istorija 20. veka, 2009, ?· foreign studies, tokio), prof. dr fransoa rot (l’université de...

Download ISTORIJA 20. VEKA, 2009, ?· Foreign Studies, Tokio), prof. dr Fransoa Rot (L’Université de Nancy…

Post on 17-Sep-2018

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • ISTORIJA 20. VEKA, 2009, 1

  • IZDAVA Institut za savremenu istoriju, Beograd

    Institute for Contemporary History, Belgrade Institut dhistoire contemporaine, Belgrade

    ,

    GLAVNI I ODGOVORNI UREDNIK Dr Bojan B. Dimitrijevi

    UREIVAKI ODBOR

    Dr Kosta Nikoli, zamenik urednika, dr Stanislav Sretenovi, sekretar, dr Nikola uti, dr Milan Koljanin, Miladin Miloevi, dr Andrej emjakin

    ( , ), prof. dr Nobuhiro iba (University of Foreign Studies, Tokio), prof. dr Fransoa Rot (LUniversit de Nancy 2, Nansi),

    prof. dr Peter Radan (University of Sydney, Sidnej), dr Konstantin Nikiforov ( , ),

    prof. dr Lili Kerol (University of Kearney Nebraska, Kerni)

    LIKOVNO-GRAFIKI UREDNIK Mladen Ackovi

    LEKTOR i KOREKTOR

    Branka Kosanovi

    REZIMEA PREVEO Vladimir Petrovi

    Izlaze dva broja godinje Rukopisi se ne vraaju

    Klasifikacija po UDK uraena

    u Narodnoj biblioteci Srbije, Beograd

    All articles published in Istorija 20. veka are refereed Svi lanci objavljeni u Istoriji 20. veka recenzirani su

    Institut za savremenu istoriju, Beograd, E-mail: office@isi.co.rs

    www.isi.co.rs

  • UDK 94 ISSN 03523160

    ISTORIJA 20. VEKA

    ASOPIS INSTITUTA ZA SAVREMENU ISTORIJU

    THE HISTORY OF THE 20TH CENTURY THE JOURNAL OF THE INSTITUTE FOR CONTEMPORARY HISTORY

    HISTOIRE DU 20. SICLE

    REVUE DE LINSTITUT POUR LHISTOIRE CONTEMPORAINE

    20. !"# !$$$" %&''!!%* $%

    Godina XXVII 2009. Beograd Broj 1 Ist. 20. veka, god. XXVII, br. 1, str. 225 Beograd 2009

  • Strana 4 BELA

  • 5

    SADRAJ

    JUBILEJ Momilo Pavlovi INSTITUT ZA SAVREMENU ISTORIJU 19582008

    9

    RASPRAVE I LANCI

    Radmila Radi IZBOR PATRIJARHA SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE U 20. VEKU

    17

    Miomir Gatalovi IZMEU IDEOLOGIJE I STVARNOSTI

    37

    Nikola uti (KON)FEDERALIZACIJA SUDSTVA U SRBIJI

    57

    Ivana Dobrivojevi IVOT U SOCIJALIZMU

    73

    Dragan Bogeti UVOENJE AMERIKIH EKONOMSKIH RESTRIKCIJA JUGOSLAVIJI TOKOM 1962 UKIDANJE STATUSA NAJPOVLA+ENIJE NACIJE

    89

    oko Tripkovi JUGOSLOVENSKO-SOVJETSKI ODNOSI I PROMENA NA SOVJETSKOM VRHU 19631964

    107

    Ljubomir Petrovi KREIRANJE NUKLEARNE SVESTI

    123

    Vladimir Ivanovi EKSTREMNA EMIGRACIJA U SR NEMAKOJ I JUGOSLAVIJA

    139

    Bojan B. Dimitrijevi JUGOSLOVENSKI VOJNI VRH I PRIPREME ZA RAT SA NATO

    147

    Vladimir Petrovi WITNESSING A TROUBLED CENTURY: HISTORIANS AS EXPERTS IN FRENCH COURTROOMS 18981998 173

  • 6

    PRILOZI Seth J. Frantzman, Jovan +ulibrk STRANGE BEDFELLOWS: THE BOSNIANS AND YUGOSLAV VOLUNTEERS IN THE 1948 WAR IN ISRAEL/PALESTINE

    189

    Nenad Antonijevi KIDNAPPED SERBS AND OTHER NON-ALBANIANS IN THE TERRITORY OF THE AUTONOMOUS PROVINCE OF KOSOVO AND THE METOHIJA

    201

    PRIKAZI Dobrica +osi, VREME ZMIJA, MALI SVETSKI RAT PROTIV SRBIJE (Momilo Pavlovi)

    205

    Fareed Zakaria, THE POST-AMERICAN WORLD (Postameriki svet) (Bojan B. Dimitrijevi)

    207

    ZATIRANJE SRBA U HRVATSKOJ, priredio dr Bogdan Zlatar (Nikola uti)

    209

    Dr Nikola uti, VATIKAN, SRBIJA I JUGOSLAVIJA (Duan Bajagi)

    211

    Jure Gapari, SLS POD KRALJEVOM DIKTATUROM (Ivana Dobrivojevi)

    215

    Nick Miller, THE NONCONFORMISTS. CULTURE, POLITICS AND NATIONALISM IN A SERBIAN INTELLECTUAL CIRCLE (Vladimir Petrovi)

    216

    Boa L. Pavlovi, TRE+I SRPSKI USTANAK. USTANAK U TOPLICI (Kosta Nikoli)

    218

    Mira Radojevi, NAUNIK I POLITIKA. POLITIKA BIOGRAFIJA BOIDARA V. MARKOVI+A (Ljubomir Petrovi)

    220

    Momilo Pavlovi, ROTARI KLUB SUBOTICA 19292008 (Miomir Gatalovi)

    224

  • 7

    CONTENTS

    JUBILEE Momilo Pavlovi INSTITUTE FOR CONTEMPORARY HISTORY 19582008

    9

    DEBATES AND ARTICLES

    Radmila Radi ELECTIONS OF PATRIARCHS OF THE SERBIAN ORTODOX CHURCH IN THE 20th CENTURY

    17

    Miomir Gatalovi BETWEEN IDEOLOGY AND REALITY

    37

    Nikola uti (CON)FEDERALIZATION OF THE JUDICIARY IN SERBIA

    57

    Ivana Dobrivojevi LIFE IN SOCIALISM

    73

    Dragan Bogeti THE IMPOSITION OF AMERICAN ECONOMICAL RESTRICTIONS TO YUGOSLAVIA DURING 1962 CANCELING THE MOST FAVOURED NATION CLAUSE

    89

    oko Tripkovi YUGOSLAV-SOVIET RELATIONS AND THE CHANGE IN THE SOVIET LEADERSHIP 19631964

    107

    Ljubomir Petrovi THE CREATION OF NUCLEAR CONSCIOUSNESS

    123

    Vladimir Ivanovi YUGOSLAVIA AND EXTREME EMIGRATION IN THE FRG

    139

    Bojan B. Dimitrijevi YUGOSLAV MILITARY LEADERSHIP AND THE PREPARATIONS FOR WAR WITH NATO

    147

    Vladimir Petrovi WITNESSING A TROUBLED CENTURY: HISTORIANS AS EXPERTS IN FRENCH COURTROOMS 18981998 173

  • 8

    SUPPLEMENTS Seth J. Frantzman, Jovan +ulibrk STRANGE BEDFELLOWS: THE BOSNIANS AND YUGOSLAV VOLUNTEERS IN THE 1948 WAR IN ISRAEL/PALESTINE

    189

    Nenad Antonijevi KIDNAPPED SERBS AND OTHER NON-ALBANIANS IN THE TERRITORY OF THE AUTONOMOUS PROVINCE OF KOSOVO AND THE METOHIJA FROM 1998/99 TO 2002 AND THEIR FATE INFORMATION 201

    REVIEWS Dobrica +osi, VREME ZMIJA, MALI SVETSKI RAT PROTIV SRBIJE (Momilo Pavlovi)

    205

    Fareed Zakaria, THE POST-AMERICAN WORLD (Post-ameriki svet) (Bojan Dimitrijevi)

    207

    ZATIRANJE SRBA U HRVATSKOJ, priredio dr Bogdan Zlatar (Nikola uti)

    209

    Dr Nikola uti, VATIKAN, SRBIJA I JUGOSLAVIJA (Duan Bajagi)

    211

    Jure Gapari, SLS POD KRALJEVOM DIKTATUROM (Ivana Dobrivojevi)

    215

    Nick Miller, THE NONCONFORMISTS. CULTURE, POLITICS AND NATIONALISM IN A SERBIAN INTELLECTUAL CIRCLE (Vladimir Petrovi)

    216

    Boa L. Pavlovi, TRE+I SRPSKI USTANAK. USTANAK U TOPLICI (Kosta Nikoli)

    218

    Mira Radojevi, NAUNIK I POLITIKA. POLITIKA BIOGRAFIJA BOIDARA V. MARKOVI+A (Ljubomir Petrovi)

    220

    Momilo Pavlovi, ROTARI KLUB SUBOTICA 19292008 (Miomir Gatalovi)

    224

  • JUBILEJMOMILO PAVLOVI+, nauni savetnik Institut za savremenu istoriju Beograd, Trg Nikole Paia 11

    94:005.71(497.11)"1958/2008"

    INSTITUT ZA SAVREMENU ISTORIJU 19582008

    U Domu Narodne skuptine, 30. januara 2009, u prisustvu lanova Uprav-nog odbora, predstavnika ministra nauke, velikog broja gostiju iz naunog i kul-turnog ivota zemlje, nekadanjih saradnika Instituta danas penzionera i prijate-lja Instituta obeleena je 50-godinjica Instituta za savremenu istoriju. Iz opir-nog izvetaja o radu Instituta direktora Momila Pavlovia izdvajamo deo koji se odnosi na istorijat i aktuelni trenutak ISI.

    Istorijat

    Institut za savremenu istoriju (ISI) je nauna ustanova nastala integraci-jom Odeljenja za istorijske nauke Instituta drutvenih nauka (formiranog 1958) i Prvog odeljenja Instituta za izuavanje radnikog pokreta tokom 1967/68. Kod Okrunog privrednog suda registrovan je 31. januara 1969. Od tog trenutka do danas nije menjao naziv, predmet rada i sedite. Po tome spada u retke naunoi-straivake institucije dugog trajanja u Srbiji.

    Institut za savremenu istoriju delio je sudbinu drave, odnosno dileme ju-goslovenskog rukovodstva izmeu Jugoslavije kao jedinstvene drave i Jugosla-vije kao labave federacije. Osnovan je kao savezna jugoslovenska institucija, ali je odlukom Skuptine SR Srbije od 15. decembra 1977. SR Srbija preuzela prava i obaveze osnivaa prema Institutu, ime je postao republika nauna ustanova. Predmet rada, koji je ostao jugoslovenski, niko nije sporio.

    Istraivai

    U novoosnovani Institut za savremenu istoriju ulo je 59 saradnika i dru-

    gog osoblja (17 saradnika iz istorijskog odeljenja IDN i 42 iz Instituta za radniki pokret). Vodei istraivai u periodu 19591984. bili su: prof. dr Dragoslav Jan-kovi, Pero Moraa, dr Pero Damjanovi, dr Vuk Vinaver, dr ivko Avramovski, dr Duan ivkovi, dr Todor Stojkov, dr Bogumil Hrabak, dr Sergije Dimitrije-vi, dr Slavoljub Cvetkovi, dr Duan Luka, dr Branko Petranovi, dr uro Sta-nisavljevi, dr Milena Geci, dr Branislav Gligorijevi, dr Toma Milenkovi, dr Momilo Zeevi, dr Stojan Kesi, dr Miroljub Vasi, dr Milan Vesovi, dr Smi-ljana urovi, dr Nikola ivkovi, dr Nikola B. Popovi, dr Petar Kaavenda, dr Slobodan D. Miloevi, Ubavka Vujoevi i drugi.

  • Momilo Pavlovi Istorija 20. veka, 1/2009 10

    Poetkom 1969. u ISI je radilo 13 doktora nauka, kao vii istraivai, je-dan je bio samostalni istraiva, jedan magistar, deset istraivaa, pet asistenata-istraivaa, devet dokumentatora, jedan asistent-pripravnik, tri bibliotekara i tri knjiniara. Godine 1970. ISI je imao 52 zaposlena, od kojih 34 nauna i struna radnika (10 doktora nauka i 4 magistra), a 1979. godine 50 zaposlenih od kojih 35 istraivaa (19 doktora nauka i 5 magistara).

    Osamdesetih godina u Institut su doli mladi saradnici: dr Jadranka Jova-novi, dr Milan Ristovi, dr oko Tripkovi, dr Momilo Pavlovi, dr Dragan Bogeti, dr Predrag J. Markovi, dr Kosta Nikoli, dr Neboja Popovi, dr Milan Koljanin, a neto kasnije dr Nikola uti, dr Bojan Dimitrijevi, dr Ranka Gai i drugi.

    Tokom devedesetih godina broj saradnika Instituta je opadao tako da je sve do 1999. u ISI-ju radilo njih 29, od toga 12 naunih savetnika, 1 vii nauni saradnik, 8