hondarribia 1610-1620 libro-presentacion-1-2

Download Hondarribia 1610-1620 libro-presentacion-1-2

Post on 24-Jun-2015

160 views

Category:

Education

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Historia

TRANSCRIPT

  • 1. Langile baten galderak liburu baten aurrean. B.Brech- M. LaboaZesarrek galoak menderatu.Ez ote zuen berarekin sukaldari bat bederen?Felipe Espainiakoak negar egin zuen bere Armadaurperatu zenean. Ez ote zuen beste inork negarrik egin?Federiko Bigarrenak Zazpi Urteko Gerra irabazi.Nork bestek zuen irabazi?Garaitza bat orrialde bakoitzean.Nortzuk atondu zituzten garaitza banketeak?Hamar urtez behin gizon haundi bat.Nork ordaintzen zituen haren gastuak?Zenbat historia, hainbat galdera. Historiak bezainbatgaldera.Zenbat historia! Zenbat galdera!

2. LIBURU AURKEZPENAHONDARRIBIA. E.H.2009-12-3 3. Lan honen iturri nagusiak:Hondarribiko Udal Artxiboko Kontu liburuak eta Akta liburuak.Fuentes documentales :Libros de Cuentas yLibros de Actas del Archivo de Hondarribia. 4. Lana bi zatitan sailkatuta dagoEl libro tiene dos partes.Lehenengo zatia:1617-1620. Urte hauetako gai nagusiena Bidasoa ibaia da,eta uztekabez sortzen den historioa.1.Tema principal el rio Bidasoa.Bigarren zatia:1610-1616. Hondarribiko eguneko bizimoduaren hainbatpasadizo.2.Aspectos de la vida cotidiana.Oharra:.Ikerketa duela 10 urte hasi zen eta duela 6 urte idatzita dago..Trabajo iniciado hace 10 aos , y escritohace 6 aos. 5. Tokiko historiaren ikerketa lan honen helburuak Objetivos de este trabajo1. Hondarribia Hiria izendatu zuten baino lehen, nolakoa zen ezagutzea. Conocer como era Hondarribia antes de tener ttulo de Ciudad2. Azpihistoria eta mikrohistoria: Hendaia-Hondarribia-Bidasoa ibaia.Baiona, Urrua, (10 urte 232 orritan). Microhistoria, infrahistoria: Hendaia, Hondarribia.rio Bidasoa, Baiona, Urrua,(10 aos, 232 pginas).3. Eguneko bizitzaren hainbat ikuspegi ez oso ezagunak plazaratzea. Dar a conocer aspectos poco conocidos de la vida cotidiana4. Hedapen lan bat da. Trabajo divulgativo5. Bertako historiofragia zabaltzea. Ampliar la historiografa local 6. 6. XVII. Mendearen hasierako Hondarribiaren zati batean murgiltzea. Sumergirnos en la Hondarribia de principios del siglo XVII7 .Agiri zaharrak irakurtzean, sentitzen diren emozioak helaraztea eta partekatzea. Transmitir y compartir emociones al leer documentos de archivo8 .Historia berridatzi beharrean, historiaren protagonistei hitz egiten uztea, euren hizkuntza freskoarekin. (Ulertze moduko transkribapenak). Bidasoaren bi aldeetako pertsonaiak, errege-erreginak, enbaxadoreak, gobernadore eta, bertako agintariak, oinazea, ihesak, heriotzak, elizgizonak, txalupa-maisuak, arotzak, saltzaileak, Inkisizioaren ahaideak, moral publikoa, agintariekin izandako liskarrak, interesak, azpijokoak, eta abar. Que se expresen los protagonistas con su lenguaje fresco9. Irakurtzen gozatzea eta irakurleak bere ondorioak ateratzea. Que el lector disfrute y saque sus conclusiones10. Askotan errealitateak fikzioa gainditzen duela egiaztatzea. La realidad supera la ficcin 7. Esker onakPedro de Guevarari: oinaze eman zitzaion Hendaiako mutil gazte honen berri izan ezbagenu, historia hau ez zelako inoiz idatzi izango.A Pedro de Guevara, joven vecino de Hendaia. Sin el conocimiento desu tortura, no habriamos escrito esta historia.Juanes de Urrizagari, Domingo de Ularciari eta Amigot de Echeverriari: ustezkogaizkile hauek oharkabean Hendaiaren eta Hondarribiako arteko gatazka luzea sortuzutelako. A los presuntos delincuentes que sin querer dieron inicio a un largo conflicto entre Hendaia y Hondarribia.Domingo de Arambururi: Hondarribiako Hiribilduko bizilagun nagusia, alkatea,eskribau ona, Erregeren basailu zintzoa, sorginen eta moriskoen jazarlea,espetxeratzaila eta espetxeratua. Vecino principal, alcalde, escribano,buen vasallo, encarcelador y encarcelado.Antonio II- Antonin, Gramont edo Agramont kondeari: Baionako gobernadorea. Gobernador de Baiona.Hondarribiako bizilagunei: halabeharraren esku utzi zirelako, inork pentsa ez zezangatazka erregeen arteko arazo bat zenik. A los vecinos de Hondarribia, abandonados a su suerteHendaiako bizilagunei: berea defendatuz ez ziotelako ibaian mastak jartzeari uzten. A los vecinos de Hendaia por defender lo suyo. 8. Irungo bizilagunei: historia honetan ez dira ia agertzen, emantzipatzen uzten ezzieten Hondarribiko agintariekin zuten enfrentamenduaren ondorioz.A los vecinos de Irun que casi no aparecen en esta historia,pero que tambien defendan lo suyo.Aramaioko dukeari: Nafarroako Erregeordea, arrakasta handirik izan ez bazuenere, honako hau esan zuen: Zein presok ez du aske izan nahi? .Al virrey de Navarra que dijo: qu preso hay que nodesee su libertad?Gabriel Ortiz de Zarateri eta Juan Antonio de Casadevanteri : Pedro deGuevarari borreroak sokekin oinaze ematea agindu zuen alkateak.A los alcaldes que ordenaron dar tormento a P.de Guevara.Luca de Lizarragari alargunari.A la viuda Luca.Baionako Floripes dorrean (Chteau Vieux) egon zirenei. A los que estuvieron en el Castillo Viejo de Baiona. 9. Bale bati: bere laguntzarik gabe, inoiz ez zelako gertatu izango Higer etagazteluaren inguruan gertatu zen koadro plastiko hura. A una ballena.Tristn de Urtubia y Alzateri: Urruako Urtubia gazteluko jauna,Hondarribiako agintariek salatu baino hainbat urte lehenago, Inexa deGaxen salatu zuena. A Tristn de Urtubia y Alzate.Martn de Arosteguiri: esklabo mairuak ihes egin zion idazkaria, osogogoko zuen Bidasoako izokina. A Martn de Arostegui, secretario real. A quien le gustaba el salmn ,y al que se el escap su esclavo moro.Gabriel de Abendaori: Bikarioa, predikuak euskaraz egiteagatik, arazougari izan zituen agintari zibil, erlijioso eta militarrekin... Al vicario por predicar en euskara a pesar de las autoridades. ...eta beste protagonista batzuei. ... y a otros protagonistas. 10. ETA NOLA EZ:Hondarribiko Udalari Begoa Andresi: Artxiboko langile eta arduraduna. Kote Guevarari: Liburutegiko langile eta arduraduna.Izaskuni eta Ainarari: Liburutegiko langileak.Koldo Ortegari: zuzenketak egiteagatik.Begoa G. lankideari: zuzenketak egiteagatik.Mariani: Antza Argitaletxeko langilea.Idurre Garmendia BITEZeko itzultzaleari. eta Marijori. 11. 1.Zatia1617-1620Aurkibidearen zenbait puntu. Parte del ndice. 12. 1617. urtea1.1. Urtarrilaren 17a, San Anton eguna. Historia honen hasiera.17 de enero, San Antn. Comienza esta historia.1.4. Hendaiarrek masta bat jartzen dute Bidasoan.Los de Hendaia colocan un mstil en el Bidasoa.1.9. Erregeordearen jarraibideak.Instrucciones del virrey.1.14. Susmagarriak kanporatzea.Expulsin de sospechosos.1.21. Ama Sortzez Garbia.La Inmaculada Concepcin.1.22. Itxaropenak Jainkoarengan, erregerengan, eta beste masta bat.Esperanzas en Dios, en su majestad y un nuevo mstil. 13. 1618. urtea2.2. Frantziskotar baten kontsolamendua. Consuelo de un franciscano.2.7. Zein presok ez du aske izan nahi? Qu preso hay que no desee su libertad?2.10. Erregek jakinaren gainean dagoela adierazten du. El rey se da por enterado.2.12Oinaze emateari eta heriotza-zigorrari buruzko hainbat zehaztasun. Algunas precisiones sobre el tormento y la pena de muerte.2.21. Esklabo baten ihesa eta alargun baten atxiloketa. Huida de un esclavo y detencin de una viuda.2.24. Maisua preso eta haurrak dotrinarik gabe. El maestro est preso y los nios sin doctrina.2.26. Eguberriak erne. Unas Navidades en guardia. 14. 1619. urtea3.2 Guevararen ama. La madre de Guevara.3.3 Girgiluak, zama astuna. Los grillos, una pesada carga.3.6 Espetxean eta bistarik gabe. En la crcel y sin vistas.3.8 Urruatik 2 "baldernapezen" edo zinegotziren gutuna. Carta de Urrua de 2 balderapaiceso jurados.3.11 Agintariek aurre egiten diote erregeri... Sus mercedes plantan cara al rey...3.12 . ...Baina basailu zintzoak direnez, obeditu egiten dute. ...Pero como buenos vasallos obedecen. 15. 3.17 Korrejidorea eta bidea galdutako jendea.El corregidor y las gentes de mal vivir.3.20 Mesedeak alargunentzat.Favores para las viudas.3.21 Izokinak erregeordearentzat, erlojua konpontzea eta esneareniruzurra.Salmones para el virrey, arreglo del relojy fraude con la leche.3.23 Hainbat emakume Baionako gobernadoreari erreguka.Mujeres a los pies del gobernador de Bayona.3.29 Iturriberri eta soroeta, soroko iturri berria.Iturriberri y Soroeta o la fuente nueva en lahuerta.3.32 Espainiak Parisen duen enbaxadoreak ere... Hendaiako presoak askeuzteko eskatzen du.El embajador espaol en Paris tambin pide lalibertad de los presos... de Hendaia. 16. 1620. urtea4.1 Bale-arrantzale lapurtarrak Bioznarren eta Amuitzen.Balleneros lapurtarras en Bioznar y Amuitz4.2 . Domingo de Arambururen kontakizuna. Ihesean zihoazenen eta atxilotuen izenak. Eta bakoitzak nola arrimatu ikatza bere opilari.Relato de Domingo de Aramburu. Los nombres de los quehuan y de los detenidos. Y de cmo barrer para casa.4.5 Presoen emazteak zelatatu.Vigilar a las mujeres de los presos.4.9 Beneditar bat Aste Santurako.Un benedictino para la Semana Santa.4.16 Erregeren idazkariaren esklabo mairua atxilotuta.Apresamiento del esclavo moro del secretario real.4.20 Aske azkenean.Por fin libres. 17. FloripesetaEuropa.eta zer da hau? 18. Baionako Gaztelu ZaharraFloripes dorrea ,gazteluren erdian zegoen 19. Baionako Gaztelu Zahar: 20. Gaztelu Zaharran egondako hainbat ospetsuAlfonso le BatailleurLe Prince NoirPedro le CruelLouis XIFrancois ICharles IXLouis XIVMarie Anne de NeubourgPalafox Gramont Kondea 21. Gramont kondeaBaionako Gobernadorea eta alkatea: Antoine II, Gramont kondea Gobernador de BaionaBere ordezkoa: Sansac jaunaSu lugarteniente: Mos de SansacGramont-en kodea eta dukeen Gaztelu zaharra.Bidaxune-Bidache ( Lapurdi) 22. Agertzen ez diren izenak: Baionako Gaztelu Zaharran hil ziren hondarribitarrak Hondarribitarras muertos en el Chateau Vieux de BaionaBeltrn de AramburuMartn Sez de AlberroLope de EchegarayJoanes de AlchacoaFrancisco de Oyanguren 23. Europa 24. Kristau eta katoliko erresumakFrantziako erresuma: Luis XIII.Espainako erresumak: Felipe III.Enrike III. edo IV. eta Maria Txit katoliko erregeaMediciren semea Catolicsimo rey Txit kristau erregea Cristiansimo rey 25. Reinos de Espaa:Bere