joga - iyengar

Download Joga - Iyengar

Post on 08-Jun-2015

3.470 views

Category:

Documents

13 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

B.K.S. lyengar

JOGAPrzekad z jzyka angielskiego Sawomir Bubicz

Pastwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1990

Dane oryginau B.K.S. lyenga1. Light on Yoga. Yoga Difka Um-in Hyman, London George Al cn & Unwin (Publishers) Ltd 19, 6, 1968, 1976, 1988

Powicone mojemu czcigodnemu Guruji Samkhyayoguikhamanowi-Vedcikesarinowi-VeddntavdgiiNyuydcdryi-Mimdmsaratnie-Mimdmsatirtsze Profesorowi rimdnowi T. Krsnamdcdryi z Majsuru w poudniowych Indiach

Projekt okhu.i.i i stron tytuowych Ewa ukasik Rlaktor Anita Witkowskn Redaktor techniczny Jolanta Cihor Korekta Zespl

Copyright for the Polish Ldition by Pastwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1990

ISBN 83-01-09259-9

Modlitwa

Oddaj pokon najszlachetniejszemu z mdrcw Patajalemu, ktry wskaza drog do spokoju umysu w swym dziele o jodze, do jasnoci mowy w dziele o gramatyce i doo czystoci ciaa w dziele o medycynie". Oddaj cze Adivarze (Pierwotnemu Panu ivie), Pierwszemu nauczycielowi hatha-yogi nauki sucej za drabin tym, ktrzy pragn wspi si na wyyny raja-yogi. "

SPIS TRECIBellur Krishnamachar Sundararaja lyengar (czyt. Bcllur Krysznamaczar Sundararada Ajcngar), urodzony w roku 1918, jest wiatowej sawy nauczycielem jogi i dyrektorem Rainamani lyengar Memoria Yoga Institu - w T mi w Indiach. Jego ksika o jdze, po raz pierwszy wydana w Anglii w roku 1966, jest ju dzisiaj dzieem klasycznym. Doczekaa si wielu edycji i v rnowie w dwunastu jeykach. Przez ponad ju pidziesit lat B.K.S. lyenpar uczy i demonstruje sztuk jogi w Indiach i po/a granicami tego kraju. Kieruje licznymi orodkami jogi na wiecie, gdzie szkolenie prowadz wyksztaceni przez nicjo insiruktorz). Metoda stworzona przez lyengara charakteryzuje si ogromnr dokadnoci oraz wymaga cu /ego zaangaowania ze strony nauczyciela i ucznia. Czesio podkrela sic, e obok artystycznego pikna jego sztuka nosi cechy naukowej precyzji. Oo osb wiczcych systematycznie pod kierunkiem B.K.S. lycngara naleao wiele wybitnych osobistoci, m.in. Elbieta krlowa Belf'i, wirtuozi Yehu-li Menuhin i Witold Macuyski, filozof Jiddu Krishnamurti. Szluka lycngara spotkaa si z uznania wsp Iczesnych joginw Paramahansy Yoganandy, Swamicgo ivanandy z Ryszikeszu i innych. W Jodze najwicej miejsca powici autor asanom, mniej prtinayamotn. Bardziej szczegowe opisy pranayamy wr/, z lec'mika n ii relaksu i kontemplacji znajdzie Czytelnik w ksice lyengara Lighl on Pranayama (Londyn 1981).o lawo mir /lubi z

Przedmowa (Yehudi Menuhin) autora do wydania angielskiego jest joga? 15

11 Przedmowa 13 Cz I. Co to

Cz II. Yogasany, handhy i kriye Yogasany 43 Bandha i kriya

43 328

Cz III. Pranayama 331 Rady i przestrogi 331 Tecmiki i efekty pranayamy 338 Pranayamy rne 344 Dodatek 1. Kursy asan 354 Kurs pierwszy 354 Kurs drugi 359 Kurs trzeci 364 Dodatek II. Terapeutyczne wartoci asan w leczeniu rnych chorb 372 Tablica korelujca limany z odpowiadajcymi im fotografiami 387 Sowniczek 392

Joga praktyk* v,,,,ia. przez panu i>uugara jest ofiarowaniem si samego c/'owieka, czystego ciaem i umysem, ze zogniskowan uwag i wol, czowieka skadajcego na otarzu z naturalnoci i niewinnoci nie caopaln ofiar, lecz samego siebie wyniesionego na szczyty wasnych moliwoci. Jesi to idealna technika zapobiegajca fkyczr m i psychic/.nym chorobom, oglnie chroni i r a ciao, rozwijajca w nieunikniony sposb poczucie niezalenoci i zaufania do siebie. Z samej sw',\ moliwo udziau w jej prezentacji. Yehudi Menuhin Londyn, 1964

Przedmowa autora do wydania angielskiego

Ksik powicon jodze ukoczyem jedynie dziki niesabncej zachcie oddanych przyjaci i uczniw. Gdybym zda si wycznie na wasne siy, zaamabym si wielokrotnie i to nie tylko z powodu niedoskonaego opanowania jzyka angielskiego. Bez ywego wsparcia i otuchy szybko zrezygnowabym. Joga jest ponadczasow, praktyczn nauk, rozwijajc si przez tysiclecia i zajmujc si fizycznym, moralnym, psychicznym oraz duchowym zdrowiem czowieka jako caoci. Praktyk jogi, jako pierwszy, uj w system Patanjali w klasycznym traktacie Yoga sutra (Aforyzmy o jodze), pochodzcym z 200 r. p.n.e. Niestety, wydawane wspczenie ksiki o jodze na og niegodne s tematu i pierwszego wielkiego wyraziciela tej idei, jako zbyt powierzchowne, upraszczajce, a czasem nawet wprowadzajce w bd. Czytelnicy takich ksiek pytali mnie nieraz na przykad, czy umiem pi kwas, u szko, przechodzi przez ogie, stawa si niewidzialnym i wykonywa wiele innych sztuk magicznych. Teksty religijne i filozoficzne zostay ju w sposb naukowy i rzetelny przeoone na wikszo jzykw, natomiast praktyczna znajomo sztuki jogi jest znacznie trudniejsza do przekazania ni czysto literackie lub filozoficzne idee. Ksik zatytuowaem Light on Yoga w sanskrycie: Yoga-dipika, gdy moim celem byo opisanie dsan (postaw) i pranayam (technik oddechowych) w moliwie jasny sposb, w wietle wiedzy i potrzeb naszej nowej epoki. Instrukcje wykonywania asan i pranayam podaem bardzo szczegowo, opierajc si na swym dwudziestosiedmioletnim dowiadczeniu zdobytym podczas nauczania jogi w wielu zaktkach wiata. Ksika zawiera pene opisy 200 asan, ilustrowanych 592 fotografiami oraz opisy bandh, kriyi i pranayam z 5 dalszymi fotografiami. By moe czytelnika na Zachodzie zdziwi stale powracajce odniesienia do Wszech przenikajcego Najwyszego Ducha, mitologii lub filozoficznych i moralnych zasad. Jednake nie powinien zapomina, e w czasach staroytnych wszelkie najwspanialsze dziea czowieka na polu wiedzy, sztuki i mocy miay cisy zwizek z religi, byy powicane Bogu sucym Mu na ziemi kapanom. Papie jest takim ostatnim symbolem boskiej wiedzy i mocy na Zachodzie. Dawniej rwnie w wiecie zachodnim muzyka, malarstwo, architektura, filozofia, medycyna, a nawet wojny suyy Bogu. W Indiach dopiero od niedawna sztuki i nauki zaczy uwalnia si od elementu deistycznego. I chocia my, mieszkacy Indii, z naleytym szacunkiem odnosimy si? do

sprawy emancypacji woli czowieka, to jednak nadal \vysoko cenimy czysto intencji, pokor dyscypliny i brak egoizmu, ktre s dziedzictwem naszej dugiej wizi z Bogiem. Uznaem to za rwnie wane, co interesujce, aby czytelnik pozna genez asan, tote do tekstu wczyem legendy przekazane nam przez praktykujcych joginw i mdrcw. Wszystkie staroytne komentarze do tekstw jogi podkrelaj, e praktykowanie pod przewodnictwem guru (mistrza) jest spraw o podstawowym znaczeniu. Moje dowiadczenie potwierdza mdro tej zasady, pomimo to w ksice z ca pokor staraem si wskaza czytelnikowi zarwno nauczycielowi, jak i uczniowi prawidowe i bezpieczne metody opanowywania asan i pranayam. W dodatku I przedstawiem 300-tyodniowy kurs dla osb wiczcych intensywnie, grupujc asany wedug stopnia trudnoci. W dodatku II uoyem asany wedug ich terapeutycznej wartoci. Przed przystpieniem do wiczenia asan i pranayam naley dokadnie zapozna si z przestrogami i radami odnonie do ich praktykowania. Jestem szczerze wdziczny memu cenionemu przyjacielowi i uczniowi, Yehudi Menuhinowi, za przedmow i bezgraniczne wsparcie. Czuj si mocno zobowizany memu uczniowi B. I. Taraporewali za wspprac podczas przygotowywania ksiki. Dzikuj Panom Allenowi i Unwinowi za wydanie tej bogato ilustrowanej ksiki i za prezentacj mej pracy szerokim krgom czytelnikw na wiecie. Wyraam moje gbokie podzikowanie Panom G. i G. Wellingom z Puny (Indie) za ich osobisty nadzr i kontrol przy wykonywaniu dla mnie niezliczonych fotografii oraz za oddanie swego zakadu do mojej dyspozycji. Pragn rwnie wyrazi wdziczno Panu Geraldowi Yorke za staranne zredagowanie tekstu i dokadn korekt. B. K. S. lyengar

CZ I

Wstp

Co to jest joga?Sowo joga (yoga) pochodzi od sanskryckiego rdzenia yi*j i znaczy: wiza, czy, przywizywa, nakada jarzmo, kierowa i skupia na czym uwag, uywa i stosowa. Oznacza te poczenie i zjednoczenie. Joga jest cakowitym poczeniem woli czowieka z wol Boga. Maliadev Desai we wstpie do Gita according to Gandhi pisze, e Joga jest zwizaniem si wszystkimi siami ciaa, umysu i duszy z Bogiem; wymaga poddania dyscyplinie intelektu, emocji i woli oraz oznacza duchow rwnowag pozwalajc odnosi si do wszelkich aspektw ycia z rwnym spokojem". Joga jest jednym z szeciu ortodoksyjnych systemw filoy (li indyjskiej. Opracowa go, zebra i usystematyzowa Patanjali w swej klasycznej pracy Yoga-sittrach, skadajcej si ze stu dziewidziesiciu piciu zwizych aforyzmw. W myli indyjskiej wszystko przeniknite jest Wszechobecnym Najwyszym Duchem (Paramatmanem lub Bogiem), czci ktrego jest indywidualna dusza ludzka (jivatmari). System ten zosta nazwany jog, poniewa pokazuje sposb, w jaki jlvatman moe by zczony z Paramatmanem i osign wyzwolenie (moks). Jogin (yogin) lub jog (ypgi)* Lo czowiek idcy drog jogi. W rozdziale VI Bhagavad-gity, ktra jest najwyszym autorytetem w filozofii jogi, ri Kr sn wyjania Arjunie, e istota jogi polega na uwolnieniu nas od kontaktu z cierpieniem i smutkiem. Powiada On: Kiedy czowiek opanuje swj umys, intelekt i ja (ahamkar)** uwolni je od niespokojnych pragnie, tak e zostan one wchonite w gbiny jego Ducha, wwczas staje si on yuktpoczonym z Bogiem. Tak jak lampa nie migocze w bezwietrznym miejscu, tak brak jest pobudze w umyle, intelekcie i jani jogina zatopionego we wasnym Duchu. Kiedy wskutek ^wiczenia jogi cichn zjawiska w umyle, intelekcie i ego, jogin realizuje siebie dziki asce Ducha, ktry w nim jest. Wtedy poznaje wieczn rado, ktrej nie mona dowiadczy zmysami ani poj rozumem. Niezmiennie trwa on w tym stanie. Odnalaz skarb najwikszy, nie istnieje nad to ju nic wyszego. Nie zachwieje czowiekiem najwiksze nawet nieszczcie, jeli skarb* I odpowiednio jogini (yogini); (przyp. tum.).

** Empiryczna ja (lub ego) pisana z maej litery w odrnieniu od Jani (Atmand), czyli Wszechprzenikajcego Ducha w czowieku (przyp. tum.)

ten posiad. Uwolnienie si od kontaktu z cierpieniem i smutkiem oto jest prawdziwy sens jogi" (Bhg. 6, 18- 23)*. Jak oszlifowany diament, ktrego kada cianka odbija wiato innej barwy, podobnie sowo joga wyraa rne odcienie znacze