İş sağlığı ve güvenliği kongresi bildiriler kitabı 2001

Download İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi Bildiriler Kitabı 2001

Post on 06-Apr-2018

233 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 8/3/2019 Sal ve Gvenlii Kongresi Bildiriler Kitab 2001

    1/48

    tmmobmakina mhendisleri odas

    s 5al

    s GvenliiKongresi

    BLDRLER KTABI

    mmo yayn no: E / 2001 / 263

    ADANAMAYIS 2001

  • 8/3/2019 Sal ve Gvenlii Kongresi Bildiriler Kitab 2001

    2/48

    M :...:

    tmmobmakina mhendisleri odasS mer S o kak N o : 36/1- A D emi rt epe 06 44 0- A N K A RA

    T e l . 0 . 3 1 2 . 2 3 1 3 1 5 9 - 2 3 1 3 1 6 4 - 2 3 1 8 0 2 3 - 2 3 1 8 0 9 8

    F ax . 0 . 3 1 2 . 2 3 1 3 1 6 5

    ODA Y AY IN NO: E/2001/263

    ISBN 975-395-433-6

    " BU YAPITIN YAYIN HAKKI MMO'na ATTR

    KAPAK : End. Mh. Naci TANRISEVER ADANA/453 56 97

    HAZIRLIK : ARTI TANITIM LTD. T. ADANA/457 06 41

    BASKI : TEKNK OFSET MATBAACILIK ADANA/433 24 68

  • 8/3/2019 Sal ve Gvenlii Kongresi Bildiriler Kitab 2001

    3/48

    2001 SALII - GVENL KONGRES PROGRAM BLDRLER / SG - 08

    BU BR MMO YAYINIDIRMMO, bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantda kan sonulardan ve basm hatalarndan sorumlu deildir.

    MALZEME GVENLK BLG FORMLARI

    (MA TERIA L SAFETY DATA SHEETS)

    H. hsan PEPEDL

    Makine Mhendisi

    Mekanik, Tesisat, i sal, i Gvenlii Uzman

    MAKNA MHENDSLER ODASI

    BLDR

  • 8/3/2019 Sal ve Gvenlii Kongresi Bildiriler Kitab 2001

    4/48

    5ABLIBI - GVENLS KDNBRE5 109

    ZET

    Bilim ve teknolojinin son 25 ylda kazand ivme ile "Bilgi - letiim a" diye de tanmladmzgnmzde, dnyada kullanlan kimyasal madde says sekiz milyonu amtr. Ayrca bir fikir vermesi

    asndan "dnyada ylda 400 milyon tonun zerinde kimyasal madde retilmekte" olduusylenmektedir. Dnyadaki byk kazalarn esas sebeplerinden balcas kimyasal maddelerdir. Bazlkeler bu konudaki riskleri en aza indirgemek amacyla kimyasal maddelerin insan - evre ilikilerinezarar vermeyecek ekilde dzenlemeler ve standartlar oluturmulardr. Bu balamda lkemizde de11.07.1993 tarih ve 21634 sayl Resmi Gazete' de "Zararl Kimyasal Madde ve rnlerinin Kontrol

    Ynetmelii" (Ek-1) yaymlanmtr. Bu ynetmeliin en nemli unsurlarndan biri deMalzeme Gvenlik Bilgi Formlar (MSDS-Material Safety Data Sheet) 'dir.

    * Yaadmz evreye dikkatlice baktmzda hangi kimyasal maddelerle kuatlmz ve bunlaraait tantm bilgileri var m?

    * Evimizd eki, iyerimizdeki kimyasal maddeleri yeterince tanyor muyuz, tehli keleri ni venlemlerini biliyor muyuz?

    * Ana kaynaktan alnan kimyasal maddeyi hangi kaba, hangi artlarla koyuyoruz; bo alankimyasal madde kaplarn ne yapyoruz?

    evre ve insan sal zerinde ksa ve uzun dnemde dorudan veya dolayl olarak fiziksel,kimyasal ve/veya biyolojik ynlerden olumsuz etki yaratarak; ekolojik dengenin bozulmasna neden olan,olumsuz etkiyi bizzat kendisi yapan veya yapsnn deimesi ya da baka maddelerle etkileimi sonucuolumsuz zelliklere sahip olabilen, tehlikeli ve zararl maddelerin kontrol altna alnabilmesi aralarndanbiri olan Malzeme Gvenlik Bilgi Formlar, sz konusu tehlike ile mcadelede sistemin nemli bir parasolup, uygulamann doru bir ekilde yaplmas bu konudaki riskleri en aza indirecektir.

    GR ve AMA

    Bir endstri kuruluunda Striper-XA adl kimyasal madde dolu bidonlarn ambardan kullanm yerinetanmas esnasnda bidonlardan birisi darbe sonucu yarlyor. Dklen sv kimyasal madde tama iiniyapan iinin el ve ayaklarna bulayor. Sz konusu maddenin ortama yaylan buharlarnn batc-keskinkokusu yznden ii iddetle ksryor ve nefes almakta glk ekiyor. Yardma gelenler iiyi olayyerinden uzaklatryorlar; elini, yzn ve madde bulam yerleri su ile ykyorlar, bu arada iiye birbardak ayran iiriyoriar. Grnrde el ve ayaklarda oluan yanklar iin iyeri salk biriminde pomatsrlyor.

    inin grnte pek bir ikyeti yoktur, sadece ara sra ksrmektedir. Ancak olaydan 8-9 saatsonra evinde otururken nefes darl ve gsnde skma hissediyor, soluk almas giderek gleiyor,derhal hastaneye gtrlp oksijen verilerek rahatlatlmaya allyor. lk muayene sonucu : ki taraflakcier demi olumu.

    Gerekli tbbi mdahaleler yaplyor ve hastann hayat kurtarlyor. Uzunca bir sre hastanede kalanii taburcu olduktan sonraki yaamn, artk akcierlerinin solunum kapasitesinin nemli bir blmnkaybetmi olarak adeta yarm bir insan olarak geirecektir.

    Sz konusu madde bir karm idi ve yksek oranda nitrik asit ile aminler ve ar metallerieriyordu.

    Yaam kolaylatrmak, gzelletirmek daha rahat bir ortam yaratmak amacyla byk bir hzla

    tketilen ve 8 milyon dolaynda olduu tahmin edilen bu kimyasal maddeler ne yazk ki bilinsizce ya da

  • 8/3/2019 Sal ve Gvenlii Kongresi Bildiriler Kitab 2001

    5/48

    5 SALISI - BVENL6 KGNBRE5 1 1 O

    eksik bilgi ile kullanld klar zaman insanlara, doaya genel olarak da yaadmz dnyaya zarar vermektedirle

    Bugn dnyamzda yaklak olarak 70-90 bini gnlk kullanmda ticari amala, 50 bin kimyasalmadde endstride ve 8-10 bin de zararl kimyasal madde kullanlmaktadr. Bunlarn byk blm bir yada birka tehlikeli zellie sahiptirler.

    Sanayide, tarmda ve evlerimizde deiik amalarla uzun yllardan beri kullanlan tehlikeli kimyasalmaddeler, ou kez zel tehlikelerinin bile varl bilinmeden, oluturaca hastalk ve hasarlarnayrmna varlmadan, bunlarn tehlikelerinden nasl korunulaca aratrlmadan kullanla gelmitir.

    AMA

    Malzeme Gvenlik Bilgi Formlar, zararl kimyasal maddelerin tehlikeleri ile mcadelede nemli

    aralardan biri olup; varlmak istenen hedef, kullanlan kimyasal madde hakknda ilgililerin bilgi sahibiolmasdr. Maddelerin satmalna aamasnda balayan depolanma, kullanma ve tama safhalarn dakapsayan alanlarda neler yaplaca konusunda nceden bir planlama ve bilgilendirme sistemidir.

    KMYASAL MADDELERN TEHLKELER

    1. KMY ASAL MADDELERN SALIK TEHLKELER

    1.1 AKUT (AN ):O Tahri edici : Temas noktasnda kimyasal madde etkisiyle eski duruma gelebilen kzarkla

    neden olur (azotoksit, sodyumhipoklorit, etilalkol, aseton ...)O Zehirli madde : NH3, Azotdioksit... ok zehirli madde : Hardal gaz, H2S ... Andrc : Yakc, rtc, korozif (NaOH, H2SO4...)Q Gzlere tehlikeli olanlar: Solventler (Organik zcler), asitler, alkaliler...O Kan ve hematopoietik sistem zerinde etkili olanlar : Hemoglobin ilevlerini azaltarak vcut

    dokularn oksijensiz brakrlar, bilin kayb tipik belirtisidir (CO, siyanrler, nitrobenzen, anilin ..)

    1.2 KRONK (SRE EN): Hassaslatrclar: Allerjik reaksiyonlar (Ozon, brom, hidrokinon, izosiyanatlar...) Kanserojenler: Benzen, berilyum, kurumkromat, karbontetraklorr.trikloretilen, formaldehit... Dourg anlk sistemi zehirler i : Doum kusu rlar , ksrlk (PBB, PCB, selenyum

    bileikleri, vinilklorr...)

    Hepa toto ksinl er : Karaci er hcrel erini yok ederle r. Karaci er by mes i, sarlk(Karbontetraklorr, vinilklorr, klorobenzen, kloroform, etilalkol...) Nefrot oksinle r : Bbrek dokusunu yok ederler, dem veya idrarda prote in bul unmas .

    (Halojenli hidrokarbonlar, uranyum, vinilklorr, trikloretilen,etilalkol) Nevrotoksinler : Sinir dokusunu harap ederler. Merkezi sinir sistemine etki ederek davran

    deiiklii, motor fonksiyonlarn azalmas ve uyuukluk, (civa, CS, etilalkol, C2H2 , Mn, Talyum,kurunteraetil...)

    Akcierlerde hasara neden olan maddeler : Solunum sisteminde doku hasarlar, ksrk,gste sklk, nefes darl ... (SO2 , asbestler, pamuk lifleri, kmr tozu, toluendiizosiyanatlar)

  • 8/3/2019 Sal ve Gvenlii Kongresi Bildiriler Kitab 2001

    6/48

    5 SALII - BVENL KGNERES

    2. FZKSEL TEHLKELER

    2.1 Y ANGIN TEHLKELER2.1.1 Yanabilen svlar : Parlama noktas 38 C - 93 C , % 10'luk etilalkol, jet yakt , 1 no'lu

    fuel-oil, fenol ...2.1.2 Parlayabilen aerosoller:2.1.3 Parlayabilen gazlar: Alt limiti havada hacimce % 13'den az olanlar (btan) st parlama limiti, alt parlama limitinden % 12 daha yksek olanlar (jeneratr gaz)2.1.4 Parlayabilen svlar : parlama noktas 38 C nin altndaki svlar. Bunlar ak tututurma

    kaynaklarnn yaknnda veya normal oda scaklnn altnda gerek bir yangn tehlikesi yaratrlar(etilasetat, aseton, % 95'lik etilalkol, benzin ...)

    2.1.5 Parlayabilen kat lar: Magnezyum metali, nitroselloz fi lmi. ..2.1.6 Oksitleyici maddeler : Parlayc ve patlayc maddelerin varl ayn zamanda patlama

    ve/veya yangn tehlikesini de ierirler. Odun gibi yanc maddelerle yangna neden olur. Fuel-oil gibiyanc maddelerle temas halinde parlama veya ok tehlikeli reaksiyonlar oluturabilir. Gze veya cildeyakc etki yapar, (oksijen, klor, nitrikasit, florr, hidrojenperoksit...)

    2.1.7 abuk yanc maddeler : 54 C nin altndaki scaklkta kendi kendine tutuarak yanabilenmaddelerdir, (beyaz fosfor, kimya ve petrol ilemlerinde kullanlan baz katalist maddeler...)

    2.2 DER FZKSEL TEHLKELER2.2.1 Basnl gazlar: Tplerde basn altnda gaz olduu iin patlama tehlikesi vardr. Yangnda

    snma halinde gaz kabnn patlamasna neden olabilir. (Azot, oksijen, argon, asetilen, propan,karbondioksit...)

    2.2.2 Patlayclar: Nitrogliserin, barut, diasetilperoksit...2.2.3 Organik peroksit ler: Hidrojen peroksit trevleridir (Metiletilketonperoksit, benzoilperoksit...)2.2.4 Kararsz maddeler: Benzoilperoksit, akrilonitril, btadien ...

    2.2.5 Su ile iddetli reaksiyon veren maddeler: ok dengesizdirler, su ile reaksiyonda zehirli veyayakc gazlar kar, ok, srtnme, scaklk art sonucunda parlayabilir, kapal kapta ve snrsapatlayabilirler, (asetikanhidritler, sodyum metali, kalsiyumkarpit ...) te yukarda anlatlan tehlikelerinbilincine varmak, gereken nlemleri zamannda alabilmek iin deiik uyar sistemleri gelitirilmitir.Bunlardan bir tanesi de 25.06.1990 tarihinde kabul edilen ILO'nun 170 no'lu Kimyasal Maddelerinalma Yaamnda Gvenli Kullanmna l ikin Szleme ile 177 sayl tavsiye kararnda belirtilenMATERIAL SAFETY DATA SHEET - MALZEME GVENLK BLG FORMU uygulamasdr.

    MALZEME GVENLK BLG FORMU HAZIRLANMASINDA N KRTERLER

    1. Kullanmdaki ihtiyalar karlayacak kadar toksikolojik (zehirbilimsel) bilgi ierecek ekilde omaddeyi reten/salayan kii ve kurulu tarafndan hazrlanmaldr.

    2. Formlarn zerindeki

View more