerini yerine getirirken tüm sorunlarla baa çkma yetenei.
“Halk sal sistemi” terimi, “Salk Acil Durum ve Afet Risk Yönetimi Ç erçevesi”nin 2. Eki’nde listelenen tüm maddeleri ve bunlara ek baz maddeleri içermekle birlikte bunlarla da snrl deildir. Örnek olarak:
• Salk bakm hizmetleri;
• Toplum sal klinikleri, aile hekimlerinin muayenehaneleri ve salk ocaklar;
• Ruh sal hizmetleri sunan tesisler;
• Kamu sektörü salk departmanlar;
• Çevre sal sistemleri (örnein tehlikeli maddeleri);
• Su ve kanalizasyon sistemleri;
• Topluluk bilgileri, katlm süreçleri ve tesisleri;
• Acil durum yönetim kontrol merkezleri;
• Salk hizmetlerinin kritik olarak baml olabilecei salk d destek sistemleri- enerji, su, iletiim, yollar, topluluk bilinci, vb. (bkz. UNDRR Kentlerin Dirençlilik Karnesi);
• Yukardakileri yönetmek ve iletmek için gerekli tüm salk ve dier personel, gönüllüler, mal varlklar, tesisler, ekipmanlar ve koruyucu ekipman.
Salk sisteminin daha kapsaml bir tanm, asl amac sal tevik etmek, iyiletirmek ve / veya korumak olan tüm faaliyetleri içerir. Bu nedenle, salk ve dier sektörlere dahil tüm kimseleri, kurumlar ve kaynaklar içerir. Kentlerin Dirençlilik Karnesi ve bu ek doküman, tüm sektörlerde afetlerin salk üzerindeki etkilerine katk göstermek amac ile kullanlabilir.
Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki'nin bu sürümü, Temmuz 2018'de sunulan ilk danma tasla olan “Sürüm 1.0”e dayanmaktadr.
• Halk sal ve yönetiimin entegrasyonu (Esas 1);
• Halk sal ve afet senaryolarnn entegrasyonu (Esas 2);
• Halk sal ve mali durumun entegrasyonu (Esas 3);
• Halk sal ve arazi kullanm/ imar yasalarnn entegrasyonu (Esas 4);
• Halk saln etkileyen ekosistem hizmetlerinin yönetimi (Esas 5);
• Halk sal ve kurumsal kapasitenin entegrasyonu (Esas 6);
• Halk sal ve toplumsal kapasitenin entegrasyonu (Esas 7);
• Halk sal ve altyap dirençliliinin entegrasyonu (Esas 8);
• Halk sal ve afet müdahalesinin entegrasyonu (Esas 9);
• Halk salnn ve toparlanma/yeniden yaplanmann entegrasyonu (Esas 10).
Toplamda, her biri 0 ila 5 arasnda bir puan ile degerlendirilen -5’in en iyi not olduu- 23 soru/gösterge vardr.
Analiz için Gerekli Bilgi
Bu ek doküman tamamlamak için gerek duyacanz veriler unlar içermektedir:
• Halk sal sistemi kapasitesi, paydalar, planlama ve prosedür belgeleri;
• Acil durum yönetim planlamas ve prosedür belgeleri;
• Halk sal altyaps (bkz. Esas 8);
• Varsa, önceki afetlerin salk hizmetleri sonuçlar hakkndaki veriler;
• Nüfusun krlgan gruplar da dahil olmak üzere demografik veriler;
• Sistem kapasitesi ve etkinlii hakknda topluluklardan gelen ve profesyonel geri bildirimler.
Teekkür UNDRR bu ek dokümana katkda bulunan birçok kiiye teekkür etmek istemektedir:
• Yoshiko Abe, Ph.D., Sürdürülebilirlik Strateji Uzman, Kokusai Kogyo Co., Ltd. Uluslararas Merkez Bürosu
• Jonathan Abrahams, Salk Acil Durum Program, Dünya Salk Ö rgütü
• Sanjana Chintalapudi, letme Dönüüm Danman, IBM
• Jon Philipsborn, Bakan Yardmcs, klim Uyumu Uygulama Müdürü, Amerika, AECOM
• Becca Philipsborn, Yrd. Profesör, Emory Ü niversitesi Pediatri ve Emory Global Salk Enstitüsü
• Benjamin Ryan, Ph.D., Klinik Doçent, Ç evre Bilimleri Bölümü, Baylor Ü niversitesi
• Dale Sands, Müdür, M.D. Sands Consulting Solutions LLC.
• Nik Steinberg, klim Riski Uzman Danman, 427 Consulting
• Peter Williams, Ph.D., IBM Yüksek Mühendis (emekli), Peter Williams Solutions LLC., Kurucu ve Müdür
Koordinatörler: Sanjaya Bhatia & Mutarika Pruksapong, Ph.D., Küresel Eitim ve Öretim Enstitüsü (GETI - Global Education and Training Institute), UNDRR. Bu ek dokümann Türkçe çevirisi Dr.-Ing. Umut Kienast-Duyar (Uzman ehir Plancs ve Danman, urbanas collaborative consultancies) tarafndan yaplmtr.
Esas 01: Dirençlilik için Ö rgütlenme
Ek - Halk sal ve yönetiimin entegrasyonu
Referans Konu / Sorun Soru / Deerlendirme Alan Gösterge Ölçei Yorumlar
A.1 Halk Sal ve yönetiimin entegrasyonu (Esas 1)
A1.1 Salk sektörü çok sektörlü afet risk yönetiminin bir parçasdr
Afet risk yönetimi ve yönetiim mekanizmalar, halk sal ile ilgili sorunlarn tamamn ne ölçüde bütünletirir?
5 - Halk sal ilevlerinin tümü (bkz. sa sütundaki liste) düzenli olarak kentin afet dirençlilii yönetiim mekanizmasna/toplantlarna girdi salar ve tüm önemli afet dirençlilik programlarna ve belgelerine sürekli olarak katkda bulunur. (Katlm, birçok disiplinden gelen girdileri birletirme amacyla belirlenmi bir odak noktas araclyla gerçekleebilir).
4 - Çou halk sal ilevlerinin temsilcileri genellikle belli bal kent afet dirençlilik toplantlarna katlr ve büyük programlara katkda bulunurlar, ancak ilgili tüm faaliyetlerde aktif olarak katlmayabilirler.
3 - Halk sal ilevlerinin kendi içlerinde afetlere direnç mekanizmalar ve forumlar vardr, ancak bu ilevlerin tüm spektrumlar dahil olmakla birlikte, bunlar yerel yönetimler, lojistik operatörler veya topluluk gruplar gibi dier aktörlerle tam olarak koordine edilmez. Çalmalarn odak noktas, örnein uzun vadeli etkiler gibi daha geni ölçekli dirençlilik sorunlarndan ziyade güncel olaylara annda yant vermek üzerinde olabilir.
2 - Baz halk sal ile ilgili disiplinler, baz kent afet dirençlilik faaliyetlerinde yer almaktadr; ancak tam bir katlm söz konusu deildir.
1 - Halk sal ile ilgili disiplinlerin kent afet dirençlilik faaliyetlerine katlm sadece temel ölçekte mevcuttur.
0 - Bölgede herhangi bir halk sal ilevi yoktur ya da varsa afetlere kar dirençlilik göstermez.
Burada kullanld ekliyle, “halk sal ilevleri” terimi, daha önce deinilen DSÖ'nün Salk Acil Durum ve Afet Risk Yönetimi Çerçevesi’nin 2. Eki’nde belirtilen maddelerin tümünü kapsar. Ö rnek olarak aadakileri içermekle birlikte bunlarla snrl deildir:
• Bulac hastalklarn tedavisi ve kontrolü; • Travma vakalar bakm; • Birincil bakm; • Pediatrik ve geriatrik bakm; • Acil bakm; • Çevre sal; • Epidemiyoloji; • Vektör kontrolü; • Ambulanslar ve salk tamacl; • laç ve tbbi ekipman temini; • Su ve kanalizasyon; • Gda güvenlii, souk hava depolama ve gda
datm; • Kimyasal ve tehlikeli madde güvenlii (örnein
kimyasal tesislerin bulunduu yerlerde); • Yas ve ruhsal travma danmanl dahil olmak
üzere ruh sal ve psikososyal salk; • Kent, il, bölge ve ulusal halk sal yöneticileri.
Bu ilevlerin temsilcileri, halk sal sistemini korumak için kent ve bölgedeki kaynaklar hakknda yetki sahibi olmaldrlar.
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki (Danma Tasla Sürüm 2.0) 5
Esas 02: Mevcut ve Gelecee Yönelik Risk Senaryolarnn Tespit Edilmesi, Anlalmas ve
Kullanlmas
Referans Konu / Sorun Soru /
A.2 Halk sal ve afet senaryolarnn entegrasyonu (Esas 2)
A2.1 Acil durumlarn ve afetlerin (örnein yerel ve küresel ölçekte salgnlar ktlk, kuraklk vb.) bal bana var olan bir afet senaryosu olarak dahil edilmesi
Salgnlar da dahil olmak üzere, acil durumlar ve afetler risk planlamasna, ne ölçüde dahil edilmitir?
5 - Salgnlar da dahil olmak üzere tüm acil durumlar ve afetler, kentler tarafndan tamamen kendi balarna var olan bir risk senaryosu olarak ele alnmakta ya da baka bir senaryonun bileeni olarak dahil edilmektedir. Salk personeli ve tesisleri üzerindeki olas etkiler, hem tek bana hem de dier risklerle birlikte, yerel veya küresel salgnn acil duruma çözüm bulma yeteneini engelleyebilecei durumlar için modellenir ve planlanr.
4 - Salgnlar da dahil olmak üzere tüm acil durumlar ve afetler yukardaki gibi ele alnmaktadr, ancak bunlar dier risklerden bamsz görme eilimi olduu için dier risklerle etkileimleri tam olarak dikkate alnmayabilir.
3 - Salgnlar da dahil olmak üzere tüm acil durumlar ve afetler olas etkileri ile birlikte dikkate alnmaktadr, ancak bu etkiler tam olarak modellenmemitir.
2 - Salgnlar da dahil olmak üzere tüm acil durumlar ve afetler yalnzca üst ölçekte dikkate alnabilir.
1 - Salgn riski bir sorun olarak kaydedilse de etkileri veya bunlara kar gerekli çözümler aktif olarak dikkate alnmamaktadr.
0 - Küresel salgnlar dikkate alnmamaktadr.
Puan Kart, afet direncinin planlamasna baz olacak “en kötü durum” veya “normal durum” senaryolarndan en azndan birinin gelitirilmesini gerektirir. Bu soru, salgnlar da dahil olmak üzere tüm acil durum ve afetlerin, kent tarafndan kabul edilen risk senaryolarna ne ölçüde dahil edildiklerini ele almaktadr. Bir sonraki soru, salk sorunlarnn afet yönetimi planlamas, müdahale ve iyiletirme üzerindeki etkisini ele almaktadr.
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki (Danma Tasla Sürüm 2.0) 6
A2.2 Dier afet risk senaryolarnn (örnein sel, küresel snma ile ilgili olaylar, deprem vb.) öngörülebilir halk sal etkilerinin dahil edilmesi
Dier afet risklerinin halk sal etkileri, kentin senaryo planlamasna ne ölçüde dahil edilmitir?
5 - Afet planlama konularna bir dizi kapsaml afet sonras salk sorunu dahil edilmitir. Ksa vadeli etkiler ve uzun vadeli fiziksel ve psikolojik salk sorunlar da dahil olmak üzere personelin mevcudiyeti, salk tesisleri, su ve kanalizasyon, tedavi ve bakm üzerindeki olas tüm etkiler planlanm ve modellenmitir.
4 - Afet sonras salk sorunlar tamamen yukardaki gibi ele alnsa da dier etkilerden bamsz olarak görüldüünden afet sonras kurtarma çalmalar üzerindeki etkileri tam olarak deerlendirilmemitir.
3 - Bir dizi afet sonras salk sorunu ayrntl olarak ele alnm olsa da tam kapsaml bir yaklam yoktur. Daha uzun vadeli sorunlarn, fiziksel ve ruhsal salk sorunlarnn göz ard edilmesi muhtemeldir.
2 - Baz afet sonras salk sorunlar sadece ana hatlar çizilmi bir yaklam ile göz önüne alnp planlanr.
1 - Afet sonras salk sorunlar kabul edilmektedir, ancak bunlara çözüm getirmek için gerçek bir planlama yaplmaz.
0 - Afet sonras salk sorunlar hiç dikkate alnmamaktadr.
Puan Kart, afet direncinin planlanmasna baz olacak “en iddetli” (en kötü durum) ve “en olas” (normal vaka) senaryolarndan an azndan birinin gelitirilmesini gerektirir. Bu soru, olas afet sonras salk sorunlarnn kentin risk analizine dahil edilmesini ve senaryo gelitirme ve planlamasn ele almaktadr.
“Salk Acil Durum ve Afet Risk Yönetimi Çerçevesi”nde belirtildii gibi, bu tür konular bunlarla snrl olamasa da aadakileri içerebilir:
• Travma ve travma sonras bakm;
• Kronik rahatszlklarn tedavisi ve bakm;
• Pediatrik ve geriatrik bakm;
• Su ve gda kaynakl hastalklar (bazen çevre salna atfta bulunur);
• Karantina tesisleri;
• Yas ve ruhsal travma dahil olmak üzere ruhsal salk etkileri.
Baka bir husus da, afetlerin mevcut halk sal konularnn yönetimi üzerindeki etkisi ve bunlarn iyilemeyi nasl engelleyebilecei olabilir.
A2.3 Bulac olmayan hastalklar da dahil olmak üzere hâlihazrdaki kronik salk koullarnn afet planlamasna dahil edilmesi
Hâlihazrdaki kronik salk sorunlar, afetlerin bunlar iddetlendirebilecei veya iyilemelerini engelleyecei durumlar senaryolara ne ölçüde dahil edilmitir?
5 - Kronik salk koullar kapsaml bir ekilde gözden geçirilir ve senaryo tanm ve planlamasna dahil edilir; ya da bunlardan kaynaklanan hiçbir stres beklenmemektedir.
4 - Genel olarak, kronik salk koullar tanmlanr ve senaryo tanm ve planlamasna dahil edilir.
3 - Geçerli kronik salk koullarnn çou, baz boluklarla birlikte de olsa senaryo tanm veya planlamasna dahil edilmitir.
2 - Kronik salk koullar bilinmektedir ancak senaryo tanm ve planlamasna dahil edilmemitir.
1 - Kronik salk streslerinin tanmlanmas ve afet planlamasna dahil edilmesinde önemli boluklar vardr.
0 - Kronik salk koullarn belirleme veya deerlendirme giriimi yoktur.
Bir bölgedeki, örnein yetersiz beslenme, stma veya kolera gibi endemik hastalklar, kronik uyuturucu bamll veya yal nüfusun younluu gibi mevcut kronik salk koullar afetlerle aadaki gibi etkileime girmektedirler:
• Afetlerin etkilerini daha ciddi hale getirirler;
• yileme çabalarna ek yükler getirirler;
• Kritik eii aarak salgn hastalklara yol açarlar veya kendi bana var olan bir afet haline gelirler (bkz. A 2.1).
Bu hususlar da risk deerlendirmelerine dahil edilmelidir.
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki (Danma Tasla Sürüm 2.0) 7
Esas 03: Dirençlilik çin Mali Kapasitenin Güçlendirilmesi
Ek - Halk sal ve mali durumun entegrasyonu
Referans Konu / Sorun Soru /
A3 Halk sal ve mali durumun entegrasyonu (Esas 3)
A3.1 Dirençliliin halk sal ile ilikili yönlerinin finansman
Halk sal risklerini ve afetlerin etkilerini dikkate alan finansman ne ölçüde tanmlanm ve mevcut?
5 - Esas 2 kapsamndaki en iddetli senaryoda ifade edilen tüm salk etkilerini dikkate alabilmek için tanml ve eriilebilir finansman mevcuttur.
4 - Esas 2 kapsamndaki en olas senaryoda ifade edilen tüm salk etkilerini dikkate alabilmek için tanml ve eriilebilir finansman mevcuttur.
3 - Finansman ihtiyaçlar tanmlanm olmakla beraber baz finansman eksikliklerinin olduu da bilinmektedir. Bunlar aktif olarak ele alnmaktadr.
2 - htiyaçlar tam olarak bilinmemektedir ve ihtiyaç alanlarnda baz eksiklikler tespit edilmitir. Bunlar ele almak mümkün ya da mümkün olmayabilir.
1 - Salk finansman ihtiyaçlar yalnzca ana hatlaryla deerlendirilmitir ve finans kaynaklar hakknda sadece genel bir bilgi mevcuttur. Bunlar takip edilmemitir.
0 - Finansman ihtiyac veya kaynaklar dikkate alnmamaktadr.
Ana puan kartnda belirtildii gibi, finansman kaynaklarnn dikkate alnmas çkar ortaklklarn da içermelidir. Bunlar unlardan biri olabilir:
• “Gelen” - temel salk ve dirençlilie fayda salayabilecek dier unsurlara yaplan harcamalar, örnein hastane hizmetlerinin sel ve takn bölgelerinin seviyesinden daha üst bir rakma çkarlmas, birincil tesislerindeki yedek jeneratörlerle donatlmas veya yeni bir toplum merkezinin yerinin ayn zamanda geçici bir tedavi merkezi olabilecek ekilde seçilmesi;
• “Giden” - halk sal ve dirençlilik ile ilgili kalemlerde yaplan harcamalarn baka faydalarnn da olmas, örnein, su kaynakl hastalklarla ilgili kayglarn bir su artma tesisinin modernizasyona veya baka bir yere tanmasna vesile olmas ya da sellere dayankl nakliyat yollarnn tbbi malzemelerin sürekli eriime izin vermesi gibi durumlar.
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki (Danma Tasla Sürüm 2.0) 8
Esas 04: Yüksek Dirençli Kentsel Gelimenin Hedeflenmesi
Ek - Halk sal ve arazi kullanm/ imar yasalarnn entegrasyonu
Referans Konu / Sorun Soru /
Deerlendirme Alan Gösterge Ölçei Yorumlar
A4 Halk sal ve arazi kullanm/ imar yasalarnn entegrasyonu (Esas 4)
A4.1 Temel salk tesislerinin dirençlilii artran arazi kullanm planlar ve imar yasalar ile uyumluluu
Kilit salk tesisleri, ne ölçüde, bir afetten sonra faaliyete devam etmelerini salayacak ekilde konumlandrlm ve ina edilmitir?
5 - Tüm önemli halk sal tesislerinin yerleri (bkz. sadaki sütun) “en iddetli” afet senaryosunda hayatta kalmalarn salayacak ekilde seçilmitir ve bu yaplar imar yasalarna uygundur.
4 - Tüm önemli halk sal tesislerinin yerleri (bkz. sadaki sütun) “en olas” afet senaryosunda hayatta kalmalarn salayacak ekilde seçilmitir ve bu yaplar imar yasalarna uygundur.
3 - Baz önemli halk sal tesisleri “en olas” afet senaryosunda hayatta kalmalarn salayacak ekilde konumlandrlmamtrlar veya imar yasalarna uymamaktadrlar.
2 - Kilit rol oynayan halk sal tesislerinin %50'den fazlas “en olas” afet senaryosunda hayatta kalmalarn salayacak konumlarda deildirler veya imar yasalarna uymamaktadrlar.
1 - Önemli halk sal tesislerinin % 75'inden fazlas “en olas” afet senaryosunda hayatta kalmalarn salayacak konumlarda deildir veya imar yasalarna uymamaktadrlar.
0 - Hiçbir deerlendirme yaplmamtr.
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi’ndeki Esas 8, hastaneler ve gda datmyla ilgilidir. Puan kartnn kullanclar bu konulardaki verilerin deerlendirmeye burada dahil edilip edilmeyeceine kendileri karar verebilirler. Dier önemli halk sal tesisleri aadaki örnekleri içermekle birlikte bunlarla snrl deildir:
• Esas 8 kapsamnda ele alnmayan hastaneler;
• Semt ve mahalle ölçeindeki klinikler, salk merkezleri ve ana salk ocaklar, özellikle örnein diyaliz üniteleri, yank üniteleri, vb. sahip bölgesel ilevi olan tesisler.
• laç depolar ve dispanserler;
• Tbbi malzeme, lojistik ve tedarik zinciri tesisleri;
• Esas 8 altnda ele alnmayan acil durum gda datm tesisleri;
• Enerji ve su kaynaklar ve yukarda tanmlanm hizmetlerden herhangi birine eriim yollar;
• Afet sonras igücü mevcudiyeti.
Korunmas
Referans Konu / Sorun Soru /
A5 Halk saln etkileyen ekosistem hizmetlerinin yönetimi (Esas 5)
A5.1 Halk salna fayda salayan ekosistem hizmetlerinin korunmas ve yönetimi
Halk salna fayda salayan ekosistem hizmetleri ne ölçüde tanmlanmtr ve korunmaktadr?
5 - Tüm ilgili ekosistem hizmetleri tanmlanmlardr, koruma altndadrlar ve baarl bir ekilde gelitikleri bilinmektedir.
4 - Tüm ilgili ekosistem hizmetleri tanmlanmlardr, teorik olarak koruma altndadrlar ancak baarl bir ekilde gelimeyebilirler.
3 - lgili ekosistem hizmetlerinin tümü olmasa da bazlar tanmlanmtr. Tespit edilenler teoride korunur, ancak baarl bir ekilde gelimeyebilirler.
2 - lgili ekosistem hizmetlerinin tanmlanmas ve korunmasnda yaygn boluklar vardr. zlenen bu ekosistem hizmetlerinin bazlarnn sal ile ilgili önemli sorunlar göze çarpmaktadr.
1 - lgili ekosistem hizmetlerini tanmlama ve koruma konusunda gelimemi olsa da çabalar gözlenmektedir. Tespit edilen ekosistem hizmetlerinin durumu ve sal ile ilgili yaygn sorunlar vardr.
0 - lgili ekosistem hizmetlerini belirleme veya koruma giriimi yoktur ve bunlarn resmi olarak tanmlanarak deerlendirilmeleri durumunda ciddi ekilde bozulduklarnn izlenme olasl yüksektir.
Halk salna fayda salayan ekosistem hizmetlerine örnek olarak unlar verilebilir:
• Sulak alanlar veya yeralt su kaynaklar yoluyla doal su filtreleme;
• Is adas etkilerini azaltmak veya hava kirliliini azaltmak için aaç örtüsü;
• Sivrisinek ve dier potansiyel hastalk tayc hayvanlarn predatörlerinin var olmas;
• Besin kaynaklar (örn. balk), temel besin öeleri için yeterli arazinin var olmas
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi: Halk Sal Sisteminin Dirençlilii Eki (Danma Tasla Sürüm 2.0) 10
Esas 06: Dirençlilik çin Kurumsal Kapasitesinin Güçlendirilmesi
Ek - Halk sal ve kurumsal kapasitenin entegrasyonu
Referans Konu / Sorun Soru / Deerlendirme Alan Gösterge Ölçei Yorumlar
A6 Halk sal ve kurumsal kapasitenin entegrasyonu (Esas 6)
A6.1 Afet dirençliliini salamak için gerekli yeterliliklere ve becerilerle sahip halk sal görevlilerinin var olmas
Afete kar dirençlilii salamak amac ile halk sal sistemlerini ve hizmetlerini planlamak ve sürdürmek için gereken insan kaynaklar, yeterlilikler ve beceriler kentte ne dereceye kadar mevcut?
5 - Afet planlamas, salk hizmetleri ve afet sonras iyileme için gerekli tüm ilgili igücü, yeterlikler ve beceriler belirlenmi; hem beceri hem de miktar açsndan yeterli olduklarna kanaat getirilmitir.
4 -Tüm ilgili beceriler belirlenmi ve baz beceri alanlarnda veya miktarlarnda baz ufak eksikliklerin olduu bilinmektedir.
3 - Tüm ilgili beceriler belirlenmi ve baz beceri alanlarnda veya miktarlarnda önemli eksikliklerin olduu bilinmektedir.
2 - Gerekli becerilerin tanmlanmasnda eksikler olduu ve belirlenen beceri alanlarnda derinlik ve miktar açsndan önemli açklarn var olduu bilinmektedir.
1 - Beceri belirleme konusunda ilk giriim mevcut olsa da derinlik ve miktarlardaki eksikliklerin genelde geçerli olduundan üphe edilmektedir.
0 - Konuya dikkat edilmemektedir.
Kentlerin Afet Dirençlilik Karnesi’ndeki Esas 8, hastaneler, doktorlar, hemireler ve ilkyardm ekiplerinin saylar ve becerileri ile ilgilidir - Puan Kart’nn kullanclar bu verileri bu deerlendirmeye dahil etmeyi tercih edebilirler.
Daha önce atfta bulunulan “Salk Acil Durum ve Afet Risk Yönetimi Ç erçevesi”nde belirtildii gibi, temel halk sal becerileri aadakileri içermekle birlikte bunlarla snrl deildir:
• Esas 8 kapsamnda ele alnmayan insan kaynaklar, doktorlar, hemireler ve dier salk çalanlar;
• Esas 8 altnda ele alnmayan ilkyardm ekipleri;
• Dier hastane veya salk tesisi personeli;
• Psikiyatrik bakm - doktorlar, hemireler;
• Eczaclar;
• Çevre sal uzmanlar (su ve atk su uzmanlar, gda denetçileri ve vektör kontrolünden sorumlu personel)
• Epidemiyologlar;
A6.2 Halk sal sistemi verilerinin dier paydalarla paylalmas
Halk sal ile ilgili kapasiteler, krlganlklar, bunlarla ilgili riskler ve salgn risklerinin erken uyarlar bunlara ihtiyaç duyan dier paydalarla ne ölçüde paylalmaktadr?
5 - lgili halk sal verileri ve bunlarn ak tanmlanmtr; kaliteli veriler, gerektiinde kamuoyu da dahil olmak üzere, ihtiyaç duyan tüm paydalara güvenilir bir ekilde datlr.
4 - Tüm önemli halk sal veri öeleri ve bunlarn ak tanmlanmtr ve kaliteli veriler, gerektiinde kamuoyu da dahil olmak üzere çou paydaa güvenilir bir ekilde datlr.
3 - Çou veri öesi ve bunlarn ak tanmlanm ve datlmtr, ancak bu snrl bir payda alt kümesi için daha düük kalite ve güvenilirlie sahip olabilir.
2 - Yalnzca bir veya iki paydaa datlan baz…