İş sağlığı güvenliği

Click here to load reader

Post on 30-Dec-2016

223 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • SalGvenlii

    ALIMA ORTAMI 1Eyll - Ekim 2014

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 20142

    Yaam

    Bu ylki Dnya Bar Gn (veya gnleri) yine savalarn glgesi altnda kutlanacak. Dnya bar gnleri diyorum, nk iki ayr tarihte kutlanyor dnya bar gn. Biri 1 Eyll, dieri ise 21 Eyll.

    1 Eyll 1939 tarihinde yirminci yzyln en kanl savan balatan Nazi ordular Polonyaya saldrarak ikinci dnya sava-nn balamasna neden oldular. 1945 ylna kadar sren savata 72 milyon kii ld, daha fazlas da sakat kald. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birlii (SSCB) ve Varova Pakt yesi lkeler bar iinde bir dnya mcadelesi grevini hatrlatmak amacyla, Hitler faizminin 1939 ylnda Polonyay igal ederek ikinci emperyalist paylam savan balatt tarih olan 1 Eyll Dnya Bar Gn olarak ilan etti. SSCBnin ve Varova Paktnn dalmasndan sonra Trkiye ve KKTC dnda hibir lke 1 Eyll Dnya Bar Gn olarak kutlamyor.

    te yandan Birlemi Milletler Genel Kurulu, 1981 ylndaki 57. birleiminde,

    SAVALARIN GLGESNDE BR BARI GN DAHA

    Glbiye YENMAHALLEL YAAR *

    ocuun grd dtr bar.Anann grd dtr bar.

    Aalar altnda sylenen sevda szleridir bar.

    Kardeler, bar iinde ancak

    derin derin soluk alr evren.tm evren, tayarak tm dlerini.

    Kardeler, uzatn ellerinizi.Bar budur ite.

    Yannis RTSOSev: Ataol BEHRAMOLU

    Genel Kurulun al gn olan her Eylln nc sal gnn Uluslararas Bar Gn ilan etti. 7 Eyll 2001 tarihli Birlemi Milletler Genel Kurulu bu kez sabit bir gn belirleyerek, 21 Eyll Bar Gn olarak kabul etti.

    Birlemi Milletler, Dnya Bar Gnnde, dnya apnda at-malarn nlenmesi ve barn tesisi yolunda bilinlenmeyi salayacak admlarn atl-masn amalyor. Her 21 Eyllde, Birlemi Milletler Merkezindeki Bar an alnyor. kinci Dnya savan-daki atom bombalaryla en byk kym yaa-yan Japonya tarafndan yaptrlan bu an, dnyann tm ktalarndan ocuklarn baladklar bozuk paralarla retilmi ve zerine, ok Yaa Mutlak Bar yazs kaznm.

    Bu yl Birlemi Milletler Genel Kurulunun bar hakk deklarasyonunun 30. yl nedeniyle dnya bar gn temas yine bar hakk olarak belirlenmi. Birlemi Milletler bar hakkn, her tr insan hakknn gerekletirilebilmesi iin yaamsal neme sahip bir hak olarak deerlendiriyor. Birlemi Milletler, dnya bar gnnde tm uluslar ve insanlar bir gnlk atekese ve dmanlklar sona erdirmeye davet ediyor. Ayrca eitim ve dier baka aktiviteler yoluyla bar gnn kutluyor (http://www.un.org/en/events/peaceday/).

    te yandan geriye kalan 364 gnde Ortadoudan Kuzey Afrikaya, Kafkasyadan Orta Asyaya kadar yaylan birok blgede eitli nedenlerle scak atmalar yaanyor. Su ve enerji kay-naklar gibi topran yer alt ve yerst

    zenginliklerinin paylamndan, snr anlamazlklar ile nemli ticaret yol-larnn kontrolne kadar uzanan eitli ekonomik karlarn yan sra, gemie dayanan siyasi sorunlar ve bamszlk talepleri gibi siyasi nedenler temel at-ma gerekelerini oluturuyor. Ksaca

    ama sermayeyi daha fazla doyurmak oluyor.

    Bu nedenlerle son yzyl iinde resmi rakamlara gre

    8 milyon lme neden olan I. Dnya Sava ile yine resmi rakamlara gre 72 milyon lme neden olan II. Dnya Sava yaand. Sakat kalmalar, travma-lar, gler ve insanlk d

    dier sonular da cabas. III. Dnya savann yaan-

    d ne srlen bugn iin de durum hi farkl deil. Dnyann

    eitli blgelerinde neredeyse kesintisiz atmalar yaanyor. 1948 ylndan bu yana devam eden srail - Filistin at-malarnda toplam 22 000 kii yaamn kaybetti. srailin yakn zamandaki (8 Temmuz 26 Austos 2014 aras) Gazze igali ve saldrlarnda ise 490 ocuk olmak zere toplam 2 139 Filistinli ld, 11 100 kii yaraland, 100 bin Filistinli yerinden oldu (Koray, 2014). 1978 yln-dan bu yana devam eden Afganistan i savanda 1,5 2 milyon, 1991 ylndan bu yana sren Somali i savanda ise 500 binden fazla kii ld. 2004 yln-dan beri sren Kuzey Bat Pakistandaki savata 52 000, 2011 ylndan bu yana devam eden Irak savanda 28 000den fazla, Suriye i savanda bir kaynaa gre 100 bin, baka bir kaynaa gre ise 260 binden fazla insan ld. Yine 2011 ylndaki Msr krizinden bu yana Msrda 4 300den fazla, ayn balayan

    * Do.Dr., Ankara niversitesi Salk Bilimleri Fakltesi retim yesi ve Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakf Ynetim Kurulu yesi

    Resim, www.islamask.com/wp-content/uploads/2014/08/israeli-killed-Gaza-Palestine-children adresinden alnmtr.

  • ALIMA ORTAMI 3Eyll - Ekim 2014

    Yaam

    Libyadaki atmalarda 1 800den fazla kii ld. Sadece birka ay nce ba-lam Ukrayna i savanda len kii says 2 249a ykseldi. Trkiyede son 30 ylda yaanan atmalar ve kayplar malum. eriat devleti kurmak isteyen Irak am slam Devleti militanlarnn Irak ve Suriyede gerekletirdikleri katliamlar ise tam bir vahet.

    Dnyada bar korumak amacyla uluslararas dzeyde baz admlar da atlmaya allm. II. Dnya Savandan hemen birka yl sonra, 1949 ylnda, Dnya Bar Konseyinin (World Peace Council) kurulmas ile dnya bar a-sndan nemli bir adm atlm. Fransa hkmeti tarafndan yrekten bir komnist olarak adlandrlan ve bu nedenle kamu-daki akademik grevlerine son verilen, fakat daha sonra birok dlle birlikte Fransann en nl nian olan Lgion dhonneura da layk grlen Frederic Joliot-Curie Konseyin kurucu bakan olmutur. Konsey; bar, silahszlanma, kresel gvenlik, ulusal bamszlk, eko-nomik ve sosyal adalet, geliim, evrenin korunmas, insan haklar, bamszlk mcadelesi veren halklarla dayan-ma ve emperyalizme kar mcadele etmektedir. Frederic Joliot-Curienin Bar herkesin iidir szn kendine ilke edinen Konsey, dnyann pek ok lkesinde bulunan bartan yana rgtlerin federasyonudur. Trkiyede faaliyet gsteren Bar Dernei de Dnya Bar Konseyi yesidir.

    D n y a B a r Konseyinin kuruluunun yan sra, bar iin aba gsteren kii veya kuru-lulara bar dlleri de verilmeye balanmtr. Bu dllerin en tannr olan Nobel Bar dldr.

    Nobel Bar dl, babas silah taciri olan Alfred Nobelin muhtemelen vicda-nn temizleme amacn tayan vasiyeti uyarnca, her yl uluslarn ve halklarn kardelii, silah ve ordularn azaltlma-s ve bar kongreleri dzenlemek iin en ok aba sarf eden kii, kiiler veya kurululara verilmektedir.

    Buna ramen, Nobel Bar dlnn verilmeye baland 1901 ylndan bu yana dnyada savalar hz kesmemitir. Bu durum dln suu olmamakla birlikte dle ihtiya duyulmas bile nemli bir gstergedir. Nobel Bar dl devletlerin bar yerine sava iin aba gsterdikleri 1939-1943 yllar arasnda verilmemitir. imdiye kadar yzden fazla kii veya kurumun ald dl, ou kez tartmalara neden olmutur. Bunun en yakn zaman-lardaki iki rnei 2009 ylnda ABD Devlet Bakan Barack Obamaya ve 2012 ylnda Avrupa Birliine verilen bar dlleridir. Obamann ABDden dl alan 19. kii olmas, ABDnin dnya barna zellikle son yllardaki katks dnldnde (?), olduka anlalr bir durumdur. te yandan dln Avrupa Birliine verilme gerekesi, Birliin 60 yldan daha uzun bir sredir bar, uzlama, demokrasi

    ve insan haklarnn geliimine gster-dii katk olarak aklanmtr. Ancak, Uluslararas Af rgt Avrupa Birliinin uygulad mlteci politikasyla insan haklar ihlallerine sebep olduuna dikkat ekerken, Gney Afrikal Piskopos ve 1984 ylnn Nobel Bar dl sahibi Desmond Tutu da Avrupa Birliinin bar ve silahszlanma abalarna bugn katkda bulunduuna dair bir deerlendirmede bulunamayacan sylemitir (Deutsche Welle Trke).

    Nobel Bar dlne bu yl aday gsterilen Uruguay Devlet Bakan Jose Mujica, birka gn nce bir spanyol gazetesine verdii demete Ukranya, Libya, Irak, Suriye ve Filistinde yaanan savalar ne srerek, bu yaananlar zerine bir de bar dl vermenin anlam-szlna dikkat ekmi, dl almay reddedeceini ve bu sava ortamnda bu dln kaldrlmas gerektiini belirtmitir. Mujicann aklamas her trl resmi dl reddederim diyerek Nobeli geri eviren Sartre ve lkesindeki durumdan dolay dl reddeden Vietnaml nl siyaseti Le Duc Thoyu bir kez daha hatrlatmtr.

    Yurtta ve dnyada kalc bar umu-duyla...

    Kaynaka:Birlemi Milletler Dnya

    Bar Gn web sayfas. (http://www.un.org/en/events/peaceday/,

    Eriim Tarihi: 26 Austos 2014).

    Deutsche Welle Trke, (http://www.dw.de/ab-nobel-b a r % C 4 % B 1 % C 5 % 9 F -%C3%B6d%C3%BCl%C3% BCn%C3%BC- ald%C4%B1/a-16442387, Eriim Tarihi 26 Austos 2014).

    Meryem Koray, Yazlacak ne var; ya da bkmadk m!, Birgn Gazetesi, 29 Austos 2014.

    International Conference of Chief Justice of the World / Lucknow, Hindistan

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 20144

    ocukHaber

    Savalar, vahetleri, akan kanlar tarih kitaplarndan okuyup, neyse ki, artk o karanlk alar geride kalm diye dnr ve itiraf etmek gerekirse, kendimizi bir para ansl hissederdik. O dnemlerde yaamam olduumuz iin de, buna kar bir eyler yapma ansmz ve sorumluluumuz olmad dncesiyle bugnmz meru grp, zamann gzelliklerinin tadn karalm derken, geride brakt-mz dndmz btn ktlklerin aslnda birer hortlak olduunu anladk. Hortlaklar kol gezip kan iiyorlar, btn dnya da seyre km, duyduu btn heyecan filmin sonunu merak etmek-ten ibaret, iin garibi film canl, oturup seyretmek yerine mutlu sonla bitmesini salamak ynnde kayda deer bir aba yok

    nsanln bugn kayp, umutlar yarna, ancak, yarna dair bir umut varsa, bu, insanlardan, deil, hayvan-lardan

    Budapetedeki bir hayvanat bah-esinde, bir ay, suya den kargay kenardan uzanp yakalyor. Aynn kar-gay afiyetle yiyeceini dnrken, o, aklmzn ucundan bile gemeyen bir ey yapyor. Boulmak zere olan kargay sudan ekip kenara kartyor. Aynn yapt ayla da bakn(1)

    imdi gelin bir de insanlar aleminin kendi ocuklarna yaptklarna baka-lm.

    Irakta terr ortamnda, insanlar son are, daha dorusu aresizce, kimi en yakndaki komu lkenin snrna kimi de dalara ve llere doru kaarak hayatta kalmaya abalyorlar. Ancak, bu kan bir kurtulu olduunu sylemek g, zor doa koullarnda, nce ocuklar, bir bir lyorlar.(2) len ocuklarn, dalarda mezar kazlamad iin, zerleri ta-

    ocuklar Hayvanlar Gzlemeli, Onlar rnek Almal

    larla kapatlyor.(3) ID saldrlarndan kurtulmak iin dalara kaanlar arasn-da 25 bin ocuun bulunduu tahmin edilmektedir(4)

    UNICEFin verilerine gre, srailin

    Gazzeye saldrlarnda lenlerden en az 230u ocuk ve 2000den fazla ocuk da yaral durumdadr. Bu fiziksel iddettin yannda ocuklarn derin bir psikolo-jik knt iinde olduu ve yaklak 200 bin ocuk iin psikolojik yardm ve tedaviye gerektii rapor edilmektedir. Blgedeki kentsel altyap da yok edilmi olduundan, temiz su ve temel salk koullarnn olmamas, salgn hastalklar ve baka sorunlar asndan byk

    * Yrd.Do.Dr. Akdeniz niversitesi BF alma Ekonomisi ve Endstri likileri Blm retim yesi ve Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakf Gnlls

    Taner AKPINAR *

    Resim, www.milliyet.com.tr/turkmen-cocuklarin-buyuk-drami adresinden alnmtr.

    Resim www.aksam.com.tr/dunya/olen-cocuklari-boyle adresinden alnmtr.

    bir risk oluturmaktadr. Birok yerde kanalizasyonlarn sokaklara akmakta olduu belirtiliyor.(5)

    Meksikada, polis ekipleri tarafndan, bir snakta zorla tutulan 278i erkek ve

    Resim, www.youtube.com/watch?v=-FHX9706JnM adresinden alnmtr.

    174 kz olmak zere toplam 452 ocuk kurtarld. Snakta tutulanlar arasnda 138 de yetikin olduu sylenmektedir. ocuklarn zorla alkonularak dilendiril-dikleri ve cinsel tacize uradklar ifade edilmektedir. Snan 40-50 yldan fazla bir sredir, bu amala yapld ve baz ocuklarn burada dnyaya geldii ynnde bilgiler de gelmektedir.(6)

    Nijeryada Boko Haram rgt, kz ocuklarnn okula gitmeyip, bunun

  • ALIMA ORTAMI 5Eyll - Ekim 2014

    ocukHaber

    Resim, www.asrinhaber.net/yurtta-sulh-cihanda-sulh adresinden alnmtr.

    Resim, www.crin.org/en/library/news-archive/iraq-un-expresses adresinden alnmtr.

    yerine evlenmesi gerektiini, bunun byle olmasn tanrnn istediini ve kendilerinin, kz ocuklar, tanrnn bu isteini yerine getirmek iin kardklarn sylemektedir. Karlan ocuklarn 12 dolar karlnda satlarak evlenmeye zorlandklar ynnde bilgiler yaylmak-tadr.(7)

    Amerika Birleik Devletleri (ABD)den havalanan uaklar dolusu ocuklar snr-d edilerek lkelerine gnderiliyorlar. Bunlar ABDye izinsiz olarak, yasad bir ekilde giren ocuklar. Bu ocuklarn says son zamanlarda ok artm, rne-in, son bir ylda, Meksika snrndan ABDye girmeye alan 52 bin ocuun yakalanmtr. En son snrd edilen 21 ocuk iinde ya en byk olanlarn yalnzca 15 yanda olmas son derece dikkat ekicidir.(8)

    Hondurasda eteler insanlar zorla alkoyarak kendilerine ye yapmakta,

    ye olmak istemeyen ya da ayrlmak isteyenler ise ldrlmektedir. etelerin hedefinde ocuklar da bulunmaktadr. Bu ekilde ldrlp bir kenara atlm ocuk cesetleri sadan-soldan toplan-maktadr.(9) Bu, yalnzca Hondurasda deil, Honduras bata olmak zere El Salvador ve Guatemala gibi lkelerde de varolan bir sorundur. Binlerce ocuk, bundan kurtulmak iin ABDnin kaplarna dayanmaktadr.(10)

    Birlemi Milletler kaynakl bilgilere gre, rdnde bulunan Suriyeli mlteci

    http://scd.france24.com/en/files/imagecache/france24_ct_api_bigger_169/article/image/migrants

    Resim, www.crin.org/en/library/news-archive/syria-child-marriage-soars-among-syrian-refugees-jordan aresinden alnmtr.

    kz ocuklar arasnda evlenme oran iki kat artmtr. Evlenen kz ocukla-rn ounun 18 yan altnda olduu ve kendilerinden en az 10 ya byk kiilerle evlendirildikleri belirtilmektedir. Aileler, bunu ocuklar iin en azndan bir kurtulu yolu olarak grdklerinden kzlarn bu ekilde evlenmeye zorla-maktadr.(11)

    nsanlar aleminin iinde bulunduu bu tablo karsnda, hayvanlar alemine imrenmemek elde deil

    Kaynaklar(1) Aynn yapt bu ayl grmek

    isteyenler u internet adresinden grebilirler: https://www.youtube.com/watch?v=-FHX9706JnM

    (2) http://www.milliyet.com.tr/turkmen-cocuklarin-buyuk-drami/dunya/detay/1914119/default.htm

    (3) http://www.aksam.com.tr/dunya/olen-cocuklari-boyle-gomuyorlar/haber-330078

    (4) https://www.crin.org/en/library/news-archive/iraq-un-expresses-extreme-concern-sinjar-violence-reportedly-claims-lives-40

    (5) http://www.unicef.org/infobycountry/oPt_74589.html

    (6) http://www.bbc.com/news/world-latin-america-28322413

    (7) https://www.crin.org/en/library/news-archive/nigeria-boko-haram-sell-nigeria-girls-abducted-chibok

    (8) http://tr.euronews.com/2014/07/19/abd-kacak-cocuk-gocmenleri-sinir-disi-ediyor/

    (9) http://www.bbc.com/news/world-latin-america-27265309

    (10) http://www.france24.com/en/20140803-usa-immigration-children-border-central-america-refugees-not-immigrants/

    (11) https://www.crin.org/en/library/news-archive/syria-child-marriage-soars-among-syrian-refugees-jordan

    http://tr.euronews.com/2014/07/19/abd-kacak-

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 20146

    SalGvenlii

    C

    inay

    etle

    ri A

    lman

    a 2

    013,

    BirU

    mut

    Yay

    nc

    lk, 2

    014,

    say

    fa 2

    05

    Vicdan ve Adalet Nbeti

  • ALIMA ORTAMI 7Eyll - Ekim 2014

    SalGvenlii

    (alma) zin SistemiMustafa TAYREK*

    ([email protected])

    * Kim. Mh., Sal+letme Ynetimi Bilim Uzman alma Bakanl Eski Gvenlii Mfettii

    (1978-1985) Gvenlii Uzman (A Snf Sertifikal) Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem

    Merkezi Vakf Denetim Kurulu yesi

    Tm kazalarn %15-20e yakn (lkeye bal olarak), tm lml kazalarn ise %10-15inin bakm operasyonlaryla ilgili olduu tahmin edilmektedir. Bakm ve onarm endstride en ok taeronlatrlan itir.

    Bakm ve onarm ileri, tm iyer-lerinde ve sektrlerde yerine getirilen, genellikle yksek risk tayan ilerdir. Bakm ve onarm ileri, alanlarn (iilerin) salk ve gvenlikleri asndan kritik nem tamaktadr. Avrupa Sa-l ve Gvenlii Ajansnn (EU-OSHA) 2010 verilerine gre, iyerlerindeki tm lml i kazalarn %10-15i ve tm i kazalarn %15-20lik ksm bakm ileri ile ilgilidir. Buna ek olarak, bakm al-anlar, zellikle eitli potansiyel salk sorunlarna ve meslek hastalklarna yol aan birok tehlikeye sunuk (maruz) kalmaktadr (1,2).

    Ayrca ngilterede Health and Safety Executive tarafndan yaplan bir ara-trmada da kimya sanayinde meydana gelen kazalarn te birinin bakm onarmla ilikili olduu, bakm onarmla ilgili kazalarn en byk nedenlerinin ise i (alma) izni sistemlerinin yokluu veya eksiklii olduu grlmtr (3) .

    yerlerinin alma (i) zin Pro-sedrnn Olmas Zorunlu mu?

    Gvenlii Uzmanlarnn Grev, Yetki, Sorumluluk ve Eitimleri Hak-knda ynetmelike gre i gvenlii uzmanlarnn grevleri(nden biri de); yerinde yaplan almalar ve yaplacak deiikliklerle ilgili olarak ..iin planlanmas, organizasyonu ve uygulanmas.. iin iverene nerilerde bulunmak (m.9.a.1), Gerekli yerlerde kullanlmak amacyla i sal ve gvenlii talimatlar ile alma izin prosedrlerini hazrlayarak iverenin onayna sunmak ve uygulamasn kontrol etmek(dir) (m.9..4) . 50den fazla alan olan zel sektre ait az tehlikeli iyerleri ile, tm tehlikeli ve ok tehlikeli iyerlerinin Sal ve Gvenlii Kanununa gre; i gvenlii uzman altrma zorunluluu olduu iin anlan tehlike grubundaki iyerlerinin i(alma) izin sistemini kurmas ve uygulamas yasal zorunluluktur.

    (alma) zin Sistemi Nedir? (alma) izin sistemi, i yeri

    tehlikelerini ynetmek iin kullanlan ve ie (tm gvenlik nlemlerinin alnarak balanmasn salamak iin) izin veren

    iyerine ait - resmi (formal) belge-lenmi bir sretir. Bu eitli dzeyde alanlar, supervisor (gzetmen, ef vb.), i gvenlii uzmanlarn ve yetkili yneticileri kapsar (4,5) .

    Tehlikeli ileri denetim altnda yapma sistemidir. nceden Hazrlkl ve planl olmay salar(3) .

    Herhangi bir almaya balamadan nce, ilgili tm taraflarn; kullanlacak yntemler, alnacak nlemler konusunda nceden aka fikir birliine varm olmas ve imzalamas gerekir. Bylece belirlenmi bir blgede bir zel almay (yksek riskli ileri) yrtmesi iin kii-ler yetkilendirilmi, ve yaplan ile ilgili gvenlik nlemleri tanmlanm olur.

    Bir yklenici (bir) iyeri sahasnda tehlikeli bir i yapaca zaman mutlaka bir i izni almas gerekir.

    izni, zel tehlikelerin veya ters durumlarn olabilecei alma sahala-rnda ii yapacak olan yeterli ve uygun eitim alm alanlara verilen resmi (formal) bir belgedir(6).

    zni Sistemi bir iin risklerinin deerlendirilmesi ve alnacak nlemleri belirten sistematik disiplinli bir yaklam salar. Tm hazrlk gvenlik nlemleri, risk deerlendirmesi bulgularn temel almaktadr.

    izni Sistemi:Yaplacak ii ve kullanlacak ii

    ayrntlar ile belirtir.Grevi gerekletirirken alnmas

    gereken nlemleri aka belirtir.almaya balanmasna izin verir

    vb (7) .-alma uygulamalar, tehlikeli

    maddeler, makinalar veya tesisler gibi tehlikeleri gz nnde bulunduran risk deerlendirmesini temel alr.

    - Eer borular tehlikeli olabilecek kimyasal kalntlar ieriyorsa, kaynak ii gibi belirli ilerde ekstra bir ateli ilerle alma izni gerekmektedir.

    -Ayn zamanda alma izni, i iin gerekli kiisel koruyucu donanmlar dzenlemektedir.

    Bakm ii balamadan nce alan-lar, yeri sorumlu denetileri tarafndan risk deerlendirme sonular, alma izni sistemi ve gerekli tm kiisel koruyucu donanmlar hakknda bilgilendirilir.

    Bakm sresince beklenmedik bir olayn olumas durumunda i hemen durdurulmaktadr. rnein;

    -Tehlikeli maddenin szntsnn orjinal risk deerlendirmesinde tahmin edilen miktardan daha fazla olmas durumunda (5,8) ,

    (alma) zin Sistemi Neden Olmal?

    yeri byklne, organizasyonuna

    ve olas risklerine gre gvenle uygula-nabilir i (alma) izin sistemi ve prose-drleri oluturulsa idi, aada belirtilen i kazalar tekrarlanmayabilirdi.

    Burada i izni gerektiren ilemlerden sadece birine kapal/kstl alanda almaya rnekler verilmitir.

    Olay 1 / Tarih : 02.10.2007 Artma tesisinde lenlerin says 3e kt

    Resim 1 : Adanada atksu kanalnda len ii (9)

    Adana-Karata Karayolu zerinde bulunan Kuzey Atk Su Artma Tesisinde alan Selahattin Gebakan (35), Faruk Yeil (31), Tmer Toygun (27), Cumali Rza Gen (41) ve Kemal Baa-tar (53) isimli iiler, amur istasyonunda temizlik yapmaya balad. 2 metrelik kuyu eklindeki istasyon iinde bulunan metan gaz, bir sre sonra maskesiz ve hibir gvenlik tedbiri almayan iileri etkilemeye balad. Gazn etkisiyle kendilerinden geen iileri yine tesis iindeki alanlar fark ederek, hemen Hastaneye kaldrd (9,10,11) .

    ilerden Faruk Yeil (31), Sela-hattin Gebakan (35) ve Tamer Toygun (27) ld (12,11) .

    Olay 2 / Tarih: 17.10.2012 Terfi istasyonu 2 iiye mezar oldu

    Resim 2 : Yalkavak Beldesi Atksu Terfi stasyonu.

  • SalGvenlii

    ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 20148

    Resim 3: Yalkavak Beldesi Atksu Terfi stasyonunda len iiler (13,14) .

    Mulann Bodrum Yalkavak Beldesinde belediyeye ait artma tesisi terfi istasyonunda biriktirilen atk sularn bulunduu ukurdaki bir arzann giderilmesi iin Levent yign yaklak 10 metre derinliindeki ukura, Harun Gneyin kulland vinle indi. Bir sre sonra yign, burada biriken gaz nedeniyle fenalat, arkadann kt olduunu gren Harun Gney de hemen ukura indi. Ancak iki ii, bay-gnlk geirip atk su havuzuna dt. Arkadalar, le yemeine gelmeyen Gney ve yign cep telefonlarndan arad, yant alamaynca da olay yerine geldi. Atk su havuzunun bulunduu ukura bakan arkadalar, iki iinin cesetlerini grd (14) .

    Olay 3 / Tarih: 17.06.2013 Mulada artma tesisinde facia: 7 l

    Resim 4: Milas lesi Gllk Beldesi Atksu Terfi stasyonu (15).

    Mulann Milas lesi Gllk Beldesindeki atk su terfi istasyonun-da, atk su dolu 7 metre derinliindeki depoya bakm yapmaya (elevatr makinesinin arzal olmas nedeniyle kuyuya iniyor) giren iileri dar kmamalar zerine merak edip aa inen alma arkadalarndan oluan toplam 7 kii [ube Mdr Mustafa ztrk (39), beraberindeki elektrik teknisyeni Yksel Kum (46), kanalizasyon altyap eleman zcan zkan (51), iiler Fikret zdemir (37), Hasan zgr (43), Mevlt zbakr (48), Serkan Miral (27)] , metan gazndan zehirlenerek ld (16,17) .

    Resim 5 : Artma tesisinde alanlarn cesetlerini kartan kurtarma ekibi, maskesi ve iecekleri ayran! (18,19)

    Resim 6 : Milas, Gllk Beldesi Atksu Terfi stasyonu Trmanma Merdiveni (20) .

    lk belirlemelere gre, i gvenlii asndan hibir nlemin alnmad, piyasada 50 TLye satlan dedektrn yan sra gaz maskesinin bile bulunma-d ortaya kt. ilerin atk su artma tesisinin bulunduu kuyuya inilerinin zerinden nefeste zehirlenerek ld Adli Tp Kurumunda n tanda lm nedenlerinin zehirlenme ve boulma olarak kaytlara getii belirtildi. Tesiste ilk yaplan lmlerde hidrojen slfr orannn 115, metan gaz orannn da 6,5 olarak tespit edildi. Hidrojen slfr ve metan gaz oranlarnn snr deerlerin kat fazla olduuna dikkat ekildi. sal ve gvenlii asndan alnmas gereken tedbirlerin belirlenmesinde en kritik aamay risk analiz raporunun belirledii renildi. Alnan ilk bilgilere gre, i yerinde bulunmas gereken i gvenlii ile ilgili hibir tehizatn bulanmamas dikkat ekti(21).

    Olay 4 / Tarih: 06.07.2013 Aydnda Metan gaz nedeniyle 3 kii zehirlenerek ld !Yine maske ihmali yine metan facias

    Resim 7: Aydn-Kuadas kanalizasyon ukurunda len iinin kartl!(22) .

    Resim 8: Kuadas Atksu Tesisi Izgara nnde ii (23) .

    Resim 9 : Kuadas Atksu Tesisinde ii cesetlerinin kartl (24,25) .

    Aydnn Kuadas lesinde kana-lizasyon ukurunda alan iileri kurtarmak isteyen bir itfaiye eri ile iki ii hayatn kaybetti. 3 ii belediye-ye ait kanalizasyon terfi istasyonunda ilalama yapyordu.

    ukura inen iiler bir sre sonra ierideki metan gazndan etkilenen ekip dar kmaya alt. ilerden Osman Sar trmanrken dengesini kaybederek, ekip amiri Veysel Turgut da arkadan kurtarmaya alrken ukura dt. hbar zerine Kuadas itfaiye ekipleri olay yerinde kurtarma almas balatt. ukurdan Turgutun cansz bedeni ka-rld, iki ii ise yaral olarak kurtarld. Kurtarma almas srasnda 2 itfaiye eri de gazdan etkilendi. Olayda ekip amiri Veysel Turgut, ii Osman Sar ve itfaiye eri Uur Apaydn hayatn kaybetti (26) .

    lenlerin, yaklak 20 gn nce Mulann Milas lesindeki metan gaz faciasnda len 7 kii gibi maskesiz olarak alma alanna indikleri ortaya kt (27,28,29) .

    Olay 5 / Tarih : 26.06.2014 Artma havuzunda facia 3 l

    Resim 10 : Bir Mhendis ve iki iinin ld Manisa Dericiler Sitesi Artma Tesisi (30) .

  • SalGvenlii

    ALIMA ORTAMI 9Eyll - Ekim 2014

    Manisada artma tesisindeki havuza motoru tamir iin inen biri mhendis ikisi ii kii, 5 metrelik ii su ve balk, amur dolu havuza derek hayatlarn kaybetti.

    Manisa Horozky Mahallesinde bulunan Dericiler Sitesine ait artma tesisinde motor ustas olarak alan brahim Dursun, saat 12.00 de tahliye pompasnn bakm iin iinde 6 metre derinliinde atksu bulunan depoya

    indi. Pompada alrken iddiaya gre maskesi takl olmasna ramen youn metan gazndan etkilenen Dursun, dengesini kaybedip suya derek rpnmaya balad.

    Bu srada depoya inmeye alan evre mhendisi Muhammet Nurbelen ve dier ii Satlm Mercan, Dursunu grp yardm iin suya atlad ancak onlar da bala sapland. Yardm -lklarn fark eden dier iilerden ikisi

    hemen kuyuya inip Mercan kard. Baygn halde sudan karlan Mercan yaamn yitirdi.

    Bu Kazalar Neden Oldu ?Genel olarak kapal / kstl /snr-

    landrlm alanlarda yaplan bakm onarm almalarnda, alanla birok tehlike ile kar karyadr. Bu tehlikeler atksu artma tesislerinin kapal alanlar iin Tablo 1de zet-lenmitir.

    GENEL TEHLKELER ZEL TEHLKE GENEL ETKS ANA KAYNAKLAR

    Hidrojen Slfr Toksik (zehirli) / Yanc

    Zehirlenme lm

    Biyolojik materialin bozunmas. Bitkilerin sindirilmesi. kanalizasyon ve pompa istasyonlar. Jeolojik szma.

    Metan Yanc / Patlayc Yanklar, Oksijensizlikten boulma, lm.

    Biyolojik materialin bozunmas. Bitkilerin sindirilmesi. kanalizasyon ve pompa istasyonlar. Jeolojik szma. Kombine s ve g niteleri.

    Karbon Dioksit Solunabilir oksijen eksiklii

    Oksijensizlikten boulma, lm

    Biyolojik materialin bozunmas. Jeolojik koullar. Kirlenmi (kontamine) topraklar. r: Tula ileri, de-polama / dolgu yerleri. Kanalizasyon/atksu pompa istasyonlar

    Amonyak Toksik (zehirli) Zehirlenme. lm Biyolojik materialin bozunmas. Bitkilerin sindirilmesi. kanalizasyon ve pompa istasyonlar

    Klor Toksik (zehirli) Zehirlenme. lm Hamamlar.Sanayi dearjlar.

    Siyanr Toksik (zehirli) Zehirlenme. lm Elektro-kaplama. Endstriyel dearjlarTrikloretilen ve dier endstriyel solventler (zcler)

    Toksik (zehirli) / Narkotik

    Oksijensizlikten boulma. Zehirlenme. lm.

    Kuru temizleme ve endstriyel dearjlar

    Petrol Yanc / patlayc Yanklar. lm alma ortam dkntleri. Yolda trafik kazalarAna gaz borular Patlama.

    Oksijensizlikten boulma

    Yanklar. lm Haz boru hatt arzas

    LPG Patlama Yanklar. lm Depolanan gazlar.Toz Patlama Yanklar. lm amur kurutucular. Gazlatrma tesisi.Tesis (Fabrika) & Ekipmanlar

    Kslma/ Ezilme/Syrlma

    Fiziksel yaralanma Vanalar. Mekanik zgara ve trmklar. Pompalar

    Scaklk Buhar / Scak motor Halanmak. Is bitkinlii. lm

    amarhaneler. Endstriyel dearjlar.

    nsan / Hayvan / klinik atk

    Enfeksiyon Saln bozulma koullar

    Biyolojik ajanlara (etkenlere) maruz kalma. Mezbaha-lar. Hastane atklar, kanallarda ve pompa azlarn-da kesici/batc atklar. Sanlar. Lam suyuna maruz (sunuk) kalma.

    Oksijen eksiklii veya havaszlk

    Oksijensizlikten boulma

    Metallerin oksidasyonu (paslanmas). Biyolojik ma-teryallerin bozunmas. Mezbahalar, hastanelerden ok miktarda kan dearj. Yemek atklar.

    Kimyasal maruziyet (sunuk lamla)

    Toksik (zehirli). Zararl, Tahri Edici. Andrc (korozif)

    ZehirlenmeKorozif yanklar

    Ak-pil reticileri. Elektrolit santlar, dearjlar. Bit-kilerin sindirilmesi. Dknt santlar, spreyler & aerosoller

    Svlarn ve katlarn, kat halde hareketi

    Oksijensizlikten boulma. Suda boulmak

    Boulmalm

    Gelgit aklar.Frtna aklar. Derin depolama kaplar / kanallar. Silolar. Byk endstriyel atk boalmalar. Sifonlar. Servis rezervuarlar.

    Fiziksel yaralanma Kaymalar, taklmalar, dmeler ve arpmalar

    Syrklar/morarmalar/sarsntlar/ burkulmalar ve krklar

    Yalarn birikmesi. Boru ve balant paralar proje-lendirmesi. Merdiven ve basmaklar. Ak menholler ve eriim noktalar. Rampalar ve merdivenler.

    Eriim ve klar Kstl boyutlar Kslma Menholler. Merdiven arzalar /basamak demirleri vb.

    Yapsal stikrarszlk kme Ezilme. Kslma. Dme

    Tula kanalizasyonlar. korozyona uram metal ba-lantlar.

    Elektrik Elektrik oku Yanklar. lm Gml kablolardan etkilenme. Elektrikli ekipmanlar

    Tablo 1: Kanalizasyon ebekesi ve Atksu Artma lerinde - Kapal alanlarda bulunmas olas (kapsaml olmayan isel) tehlike(33)

    Kaynak: .,, Water UK, Occasional Guidance Note, The Classification & Management of ConfinedSpace Entries, Industry Guidance, Edition 2.2, October 2009

  • SalGvenlii

    ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201410

    yerinde (alma) zniniKim Verir ?alma zini yetkili bir kii tarafndan

    verilen ve imzalanan bir dokmandr. Sz konusu iin deerlendirildiini, alnacak gvenlik nlemlerinin ak-a belirlendiini / belirtildiini gsterir (34) .

    rnein; TPRAda Uygulanma-da ve izinlerin imzalanmasnda yetki ve sorumluluk dorudan iletmelere verildi. Sistemin kusursuzluu adna EK Mdrlkleri i emniyeti alannda iletmelere danmanlk yapma, sistemi denetleme ve personeli eitme grev-lerini stlenmitir(35) .

    alma () iznini veren kiiler tesis ve yaplan ile ilikili tehlikeler ve alnmas gerekli nlemler hakknda yeterli bilgi sahibi olmal, tm potansiyel tehlikeleri tanmlayabilmeleri amacyla yeterli sayda Ne olur eer.? ile balayan sorular sorabilmeleri iin yeterli deneyim ve hayal gcne sahip olmal, alanlar ve ykleniciler (taeronlar) i izni sisteminin neminin bilincinde ve ayrca bu konuda yeterli eitim alm olmaldr (3) .

    (alma) zni veren kiiler konu ile ilgili (var ise) yasal mevzuat bilmeli ve izlemelidir.

    izni iin alnm/alnmas gereken nlemlerin ve i yaplrken (gerekirse) alnmas gereken (ilave) nlemlerin durumunu bilmelidir. rnein yaltmlar enerjinin izolasyonu- tanmlanm m(?) ve i yaplrken hangi kiisel koruyucu donanmlarn kullanlacan bilmelidir. (nlemler bakiye tehlikeleri ve i yaplrken ortaya kabilecek tehlikeleri de kapsamaldr.)(3) .

    alma izni, dzeltme yapan, belirtilen gvenlik nlemlerinin uygun olduunu onaylayan ve tasdikleyen ikinci bir kii tarafndan her zaman kontrol edilmelidir. (four eyes prensibi)

    yerlerinin (alma) izni prosed-rnde, yaplacak i(ler)i koordine etmeye ve bakm alanlarna talimat vermeye yetkili kiileri tanmlamaldr (1) .

    zin Sisteminin Amac Nedir? izin sistemi belirli grevlerin risk-

    lerine kar, uygun bir deerlendirme yapmay amalar. zin, belirli zaman-larda ve tarihlerde, zel almay yrtmek iin belli kiileri yetkilendiren yazl bir belgedir. zin, ii gvenli olarak tamamlamak iin gerekli ana nlem-leri ortaya koymaktadr. yerlerinde yksek riskli almalar (aktiviteler) iin gncel izinlerle ilgili prosedrler oluturulmaldr (34) .

    (alma zin Sisteminin Kapsam Nedir ? (alma) izni sistemi; bir kuruluta

    potansiyel olarak tehlikeli olan rutin ve rutin olmayan faaliyetlerin gvenli artlar altnda gerekletirilmesinin salanmas iin oluturulmu standart bir prosedrdr. Prosedr aadaki admlar kapsamaldr.

    Gerekli n hazrlk almasnn detaylar (Yaplacak iin kapsa-mnn ve admlarnn tanmlan-mas, ile ilgili tehlikelerin tanm-lanmas, alnacak nlemler)

    Sorumluluklarn net tanm gcnn uygun ekilde eiti-

    mi ve potansiyel tehlikelerle ilgili yeterli bilginin salanmas

    Resmi (formal) bir i izni formu-nun hazrlanmas ve uygulan-mas (3) .

    (alma) zni Hangi ler in Uygulanmaldr?yerlerinde i izni gerektirebilecek

    pek ok faaliyet bulunmaktadr. Her kurulu risk analizi almalarnda i izni gerektirebilecek faaliyetlerini kendine zg olarak tanmlamaldr. izni gerektirebilecek faaliyetlere baz rnekler aada verilmektedir:

    (alma) izni yaygn olarak - aadaki planlana iler iin uygu-lanr.

    uPotansiyel oksijen yokluu veya fazlal olan ortamlarda yaplan iler

    uPotansiyel olarak alevlenebilir/patlayc ortamlarda yaplan iler

    uPotansiyel olarak yksek s-caklk/basn olan ortamlarda yaplan iler

    uPotansiyel olarak tehlikeli kim-yasallara maruziyet sz ko-nusu olan ortamlarda yaplan iler

    uTehlikeli madde veya artlar ihtiva eden veya etme ihtimali olan alanlarda, ekipmanlarda veya hatlarda bakm onarm ileri

    uMobil vin kullanmuPatlayc kullanmuten yanmal motorlarn veya

    iten yanmal motorlu arala-rn bina iinde kullanm(3)

    Snrlandrlm (kapal) alanlar-da alma izni

    Yksekte alma i izni (Yk-sekte alma; 2 m. yukardan dmeye potansiyeli olan, yk-seltilmi bir pozisyonda yrtl-mekte olan ile ilgili herhangi bir faaliyeti ifade eder . inaatlarda 2 metrenin zerindeki iler, at-larda yaplan iler dahil)

    Scak zni (Bu belirlenen atl-

    ye alannn dnda scak alev tekniklerini kullanarak kaynak, lehimleme veya kesme , ak alev kullanm, talama faaliyeti ve alevlenebilir ortamlarda kvl-cm veya s karan ekipmanla alma, vb) ,

    Kaz zni (1,5 mden fazla derin-likteki kazlarn yapld inaat ileri (35,36)

    Havai Enerji Hatlarnn Civarn-daki almalarda (3 metreden daha yakn olan)

    Yksek Gerilim Tesisatlarnda almalar,

    Canl Elektrik arz sistemleri ze-rinde almalar

    Yukarda belirtilen ileri yerine getiren yklenicilerin (taeronla-rn)(37) faaliyetlerinde

    Yangn gvenlik sistemleri, alarmlar, vb izolasyonu veya modifikasyonu

    Zararl kimyasal madde veya mikroorganizmalar maruz kalma riski olan alanlarda almak(34)

    (alma) zin Belgesinin Sresi?zin sresi iyerleri ve tehlike derece-

    sine gre deiiklik gstermektedir.(Genel) zin Formu (yerinde

    rutin olmayan- Herhangi bir al-maya balamadan nce alnmas gereken izin)- Bir vardiya sresince geerli olabilir, ancak dier vardiyalara devredilebilir.

    Scak ler ve Snrlandrlm Alan-larda almayla lgili zin Belgelerinin Sresi En Fazla 12 Saattir

    Dier zinlerde Gnlk Olarak ya da Her Vardiya Deiiminde Yeniden Hazrlanacaktr

    Elektrik leriyle lgili zinler Sadece Mdr Tarafndan Yetkilendirilen Elektrik Mhendisleri Tarafndan Yaplr (36)

    Yksekte alma izninin sresi 8 saat olabilir.

    (alma) zinleri / Kaytlar Ne Kadar Sre Saklanmaldr ?Yasa ve ynetmelikte bu konuda

    ak bir ifade yoktur. yerlerinin dok-man kontrol ve kayt prosedrlerine uygun olarak saklanmaldr (muhafaza edilmelidir) (37)

    Sonu ve nerileralma zninin hangi ilerde ve

    iyerlerinde kimler tarafndan verilecei ynetmelikler aka tanmlanmal, alma ve Sosyal Gvenlik Bakan-l sektrlere gre rnek uygulama rehberleri oluturmaldr.

    Sal ve gvenlii eitim konula-rna Yksek Riskli ler ve alma () zin Sistem(ler)i de ilave edilmelidir.

  • SalGvenlii

    ALIMA ORTAMI 11Eyll - Ekim 2014

    (alma) izni gerektiren yksek riskli almalar iin yaplan risk deer-lendirmelerinde koruyucu donanmlar belirlenmeli ve alanlara bunlarn uygun ve doru kullanmlar konusunda uygulamal eitimler verilmelidir.

    rnein; atksu sektrnde kapal ( kstl/snrl alma) alanlara giri iin gerekli olan ekipman(lar) ve zellikleri u ekilde olmaldr:

    Uygun koruyucu giysi Gvenlik ayakkabs Portatif gaz monitr (oksijen

    dzeyinin dkln, yanc gazlar ve uygun zehirli gazlar lebilecek zellikte)

    Gerektiinde patlama korumal aydnlatma lambas

    lk yardm kiti Baret Uygun parat tipi emniyet keme-

    ri Mekanik kaldrma cihaz ( Not:

    ikinci bir kurtarma dzenei) 6 metreden daha fazla derinlik-

    lerden ka iin ka solunum cihaz

    Uygun yol iaretleri, gvenlik bariyerleri

    Can yelei (gerekli olan yerler-de)

    Acil servisleri aramak iin gerekli olan iletiim aralar

    Acil durum ekip yeleri ile iletiim aralar

    Baz yerler iin de ayrca; Havalandrma /lokal egzoz hava-

    landrmas zel dedektrler, olas gazlar

    srekli len Elektriksel / mekaniksel ekipmanlar

    kilitleyecek aralar Alev / kvlcm karmayan aralar

    ve ekipmanlar Toz ve kanalizasyon sprey teh-

    likelerine kar uygun solunum yollar koruyucular

    Kimyasal maddelere dayankl elbise, eldivenler, gz koruyucular ve iitme koruyucular (33)

    Kaynaklar1.http://www.csgb.gov.tr/csgbPortal/

    ShowProperty/WLP%20Repository/itkb/dosyalar/yayinlar/yayinlar2013/edud_23

    2.http://www.hseni.gov.uk/hsg250_gui-dance_on_permit_to_work_systems.pdf

    3.www.ttb.org.tr/RD/data/izin.do4.https://www.wshc.sg/cms/WAH-

    Permit5.http://www.isguvenligi.net/calisma-

    izin-sistemleri/6.https://www.brookes.ac.uk/services/

    hr/health_safety/permit_to_work/proce-dure.html

    7.http://www.safety.uwa.edu.au/mana-gement/permit-work#definitions

    8 . h t t p : / / w w w . d o c s t o c . c o m /docs/109714502/PERMIT-TO-WORK-SYSTEM

    9.http://www.habervitrini.com/haber/bunun-adi-kaza-degil-cinayet-304472/

    10.http://www.sendika.org/2007/10/isciler-aritma-tesisinde-zehirlendi-2-olu-yenilendi/

    11.http://www.bianet.org/biamag/siyaset/102160-taseronlastirma-iscileri-olduruyor

    12.http://arama.hurriyet.com.tr/arsiv-news.aspx?id=7412393

    13.http://www.aktifhaber.com/terfi-istasyonu-2-isciye-mezar-oldu-676570h.htm

    14.http: / /www.haber1.com/terf i -istasyonu-2-isciye-mezar-oldu.html

    15.http://www.habergazete.com/haber-detay/1/27345/Muglada-Katliam-Gibi-is-Kazasi.html

    16.http://www.aksam.com.tr/guncel/muglada-aritma-tesisinde-facia-7-olu/haber-216685

    17.http://haber.mynet.com/aritma-tesisinde-facia-7-olu-703220-yasam/?utm_source=Mynet_HomePage

    18.http://haberciniz.biz/milastaki-metan-gazi-faciasi-2110051h.htm

    19.http://www.bianet.org/bianet/toplum/149891-dort-yildir-asansor-yerine-isciler-kuyuya-iniyormus

    20.http://www.haberler.com/mugla-aritma-tesisinde-facia-7-olu-aritma-4740550-haberi/

    21.http://www.bugun.com.tr/son-dakika/atik-tesisinde-zehirli-gaz-orani-uc-kat-fazla-cikti-haberi/685177

    2 2 . h t t p : / / n e f i u s . c o m / n e w s /story/3134477

    23.http://www.ensonhaber.com/metan-gazi-3-can-aldi-2013-07-07.html

    24.http://www.haber50.com/foseptik-tankina-dusen-iki-isci-can-verdi-967758h.htm

    25. http://haber.mynet.com/yasam/metan-gazi-faciasi-3-olu-710930-1

    26.ht tp: / /www.kir ikhan.net /gun -dem/aydinda-metan-gazi-nedeniyle-3 - k i s i - zeh i r l ene rek -o l du -h13930 .html#ixzz3BieUF0jg

    27.http://www.haberekspres.com.tr/ege/bu-kez-kurtarmaya-calisan-da-oldu-h51741.html

    28.http://www.radikal.com.tr/turkiye/yine_metan_faciasi-1140832

    29.http://www.iha.com.tr/asayis/kusadasin-nda-metan-gazi-kurbani-son-yolculuguna-ugurlandi/284703

    30.http://www.aksam.com.tr/media/cinematic/gallery/guncel/manisada-aritma-tesisinde-facia-3-olu/fotogaleri-16509/7

    31 .h t tp : / /www.hu r r i ye t . com. t r /gundem/26692450.asp

    32.http://www.aksam.com.tr/guncel/manisada-aritma-tesisinde-facia-3-olu/haber-319460

    33.Kaynak: .,, Water UK, Occasional Guidance Note, The Classification & Mana-

    K DAKKA DN> Sayfa 23n yant

    Ne yaplmal ?1. Scak ekipmana temas edebile-

    cek yzeyler veya scak madde srayabilecek yerlerde siperler / koruyucular kullanlmaldr.

    2. Isya kar izoleli eldiven ve ayakkablar IR ve ultraviole radyasyona kar koruyucu gzlkler ve s radyasyonuna kar koruyucu giysiler verilme-li, kzgn veya erimi madenle alan iilerin kullanaca nlkler, yanmaz veya deri gibi g yanan maddeden yapl-m olmal ve ayrca gslk ksmlar da bulunmaldr.

    3. alanlarn tamam baret kul-lanmaldr. Metal toz ve duman-larna kar maske kullanlmal-dr.

    4. Yksek hava scaklnn oldu-u evrelerde alma sresi daha aza indirilmelidir. Scak alanlardaki iilere dzenli din-lenme aralklar ve ime suyu verilmelidir..

    5. Ar scakl kontrol etmek iin serinletme havalandrma sistemi kurulmaldr.

    6. Potay tayan ve etrafta yar-dmc olan tm alanlara; kulaklar, aln, yanaklar ve yz kvlcma, ergimi metale, frlayan paralara ve kymkla-ra ve benzerlerine kar koru-yan uygun balklar verilmeli ve alma srasnda kulland-rlmaldr.,

    7. alanlarn ie giri ve periyo-dik salk muayeneleri olmal, i gvenlii, dkm sanayiinde almada tehlikeler, riskleri ve nlemleri , yklerin doru ola-rak nasl tanaca ve yanl tanmas halinde ortaya ka-bilecek riskler vb. konular ile Kiisel Koruyucu Donanmlarn doru seimi ve kullanlmas gibi konular kapsayan uygula-mal SG eitimleri verilmelidir.

    8. veren ve i gvenlii uzman dzenli denetim yapmaldr.

    gement of ConfinedSpace Entries , Industry Guidance, Edition 2.2, October 2009

    34.https://www.brookes.ac.uk/services/hr/health_safety/permit_to_work/procedure.html

    35.http://www.tupras.com.tr/rafine-dergi12/Trafine12/files/assets/basic-html/page38.html

    36.www.ttb.org.tr/RD/data/izin.ruhi.doc

    37.http://doc.shoalhaven.nsw.gov.au/displaydoc.aspx?record=PRD09/159

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201412

    Anmsa

    YAAM SEMLERLE DOLUDURPROF. DR. SMAL TOPUZOLU

    TOPLUM HEKMLiNE GNL VERENLER : 15

    Trkiyede i salnn bir bilim olarak benim-senmesi ve yaylma-snda, herkesin parmakla gsterecei tek ad vardr; o da smail Topuzoludur. Biz onun rencileriyken, Trkiyede hi bir niver-sitede, hi bir fakltede i sal dersi okutulmazd. Bir tek Hacettepe niversite-si Tp Fakltesinde Toplum Hekimlii Ders Kurulu ieri-sinde 6 saat sreyle meslek hastalklarn, i kazalarn ve evre kirlenmesini re-nirdik. Yine ayn biimde Trkiyede i sal ala-nnda, ilk mezuniyet sonras eitimi (yksek lisans, doktora) yine Topuzolu sayesinde Hacettepe niversitesinde gerekletirilebilmitir. Yksek lisans programnn zellii, renci yelpazesi-nin geniliindeydi; doktordan mhen-dise konuyla ilgili mesleklere ak bir mezuniyet sonras eitim programyd. Bu hem i salnn bilimsel kimliine uygundu; hem de bir takm almas iin zorunluydu. Btn bu yaanmlklar ve bugn benzer programlarn niver-sitedeki varln, bu nc kiiye ve uygulamalarna borluyuz.

    Sayn Topuzolunu yalnzca bir retmen olarak tanmadk; uygulama-da, bir takm ierisinde de ilev grd. nclk stlendii bu alann gerei olarak, toplum iindeki almalarda yer almaktan; elini tan altna koy-maktan ekinmedi. Bu, bizler iin, hem gven ve katk, hem de kvan kayna olmutur..

    Sayn Topuzolunun yaants, bir oklarnda olduu gibi seimler-le doludur. Bu etin seimlerindeki isabet, onu bugn izlediimiz konu-muna getirmitir. Bu bakmdan, onun yaantsn izlemek ve seimlerini grmek; bir yandan onu anmsama-mza olanak verirken; bir yandan da genlere yaamda seimlerin ne denli nemli olduunu anlatma

    A.Grhan FEK *

    * Prof.Dr., Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakf Genel Ynetmeni ve Ankara ni-versitesi Siyasal Bilgiler Fakltesi alma Ekonomisi ve Endstri likileri Blm - Hukuku ve Sosyal Gvenlik Anabilim Dal retim yesi

    * * isguvenligi.net : Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfnn Sal Gvenlii Sitesi

    frsat yaratmaktadr.1917 ylnda Bulgaristanda

    doan smail Topuzolu, 1935 ylnda Trkiyeye g etmi-tir. stanbul niversitesi Tp Fakltesini 1941 ylnda bitirdik-ten sonra Salk Bakanlnda stma sava hekimi ve hkmet tabibi olarak grev yapar. 1946 ylnda alma Bakanlnn at snavla iyeri hekimi olarak yetitirilmek zere yurt dna gnderilir. 1947-1950 yllar arasnda Amerika Bir-leik Devletlerinde John Hop-kins niversitesinde eitimini gelitirir.

    sal gvenlii alanna ilgisi bylece balam ve lkeye dn-nde alma Bakanl Gvenlii Tekilatnda almalarn srdrmtr. 1967 ylna kadar Bakanln eitli birimlerinde, hem deneyimini gelitir-mi ve hem de katklarda bulunmu-tur. sal gvenlii alanndaki ok bilimli yaklamnn ve i hukuku ve sosyal gvenlik boyutlarn birlikte ele almasnn temelinde bu i deneyimi yatmaktadr.

    Trkiyede iyeri hekimliinin geli-iminde drt nemli evre sz konusu olmutur. Bunlardan birincisi Genel Sal Koruma Yasasnn 180.mad-desiyle snrl da olsa baz iyerleri iin iyeri hekimliinin zorunlu hale geti-rilmesidir.

    kincisi, 1969 ylnda ILO ile yaplan

    Prof.Dr. smail Topuzolu

    antlamayla SGMn kurulmasdr. Bir aratrma-eitim kurumu ve laboratuvar olarak kurulan SGMn alana katks byk olmutur.

    ncs, 4 Temmuz 1980 yln-da yeri Hekimlerinin alma art-lar ile Grev ve Yetkileri Hakknda Ynetmelikin karlmasdr. (AGF: Sal Gvenliinde Yeni Dnem : CSGBnin Kurumsal Yapsnn Glen-dirilmesi, alma Ortam Dergisi)

    Drdncs, Trk Tabipleri Birlii tarafndan, iyeri hekimliinin yap-labilmesi iin Hekimlii Sertifika Kurslarna Katlmak ve Belge Almak

    Temmuz 1977 - Prof. Vural Bertan, Prof.Dr. Nusret H.Fiek ve Prof. smail Topuzolu.

  • ALIMA ORTAMI 13Eyll - Ekim 2014

    Anmsa

    alma Bakanlna bal ola-rak kurulmakta olan i Sal- ve Gvenlii Merkezinin (SGM) Kurucu Mdr Sayn

    Do.Dr.smail Topuzolu ile 1974de tantm. SGM ile SSK arasnda yaplacak ibirliini gerekletirmekle grevlendirilmitik. SGMde gerekli teknik olanaklar ve laboratuvarlar olutu-ruluyor, hedef kitle olan sigortal iilerin bunlardan yararlanabilmesi iin benim altm SSK Ulus Hastanesinde baz hasta yataklarnn bu ie ayrlmas sz konusu oluyordu. Ama, bu ibirlii ile, zellikle meslek hastalklar konusunda lkedeki durumu bilimsel olarak sapta-makt. Biz buna alnacak sonulardan da yararlanarak SSK salk hizmetle-rinin reorganize edilmesi gibi bir amac daha katmtk. Sayn Topuzolunun hazrlad ibirlii projesi SSK Salk Hizmetlerinin Hekimlii Katks le Gelitirilmesi baln tar. Meslek hastal phesi olan sigortallar benim baktm hasta yataklarnda inceleniyor, tbbi laboratuar analizleri SGMde yaplyordu. Haftada bir kez Topuzolu ile bir araya gelerek sonular deer-lendiriyorduk. Trkiyede silikozlarn dnda, her trden meslek hastalnn yaygn olduu, bilimsel olarak ilk kez bu almalarla kantlanmtr.

    birliimiz srasnda Topuzolunu yakndan tandm. hekimlii, i sal, meslek hast. konularnda Amerikada ok iyi yetimiti ve ok bilgiliydi. Ben ise byle bir sistematik renim grme-mitim; kendimi yetitirmeye alyor-dum. Bunu yaparken Topuzolundan grdm destek olaanstyd. Ken-disinin benim yetimemde ok byk emei vardr. Meslek bilgileri dnda, bir ynetici ve bilim adam olarak alma yntemleri ilginti. Planl alma ve zaman iyi kullanma, alma yaamnda ciddilik, i disiplini, gereksiz konuma-lardan kanmak, ama dorular apak sylemekten de ekinmemek, balca zelliklerindendi. Kendisiyle olan al-malarmzda, birlikte katldmz resmi toplantlarda, SGMn yntemindeki davranlarnda, bunlar gzlyordum. stnkr ve ciddiyetten uzak, prog-ramsz, plansz alma tarznn yaygn olduu lkemizde, astlarnn birou Topuzolunun bu zelliklerinden rahat-sz olurlar, hatta yaknrlard. Ben ise Almanyadaki gnlerimden alkn oldu-

    Zorunluluunun getirilmesidir. Sonuncusu da 2003 sayl yasa ile

    Ortak Salk Gvenlik Birimlerinin kurulmasnn yasa hkm haline geti-rilmesidir.

    Topuzolu 2,3 ve 4.evrelerde etkin grevler almtr. SGMn iki ayr dnemde mdrln yapm; bu mer-

    keze en parlak dnemlerini yaatmtr. Ynetmelii yazan odur. TTB Sertifi-ka Kurslarn programlayan, balatan, eitici olarak grev yapan i Sal Kolunun en etkin yelerinden biriydi.

    1967-1985 yllar arasnda Hacet-tepe niversiteasi Tp Fakltesi Top-lum Hekimlii Enstits ve Halk Sa-

    l Anabilim Dalnda retim yelii yapan Prof.Dr. smail Topuzolu bir ok renci yetitirmi ve bilimsel alma yapmtr.

    Bugn 97 yanda hala bilimsel gelimelere olan ilgisini srdrmekte ve bizlerle paylamaktadr. Kendisine uzun mrler dileriz.

    PROF. DR. SMAL TOPUZOLUNU TANIMAK

    um byle bir alma tarzna yatkndm ve honuttum:

    Haftalk grmemiz iin SGMe gidiyorum, saptanm grme saatine on dakika var. Topuzolu masas ban-da, bir eyler yazp okuyor. Beni grn-ce saatine bakt, sizinle grmemize daha on dakika var, bekleyeceksiniz, dedi. Odadan kp koridordaki iskem-leye oturdum. Toplumumuzdaki geerli deer yarglarna gre ksmem gerekir-di. Ama ben onu hakl buldum. Biraz da glmseyerek on dakikann gemesini bekledim! alma yntemlerinde kat olan Topuzolu, ortak konularmzn tar-tlmasnda ise hogrlyd. Bazlar iyice sertleen ok i tartmalarmz olmutur. Hatta bu tartmalarda ben, bazen kendisine sonradan ok piman olduum szler de sylemiimdir. Ama o, szlerin arln dikkate almadan, bunlarn arasnda konumuz bakmndan yararl olanlar bulup karmaya, bunlar deerlendirmeye almtr. Daha son-raki yllarda Topuzolu ile birlikte denetim gezilerine ktk, birok resmi toplantya katldk, buralarda brokratik engellere, anlayszlklara kar birlikte savam verdik. Topuzolu, SGMdeki ynetici-lii sresince hi memurlamad, hep bilim adam kiiliini srdrd. Konulara hep o kiilikle yaklat, sorunlar bilimsel yntemlerle ele alp zmeye urat. Resmi grevlerimizden ayrldktan sonra, emekliler olarak, Trk Tabipleri Birliindeki almalarda birlikteydik, burada da ortak dncelerimizi, ilkelerimizi birbirimizi destekleyerek savunduk. En salam, en soylu dostluklar ortak idealler iin veri-

    len uralar srasnda doar, geliir, salamlar! saln gelitirmek gibi ortak bir amacmz vard ve bunun tutkunuyduk, bu yolda her eye katla-nabilirdik. sal alannda Topuzolu ile olan uralarm meslek yaammn en onur verici abalardr ve bunlarn anlar bana mutluluk veriyor!

    Zamanla Topuzou ile aramda salam bir kiisel dostluk ve yaknlk da geliti ve hi bozulmad. 1973de Topuzolu, benim iin Uluslararas alma rgtnden (LO) iki aylk bir burs salad. Avrupada i sal alanndaki dzenlemeleri grmek ama-cyla yaplm geni bir program sz konusuydu. Almanya ve Finlandiyada birok enstit, klinik, denetim ve ynetim merkezleri, rgtleri, iyeri hekimliklerine gidecektim. Bursdan yararlanarak yurt dna grevli gidebilmem iin Dileri Bakanlnn da onay gerekiyordu. Topuzolu, beni yanna alarak yetkili Dileri st grevlisine gtrd, konuyu ona anlatt ve ona kabul ettirdi. O, yalnz beni deil, yannda alan, biraz olum-luluk grd her eleman yetitirmek, gelitirmek iin byk aba harcamtr. Bu, onun hocalk, eitimcilik yndr.

    Sayn Topuzolu yaa ve meslek-sel kdemce benim bymdr. Ama o bana her zaman bir bym gibi deil, bir arkada gibi, bir yakn dost gibi davrand. Kendisine hem bunun iin, hem yetimemdeki etkinlikleri iin sonsuz teekkr borluyum. Ona daha uzun yllar srecek salkl, esenlikli bir yaam diliyorum. En iten sayg ve sevgilerimle

    salna emek verenler yllar sonra Birinci Ulusal Salk Kongresinde bir arada: Dr. Haldun Sirer, Prof.Dr. Turhan Akbulut, Dr.Engin Tongu, Prof.Dr. smail Topuzolu. (Bir Tutam Umut in SSK Anlar, Engin Tongu Gldikeni Yaynlar, 1991)

    Dr. Engin TONGU

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201414

    Anmsa

    14 Mays 2009 tarihinde Sal ve Gvenlii Merkezi Mdrlm-zn (SGM) Kuruluunun 40. Yl dolaysyla SGM Merkez Laboratuva-rmzda bir etkinlik dzenlenmitir.

    Eski SGM yneticilerinin, birok akademisyenin, mesleki uzmanlk

    dernekleri ve sosyal taraflarn katl-d etkinlikte mzik dinletisi ve al konumalarnn ardndan, SGMn kurucularndan Sayn Prof. Dr. smail Topuzolu sinevizyon gsterisi eli-inde SGMn kurulu almalarn aktarmtr. Daha sonra Trkiyede SG

    Alannda SGMn Rol konulu panel gerekletirilmi olup, SGM kurucu ve yneticilerine hizmet plaketlerinin verilmesi ve yenilenen SGM Labo-ratuarlarnn gezilmesinin ardndan, etkinliimiz ikram ve mzik dinletisi ile sonlandrlmtr.

    PROF. DR. SMAL TOPUZOLU

    Hacettepe niversitesi Salk Bilimleri Enstitsnde ben Sal Bilim Uzmanl, Dr.Ata Soyer ve yeri hekimlii yapan Dr.Recep (soy ismini anm-sayamadm) de Sal Doktora-s yapyorlard (1983-85). Rehber hocamz da Do.Dr. smail Topu-zolu idi. Baz dersleri ortak alyor idik. kii olduumuzdan smal bey dersi Halk Sal Anabilimdalndaki odasnda, beyaz tahtasn da hazr ederek verirdi.

    Darda sanak bir ya olan bir gn saat 13.20de hocamzn odasnn nnde bulutuk ve soh-bete baladk. Ders 13.30 15.30 arasnda idi. 13.25de kap ald, hocamz baktki biz bekliyoruz. Kolundaki saate bakt. ocuklar daha be dakikanz var dedi. Dersi tam saatinde balatr ve sreyi de yle bir kullanrd ki tam saatinde bitiridi.

    retim yl banda benim ken-disinden aldm derslerin, adn,

    Mustafa TAYREK Sal (Bilim) Uzman renim ama ve hedefini, ieriini alt balklarn, haftann hangi gn

    ve saatlerinde ileneceini, toplam ka saat olacan ve ka kredi olduunu bir daktilo kts olarak verirdi.

    [ (Gvenlii) Mfettii olmama ramen] al.Bak. i Sal ve Gvenlii Merkez Mdrl (SGM), Hijyeni Blmnde grev yapmam nedeni ile , Murgul Bakr letmeleri (Artvin), Kre Bakr Madenleri (Kasta-monu), Seydiehir Aluminyum Fabri-kalar gibi Ankara dndaki baz byk kurululara i Sal ve Gvenlii eitimleri, gaz, toz, grlt, aydnlatma ve termal konfor faktrleri gibi konu-larda lm yapma, numune alma ve denetim yapmaya giderdim. smail bey, iyeri alma ortam koullarn byk bir merakla sorard. Ankara dnda olduum baz haftalarda doal olarak hafta iindeki derse devam edemezdim.

    Bu durumda hoca, baz haftalarda ders yapmamay kabul eder mi ? hi!. Anmsadm kadaryla diyaloumuz syle olurdu:

    Mustafa, Cumartesi veya Pazar gn Ankaraya dnyor musun ?

    Evet hocam. O zaman eve gelebilir

    misin? Saat kada hocam? (Ayn ders saatlerinde) 13.30

    15.30. Elbette saat 13.29da kapnn

    ziline basardm. ok mtevazi denmi, ter-

    temiz salonunda ; kk beyaz tahtas, kalemler, katlar, ders notlar hazr, kravatn takm bir ekilde hocam karmda idi.

    Sanki 20 kiilik bir snftaymz gibi dersi ilerdik. Hacettepe- Halk Sal Anabilimdalndaki odas veya dersliklerden tek fark, birinci ders saatinin sonunda ara verin-ce, hocamn deerli einin elindeki tepside grdm ay barda ve kendi yapt breklerdi.

    Sn. Prof.Dr. smail Topuzolunun bende brakt iz:

    Sal ve Gvenlii- meslek ak. Disiplini. Drstk. Ciddi-yet. Emee ve Emekiye sayg. alkanlk. Merak - kuku. Temkinli yaklam. Umut.

    SGMN KURUCULARINDANDAN PROF.DR. SMAL TOPUZOLU SGMN 40. YILINDA SUNUM YAPTI

  • ALIMA ORTAMI 15Eyll - Ekim 2014

    KadnEmei

    MECE Ev ileri Sendikas adna uzun bir sredir mcadele veriyorsu-nuz. Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?

    29 Kasm 1965 Erzurum Narmanda dodum. Evlenince stanbula g ettik. Kapnn dna ehramsz kamazdm. Evin karsnda bulunan sabit pazara dahi tek bama gidemezdim. Eski kocam inaatlarda dzensiz olarak alyordu. Eve doru dzgn bakmyordu. Evde dantel falan rp be kuru kazan-maya alrdm.

    O sralar bize devrimci genler gidip gelmeye balad. Eski eim derneklere girip kyordu. Eylemlere katlyordu. Bu dnemde benim de nm ald, kitap okumaya baladm, kendime gvenim geldi. 1992 ylnda engelli ocuklarn okulunda a olarak ie baladm. 1994 ylnda Demokratik Kadn Derneindeki (DKD) kadnlar tarafndan kartlan zgr Kadn Dergisi evresinde mca-deleye baladm. 1996da cezaevlerinde lm orular ve alk grevleri balamt. Herkes gibi ben de ok zlyor ve protestolara destek vermeye alyor-dum. Bendeki bu farkllama altm okulda gze batt ve iten karldm. Buradan ayrldktan sonra bir bankada 7 ay ayclk yaptktan sonra 1997 ylnda ev iiliine baladm. O gnden buyana ev iisi olarak alyorum.

    Ev iisi kimdir? Hangi koullarda alr? Bize ev iilerinin istatik-sel dalm hakknda bilgi verebilir misiniz?

    Ev halk iin ileri yapan ve bir i

    Can Gvenliin in Cama kma, Gvenliin in Cama karma

    ilikisi iinde olan kiidir. Temizlik, t, yemek yapmaktan, merdiven silmeye, ocuk, hasta, yal bakmna kadar pek ok i ev hizmetleridir.

    alma artlarmz ar, ie balama saatimiz belli ama biti saatimiz belli deildir. tanmmz yok. Bizden bir gnde her eyi yapmamz bekleniyor. yerinde aalandmz, hakarete uradmz, a brakldmz oluyor. kazas, meslek hastal, taciz, mob-bing gibi riskler de ok fazla. zellikle gmen ev iilerinin artlar daha da ar. Hem cretleri dk hem de 24 saat almaya mecburlar.

    Ne yazk ki ev iileri konusunda bir istatistik yok. Fakat saysnn bir milyon, bir milyon yz bin civarnda olduu tahmin ediliyor.

    MECE Ev ileri Sendikas nasl kuruldu? Kurulu srecinde ne gibi zorluklar yaadnz?

    mecenin temeli 2001 ylnda stanbul

    Esenyurtta kurulan KADMERe daya-nyor. lk ad Kadn Aratrmalar ve Dayanma Merkezi. Yoksul emeki kadnlarn rgt yaratlmaya alld KADMER ile. Kadn meclislerinde faali-yetleri rgtlenince herkes kendi rengini verebildi. Zamanla mece fikri ortaya kt. Birlikte, el birliiyle yaammz deitirmek iin yola ktk. Bu alma ile ev kadnlarna, ev iilerine, evlerde para ba i yapan kadnlara, merdiven alt alan tekstil iilerine ulalmt. Ev iilerinin alma koullarna dair almalar balattmzda gazetelere falan ktk. Kadn hareketi iinde de biliniyorduk zaten.

    2005 ylna geldiimizde ev iile-rinin belgeselini yapmak isteyen Emel elebi bizi buldu. Ve belgesel ekildi. 2006 ylnda Antalya Film Festivalinde belgesel dalnda Altn Portakal dln alan Gndeliki bizim iin bir srama tahtas oldu.

    Ev iisi kadnlar her gn evlerde temizlikten, tye, yemek yapmaktan, merdiven silmeye, hatta ocuk, hasta, yal bakmna kadar pek ok ii yapyor, fakat ne emekleri grnyor ne de hak ettikleri deeri alabiliyorlar Seslerini duyuramadklar gibi, en temel gvenceli alma haklarndan da mahrumlar

    Dergimizin bu saysnda, ev iisi kadnlarn alma hayatndan kaynaklanan sorunlarn grnr klmak iin uzun bir sredir mcadele veren MECE Ev ileri Sendikasndan Yldz Ay ile ev iilerinin sorunlarn konutuk

    EMEN GRNMEYEN YZ: EV S KADINLAR

    Kadn Emei Syleileri - 2

    Syleiyi Gerekletiren : zgn MLLOULLARI *

    * Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Ey-lem Merkezi Vakf Ynetim Kurulu yesi

    mece Kadn Sendikasndan Yldz Ay (sada)

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201416

    KadnEmei

    Gndeliki belgeselinden sonra gittiimiz festivallerde bize hep sordular. Sendikanz ne zaman kuracaksnz diye. Biz de bu olumlu tepkilerden g aldk. 2008 ylnda mece Gndeliki Kadnlar Birliini kurduk. ekirdek bir ekip oluturarak ev iilerinin sorun-lar etrafnda sokaa ktk. zellik-le i cinayetlerinin stne gittik. Bu mcadelemizde Fatma Aldala adalet kampanyamz ok ses getirdi ve bizim de kaderimizi deitirdi. Ev iilerinin sorunlar ilk balarda gariban yoksul kadnlar olarak gndemleirken, bu kampanya ile artk ii kadnlar olarak ana akm medyada da yerimizi aldk.

    Elbette zorluklarla boumaktan zaman zaman bunaldk. Hatta balan-gta sendika kurmak bizim iin imkansz gibi grnyordu. nk biz tek tek evlerde alyoruz. Aramzda kurabildi-imiz tek birlik servislerde, otobslerde geirdiimiz zaman dilimi. Sonra bir anket almas yaptmzda grdk ki (2002) ev iileri kendisini bir iiden ok ev kadn olarak gryordu. Mcadelenin nemine inansalar da bir ey deie-ceine inan azd. zellikle ev iindeki rolleri ok fazla n kesici oluyordu. ten sonra eve gidip bir de evde ayn ileri yapmamz gerekiyor. Kocalara hesap vermemiz gerekiyor...

    Daha geen yl taleplerimizin altna imza atan bir arkada, az sonra geri dnm ve panik iinde imzasn silmiti. Meer yolda kocasna anlatm o da yle her yere imza atlmaz demi. O da geldi sildi.

    Fakat biz moralimizi bozmamaya

    altk, ylmadk. Bu srecin sonunda 27 kurucu ye ile 19 Aralk 2014de mece Ev ileri Sendikasn kurmu olduk.

    Ev iilerini nasl rgtlyor-sunuz? Bize sendikalama dene-yimleriniz hakknda bilgi verebilir misiniz?

    Sendikamzn kurucusu olan ev iile-ri mece tarafndan ok uzun yllar emek verilmi insanlar. Bunlardan biri de benim. mece olarak biz hayat birlikte yaadk, btn bu yllar boyunca. Baz fotoraflara bakyoruz da ocuklarmz mecenin eitim dayanmalarnda renciymi. Ya da bir arkadamz kucanda bebe-iyle bir salk seminerini izliyormu. Ne ok ey yaamz birlikte. imdi o ocuklarn bazlar mecenin aktivist-leri. Hatta sendikamzn kurucular bile var aralarnda. ocuklarmzla beraber

    byd mcadelemiz. Bunun yannda 2009 ylndan buya-

    na camdan derek yaamn yitiren ev iilerinin hak savunuculuu da en bata gelen rgtlenme aralarmzdan oldu. Belgesellerin katks ok byk. Konferanslar, belgeseller, dayanma etkinlikleri, hukuki destek, eitimler, site nlerinde masa aarak, anket yaparak, servislerde ve otobslerde konumalar yaparak srekli ev iileri-ne ulamaya altk. mece Ev ileri Sendikasnn merkezi de ev iilerinin oturduu semttedir. Yakn temas iinde olmak, i ie olmak, dayanma iinde olmak en nemsediimiz alma tar-zmz. Sosyal medyay da iyi kullan-maya alyoruz. Az da olsa internet zerinden bize ulaan arkadalarmz da var. Onlarn katlm ok kymetli oluyor nk zaten rgtlenmeye hazr bir ekilde gelmi oluyorlar.

    Ev iileri ounlukla kadnlardan oluur. Ev iileri i blmndeki cinsiyet ayrmclna kar nasl savamallar?

    Ev hizmetleri kadnlarn ii olarak baklmas byk bir problem. Bunun deimesi iin ok ciddi aba gereki-yor. Hkmetlerin bu konuda politikalar olmal. Ancak bizde tam tersine kadn-lar daha fazla eve balayan politikalar hayata geiriliyor. Biz buna itiraz ediyo-ruz. rnein Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl ve Enerji Bakanlnn i birlii ile kamu spotu haline getirilen enerji hanm diye bir ey kt bir ara. Ev ii emei stnden kadnlar pohpohlaya-rak enerji tasarrufu yapmalar ynnde bir telkin yaplmak istendi. Bizim zaten iimiz bamzdan akn. Aklmzda bin bir ayrnty hesap etmek var. Bunlara bir de enerji tasarrufu ekleniyor. Bundan da getik neden kadnlar o ileri yap-mak zorunda. Yani gece ykanacak bir amar erkek de ykayabilir pekala. Biz bu kamu spotunu eletirdik. Btn kadn hareketi ile birlikte kar ktk. En sonunda kamu spotunu kaldrdlar.

    Yine biz ev iileri olarak zaman zaman ev iverenlerimize dava ayoruz. Sigorta tespit davas ya da i kazas

    mece Ev ileri Sendikas resmen kuruldumece Ev ileri Sendikasnn 2012de deien Sendikalar ve

    Toplu Szlemesi Kanunu kapsamndaki bavurusunu deerlendiren alma ve Sosyal Gvenlik Bakanl, ilk kez ev iileri iin bir ikolu belirledi. Tz bakanlka kanununa uygun bulunarak onaylanan mece Ev ileri Sendikas bylece resmen kurulmu oldu.

    2011de Maltepede alt evin camn silerken derek hayatn kaybeden ev iisi Fatma Aldaln davasn stlenerek seslerini duyuran mece Ev ileri Sendikasnn kurucu yeleri arasnda sigortal 10 ev iisi yer ald. Sendikaya yelik e-devlet zerinden yaplacak.

  • ALIMA ORTAMI 17Eyll - Ekim 2014

    KadnEmei

    konusunda. O davalar aarken sadece evdeki kadna deil erkee de ayoruz. kisine birden ayoruz. Yani biz kadnn iini deil o hanede yaayan erkein de iini yaptmz sylemi oluyoruz.

    Ev iisi kadnlarn alma haya-tnda karlatklar en ok i kazalar ve meslek hastalklar nelerdir?

    ubat aynda bir konferans yaptk. O konferansa Uluslar aras Ev ileri Federasyonu Avrupa temsilcisi Karin Pape misafirimiz olarak katlmt. Can Gvenliin in Cama kma, Gvenliin in Cama karma kamu spotumuzu grdnde ok ard-n syledi. Dnyann hibir yerinde ev iilerinin byle bir gndemi olduunu duymadm dedi. Yani camdan derek lmler neredeyse bir tek Trkiyede yaanyor. 2012 ylna kadar bu say ok fazlayd. Sadece cretli alan ve basna yansyan ev iisi ylda 5-6 kiiyi buluyordu. Ev kadnlarn da saydmz-da bu rakam ift haneli oluyordu. Bizim balattmz mcadele saynn aa inmesine sebep oldu ama hala camdan derek yaamn yitirme balca lml i kazas bizim ite. Bir aratrmaya gre en ok i kazas evlerde oluyormu. Evler tehlikeli i yerlerinden saylmal. Kullandmz kimyasal maddeler de bizi hasta ediyor. Astm, alerji, cilt has-talklar ve zehirlenmeler oluyor. Sonra ar kaldrmak, srekli ayn hareketle-ri yapmak gibi nedenlerle kas iskelet sistemi hastalklar ve mensks, ftk gibi hastalklar da neredeyse her ev iisinde var.

    kazas sonucu hayatn kaybe-den ev iisi Fatma Aldal iin mca-dele veriyorsunuz? Bize bu konudan biraz bahseder misiniz?

    Fatma Aldal 2011 ylnda camdan derek yaamn yitirdi. O gne kadar i kazalarn hep sokaklarda yry yapa-rak protesto ettik. Fatma Aldal ldnde artk baka bir eyler daha yapmalyz dedik. Ve Ankaraya alma Bakanyla grmeye gittik. O gn hem Bakanlk nnde protestomuzu yaptk hem de ierde grme yaptk. O grmede ok tarihi bir gelime oldu. lk kez bir ev iisinin lmn aratrmak iin bir i mfettii grevlendirildi. Daha sonra hukuki mcadelede biz ev iileri olarak

    http://www.bestanuce1.com/haber/112156/imece-ev-iscileri-sendikasi http://www.evrensel.net/files/news/default/imece-ev-iscileri-sendikasi

    btn durumalar takip ettik. mece ola-rak mahkemeye mdahil olmak istedik. Ancak mahkeme bakan bu talebimizi kabul etmedi. Her durumadan sonra basn aklamas yaparak kamuoyunu bilgilendirdik. Bu sreci aslnda btn lke takip etti. Fatmann davas sembol bir dava oldu. Btn ev iileri orada hak aryordu, adalet aryordu. Biz btn bu zaman boyunca hep yle dedik. Fatmann lmnden devlet ve iveren birlikte sorumludur. nk devlet ev ii-lerini ii saymyor. yasasna almyor. Evlerde i gvenlii alnmas ile ilgili hibir dzenleme yapmam. Hatta says bir milyonu aan ev iilerinin neden yok denecek kadar az sigortas olduunu da aratrmyor. Bilmemezlikten, grme-mezlikten gelerek biz ev iilerini kt alma koullarna, klelik koullarna mahkum eden en nce devlettir. Biz bunu mahkeme nlerinde hep vurguladk. Mahkeme bittiinde ev ivereni 1 yl 8 ay ceza ald. Ve verilen bu cezas da ertelendi. Zaten ev ivereni de yal bir kadnd. Bu durum da dndrcyd ve zcyd bizim iin. Mahkeme bit-tikten sonra imdi Fatmann kocasna ve ocuklarna SSKdan lm ayl balanmas iin alyoruz.

    Bildiimiz kadaryla ILOnun 189 Sayl Szlemesinin imzalanmas iin imza kampanyas balattnz. Bize bu konuyla ilgili bilgi verebilir misiniz?

    16 Haziran 2011 Ylnda Ev iilerine insana yakr i szlemesi ILO 189 nolu szleme kabul edildi. Szleme dnyadaki ev iileri mcadelesinin bir baarsdr ve 16 Haziran Dnya Ev ileri Gn olarak kabul edilmitir. Biz de her 16 Haziranda kutlama yap-yoruz. ILO C189 diyor ki; btn iiler hangi haklara sahip ise ev iileri de ayn haklara sahiptir. Bu szlemeyi imzalayan lkeler i hukuklarn buna gre dzenlemekle ykmller. Sz-leme ILOya ye devletlerin imzasna ald imdiye kadar 14 lke ILOC189u imzalad. Ancak Trkiye hala ILO C189u imzalamad. Bu konuda kampanyalar yaptk. mza kampanyamz bu szlemeyi nce ev iilerinin gndemine tamak zere yapld. Ev iilerinin bulunduu alanlarda masalar aarak kampanyay

    tanttk. nmzdeki birka ay iinde yeni bir kampanyaya hazrlanyoruz.

    Ev iilerinin birden fazla ive-reni var. Bu durum onlarn sigorta-lanmamas iin bir gereke olarak gsteriliyor. Siz bu konuda neler yaplmasn istiyorsunuz? Taleple-riniz nelerdir?

    Bu ok nemli bir soru. ncelikle ev iileri aylk alyor olsalar dahi sigortalanamyorlar. nk bir holding sahibi iisini nasl sigortalyorsa bir ev ivereni de ayn ykmllkleri yeri-ne getirmek zorunda. Bu da pratikte uygulanamamasna neden oluyor. Yani sadece gndelikiler deil aylklar da sigortalanamyor. Tabi birden ok ive-reni olanlar hi mi hi sigortalanamyor nk her bir iverenin ayn ilemleri yapmas lazm.

    SSKya iyeri bildirgesi verilmesi, internet ifresi alnmas, iinin bildirilme-si ve tahakkuk fiinin bankaya denmesi gibi bir sr ilem var. Bu ilemlerden biri yanl yapldnda ise birka maa ceza kesiliyor. Yani bu ok sama bir uygulama. Biz ev hizmetlerinde al-anlarn ii olarak hibir hak kaybna uramakszn ek ya da kupan sistemine benzer basit bir sistemle kolay sigor-talama zm getirilmesini istiyoruz. Bunu talep ederken en az 5 yl sigorta primlerinin devletin genel btesinden karlanmasn da talep ediyoruz. Geriye dnk olarak sigortasz altrldmz yllar da bize bir ekilde iade edilmeli diye dnyoruz.

    te taraftan sendikamz Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl tarafndan cretlendirilen ev iilerinin de haklarn aryor. Evlerinde yalsna, hastasna, engellisine bakan kiiler Bakanlk tara-fndan yoksulluk testinden geirilerek cretlendiriliyor. Yoksulluk testinden getikten sonra cretlendirilen kiilerin says 450 bini buluyor. Bu ev iileri sosyal gvenlik emsiyesi altnda deildir. Devlet kendi eliyle sigortasz ii al-trmas kabul edilir bir durum deildir. Buna bir an nce son verilerek bu ev iilerinin sosyal gvenceye kavuturul-mas ve btn ev iilerinin bu haklardan yararlanmasn savunuyoruz.

    Rportaj kabul ettiiniz iin teekkrler

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201418

    VakfHaberleri

    Bilimsel Danma Kurulu yelerimizden Prof.Dr.Kurthan Fiek Adna Bir Web Sitesi Hazrland

    Yeni Bir Web Sitesi

    http://www.sifircihoca.nethttp://kurthan.fisek.net

    zgemiTarih: 12. 05. 2014

    Ankara Siyasal Bilgiler Fakltesinde emekli retim yesi.Emekli bale sanats Neyran Fiek ile evli.1942 ylnda Ankarada dodu.Perihan Rukiye Fiek ve Prof. Dr. Nusret H. Fiekin olu; Mukaddes ve Tm-

    general Hayrullah Fiekin torunu.1946-1950 yllar arasnda babasnn akademik almalar dolaysyla ABD-

    Bostonda okudu.Ankaraya dnlerinde Ankara Maarif Kolejinde orta ve lise renimini tamam-

    lad.1960 ODTde renime Kimya Mhendislii Fakltesinde balad. ki yl sonra

    yeniden snava girerek bu kez ODT dari limler Fakltesini kazand.1960 ylnda, 18 yanda, spor gazeteciliine balad. 1960-66 dneminde

    muhabir olarak Yeni Gn ve nc gazetelerinde alt.Ayn dnemde atletizm sporu yapt : Yksek atlama ve cirit atma dallarnda

    yarmalara katld ve dller kazand.Turkish Daily News gazetesinin Yaz leri Mdrln drt yl srdrd.

    Gazeteyi neredeyse tek bana kard.ODT dari limler Fakltesinin Kamu Ynetimi ve Siyaset Bilimi blmn

    bitirdi ve Ankara niversitesi Siyasal Bilgiler Fakltesinin at Kamu Ynetimi asistanln kazanarak greve balad.

    Ayn dnemde Trkiye i Partisi Bilim Kurulu yelii yapt. Emek Dergisinin yazarlar arasnda yer ald. Bu sre ierisinde makalelerin yansra kitaplar yazd.

    Devlete Kar Grevlerin Kritik Tahlili almasn Prof. Dr. Cemal Mholu, Prof. Dr. Cahit Talas ve Prof. Dr. Muammer Aksoydan oluan jri karsnda savunarak doktora derecesini kazand. almas, Ankara niversitesi Siyasal Bilgiler Fakltesi Yaynlar arasnda yer ald.

    12 Mart 1970 askeri darbesinden sonra bir sre tutuklu kald.Ynetime Katlma teziyle doentlik derecesini ald ve almas TODAE Yaynlar

    arasnda yaynland.lk basks 1975 ylnda yaynlanan ve son olarak da Paragraf yaynlar arasndoa

    kan Ynetim kitab, halen ders kitab olarak okutulmaktadr.1978-1979 dneminde, Ankara Spor Akademisi ve Atletizm Federasyonu Ba-

    kanlklarn yrtt.Bir televizyon programnda, Fenerbaheyi burjuvazinin, Galatasaray aristokrasinin

    ve Beikta proletaryann takm olarak tanmlamasyla byk yank uyandrd.1980 Spor Ynetimi kitabyla profesr oldu. Bu almas, son olarak nsanca

    Spor Kitapl yaynlar arasnda yer ald.1980-1983 dneminde de A.. Siyasal Bilgiler Fakltesi Dekan Yardmcl

    grevlerinde bulundu.1983te, 1402 sayl Skynetim Yasasna dayanlarak grevine son verildi. 1990

    ylnda Dantay kararyla grevine iade edildi. Kurthan Fiek 12 Eyll 1990da istifa ederek gazetecilie dnd. Gazetecilik dneminde Nokta, Tempo, Playmen, Aktel, Ekonomist dergilerinde Yayn-Ynetim yaparken, Sabah ve Hrriyet gazetelerinde ke yazar olarak alt.

    Gazetecilik dnyasnda Sfrc Hoca olarak anlrd.Son olarak grev yapt Hrriyet Gazetesindeki grevine Prof. Dr. Mmtaz

    Soysal ile birlikte son verildi.1999dan sonra YK Yasasnn 60/b maddesi ile Ankara Siyasal Bilgiler Fakltesinde

    yeniden greve balad.Mkemmel dzeyde ngilizce ve bunun yannda Franszca ve Almanca bilirdi.

  • ALIMA ORTAMI 19Eyll - Ekim 2014

    VakfHaberleri

    Gzlerinizi kapatn ve genlik yllarnza dnn. Hava puslu ve biraz da serin. Anneniz kapdan sizi uurluyor. Tedirgin. Arkana bir ey alsaydn, teceksin diye sesleniyor.

    Btn kaygs sizi korumak, has-talanmanz nlemek. Ya da daha kk yalarnzda yle seslenebilirdi : Aman kardan kardan karya geerken dikkatli ol; nce sola, sonra saa sonra tekrar sola bak. Tat gelmiyorsa yolu ge.

    te alanlar da bir anne zeni ile kaza-hastalklardan korunmal; saknlmal.

    Dkmcler Odas ve Fiek Ens-

    DKMC ANNES PROJES

    tits, 1 Ocak 2014ten balayarak 1-9 ii altran kk dkmcler iin bir i sal gvenlii projesi balattlar. Sincan Organize Sana-yi Blgesinin snrnda yer alan Dkmcler Sitesinde yer alan 40 kk dkm iyeri, bu almaya

    katldlar.Bu kapsamda yedi i gvenli-

    i uzman iyerlerine dald. Risk analizlerini,, acil eylem planlarn ve iilerin salr-gvenlik eitimlerini yaptlar. Bu iyerlerinde zlme-si gereken sorunlar saptadlar ve nceliklediler. Zaman ierisinde ve iyerlerinin gleri lsnde sorun-lar gidermeye alacaklar.

    Yine bu kapsamda be iyeri hekimi iilerin genel salk mua-yenelerini yaptlar. Bu muayenelere kout olarak solunum ve iitme ilev-lerini aydnlatmak zere akcier filmi, akcier fonksiyon testi (spirometri) ve kulak iitme testleri (odyometri) yapld. Ayrca her sabah, hastala-nan dkm alanlarnn muayenesi yaplarak reeteleri yazld.

    Sincan Dkmcler Sitesinin giri-inde yer alan Fiek Enstits Ortak Salk Gvenlik Birimide dkm al-anlarna kucak at. Drt salk destek eleman, gzne apak kaan, kk yanklar, ezik ya da kesikleri olan iilere tbbi yardmda bulundular.

    alanlarn, alma koullarn-dan kaynaklanan tehlikelere kar, bu kadar titizlikle korunmak ne kadar yaygnlarsa; anne efkati kavram kafalarda yer ederse. O denli yz gldrc sonular alrz. fela-ketlerini ve i cinayetlerini duymaz oluruz.

    Bu projeye emei geen Ankara Dkmcler Odas Ynetimini, Fiek Enstits alanlarn ve dkm ii ve iverenlerini kutlarz.

    Fiek Enstitsalan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakf

    AnkaraDkmclerOdas

    Fotoraflar (Trkan KOCABA DURMAZ arivinden alnmtr)

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201420

    VakfHaberleri

    Srdrlebilirlik, toplum iinde yrtlen almalardaki en nemli ilke, Fiek Enstits alan ocuk-lar Bilim ve Eylem Merkezi Vakf, bandan beri yrtt toplumsal ierikli projelerde buna ok zen gsterdi. Hibir kurumdan katk almadan balatt Gen Kz Evi almas da. 11 yl boyunca yapt baarl almalarn nde gelenle-rinden oldu.

    MESLEK EDNMELER HEDEFLENDKentli Evi Kavramsallatrma-

    s* erevesinde, Ankara-Trkz-Boztepe gecekondu mahallesinde, gen kzlarn okula tutunmalar. Baarlarnn ykseltilmesi ve bir meslek edinmeleri hedeflendi. Anneleri de gzden uzak tutulmad; onlarn el emeklerinin deerlendiril-

    GEN KIZ EVNN ONBR YILI

    mesinden, kltrel etkinliklere katl-malarna kadar destek verildi.

    Gen kzlarn okul baarlar, belirgin bir ekilde, almalara katl-mayan arkadalarndan yksekti. Bunu sk sk okuldaki retmenleri de vurgulad ve onlarn Fiek Vakf Gen Kz Evinin almalarna katl-malarn zendirdiler.

    Gen Kz Evi, yalnzca gen

  • ALIMA ORTAMI 21Eyll - Ekim 2014

    VakfHaberleri

    kzlarla, onlarn anneleri ile kay-namakla kalmad; mahallede de saygnlk uyandrd ve btnleti. Onbir yl ayakta kalnn en nemli nedeni, bu toplumsal sahiplenme-dir. Gen kzlar, meslek edinme yolunda, yarma snavlarnda ok baarl oldular. bugn ni-versitede okumaktadr. Bunlardan biri mahalleden kan ilk mhendis olma yolundadr; hzla meslek sahibi olma merdivenlerini trmananlarn says 120dir.

    GLKLERLE KARILAILDIAncak bu srete bizim dmzda

    glklerle de karlalmtr. lk glk Babakann -be ocuk srar ile ortaya kmtr. ounluu iki ocuklu olan ailelerden. neriye uyarak nc ocuu douran ailelerin baarl kz ocuklar, yeni-doan kardelerine bakmak zorunda kalmlardr. Bu onlarn eitimlerini aksatm, baar dzeylerini dr-mtr.

    Hemen Gen Kz Evine komu caminin ilk imam ile kurulan olumlu

    ilikiler nedense onun lm sonras gelen gen imamla kurulamamtr. Bir sre karalama ve engelleme abalar ile karlalmsa da, mahallelinin ve gen kz aileleri-nin direnci ile bu sarsnt da al-mtr.

    Ancak alamayan ve Gen Kz Evi nin sonunu getiren ise, 4+4+4 yasas olarak anlan eitim yasas olmutur.

    KASIM 2003DEKAPILARINI ATIGen Kz Evi, Kasm 2003 ayn-

    dan beri ilkretim 4-8.snf ren-cilerine kaplarn amtr. Btn katlmc gen kzlarn 4.snftan balayarak, ara soutmasz be yl gen kz evine devam etme-lerine zen gsterilmitir. Gerek derslerin temellerinin renilmesi; gerekse alma disiplini, zgven, dayanma ve kltrel birikimlerin elde edilmesi iin bu zorunluydu. Bu nkoul, baarnn nemli tuta-maklarndan biri olmutur. Kzlar hemen okul k, Gen Kz Evi ne ulamakta ve kahvalt sonras

    yaklak 1,5 saat eitim konularna ayrlmaktayd.

    Ama 4+4+4 yasas ile Boztepede ortaya kan tablo yle olmutur. Gen Kz Evinin ve mahallenin hemen yaknndaki ilkretim oku-lunda, yalnzca ilk drt snf renci tutulmutur. kinci drt yl okuyan renciler ise, mahalleden olduka uzak bir okula gnderilmilerdir. Aile-lerinin onlar bu kadar uzaa nasl gnderecei bir soru iaretidir; ama ak olan bir ey, Gen Kz Evine hava kararmadan yetimeleri ve destek eitimine zaman ayrmalar olanakszdr.

    Ne yazk ki, son 8.snf renci-lerimizin de eitim yllarn tamam-lamalarnn ardndan Gen Kz Evi, Mays 2014te boaltlmtr.

    Byk bir zveriyle bu almay, ileri-geri mcadelesi tarihine kazan-dran gnllllerimize, gen kz ve aileleriyle, almamz sahiplenen mahalleliye teekkr ederiz.

    Btn gen kzlara ve erkeklere yeni eitim ylnda baarlar dileriz. Her ey gnllerince olsun.

  • ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201422

    VakfHaberleri

    Yarmann Konusu ve Amac :Yarmann konusu herkese salktr. Salk, Dn-ya Salk rgtnn tanmnda yer ald gibi, Yal-nzca hastaln ve sakatln olmay hali, deil; bedensel, ruhsal ve sosyal ynden iyilik hali olarak kabul edilir. Yarmann amac ise; saln bir insan hakk olduunu, topluma bir kez de izgilerle anm-satmaktr.Yarmaya Katlm :

    Yarmaya tm profesyonel ve amatr karikatr-cler, HERKESE SALIK zerine izecekleri ka-rikatrle katlabilirler. Karikatrler A4 ya da A3 boyutlarnda istenilen teknikle, siyah beyaz, renkli olarak izilebilir.Karikatrcler, en ok orijinal karikatrle yar-maya katlabilirler.Yarmaclar karikatrlerin arkasna ad-soyadlarn, telefonlarn, adreslerini ve e-posta adreslerini yazmaldrlar.Yarmaclar, karikatrlerini, en ge 3 Ekim 2014 tarihine kadar Fiek Enstits alan ocuklar Vakf Selanik Cad. Ali Taha Apt. 52/4 Kzlay 06650 Ankara adresine veya [email protected] adresine gndermelidirler.Yarmada tek BYK DL 5.000 TL ve

    kurulularn plaketleridir. dl alan karikatr sanats, 3 Kasm 2014de Ankarada alacak sergiye davet edilerek sergi alnda dln alacaktr.Seici Kurul tarafndan seilip, karikatrleri kata-logda yer alan karikatrclere katalog ve katlm belgeleri gnderilecektir.Karikatrler geri gnderilmeyecek ve basm yayn hakk Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfnn olacaktr.Yarma Sonular, en ge 8 Ekim 2014 tarihinde www.fisek.org.tr internet sayfasnda ve basnda yaynlanacaktr.

    HERKESE SALIK NE DEMEKTR ?Bu yl 100.Doum Yln kutladmz, halk sal nderi Prof.Dr. Nusret H.Fieki anarken., onun ne iin savatn da anmsatmak istiyoruz. Paras olan iin deil, insan olduklar iin herkese salk onun temel hedefiydi. Bir baka temel hedef de koruyucu salk hizmetleriydi. Yani; insanlarn insanca yaaya-bilecekleri ortamlarn hazrlanmas; salkl kalmala-r iin ura verilmeliydi. Eer baar salanamazsa, tedavi edici hekimlie bavurulmalyd. Bunun iin yurdun en uzak kesine kadar gtrlen, sevecen, parasz ve nitelikl bir ekip hizmeti verilmeliydl.

    Prof.Dr.Nusret H.Fiek

    100.Doum Yl Ansna

    HERKESE SALIK KARKATR YARIMASI

    PROF.DR.NUSRET H.FEK KMDR ?* Kurtulu Savann nde gelen ko-

    mutanlarndan Tmgeneral Hayrul-lah Fiekin oludur.

    * 1933 niversite Reformunun me-zun ettii ilk kuaktan olan Prof.Dr.Nusret H. Fiek, bu ilerici yakla-m, btn yaam boyunca koru-mutur. Tm insanlarn salk hakk iin savam vermitir.

    * Tm yaamn, gcn, bilgisini ve olanaklarn paylamaya; herkese salk hizmetinin ulatrlmas iin savamaya adamtr.

    * Her dnem, salkl yaam iin nerede bir hizmet gereksinme-si varsa oraya komutur. Onun iin de, Refik Saydam Hfzsshha Enstits A ve Kontrol Laboratu-var efliinden, Salk Bakanl Mstearlna, niversite retim yeliinden, Trk Tabipleri Birlii Bakanlna kadar bir ok yer-de almtr.

    * Savamndaki nemli ketalarndan ikisi Salk Hizmetlerinin Sosyalletirilmesi Hakknda Kanun ile Nfus Planlamas Kanununun karlmasdr. Salk Bakanl Mstearl dnemindeki bu kalc yaptlarn, niversitede de Toplum Hekimlii ve N-

    fus Etdleri Enstitlerini kurarak btnlemitir.

    * almalar yalnzca lkesinde deil, uluslararas bilim evre-lerinde de yank yapmtr. Bir ok uluslararas kuruluta grev alm, dller ve onur belgeleri kazanmtr.

    * Prof.Dr.Nusret H. Fiek, demok-rat bir insand. Bunu yaamnn en olgun dnemini ve tm de-neyimlerini, bir toplum rgt iin kullanarak kantlad. Kendi savam izgisi ile Trk Tabipleri Birliininkileri ustaca kaynatr-d. Trk Tabipleri Birliinin say-gnln, etkinliini gelitirildi; kurumsallamas iin urat.

    * Bar bir kiilie sahipti. Hem kendisiyle barkt; hem de insanlarn birbirine ho-gryle, saygyla, sevgiyle yaklat, smrsz bir yaam biimi grmek istiyordu.

    * Ona gre hekimlerin meslek ahlak kurallar, insan haklar urandan soyutlanamazd; birlikte yorul-mulard.

    * O salklar iin baretmendi. Toplum iinse, Uur Mumcunun deyimiyle kalpaksz kuvay mil-liyeci.

    (21 Kasm 1914 3 Kasm 1990)

  • ALIMA ORTAMI 23Eyll - Ekim 2014

    Bulmaca

    Mustafa TAYREK*([email protected])

    Tehlikeyi Tanyalm

    Metal Eriinin Dkm Kalplarna Doldurulmas

    * Kim. Mh., Sal+letme Ynetimi Bilim Uzman alma Bakanl Eski Gvenlii Mfettii (1978-1985) Gvenlii Uzman (A Snf Sertifikal) Fiek Enstits alan ocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakf Denetim Kurulu yesi

    K DAKKA DN

    > Yant 11. sayfada

    Durum: Ergitme ocaklarndan elle tanan potalara doldurulan metal erii iki ii tarafndan dkm kalplarna boaltlmaktadr.

    Dkmclerin bu almalar srasnda karlaabilecei tehlikeleri tanmlayabilir misiniz ?

    Neler Olabilir ?1.Metal erii paralar etrafa dalabilir, potay tayanlar ve evrede bulunan dier alanlarn ciddi ekilde yanma-

    sna neden olabilir.2. Metal eriyiinden yaylan nlardan (iyonize olmayan radyasyon gibi) gzler zarar grebilir. Yksek scaklk ve

    direkt infirared radyasyona sunuk (maruz) kalabilirler.3. Potann tanmas ve boaltlmas srasnda bel incinmesi kas iskelet sistemi rahatszlklar - olabilir.4. Metal eriyiinin su damlas vb nedenlerle patlamas sonucu (zellikle gz koruyucusu ve yz siperlii kullanma-

    yanlarda) gz ve yzlerde ciddi hasarlara - yanklara - neden olabilir .5. alanlar metal toz ve dumanlarna sunuk (maruz) kalabilirler, solunum yollar rahatszlklar olabilir.6. Scak alma koullarndan dolay s stresi ve ar yorgunluk, scak arpmas olabilir..

  • SalGvenlii

    ALIMA ORTAMI Eyll - Ekim 201424