hisar, abdülhak Şinasi · balzac, honore de; köy papazı balzac, honore de; sönmüş hayaller...

Click here to load reader

Post on 10-Jan-2020

1 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 2000-2005 OKUMALARIMDİZİN

    Hisar, Abdülhak Şinasi; Çamlıcadaki EniştemizHisar, Abdülhak Şinasi; Ali Nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği

    Hisar, Abdülhak Şinasi; Fahim Bey ve BizBinyazar, Adnan; Masalını Yitiren Dev

    Altan, Ahmet; İsyan Günlerinde AşkTanpınar, Ahmet Hamdi; Yahya Kemal

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Beş Şehir, Ed. M.Fatih AndiTanpınar, Ahmet Hamdi; Bütün Öyküleri

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; HuzurTanpınar, Ahmet Hamdi; Mahur Beste

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Sahnenin DışıdakilerTanpınar, Ahmet Hamdi; Saatleri Ayarlama Enstitüsü

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Aydaki KadınTanpınar, Ahmet Hamdi; Şiirler

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; 19. Asır Türk Edebiyatı TarihiTanpınar, Ahmet Hamdi; Edebiyat Üzerine makaleler,

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; ŞiirlerMiskioğlu, Ahmet; Sait FaikSosyal, Ahmet; Ece Ayhan

    Ümit, Ahmet; Aşk KöpekliktirYorulmaz, Ahmet. Savaşın Çocukları: Giritten Sonra Ayvalık

    Yorulmaz, Ahmet; Kuşaklar ya da Ayvalık YaşantısıYorulmaz, Ahmet; Giritten Cunda’ya ya da Bir Aşkın Anatomisi

    Gündüz, Aka (Enis); Dikmen YıldızıAkatlı, Füsun/Sökmen, Müge Gürsoy, Haz. Bilge Karasu Aramızda

    Botton, Alain de; Proust Nasıl Yaşamınızı Değiştirebilir?Botton, Alain de; Romantik Hareket: Seks, Alışveriş ve Roman

    Botton, Alain de; Seyahat SanatıBotton, Alain de; Öp ve Anlat

    Botton, Alain de; Felsefenin TesellisiDister, Alain; Rock Çağı

    Sokal, Alan/Bricmont, Jean; Son Moda SaçmalarMcNtryre, Alasdair; Varoluşçuluk

    Manguel, Alberto, Okumanın TarihiManguel, Alberto; Palmiyelerin Altında Stevenson

    Işıklı, Alpaslan; Said Nursi, Fethullah Gülen ve ‘Laik’ SempatizanlarıKabacalı, Alpay; A’dan Z’ye Yaşar Kemal

    Delcambre, Anne-Marie; Allah’ın Resülü Hz. MuhammedTyler, Anne; Yıllar Merdiveni

    Giddens, Anthony; Elimizden Kayıp Giden DünyaGiddens, Anthony; Tarihsel Materyalizmin Çağdaş Eleştirisi

    Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1880-1884Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1885-1886

    Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1886Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1887

    Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1888-1891Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1891-1893Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1893-1895Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1895-1900

    Çehov, Anton; Tütünün Zararları, Bir Evlenme Teklifi, Sayfiyede Bir Yaz, AyıÇehov, Anton; Ivanov

    Çehov, Anton; Bütün Oyunları 1 (İvanov/Vanya Dayı/Vişne Bahçesi),Çehov, Anton; Bütün Oyunları 2 (Ormancini/Martı/Üç Kızkardeş)

    Roy, Arundhati; Ya Çek Defteri, Ya Cruis FüzesiBezirci, Asım; Sebahattin Ali

  • Atatürk, Gazi Mustafa Kemal; Söylev, Cilt I-II. Ed. Hıfzı Veldet VelidedeoğluKöksal, Aydın; Dil ve Ekin

    Tunç, Ayfer; Taş-Kağıt-MakasDevecioğlu, Ayşegül; Kuş Diline Öykünen

    Sarısayın, Ayşe; Yorgun Anılar ZamanıDurakbaşa, Ayşe; Halide Edip

    Erhat, Azra; Osmanlı Münevverinden Türk AydınınaÜryan, Baba Tahir; Aşk Çırılçıplak

    1.Doğu Halkları Kurultayı. Belgeler 1,2. Ed. Nurer UğurluArslan, Emre/Buğra, A./Aydın, Z./Çulhaoğlu, M./ Yalman, G.L./ Hasgüler, M./Öngen, T./Savran, S./Türkay; M.

    2000’li Yıllarda Türkiye 1. Sürekli Kriz Politikaları. Ed. Neşecan Balkan/Sungur SavranAkaya, Y./Arın, T./Dedeoğlu, S./Ercan, F./Gök, F./ Köse, A./Şenesen, S.Ü./Onaran, Ö./Oyan, O./Öncü,A./Özar,

    S./Toksöz, G./Günlük, G;2000’li Yıllarda Türkiye. 2.Neoliberalizmin Tahribatı. Ed.Neşecan Balkan/Sungur Savran

    Başarır, Başar; Çıktığınız Hevesle İninizOran, Baskın, Ed.; Türk Dış Politikası Cilt 1. 1919-1980Oran, Baskın, Ed.; Türk Dış Politikası Cilt 2. 1980-2001

    Baudez, Claude/Sydney; Mayaların Kayıp ŞehirleriKunt, Bekin Sıtkı; Ayrı Dünya

    Hooks, Bell; Feminizm Herkes İçindirHenri-Levy, Bernard; Entelektüelliğin ÖvgüsüRussell, Bertrand; Russell’dan Seçme Yazılar

    Karasu, Bilge; Troya’da Ölüm VardıKarasu, Bilge; Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı

    Karasu, Bilge; Göçmüş Kediler BahçesiKarasu, Bilge; Kısmet Büfesi

    Karasu, Bilge; GeceKarasu, Bilge; Kılavuz

    Bottero, Jean/Steve, Joseph; Evvel Zaman İçinde MezopotamyaMagee, Bryan; Felsefenin Öyküsü. Ed. Neil Lockely

    Uzuner, Buket; Uzun Beyaz Bulut GeliboluCarriere, Jean-Claude/Delumeau, Jean/Eco, Umberto/Gould, Stephen Jay; Zamanların Sonu Üstüne Söyleşiler.

    Ed. Catherin David/Frederic Lenoir/Philippe de TonnacCelal, Metin/Aydemir, Kadir; E 2004 Edebiyat Yıllığı

    Üster, Celal, Haz; Yatağında Yalnız Mısın?Akaş, Cem, Haz.; Kavramlar ve Bağlamlar Arasında

    Kavukçu, Cemil; Gemiler De AğlarmışKavukçu, Cemil; Suda Bulanık Oyunlar

    Çapan, Cevat, Haz.; Yürekteki Ok. Dünyanın En Güzel Aşk ŞiirleriLindholm, Charles; İslami Ortadoğu

    Horrocks, Christopher; Baudrillard ve MilenyumOkay, Cüneyd; Mavi Sürgüne Doğru. Halikarnas Balıkçısının Bilinmeyen Yılları

    Çehov, Anton/Gorki, Maksim;YazışmalarÇulhaoğlu, Metin/Soyer, Cem; Solda “Sivil Toplum” Söylemi. Gerçekler ve Yanılsamalar

    Robinson, Dave; Nietzsche ve PostmodernizmHarvey, David; Sosyal Adalet ve Şehir

    Breton, David Le; Yürümeye ÖvgüGöksel Demirer/Tezcan E. Abay Ed.;Foster, J.B./ Dursun, C./Erdağı, B./ Robert, J; Ekoloji Politik

    Özlü, Demir; Amerika 1954Madak, Didem; “Ah”lar Ağacı

    Aksan, Doğan; Türkiye Türkçesinin Dünü, Bugünü, YarınıAksan, Doğan; Anadilimizin Söz Denizinde

    Aksan, Doğan; Dil, Şu Büyülü Düzen…Cüceloğlu, Doğan; İyi Düşün Doğru Karar Ver

    Cüceloğlu, Doğan; SavaşçıCüceloğlu, Doğan; İletişim Donanımları

    Hofstadter, Douglas R.; Gödel, Escher, Bach: Bir Ebedi Gökçe BelikMorin, Edgar; Geleceğin Eğitimi İçin Gerekli Yedi Bilgi

    Bolles, Edmund Blair; Galileo’nun Buyruğu. Ed. Edmond B.BollesSaid, Edward;Kış Ruhu, Ed. Tuncay Birkan

    Said, Edward; Freud ve Avrupalı Olan. Ed. Christopher Bollas

  • Carr, Edward Hallet; Romantik SürgünlerIşın, Ekrem; A”dan Z”ye Ahmet Hamdi Tanpınar

    Wright, Elizabeth; Lacan ve PostmodernizmBernheim, Emmanuele; Sustalı

    Bernheim, Emmanuele; Onun KarısıBernheim, Emmanuele; Cuma Akşamı

    Wood, Ellen Meiksins/Foster, John Bellamy; Marksizm ve Postmodern Gündem. Ed. E.M.Wood/J.B.FosterGeçtan, Engin; Hayat

    Geçtan, Engin; Kimbilir?Öz, Erdal; Cam Kırıkları

    Atasü, Erendiz; Bir Yaşdönümü RüyasıAtasü, Erendiz; Gençliğin O Yıkıcı MevsimiYıldızoğlu, Ergin; Geceyle “Gece” Arasında

    Yeldan, Erinç; Küreselleşme Sürecinde Türkiye EkonomisiHemingway, Ernest; Çanlar Kimin İçin Çalıyor

    Hemingway, Ernest; Irmağın ÖtesiHemingway, Ernest; İhtiyar Balıkçı

    Hemingway, Ernest; Güneş Gene DoğarHemingway, Ernest; Silahlara Veda

    Hemingway, Ernest; İşgal İstanbulu ve İki Dünya SavaşıHemingway, Ernest; Ya hep Ya

    Hemingway, Ernest; Afrika”nın Yeşil TepeleriHemingway, Ernest; Kazanana Ödül yok

    Hemingway, Ernest; Klimanjaro”nun KarlarıHemingway, Ernest; Hikayeler

    Hemingway, Ernest; Kadınsız ErkeklerHemingway, Ernest; Denizin Değiştirdiği

    Caldwell, Erksine; Geride kalan YıllarCaldwell, Erksine; Tütün YoluCaldwell, Erksine; Din Ticareti

    Caldwell, Erksine; Bir Garip ZenciCaldwell, Erksine; Temmuz Vakası

    Caldwell, Erksine; Belalı YerCaldwell, Erksine; Allaha Adanan Toprak

    Göktulga, Fahri Celal; Bütün Hikayeler, Ed. Mustafa BaydarAtay, Falih Rıfkı; Çankaya 1,2,3,4,5

    Atila, Fatih; Ölü CanlarAndaç, Feridun; Adalet Ağaoğlu Kitabı

    Savater, Fernando; Yaşam SorularıNaci, Fethi; Reşat Nuri”nin Romancılığı

    Naci, Fethi; Bir Hikayeci: Sait Faik,Kazan, Frances; Halide Edip ve Amerika

    Xingjian, Gao; Ruh DağıGamov, George; Bay Tompkins”in Serüvenleri

    Myerson, George; Ekoloji ve Postmodernizmin SonuRitzer, George; Toplumun McDonaltlaştırılması

    Corm, Georges; Doğu-Batı Hayali KırılmaJean, Georges; Yazı İnsanlığın Belleği

    Bessiere, Gerard; İsa beklenmedik Tanrı, Ed. Orçun TürkayNerval, Gerard de; Aurelia: Rüya ve Yaşam

    Deleuze, Gilles; Proust ve GöstergelerManganelli, Giorgio; Centuria

    Aytaç, Gürsel; Genel Edebiyat BilimiKorat, Gürsel; Kristal Bahçe

    Adıvar, Halide Edip; Mor Salkımlı Ev, Ed. Mehmet Kalpaklı, Gülbün TürkgeldiAdıvar, Halide Edip; Handan

    Adıvar, Halide Edip; Ateşten GömlekAdıvar, Halide Edip; Türkün Ateşle İmtihanı

    Adıvar, Halide Edip; Vurun KahpeyeAdıvar, Halide Edip; Sinekli Bakkal

    Halikarnas Balıkçısı; BE 7: Ötelerin Çocukları

  • Halikarnas Balıkçısı; Deniz GurbetçileriHalikarnas Balıkçısı; BE 14: Anadolu EfsaneleriHalikarnas Balıkçısı; BE 15: Anadolu Tanrıları

    Halikarnas Balıkçısı; BE 3: Mavi SürgünHalikarnas Balıkçısı; BE 17: Parmak Damgası

    Halikarnas Balıkçısı; BE 1: Aganta Burina BurinataHalikarnas Balıkçısı; BE 4: Merhaba Anadolu

    Hüseyni, Halit; Uçurtma AvcısıKakınç, Halit; Sultan Galiyev ve Milli KömünizmBlumenberg, Hans; Gemi batıyor, SeyrediyorlarZimmermann; Hans Dietrich,Yazınsal İletişim

    Duerr, Hans Peter; Çıplaklık ve UtançÖztoprak, Hasan; İmkansız Aşk

    Hece Dergisi, Ahmet Hamdi Tanpınar Özel SayısıLefebvre, Henri; Modern Dünyada Gündelik Hayat

    Troyat, Henri; ÇehovHerakleitos, Alova; Kırık TaşlarYavuz, Hilmi; Yolculuk Şiirleri

    Balzac, Honore de; Louis LambertBalzac, Honore de; Vadideki ZambakBalzac, Honore de; Cesar Birotteau

    Balzac, Honore de; Köy PapazıBalzac, Honore de; Sönmüş Hayaller 1. İki Şair

    Balzac, Honore de; Goriot BabaBalzac, Honore de; Çölde İhtiras

    Balzac, Honore de; Otuz Yaşındaki KadınBalzac, Honore de; Tefeci Gobseck- Üç Öykü

    Balzac, Honore de; Bilinmeyen Başyapıt/Kırmızı HanBalzac, Honore de; Top Oynayan Kedi Mağazası

    Balzac, Honore de; Tuhaf ÖykülerBalzac, Honore de; Albay Chabert

    Balzac, Honore de; Köylü İsyanı (ŞuanlarBalzac, Honore de; Tours PapazıBalzac, Honore de; Tılsımlı Deri

    Balzac, Honore de; Eugene GrandetBalzac, Honore de; Altın Gözlü Kız

    Balzac, Honore de; Köy HekimiBalzac, Honore de; Mutlak Peşinde

    Balzac, Honore de; Sönmüş Hayaller 2. Taşralı Bir Büyük Adam Paris”teBalzac, Honore de; Nucingen Bankası

    Balzac, Honore de; Sönmüş Hayaller 3. Bir Yaratıcının ÇektikleriReeves, Hubert; Boşluk

    Yıldırım, İbrahim; Bıçkın ve Orta Halli. Cinayet, Ülke CinnetYıldırım, İbrahim; Hassas Ruhlar, Şikayetçi Aşklar

    Arsel, İlhan; Kuran”ın Eleştirisi 1,2Arsel, İlhan; Kuran”ın Eleştirisi

    Yılmazer, İlyas; Sel Sorununa Kalıcı ÇözümAral, İnci; Gölgede Kırk Derece

    Aral, İnci; MorAral, İnci; Taş ve Ten

    Nemirovski, İrene; Bir Yazarın Romanı (Anton Çehov”un Yaşam ÖyküsüAttali, Jacques; 21.Yüzyıl Sözlüğü

    Derrida, Jacques; Marx’ın HayaletleriParla, Jale; Don Kişot’dan Bugüne Roman

    Sancak, Jale; Sürgün MeleklerMonaco, James; Bir Film Nasıl Okunur?

    Collins, Jeff; Heidegger ve NazilerFox, Jeremy; Chomsky ve Küreselleşme

    Banville, John; AthenaFoster, John Bellamy; Marx’ın Ekolojisi:Materyalizm ve Doğa

    Heaton, John M.; Wittgenstein ve Psikanaliz

  • Cruz, Julio Buquero; Mezbahanın MimarisiÖkten, Kaan H.; Heidegger ve Üniversite

    Yılmaz, Kaan, Söy.; Görünmez Adam “Tahsin Yücel KitabıKandiyoti, Deniz/Saktanber, Ayşe; Kültür Fragmanları

    Tahir, Kemal; Göl İnsanlarıTahir, Kemal; Sağırdere

    Tahir, Kemal; Esir Şehrin İnsanlarıTahir, Kemal; Kördüman

    Koray, Kenan Hulusi; Beşer Dakikalık HikayelerKoray, Kenan Hulusi; Osmanoflar, Ed. İnci Enginün,

    Doğan Yayınları, 2004Çeşitli Yazarlar; Kitap-lık Dergisi

    Oran, Baskın; Ed. Türk Dış Politikası Cilt 1:1919-1980Sterne, Laurence; Tristram Shandy.Beyefendinin Hayatı ve Görüşleri

    Lipson, Leslie; Uygarlığın Ahlaki BunalımlarıErbil, Leyla/Horasan, Mustafa; Cüce

    Althusser, Louis; Marx İçinCeline, Louis-Ferdinand; Gecenin Sonuna Yolculuk

    Yesari, Mahmut; ÇullukGorki, Maksim/Korolenko, V./Kuprin, A.,vd; Çağdaşlarının Anılarıyla Anton Çehov

    Proust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: MahpusProust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: Albertine Kayıp

    Proust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: Yakalanan ZamanProust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: Swann’ların TarafıProust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: Guarmentes Tarafı

    Proust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: Çiçek Açmış Genç Kızların GölgesindeProust, Marcel; Kayıp Zamanın İzinde: Sodom ve Gomora

    Morgan, Marlo; Bir Çift YürekRıfat, Mehmet; Honore de Balzac

    Doğan, Mehmet Can; A’dan Z’ye Asaf Halet ÇelebiEroğlu, Mehmet; Kusma Kulübü,

    Doğan, Mehmet H.; 2000 Şiir Yıllığı,Doğan, Mehmet H.; 2001 Şiir Yıllığı

    Doğan, Mehmet H.; Yüzyılın Türk Şiiri 1900-2000, c.I-II-IIIDoğan, Mehmet H.; YKY 2002 Şiir YıllığıDoğan, Mehmet H.; YKY 2003 Şiir Yıllığı

    Tekin, Mehmet; Haz.Peyami Safa İle SöyleşilerSaçlıoğlu, Mehmet Zaman; A’dan Z’ye Melih Cevdet Anday

    Esendal, Memduh Şevket; BE 6: Veysel ÇavuşEsendal, Memduh Şevket; BE 7: Bir Kucak ÇiçekEsendal, Memduh Şevket; BE 8: İhtiyar Çilingir

    Esendal, Memduh Şevket; BE 9: Hava ParasıEsendal, Memduh Şevket; BE 10: Bizim Nesibe

    Esendal, Memduh Şevket; BE 11: KelepirEsendal, Memduh Şevket; BE 12: Gödeli Mehmet

    Esendal, Memduh Şevket; BE 14: Güllüce Bağları YolundaEsendal, Memduh Şevket; BE 15: Gönül Kaçanı Kovalar

    Esendal, Memduh Şevket; BE 17: Kızıma MektuplarEsendal, Memduh Şevket; BE 13: MirasEsendal, Memduh Şevket; BE 3: Otlakçı

    Esendal, Memduh Şevket; BE 1: Ayaşlı ve KiracılarıEsendal, Memduh Şevket; BE 2: Vassaf Bey

    Esendal, Memduh Şevket; BE 4: Mendil AltındaEsendal, Memduh Şevket; BE 5: Sahan Külbastı

    Mengi, Ayşegül/Keleş, Ruşen; İmar Hukukuna GirişDavies, Merrylwyn; Darwin ve Fundamentalizm

    Aydoğan, Metin; Yeni dünya Düzeni: Kemalizm ve Türkiye 2Aydoğan, Metin; Yeni dünya Düzeni: Kemalizm ve Türkiye 1

    Kaçan, Metin; Adalara VapurHardt,M./Negri, A; İmparatorluk

    Cunningham, Michael, Saatler

  • Löwy, Michael; Dünyayı Değiştirmek ÜzerineLequenne, Michel; Marksizm ve EstetikBakhtin, Mikhail; Karnavaldan Romana

    Kırıkkanat, Mine G.; Bir Gün, GeceKuntay, Mithat Cemal; Üç İstanbul

    Özünal, Mucize; Alayın KızlarıGülsoy, Murat; Bu Filmin Kötü Adamı Benim

    Mungan, Murathan; Çador,Yalçın, Murat; İma Kılavuzu

    Kutlu, Mustafa; Tufandan ÖnceKutlu, Mustafa; Rüzgarlı Pazar

    Onaran, Mustafa Şerif; A’dan Z’ye Cahit KülebiSönmez, Mustafa; Gelir Uçurumu

    Uyguner, Muzaffer; Halide Edip AdıvarUyguner, Muzaffer; Yakup Kadri Karaosmanoğlu

    Uyguner, Muzaffer; Reşat Nuri GüntekinUyguner, Muzaffer; Memduh Şevket Esendal

    Uyguner, Muzaffer; Sabahattin AliUyguner, Muzaffer; Sait Faik AbasıyanıkÖrik, Nahid Sırrı; BH 2: Kırmızı ve SiyahÖrik, Nahid Sırrı; Sultan Hamid Düşerken

    Örik, Nahid Sırrı; KıskanmakÖrik, Nahid Sırrı; BH 1: San’atkarlar

    Örik, Nahid Sırrı; BH 3: Eve Düşen Yıldırımİpşiroğlu, Nazan; Alımlama: ResimCook, Nicholas; Müziğin ABC’si

    Michel, Nicholas; Emilie’nin Son YolculuğuStavroulakis, Nicholas; Lavanta Lavanta

    Behram, Nihat; MirasKaraer, Nihat; Tam Bir Muhalif: Refik Halit Karay

    Güngörmüş, Nilüfer; Büyük AGüngörmüş, Nilüfer; A’dan Z’ye Sevim Burak

    Akı, Niyazi; Yakup kadri KaraosmanoğluChomsky, Noam/ Herman, Edward S.; Medya Halka Nasıl Evet Dedirtir?

    Geras, Norman; Marx ve İnsan DoğasıDuruel, Nursel; Cemal Süreya

    Atay, Oğuz; BE 3: Oyunlarla YaşayanlarAtay, Oğuz; BE 7: Eylembilim

    Atay, Oğuz; BE 1: TutunamayanlarAtay, Oğuz; BE 2: Tehlikeli Oyunlar

    Atay, Oğuz; BE 6: GünlükAtay, Oğuz; BE 4: Korkuyu Beklerken

    Atay, Oğuz; BE 5: Bir Bilim Adamının RomanıDemiralp, Oğuz; Kutup Noktası

    Soysal, Mümtaz; Çürüyüşten DirilişeRenyi, Alfred; Matematik Üzerine Diyaloglar

    Enzensberger, Hans Magnus; Sayı ŞeytanıEagleton, Terry; Estetiğin İdeolojisi

    Troçki, Lev; Rus Devrimi Tarihi 1. Şubat DevrimiTroçki, Lev; Rus Devrimi Tarihi 2. Ekim Devrimi

    Selkirk, Erol/Rosenblatt, Naomi/Wolvek-Pfister, Shey; Çizgilerle II.Dünya SavaşıLaborit, Henri; Evrenin Oluşumu

    Morland, Dave, etc.; 21.Yüzyıl AnarşizmiÇoruhlu, Yaşar; Türk Mitolojisinin ABC’si

    Martin,Hans-Peter/Schuman, Harald; Globalleşme TuzağıEco, Umberto; Beş Ahlak Yazısı

    Nabizade Nazım; Ed. Necati BirinciTepeyran, Ebubekir Hazım; Küçük Paşa

    Fahri, Bekir; JönlerSeyfettin, Ömer; En Güzel Hikayeler 1,2

    Seyfettin, Ömer; Efruz Bey

  • Kaya, İ.Güven; Ömer SeyfettinAlangu, Tahir; Ömer Seyfeddin. Ülkücü Bir Yazarın Romanı

    Caymaz, Onur; Bak Hala Çok Güzelsin,Kaygılı, Osman Cemal; Aygır FatmaKaygılı, Osman Cemal; Çingeneler

    Baydar, Oya; Erguvan AğacıRossi, Paolo; Gemi batıyor, Seyreden Yok

    Maurensig, Paulo; Tersine KanonStrathern, Paul; 90 Dakikada KonfüçyüsStrathern, Paul; 90 Dakikada SokratesStrathern, Paul; 90 Dakikada Platon

    Strathern, Paul; 90 Dakikada AristotelesStrathern, Paul; 90 Dakikada Descartes

    Strathern, Paul; 90 Dakikada KantStrathern, Paul; 90 Dakikada Hegel

    Strathern, Paul; 90 Dakikada ShopenhauerStrathern, Paul; 90 Dakikada Nietzsche

    Strathern, Paul; 90 Dakikada KierkegaardStrathern, Paul; 90 Dakikada Sartre

    Strathern, Paul; 90 Dakikada WittgensteinAnderson, Perry; Postmodernitenin Kökenleri

    Hoodbhoy, Pervez; İslam ve BilimBurke, Peter; Bilginin Toplumsal TarihiBurke, Peter; Tarihin Görgü Tanıkları

    Coles, Peter; Einstein ve Tam Güneş TutulmasıColes, Peter; Hawking ve Tanrının Aklından Geçenler

    Trifones, Peter Pericles;Umberto Eco ve FutbolSafa, Peyami; Sözde Kızlar

    Safa, Peyami; Dokuzuncu Hariciye KoğuşuSafa, Peyami; Fatih-Harbiye

    Safa, Peyami; Bir Tereddüdün RomanıSafa, Peyami; Biz İnsanlar

    Safa, Peyami; Matmazel Noraliya’nın KoltuğuSafa, Peyami; Yalnızız

    Mollon, Phil; Freud ve Sahte Anı SendromuKür, Pınar; Hayalet Hikayeleri

    Korkmaz, Ramazan; Sabahattin Ali. İnsan ve EserKaray, Refik Halit; Memleket Hikayeleri

    Karay, Refik Halit; Gurbet Hikayeleri ve Yeraltında Dünya VarKaray, Refik Halit; İstanbul’un Bir Yüzü

    Girard, Rene; Romantik Hareket ve Romansal Hakikat,Girard, Rene; Şiddet ve Kutsal

    Güntekin, Reşat Nuri; BE 14: Harabelerin ÇiçeğiGüntekin, Reşat Nuri; BE 1: Çalıkuşu

    Güntekin, Reşat Nuri; BE 2: Dudaktan KalbeGüntekin, Reşat Nuri; BE 10: Damga

    Güntekin, Reşat Nuri; BE 4: Akşam GüneşiGüntekin, Reşat Nuri; BE 12: Gizli El

    Güntekin, Reşat Nuri; Bir Kadın DüşmanıGüntekin, Reşat Nuri; BE 21: Sönmüş Yıldızlar

    Güntekin, Reşat Nuri; BE 22: Tanrı MisafiriGüntekin, Reşat Nuri; BE 5: Acımak

    Güntekin, Reşat Nuri; BE 20: Olağan İşlerGüntekin, Reşat Nuri; BE 18: Leyla ile Mecnun

    Güntekin, Reşat Nuri; Yeşil GeceGüntekin, Reşat Nuri; BE 23: Yaprak DökümüGüntekin, Reşat Nuri; BE 15: Kızılcık Dalları

    Güntekin, Reşat Nuri; BE 13: GökyüzüGüntekin, Reşat Nuri; BE 8: Anadolu Notları I-II

    Güntekin, Reşat Nuri; Eski HastalıkGüntekin, Reşat Nuri; BE 9: Ateş Gecesi

  • Güntekin, Reşat Nuri; BE 7: DeğirmenGüntekin, Reşat Nuri; Miskinler

    Güntekin, Reşat Nuri; Son SığınakGüntekin, Reşat Nuri; Kan Davası

    Güntekin, Reşat Nuri; Kavak YelleriPeffer, R.G.; Marksizm, Ahlak ve Toplumsal Adalet

    Leppert, Richard; Sanatta Anlamın Görüntüsü.İmgelerin Toplumsal İşleviSennett, Richard; Karakter Aşınması

    Sennett, Richard; Ten ve TaşEaglestone, Robert; Postmodernizm ve Holocaust’un İnkar Edilmesi

    Musil, Robert; Niteliksiz Adam 1Young, Robert; Beyaz Mitolojiler

    Droit, Roger-Pol; Düşünürlerin EşliğindeEtienne, Roland/Françoise; Antik Yunan: Bir Kentin Anatomisi

    Munck, Ronaldo; [email protected]ş, Ruşen; Kentleşme Politikası,

    Jacoby, Russell; Yenilginin DiyalektiğiAltınsay, Saba; Kritimu

    Ali, Sabahattin; BE 4: Yeni DünyaAli, Sabahattin; BE 8: Sırça KöşkAli, Sabahattin; BE 5: DeğirmenAli, Sabahattin; BE 6: Kağnı-Ses

    Ali, Sabahattin; BE 3: İçimizdeki ŞeytanAli, Sabahattin; BE 2: Kürk Mantolu Madonna

    Ali, Sabahattin; BE 1: Kuyucaklı YusufErtem, Sadri Etem; Çıkrıklar Durunca

    Abasıyanık, Sait Faik; BE 1: Semaver/SarnıçAbasıyanık, Sait Faik; BE 2: Şahmerdan/Lüzumsuz Adam

    Abasıyanık, Sait Faik; BE 3: Medarı Maişet MotoruAbasıyanık, Sait Faik; BE 14. Mahalle Kahvesi/Havada Bulut

    Abasıyanık, Sait Faik; BE 5: Kumpanya/Kayıp AranıyorAbasıyanık, Sait Faik; BE 6;: Havuz Başında/Son Kuşlar

    Abasıyanık, Sait Faik; BE 7: Alemdağ’da Var Bir Yılan/Az Şekerli/Şimdi Sevişme VaktiAbasıyanık, Sait Faik; BE 8: Tüneldeki Çocuk/Mahkeme KapısıAbasıyanık, Sait Faik; BE 9: Balıkçının Ölümü/Yaşasın Edebiyat

    Abasıyanık, Sait Faik; BE 10: Açık Hava Oteli/Konuşmalar MektuplarAbasıyanık, Sait Faik; BE 11: Müthiş Bir Tren/Çeviriler Uyarlamalar

    Ağaoğlu, Samet; Bütün ÖyküleriBeckett, Samuel; Proust

    Salgado, Sebastian; Ara Güler KoleksiyonuEnis, Selahaddin; Bataklık Çiçeği

    Enis, Selahaddin; ZaniyelerÖzpalabıyıklar, Selahattin; A’dan Z’ye İlhan Berk,

    Altun, Selçuk; Yalnızlık Gittiğin Yoldan Gelirİleri, Selim; Bu yaz Ayrılığın İlk Yazı Olacak

    İleri, Selim; Yarın YapayalnızKaygusuz, Sema; Doyma Noktası

    Uğurcan, Sema, Haz.; Doğumunun 100.Yılında Ahmed Hamdi TanpınarIşın, Ekrem, Haz.; Troya

    Ağar, Sergun; Aşkın Samatya’sı Selanik’te KaldıWalia, Shelley; Edward Said ve Tarih Yazımı

    Edgell, Stephen; SınıfSim, Stuart; Derrida ve Tarihin SonuSamancı, Suzan; Korkunun Irmağında

    Acar, Süheyla; Dostluk Hüznü PaylaşmaktırYücel, Tahsin; Yalan

    Yücel, Tahsin; Kumru ile KumruHalman, Talat Sait; A’dan Z’ye Yunus Emre

    Spargo, Tamsin; Foucault ve Kaçıklık KuramıTimur, Taner; Türkler ve Ermeniler

    Modleski, Tania, Haz.; Eğlence İncelemeleri

  • Ali, Tarık; Ayna KorkusuTunaya, Tarık Zafer; Siyasal Müesseseler ve Anayasa Hukuku

    Altuğ, Taylan; Dile Gelen FelsefeKarataş, Temel; Yolağrısı

    Eagleton, Terry; Postmodernizmin YanılsamalarıZeldin, Theodore; İnsanlığın Mahrem Tarihi

    Fontane, Theodor; Effi Briest 1,2,3Koninck, Thomas de; Yeni Cehalet ve Kültür Problemi

    Hauser, Thomas; Mark Twain HatırlıyorDery, Tibor; Eğlentili Bir Gömme Töreni

    Dery, Tibor; DevUyar, Tomris/Ersen, Ali Arif; Güzel Yazı Defteri

    Mataracı, Tuğrul; AğaçlarKiremitçi, Tuna; Bu İşte Bir Yalnızlık Var

    Alptekin, Turan; Ahmet Hamdi Tanpınar. Bir Kültür Bir İnsanÖzakman, Turgut; Romantika

    Özakman, Turgut; 19 Mayıs 1919: Atatürk Yeniden Samsun’da 1Özakman, Turgut; 19 Mayıs 1919: Atatürk Yeniden Samsun’da 2

    Balibar, Etienne/Borne, Dominique/Copeau, Etienne; Dersimiz YurttaşlıkEr, Tülin; Bir Cemil Kavukçu Portresi

    Tüysüzoğlu, Fatma/ Bektaş, Tolga; Ferahfeza Mucizesi: HuzurTodorov, Tzvetan; Poetikaya Giriş

    Uçman, Abdullah/İnci, Handan; Bir Gül Bu KaranlıklardaYazan, Ümit Meriç; Babam Cemil Meriç

    Türkali, Vedat; Kayıp RomanlarTürkali, Vedat; Güven 1,2

    Çolak, Veysel; 2002 Şiir YıllığıÇolak, Veysel; 2003 Şiir Yıllığı,

    Hehn, Victor; Üzüm ve İncirHugo, Victor; Seçme ŞiirlerPrevin, Victor; Mavi Fener

    Nabokov, Vladimir; Edebiyat DersleriBlake, William; Masumiyet ve Deneyim ŞarkılarıRandall, William L.; Bizi ‘Biz’ Yapan Hikayeler

    Saroyan, William; Tracy’nin KaplanıWoods, Alan/Grant, Ted; Aklın İsyanı: Marksist Felsefe ve Modern Bilim

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 17: HikayelerKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 4: Kiralık Konak

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 2: Nur BabaKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; Hüküm Gecesi

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; Sodom ve GomoreKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; YabanKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; Ankara

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; Bir SürgünKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; Panorama

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; Hep O ŞarkıKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; Anamın Kitabı

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; Gençlik ve Edebiyat HatıralarıKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 15: Zoraki DiplomatKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 16: Vatan YolundaKaraosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 13: Bir Serencam

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; BE 16: Politikada 45 YılKemal, Yaşar; Bir Ada Hikayesi 2. Karıncanın Su İçtiği,

    Kemal, Yaşar; Bir Ada Hikayesi 3. Tanyeri HorozlarıKopan, Yekta; İçimde kim Var

    Bener, Yiğit; Eksik TaşlarEcevit, Yıldız; Türk Romanında Postmodernist Açılımlar

    Nadi, Yunus; Ali Galip HadisesiÖzden, Zafer; Film Eleştirisi,

    AFA Yayınları, 2000İpşiroğlu, Zehra; Alımlama: Yazın

  • Zafer, Zeynep; Anton Çehov’un Öykü SanatıSaba, Ziya Osman; Bütün şiirleri: Bıraktığım İstanbulSaba, Ziya Osman; Konuşanlar Bir Hüzünle SesindeSaba, Ziya Osman; Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi

    Serdar, Ziyaüddin; Thomas Kuhn ve Bilim Savaşları,Livaneli, Zülfü; Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm

  • OKUMALARIM

    Hisar, Abdülhak Şinasi; Çamlıcadaki Eniştemiz (BE 2). Bağlam Yayınları, 1996

    Bu izlek (Hisar'ın belki tek izleği: kişisel dönüşüm, yani Fahim Beyin, Çamlıca’dakieniştenin, Nizami beyin açık batı etkisindeki züppe yaşantılarından doğu gizeminesığınmaları-kaymaları; bir de üç roman tipinin kaypak-güvenilmez, ama yazarcadoğallaştırılmış kaypak içyapıları), Hisar'ın tanıdığı tek kişiyi dönüp dönüp anlatmasıylailgili kuşkusuz.Onun çok öznel bakışı içerisinde hangi dünyaya ve nesnelerine tanıklık ettiğimiz çok tartışılır(İleri).Zamanı algılayış ve kurgulayışının Proust'la bir ilgisi yok. Okuyup okumadığını merakediyorum.O bozulan bir dünyanın önünde kendi altın çağına sığındı, sığına sığına da bu altın çağı altınçağ yaptı.Dilinin yer yer uzamın (kentin, Çamlıca'nın, adanın, bahçelerin) müziğini yakaladığını,yaşlanma ve ölümle ilgili 'tefekkürünün' zaman zaman bamteline dokundugunu saklayacakdeğilim. Ama ondaki inatçı, iknaya direnen, ergenlik öncesi duyarlığa kitlenmiş sımsıkılık,geçirimsizlik ve bunun doğurduğu bir tür tepeden 'eda' eyleyiş, en hoşgörülü okuru bile enazından sinirlendirebilir, benim gibi çatlatmasa da. Bence Hisar'in bir sıradışılık olarak özel bir yeri belki var, ama yazınımıza bir katkısı yok.

    ***

    Hisar, Abdülhak Şinasi; Ali nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği, Ed. Selim İleri,Can Yayınları, 1994

    1936'da yazilan bu son roman belki de Hisar'in en yetkin yapiıtı... Görü daha keskin, dil dahayetkin...Daha bir yazınla uğraşıldığı, yazın üzerine düşünüldüğü anlaşılıyor.Anlatıcı sorununa takılan Hisar için Belge'nin ilginç bir gözlemi var. O ben'in yerine çok kezbiz'i kaydırmıştır.İleri'nin baskı toplumundan delirerek kurtulan Hisar kahramanına ilişkin yorumu ise yeterinceinandırıcı değil.Vedat Günyol haklı bana kalırsa.

    ***

    Hisar, Abdülhak Şinasi; Fahim Bey ve Biz (BE 1). Varlık Yayınları, 1996

    Hisar'in ilk romanı. 1941'de yayımlanmış. Bu dördüncü baskısı... Lise yıllarında Urfa'da Naciabinin (Naci Ipek) Özlem Kitabevi’nden almıştım. Kaç yıl geçti. 35 yıl... Okumayı hep

  • düşündüğüm, ilgimi çeken bir yazardı. Proust'la bağ kurulur, iç anlatı tekniği vurgulanır, anıve zaman üzerine düşünsel derinliğinden söz edilirdi.Tüm bunlardan sonra bir düşkırıklığından bile söz edemem. Çünkü ben ummadığım seyibulmadım açıkcası...Bence Hisar Hisar oluşunu kalburüstü bir soy ve çevreden alıyor. Bu seçkinliğini tümgeçkalmis soyluluk gibi tek tutamak ve sayrılık biçiminde yaşayan kibirli insan, kendiyarattığı imgenin ve kendinin tutkunu olarak kendi saplantısını geçmiş zaman kipinde çekereközeleştiriden yoksun, en küçük hesaplaşmayı bile yapmamış, yapamamis bir anlatı koyuyorortaya.Onun anımsadıkları iyi şeyler, o anımsadığına göre, öyleyse onun anımsadığı geçmiş iyi (altınçağ).Dili tutarsız, kurgusu tutarsız, dökülüyor, anlatıcı sorunlu, bu 41'de yazılmış... Uşakligil'e,öncekilere saygısızlık değil mi bu?Cumhuriyet'te bile gizli ağırlığı süren seçkinci kibir günümüze değin taşinmadı, hamsalak iriliufaklı kenterimiz ağzı açık ayran budalası gibi bu kendinden izinli kibirin kuyruğuna takılıponu bir halt sanmadı mı?Bence Hisar'ı Türk yazını içerisinde bir yere koymak yanlış...

    ***

    Binyazar, Adnan; Masalını Yitiren Dev,Can Yayınları, 2001

    Binyazar'ın çocukluk anıları çok açıdan etkileyici ve sürükleyici... Bir roman yapı sağlamlığıtaşımasa da belki iyi bir romandan daha önemli Masalını Yitiren Dev. Eline sağlık diyor,herkese okutmaya çalışıyorum. Bizim kendi has gerçeğimiz bu kitabın içinde çünkü...

    ***

    Altan, Ahmet; İsyan Günlerinde Aşk Can Yayınları, 2001

    Altan'ın yapıtı ürettiği mit önünde sıkı durabilmek için okundu, başka bir nedenle değil(özsaygı gereği).Bu sınırlı ve tecimsel amaçlı bir yazın girişiminin ülkemizde son ve kendi açısından başarılıbir örneği.1.Tartışmalı bir gündem oluşturabilmesi (31 Mart olayı)2.Çok satışı güvencelemek için pornografik vurgulu bir erotizm3.Reklam ve paraBu etkenler bir araya getirildiğinde 'trend' yakalanabilir, 'rayting' sağlanır.Altangiller, kendilerine özgü bir türler ve güdümlü bir işlevleri var. Bunun üzerinde durmakgereksiz...Vıcık vıcık bir şairanelikle geberik roman beylik yargılar üzerine kuruluyor (yapıtınomurgası). İpin ucunu sık sık kaçıran Altan, hemen her dal ve konuda felsefi 'ahkamlar'keserek (örn. s.83 vd.) okuru aydınlatıyor. Bu Tayyip Erdoğan'in, 'tüm sosyoloji böyle diyor'demesine benziyor. Sürgüne gönderilen temiz, nuryüzlü islamı 70 yıl sonra bizlere kazandıranAltan, geleneksel romanın bile yapamadığı kerte anlatıcıyı tanrısallaştırıp mutlaklaştırıyor (buona hem okunma kolaylığı: bol ve sığ okuyucu sağlıyor, hem de megalosunu doyuruyor olsagerek-söyleşilerinden anlaşılıyor bu, yani özsevercilik. Zaten tüm roman 'mastürbasyon'

  • duygusu ve izlenimi veriyor. Buna bağlı olarak bir 'kapalı' yapıt karşısındayız:'yazardanmenkul'. Altan bırakın tartışmayı, okuruna düşünme izni bile vermiyor. (Bak. E DergisiAgustos sayisi. Ayrica bak. s.400)Türkçeye dönük saygısızlığı için çok şey söylemeyeceğim. Romanda oldukça bol sayıdaTürkçe yapısına aykırı (bozuk) tümce var.Tarihsel romanda bilinçli abartma (çarpıtma): 'yüzbinler', 'büyük kalabalık'...Altan'ın Şeyh Efendiyle özdeşleşmesi: "Ortada din adına dolaşan medrese artığı birkaç softa.DervişVahdeti denen meczup...Olanlar ne Allahla, ne dinle ilgili". (s.246) Ayrıca Altan-Seyhefendi örtüsmesi için bak. s.300Bir beylik yargı: "Kimseyi kendi ölçülerinle yargıama, herkesi kendi ölçüleriyle yargıla.Ahlaksız benim değil, kendi ahlakına uymayanlar" (s.248)Tarih dersi: Bak s.299Ayaklanmanın (31 Mart) yöntemsel aklanma sırası: önce halk elenir, sonra sultan, tekke vemollalar, hatta yabancı parmağı. (s.341) Geriye kalansa: ittihatçı oyunu.Satır arkalarında ortaya çıkan bir şey var: Yazar (Altan) bir seçkinci (elitist). Ona göre toplumseçkinlerden ve diğerlerinden (sürü) oluşur (s.307).Enver/M.Kemal/İ.Inönü karşılaştırmaları ve gelecek 'kehanetleri' (s.315)"...Kendisi için yaşamayı beceremediğinden..." (s.316)"Asker iktidarın tadını aldı mı bırakmaz bir daha...Osmanlı bitiyor" (s.324)"Bir yüzyıl boyunca karanlık hatırasıyla bir ulusu hep bir 'din ayaklanması' korkusuylatitretecek olan bu tuhaf isyan, havada uçan askerlerle sona ermişti" (s.339)."Askeri dine düşman etmeyin" (s.386)"Abi, biz hocalarla değil analarımızla dövüşüyoruz" (s.388).Ağlayan Mehpare, hangi dramın parçası acaba? İçtenlik ve hakikilikten yoksunluk bu romanınen büyük kara deliği..."Faili meçhul cinayetlere..." (s.430)Ahmet Altan solcu olamaz, demokrat olamaz, yazar olamaz, saygıdeğer olamaz. Olsa olsabir… Tolstoy hakkında şöyle diyor, ki doğru:"Tolstoy denilince nedense benim aklıma kocaman iki avuç gelir, içinden bütün hayatınaktığı iki el, hayatın her veçhesini tanıyor o adam" (s.262).

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Yahya Kemal,Yapı Kredi yayınları, 2001

    Tanpınar'ın bu yarım kalmış çözümlemesini sevdiğimi söyleyemem. Tanpınar Türk Yazın Eleştirisi'ni yazık ki gereğinden çok iğfal etti. Çözümlemeleri fazlakişisel ve önyargılı. Bilimsel (ussal) yaklaşımlara direnen bir yanı var. Parlak deyisi (retoriği) bu kısır yanını hep örtmüş, kapamış. Duayenliğini tartışmak gerekTanpınar'ın. Onun dedikleriyle artık yetinemeyiz. Yahya Kemal'i ve diğerlerini ondan (aslında bu önemliyazarımızdan) kurtarmak gerek.

    ***

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Beş Şehir, Ed. M.Fatih Andi, Yapı Kredi Yayınları, 2000

  • Tanpınar'in eşsiz denemeleri. Ortak ve köklü bir duygunun peşine düşen Tanpınar Ankara,Erzurum, Konya, Bursa'da Zaman ve Istanbul'u yaşıyor.

    ***

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Bütün Öyküleri, Yapı Kredi Yayınları, 2003

    Türk yazınının en iyi öykülerinden bazıları bu kitabın içinde. Tanpınar’ı ilk beşin içine olmasada ilk onun içine rahatlıkla koyabilirim.

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Huzur, Dergah Yayınları, 1982

    Kötü bir Huzur baskısı..Huzur için Tanpınar'ın en iyi romanı olduğu kanısı yaygın. Ben bu yargıyı, sorgusu ve yapısaldüzenlenmesi açısından paylaşsam da, romanda kendini kanıtlamak isteyen ve bilgiçlik yapan(yer yer) bir Tanpınar'dan rahatsız oldum. Yine de Türk yazını içinde özgün bir yeri olduğunu kabul etmeli Huzur'un.

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Mahur Beste,Yapı Kredi Yayınları, 2001

    Tanpınar'ın belki önemli ama en başarısız romanı. Anlatı tekniğine bağlı olarak romanıntoparlanamadığını söyleyenler var.İlginç olan romanlarının birbiriyle ilişkili oluşu. Tanpınar bir tek öykünün peşinde. Amabüyük fotoğrafı göremediği, yakalayamadığı da kesin.

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Sahnenin DışındakilerDergah Yayınları, 1999

    Tanpınar'ın çekiciliği kararsızlığından kaynaklanan tamamlanamamışlığında bence...Unutulmaz sahneler var romanda.Ama bir gerçek var:Tanpınar da hep sahnenin dışında kaldı bana kalırsa. Ötekiler gibi herşeyden emin olamadı.Biraz Kafka'ya benziyor.

    ***

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Saatleri Ayarlama Enstitüsü,Dergah Yayınları, 1987

  • Tanpınar'ın başyapıtı olabilir mi? Aynı zamanda Türk romanının eşsiz bir yapıtı (birkaçaçıdan).Unutulmaz sahneleri günümüz Tahsin Yücel'inde (Yalan) yankılanıyor.20.yüzyil sorununun yazarı Tanpınar ve sanırım onun düzeyine de çıkılamadı kimi konularda.

    ***

    Tanpınar, Ahmet Hamdi; Aydaki Kadın, Ed. Güler Güven,Adam Yayınları, 1987

    Beni en çok etkileyen Tanpınar yapıtı. Bitmemiş (liğiyle)... Sağlamlığıyla... Modernliğiyle...

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Şiirler, Ed. Birhan Keskin,Yapı Kredi Yayınları, 1999

    Çok sınırlıb ir tema ve yapıya dayalı (yazarca özellikle istenmiş) bu bir avuç şiir (tüm şiirleri)bir dönemin kapandığının (Yahya Kemal ve Tanpınar'la) tutanağı aynı zamanda. Söylenenşiirin peşinde Tanpınar, İstanbul göğünde bir seda olma tutkusunu taşıyordu bence.Yankılanmak istiyordu çoğalarak. Şiir tek bir sesti, tek bir anlamdı. Gerçekte tek bir şiir vardı.Bence okundukça ve Tanpınar tanındıkça kendini ele veren, bir gül gibi açılıveren şiirlerbunlar. Kendisi şiiri üzerinde durmaya çalışırken başkaları yazın tarihi, anlatıları (özellikledenemeleri) öne çıkarmaya çalıştı. Terslik belki şimdilerde düzeliyor (mu?).Bugün de en iyi şairlerimizden sayılmıyor yanılmıyorsam.

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi,Çağlayan Yayınevi, 1982

    Tanpınar'in kuşkusuz etkileyici yapıtının ağırlık noktası bence de giriş bölümü. Yapıtın yarım kalması bir yana Tanpınar basımdan önce birkaç kez daha elden geçirseydi dahadeğişebileceği kanısındayım. Gereksiz ayrıntılar arasında okur temel düsünceyi yakalamaktagüçlük çekiyor. Zaten Tanpınar'ın kendisi bile zaman zaman kendinden kopuyor.Ele aldığı dönemi, çok iyi bildiği kaynaklara saltık egemenliğiyle tekeline alan Tanpınar,buradan çıkardığı özgün yorum ve yargılarıyla, Türk Yazını üzerine söylenmiş ve başkalarıncasayısız kez eleştirilmeden yinelenmiş bir söylemin de, bir anlamda ceberrutu olmuş. Onunözgün ama doğruluğu tartışmalı bilim dışı (duygusal, sezgisel) yargıları yaratıcılık yoksunueleştirimizin beylik ağzına dönüştü. Folklor şiire düşman, yargısı Cemal Süreya'ya has olsaydıiyi olurdu. Doğruluğu ayrı bir konu.Beni yordu Tanpınar'ın yapıtı. Çekiciliği özgünlüğünden geliyor bu çalışmasının ama aşırıkişisellik ele aldığı konuda çok zarar da verebilirdi (bence vermiş).Bugün yapılmayan, köklü bir Tanpınar eleştirisi. Bu çok gerekli. Türk yazınının bu skolastiğidönemini tamamladı (mı?)Tanpınar'ın bu türden çalışmaları Gogol'un paltosu gibi (göndermeli-göndermesiz) herkesiniçinden çıktığı bir karanlık...

    Batılılaşma (Tanzimat) kavramını irdeleyen önemli Giriş'i, yeniliğin üç yazari Ahmet CevdetPaşa, Münif Paşa ve İbrahim Şinasi Efendi incelemesi izliyor. Yeni Osmanlılar Cemiyeti ve

  • Ali Suavi Paşa'dan sonra ortaya çıkan yeni türlere (roman, tiyatro, gazete) bakılıyor. Dahasonra sırasıyla ve uzun bölümler olarak Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Mithad Efendi,Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamid ve Muallim Naci inceleniyor.İkinci cildi Tanpınar yazamamış.

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Edebiyat Üzerine makaleler, Ed. ZeynepKermanDergah Yayınevi, 1977

    Türk yazınının belki de en özgün (kişisel) yazarından yazın üzerine görüşlerin derlendiği yapıtönemli. Şiir, Roman ve Eleştiri üzerine görüşlerini içeren yazılarını Türk Yazınının Genel Sorunları,Halk ve Divan Yazını, Tanzimattan Cumhuriyete kadar Türk Yazını, Yahya Kemal,Cumhuriyet Dönemi, Batı Yazını değerlendirmeleri izliyor.Kimi yazılar derinlikli ve yaratıcı bir ökelik ürünü gibi görünürken birçoğu da öylesineyazılmış izlenimi veriyor. Bu da doğal.Yaşamın karşısında rind duruşu edinmek için çok çaba harcadığı belli olan yazarın kendini zorele veren temel seçişleri hakkında ipucu yakalamak için tüm yapıtını okumak bile yetersizkalabilir.Kendini açımladıkça kapatan yazarlardan Tanpınar.Türk yazınında önemli ve özel bir yeri olduğunu düşünüyorum. Ona emek vermeye değer,hatta verilmeli. Yapılmazsa çok şey eksik kalır.

    ***Tanpınar, Ahmet Hamdi; Şiirler, Ed. Oğuz Demiralp,Yapı Kredi Yayınları, 1999

    Tanpınar’ın basılmasına izin verdiği tüm şiirlerinin bu özenli baskısı, Tanpınar içinkilittaşı...Tanpınar evrenine kendisinin önerdiği giriş yolu şiirleri. Ama türk eleştirisi bunu birtürlü benimsemedi. Tanpınar şair olarak anılmak istedi, bu kesin.Aruzu çok sevmesine karşın ve önünde hecenin kötü örneklerine karşın, ölçü olarak heceyikullandı. Tanpınar şiirle bir şey anlatmayı hiç denemedi. Onun için şiir Yahya Kemal için neyse o, birduruş (ulusal-ekinsel-tarihsel), ses. varlığa bir katkı... Söylenen bir şey.Billurun ardında olduğu açık. Şiirlerin çoğu için gediksiz billur yapıdan söz edilebilir. Sanırım (Nazım'ı katabilir miyiz bilmiyorum) Yahya Kemal'de olduğu gibi Tanpınar'da da şiiryaşam biçimi, eyleyiş, söyleyiş...Bence hafifsenmiş şairliği Tanpınar'ın... Şiiri bu denli ciddiye alan birine büyük haksızlık.Öyküleri Türk yazınına katkı olan Tanpınar'ın şiiri ve romanı için de ayni şeyi söyleyebilirim.

    ***

    Miskioğlu, Ahmet; Sait Faik,Altın Kitaplar Yayınevi, 1991

  • Tanıtıcı bir yapıt olmasına karşın Sait Faik hakkında yazılmış ve ne yazık ki çok az olankitaplar içinde en iyilerinden biri. Çünkü sevgiyle yazıldığı belli.Yapıtıyla yaşamını buluşturmayı da beceren Miskioğlu, bence Sait Faik'i derli toplu birbiçimde veriyor. Başvuru.

    ***Sosyal, Ahmet; Ece Ayhan,Yapı Kredi yayınları, 2003

    Yapı Kredi Kitap-lık dergisinin ekleri sürüyor. Cemal Süreya'dan sonra Ece Ayhan...İyi birkılavuz…

    ***Ümit, Ahmet; Aşk Köpekliktir,Doğan Kitap Yayınları, 2004

    Ahmet Ümit'le öyküleri üzerinden kötü bir tanışma.Öykülerin arkasında entrika sığlığı, teknik olarak başta aşılamamış.Neden bu denli övüldüğünü, baskı yaptığını anlayabilmiş değilim.Kolay algılanabilir, tüketilebilir yapısı kötülüğünün tek işareti değil kuşkusuz. Ama neanlatıcı, ne anlatılan düzeyinde iki boyutluluk aşılabilmiş...

    ***Yorulmaz, Ahmet. Savaşın Çocukları: Giritten Sonra Ayvalık,Geylan Kitabevi, 2000

    Yorulmaz'ın yapıtının yazınsal bir önemi yok. Girit olaylarını ele alması açısından ilgiçekebilir. Ne tiplemede, ne kurguda belli bir özen sözkonusu. Yorulmaz'ın cinselliğe ilgisi ise belirgin...

    ***Yorulmaz, Ahmet; Kuşaklar ya da Ayvalık Yaşantısı,Geylan Kitabevi, 1999

    Yorulmaz'ın ardıl romanı ilkinin başarısızlığını sürdürüyor.Türk cephesine Girit konusu birazşanssız galiba...Hasanaki Ayvalık'ta..Bir de doktor var, başka ne var. Kıyı kasabası keyfi...Ayvalık.Cinsellik ve Demokrat Parti, Milli Şef dönemiyle ilgili gözlemler...

    ***Yorulmaz, Ahmet; Giritten Cunda’ya ya da Bir Aşkın Anatomisi,Remzi kitabevi, 2003

    Ahmet Yorulmaz, bu Anadolu yazarı ne yazık ki zaten çok da başarılı olmayan geçmişçizgisinin de gerisine düşmüş, başarısız, kötü bir romana imza atmış.

  • Keyifle yazılan şey başkalarına da aynı keyfi vermeyebilir. Sanırım başka kaygular gerekyazmak için.

    ***Gündüz, Aka (Enis); Dikmen Yıldızı,Toker Yayınları, 1990

    Bu kötü yapıt Cumhuriyet tiniyle ışıl ışıl..Bu nedenle de anlamlı.Sanırım 30'ların sonlarında yazıldı. Yoksa 20'ler miydi? Her neyse beni mutlu eden bir şeyvar. Ömer Seyfettin için çok üzülmüştüm. Anadolu ateşi yakıldığında o İstanbul'da Çapa'daölüm döşeğindeydi ve usu oradaydı. Gözü arkada gitti.Aka Gündüz Ömer Seyfettin'in yol arkadaşıydi (1886-1958). O büyük kurtuluşu gördü veyapabileceği tek şey vardı: ululamak. Bu çoğu kez biçem olarak saçmalamak anlamına dagelse...

    ***Akatlı, Füsun/Sökmen, Müge Gürsoy, Haz. Bilge karasu Aramızda, Metis Yayınları, 1997

    Karasu'nun ölümünü izleyen yıllarda, hakkında yazıları derleyen bu çalışma Karasu içingerçekten giriş niteliğinde bir derleme girişimi. Karasu anlaşılabilir mi? Bu denenebilir. Bu kitap da bunun kanıtı. Karasu için yapılmış en iyi(ne yazık ki çok yetersiz) çalışmalar toplanmış. Bence bugün Karasu'ya yeniden bakmakgerekiyor.‘Sevgi olsun dostluk olsun insanın başkasıyla kurduğu yakın ilişkileri efendi-köle, av-avcı,usta-çırak gibi arkaik denebilecek, bu yüzden de her zaman bir sertlik barındıran ilişkikiplerine geri götürerek anlatıyor, bu ilişkilerin uzlaşmaz, ölümcül karakterini araştırıyordu’(Nurdan Gürbilek)

    ***Botton, Alain de; Proust Nasıl Yaşamınızı Değiştirebilir?Sel Yayınevi, 2000

    De Botton'un eğlenceli yapıtı, bir taşla birkaç kuş vurmayı deneyen türden ve başarılı. Biryandan Proust okumaya giriş sayılabilir, öte yandan bir yaşama kılavuzu. İlk başta, özelliklebölüm adlarıyla, piyasada bol tüketilen reçeteler izlenimi verse de, bu izlenimi aşıp öteyegeçen okur, biraz Proust'a da bulaşmışsa, kazançlı çıkıyor. Çünkü çoğu kez üzerindedurulmadan geçilen şeylerin, Proust'un yaşamı ve yaşama karşı tutumu örnek verilerek,aslında nice incelikleri barındırdıkları ortaya çıkıveriyor.Bugünü Yaşamayı Nasıl Sevebiliriz? Botton'un Proust destekli yanıtı; 'Kayıp Zamanınİzinde'yi yazarak...Kendimiz İçin Okumayı Nasıl Öğrenebiliriz? Okuduklarımızla yaşadığımız arasındakiilişkileri kurarak...Zamanı Nasıl İyi Kullanabiliriz? N'allez pas trop vite (Çok hızlı gitmeyin!). Meşgul insanlarınanlayışlarına karşı direnebiliriz.Nasıl Başarıyla Acı Çekebiliriz? Proust'a göre acı çekmeye başlayıncaya kadar hiç bir şeyidoğru dürüst öğrenmiş sayılmayız.

  • Duygularımızı Nasıl İfade Edebiliriz? Anlatmak için doğru sözcükleri kullanarak. Veklişelerden uzaklaşarak...Nasıl İyi Bir Arkadaş Olabiliriz? Sevgiyle arkadaşlığı birbirine karıştırmayarak, hoşumuzagitmese de nazik olmaktan vazgeçmeyerek...Gözlerimizi Nasıl Açabiliriz? Geleneksel imgelerden ve imge koşullamalarından kaçarak...Aşkta Nasıl Mutlu Olabiliriz? Proust'un tiplerinden Madam Leroi şöyle diyor: "Aşk mı? Sıksık yaparım ama hiç sözünü etmem".Kitapları nasıl Elimizden Bırakırız? "En iyi kitap bile bir kenara bırakılmayı hak eder".

    Randall'ın Bizi Biz Yapan Hikayeler'inden sonra okunması ilginç ve hoş bir rastlantı oldu.Sonuç:PROUST BİR KAYDEDİCİ, YAŞAM KAYITCISI.

    ***Botton, Alain de; Romantik Hareket: Seks, Alışveriş ve Roman,Sel Yayınevi, 2001

    1969 İsviçre doğumlu Alain de Botton'la bu ikinci zevkli karşılaşmam... İlki Proust üzerineanlatısıydı.Doğrusu Romantik Hareket, insan ilişkilerine oldukça ikna edici bir biçemle, bir açılımgetirebiliyor. Bunu kurgu ile bilgiyi hafif dozda buluşturmasıyla sağlıyor galiba.Alice'in tıkandığı ve kişisel kurtuluşunun yollarını aradığı bu anlatıda yalnızca irdelemeler,çözümlemeler var denebilir. Botton şemalar kullanıyor, alıntılar yapıyor, bilimsel kaynaklaragöndermelerde bulunuyor, ama tümünün çerçevesi aldatıcı bir kurgu.Yararlı, dürüst ve özellikle genç insanlar için.Eleştiri içeriyor (kapitalizmin mantığına yönelik) ve haklı bir eleştiri bu.‘Bu sessiz gözyaşlarının ardında yatan şey, içini kemiren üzüntü verici bir düşünce, birgün ayağı kayıp, bu gezegenin kenarından aşağı düşecek olsa, hiçkimsenin onunyokluğunu bir an bile hissetmeyeceği düşüncesiydi belki de.‘Yaşamı sıradandı, arkadaşları sıradandı, ailesi, işi, yaşadığı ev, yaşadığı şehir, bindiğiotobüs, otobüsteki biletçi sıradandı. Bu sözcükle Alice'in kastettiği neydi? Yaşamındahiçbir şeyin, değerli bir şeye, daha büyük bir davaya ya da öyküye hizmet etmemesiydi.’‘İhtiyaç temelli olmayan alişverişe yöneltilen ahlaki saldırıyla, üreme amaçlı olmayan cinselbirleşmeye yöneltilen ahlaki saldırı arasında gözle görülür bir bağlanti vardır: Her ikidurumda da sansüre uğrayan şey hazdır, daha doğrusu kadınların duyduğu hazdır.’‘İnsanları birbirinden ayıran özelliklere alışılagelmiş çizgisel çerçeveden bakmayıreddedelim bir kez; işte o zaman, karakteri oluşturan ayrıntıların bizi hayrete düşürecekkadar tutarlı, bir o kadar da çelişkili değer sistemlerine dayandığını görürüz.’‘Seyahat, coğrafi değil de psikolojik bir çaba olarak yorumlanabilir: Dışsal yolculuk,arzulanan bir içsel yolculuğun metaforudur. (...) Kişinin asıl istediği, bu etkinliklere katılan"ben"in, tatilin başında otelde yer ayırtan "ben"den tümüyle farklı olmasıdır.’

    ***Botton, Alain de; Seyahat Sanatı,Sel Yayınevi, 2002

    Botton büyüleyici bir yazar. O Berger gibi gördüğünü değil, kendi bakışını anlatan bir yazar.Bu nedenle okura bu denli yakın duruyor. Eşitlikçi, demokratik biçemi okurla arasındaki tümdüzey ayrımlarını yok ediyor. Okudukça rahatlıyor insan Botton'u.

  • Tıpkı düşündüğüm gibi, seyahat, kendine gitmektir, Botton bunu doğruluyor bence. Amaönemli olan bunu onun söyleyiş biçimi.Edward Hooper'in resimlerini iskalamısım.

    ***Botton, Alain de; Öp ve Anlat,Sel Yayınevi, 2002

    Botton yine sıradan birşeyler yapıyormuş havalarında, bu yapıtıyla da insan (okur) yaşamınakatkıda bulunmayı sürdürüyor.Geleneksel önemli-önemsiz dizilimini altüst ediyor (devrimci bir tutum bu) her insanyaşamının diğerleri denli (önemli ya da önemsiz) olduğunu kanıtlamıyor, gösteriyor.Onunkisi amaçlı anlatı. İyi ki de öyle...Çünkü oyunların en iyisi bile herkesi bir yerden sonrasıkar.Ben Botton'dan şunu öğrendim:Yaşam bir denemedir. Dene...

    ***Botton, Alain de; Felsefenin Tesellisi,Sel Yayınevi, 2004

    Botton yine yapıyor yapacağını ve gündelik yaşamın tam yüreğine felsefenin avuntusunu; Sokrates (toplumca dışlanma),Epiküros (sahip olamama),Seneca (düşkırıklığı yaşama),Montaigne (kendini yetersiz duyma),Schopenhauer (kırık kalp),Nietzsche (yaşanan güçlükler)aracılığı ile sokuveriyor.

    ***Dister, Alain; Rock Çağı, Yapı Kredi Yayınları, 2002

    Bu çok renkli, belgeli ve resimli kitap biraz da bizim tarihimiz olarak zevkle okundu. Diskografi içeriyor ve arşiv için bence önemli bir kaynak.

    ***Sokal, Alan/Bricmont, Jean; Son Moda Saçmalar,İletişim Yayınları, 2002

    Sokal bilim tarihinin unutulmaz adlarından biri. Sahte bir metin üretip bunu ciddi bilimdergilerinden birinde yayınlattırması birçok şeyi kanıtladı. Bu kitapta da girişimiyle ulaştığı şeyin değerlendirmesini ve kimi eleştirilerini dile getiriyor.Ele aldığı kişilerin temel yaklaşımlarını değerlendirmek değil, yer yer söylemlerini anlamsız-saçma bir çizgiye taşımalarını eleştiren (ve bu tutumun arkasında yatan niyetindeğerlendirilmesini okura bırakan) Sokal; Lacan, Kristeva, Irigaray, Latour, Baudrillard,

  • Deleuze/Guattari, Virilio saçmalamalarına örnek veriyor (bol alıntıyla). Fizikçi-matematikçiolan Sokal ve Bricmont kuşkusuz insan bilimlerini matematik terimleriyle harmanlayıp hiç birşey söylememeyi beceren bu adların ürkütücü (yıldırıcı) söylemlerinden korkmuyorlar.Ara bölümlerde ise bayraklaştırılan 'epistemik görecilik'; 'kaos kuramı ve postmodern bilim',Gödel kuramının kötüye kullanımı, vb. konularda serinkanlı ve o denli etkili temeleleştirilerini dile getiriyorlar.Çevirmenlerden biri olan, tiyatro yazarı, Cumhuriyet'te özellikle bu yapıtla ilgili yazilarını çokiyi animsadığım, ama çok genç ölüveren Memet Baydur'u saygıyla, sevgiyle anıyorum.O birşeyleri tümümüzden önce anlamıştı sanırım.

    ***McNtryre, Alasdair; Varoluşçuluk,Paradigma Yayınları, 2001

    Özet ve yoğun bir çalışma, birikim gerektiriyor, çünkü eleştirel yaklaşımı var. Kierkegaard,Jaspers, Heidegger, Sartre ve bayağılaştırıcılar Camus ve Marcel'den sonra, temel varoluşçukavramlar (Varlık ve Varoluş, Saçma ve Seçim) özetleniyor.

    ***Manguel, Alberto, Okumanın Tarihi,Yapı Kredi Yayınları, 2001

    Peter Burke okumasını rastlantıyla tümleyen zevkli bir diğer okuma, Arjantinli yazar-okurManguel'in çalışması.Bir okur olma çabası içinde olan beni birinci dereceden ilgilendiriyor ve ilgiyi gerçekten hakediyor.Bölümleme şöyle:Okuma Eylemleri bölümünde Gölgeleri Okumak, Sessiz Okurlar, Belleğin Kitabı, OkumayıÖğrenmek, Eksik İlk Sayfa, Resimleri Okumak, Size Okunması, Kitabın Biçimi, Yalnız BaşınaOkuma, Okuma Üstüne Benzetmeler altbaşlıkları bulunuyor.Okurun Güçleri bölümünde ise Evreni Sınıflandıranlar, Geleceği Okumak, Simgesel Okurbaşlıkları görüyoruz.Herkese (okumayla ilgili) öneririm.

    ***Manguel, Alberto; Palmiyelerin Altında Stevenson, Yapı Kredi Yayınları, 2004

    Bu minik, hoş öykü Stevenson'un Dr.Jekyll and Mr.Hyde adlı yapıtının parodisi. Stevenson'unyaşamıyla ikileşmeyi, iyilik-kötülüğü bir araya getirmesi son derece anlamlı bir kurgu koymuşortaya.Stevenson hakkında birşeyler bilinerek okunmalı.

    ***

    Işıklı, Alpaslan; Said Nursi, Fethullah Gülen ve ‘Laik’ Sempatizanları,Cumhuriyet Yayınları, 2001

  • Saidi Nursi ve Fethullah Gülen'i yetersiz de olsa, kendi kaynaklarıyla değerlendiren birkitapçık.

    ***Kabacalı, Alpay; A’dan Z’ye Yaşar Kemal, Yapı Kredi yayınları, 2004

    Yaşar Kemal'in evrenini tanıtan, sözcük kavramlardan yola çıkan ve Yaşar Kemal'denalıntılarla süren yapıt oldukça başarılı.

    ***Delcambre, Anne-Marie; Allah’ın Resülü Hz. Muhammed,Yapı Kredi Yayınları, 2001

    İslamin dışından birinin İslama oldukça düzgün ve öğretici bir bakışı denebilir. Yansız, öz veöğretici...Görsel zenginlik yapıtın bir başka boyutu...İslamiyet hakkında bir şeyleri yansızcaöğrenmek isteyen biri için önerilebilir.

    ***Tyler, Anne; Yıllar Merdiveni,Yapı Kredi Yayınları, 1999

    Bu yalın anlatımlı ve yalın kurgulu ABD romanını okurken büyük bir roman okuduğumduygusunu yaşamadım, ama beğenmedim dersem de yalan olur. Kadın düzene sessizce ve inatla karşı çıkar, yürür gider. Gerçi döner, ama artık eski Deliadeğildir. Daha olgunlaşmış, değişmiş ve değiştirmiştir (Acaba?).

    ***Giddens, Anthony; Elimizden Kayıp Giden Dünya,Alfa Yayınevi, 2000

    Küreselleşmenin hayatımızı nasıl yeniden şekillendirdiği sorusunun yanıtını TV izlencesiçerçevesinde arayan bu ünlü toplumbilimci ile ilk kez tanışıyorum ve sağdan, ama akılcı birtemellendirmeyi dışlamadan konuya bilimci yaklaşımı dikkatimi çekiyor. Sovyet dizgesininyıkılışını küreselleşme sürecine ayak uyduramamaya bağlayan Giddens, küreselleşmenindikey olduğu kadar, yatay (yerelleşme ve özerkleşme) olrak da geliştiğini, tüm olumsuzekonomik sonuçlarına karşın küreselleşmeye karşı çıkmanın (korumacılık) yanlış bir taktikolduğunu, ulusal politikaların artık eskisi kadar etkili olamayacağını söylüyor. Ona göre riskkavramı modern kapitalizmin ürünü ve ödenmesi gereken bir bedel. İki tür risk var: 1.Dışsal(doğal) risk, 2.İmal edilmiş risk.Nereden bakılırsa bakılsın, risk yönetiminde takılıp kalmışdurumdayız. Ve imal edilmiş riskin toplumlarında,bilim dışı yaklaşımlar (köktendincilik, vb.)öne çıkmaktadır. Bu noktada Giddens, geleneği (yazar gelenekle alışkanlık arasına sınır çeker)bir sığınma ve savunma alanı olarak (fundmentalizm, kuşatılmış gelenektir, küreselleşmeyetepkidir ve onun araçlarını kullanır), aileyi her anlamda eşitliğin kalesi olarak, demokrasiyidemokratikleşmesi ve ulus sınırlarını aşması gereken bir eylemli güç olarak çözümlüyor.Pek çok yanıyla tartışmaya değer bir küçük yapıt.

  • ***Giddens, Anthony; Tarihsel Materyalizmin Çağdaş Eleştirisi,Paradigma Yayınları, 2000

    İlk kez Marksizme katkı denebilecek bir eleştiri (okuyorum). Giddens'ı iyi izlemek gerek.Kuramcı kimliği yaratıcı bir yaklaşıma işaret ediyor. Marksist evrimci tarih anlayışını çöpegönderen (ve bana göre indirgemeciliğiyle haksızlık yapan) Giddens kendi kuramınıtemellendirmek için (Yapılaşma Teorisi) kimi kavram çiftleri tanımlıyor: zaman-mekanilişkileri, zaman-bilinç, orada bulunuş-orada bulunmayış, kurum, topluluk, toplum.Kapitalizme özgü temel marksist yaklaşımla genelde uzlaşan Giddens, kapitalizm öncesisistemleri yeniden okuyor, denebilir.Sınıf, sınıf çatışması, egemenlik, sınıf-iktidar ilişkilerini sorgulayan Giddens, Marksizmiyetersiz ve yanlış buluyor. Batının evrensel model olarak alınması bir başka eleştiri konusu.Ona göre, tarihsel materyalizm...insan praxis'i teorisinin soyut unsurlarını somutlaştıran birşey olarak alınırsa, günümüz sosyal kuramına bir katkı anlamına gelebilir.Giddens erk kulanımını mülkiyet ve sınıf ilişkilerinin üstüne yerleştiriyor. Üretim tarzıkavramını eleştirisinin eksenine yerleştiriyor.Zamanın metalaşmasından alanın (mekan) metalaşmasına çıkan Giddens, kent kuramınaulasıyor (haklı olarak). Ana tezini, eski kent-kır birlikteliği çözülürken, ulus-devletinkapitalist toplumların gelişmesini biçimlendiren 'güç kabı' olarak kentin yerini almasıüzerinden geliştiriyor.Konumunu karşı-işlevselci ve karşı-evrimci olarak tanımlıyan Giddens'ın tarihin seyrineilişkin genel bir kanısı olmayışını yine de doğru bulamıyorum. Sığ evrimciliğe ben de karşıolmakla birlikte… Sorun bence evrimle ilerleme ve gelişmeyi bir arada düşünmekoşullanmışlğında...Giddens evrim kavramı yerine, uğraksal geçişler ve zaman-uzam köşeleri gibi terimleriiçeren kurumsal organizasyon ve değişmenin uzun süresi yaklaşımını önermektedir.(Dikkate değer bir katkı).Giddens'ın bu önemli yapıtı daha titiz bir okumayı gerektiriyor. Diğer çalışmalarıyla birlikte...Giddens'a dönük bir Marksist eleştiri var mı acaba? Okumak isterdim.‘Tezimin ana çizgisi şöyledir: Güç, egemenlik yapıları; içerisinde yer alan tahsis ve otoritekurma kaynaklarına özgü dönüşüm/dolayım ilişkileri aracılığıyla oluşturulur. Bu iki kaynaktipi farklı toplumlarda farklı ilişkiler içerisinde yer alırlar (...)Kapitalist olmayantoplumlarda genellikle otorite kurma kaynaklarının koordinasyonunun, tahsis kaynaklarınınbirikiminden daha temel bir değişme gücü olduğu doğru gibi görünür. Bunun nedeni benceotorite kurma kaynaklarının zamansal-alansal uzaklaşmasının temel taşıyıcısı olmasıdır.’‘Sınıflara-bölünmüş toplumlarda, sınıfsal ilişkilerle bağlantılı ekonomik güç nadiren yalnızcaekonomik araçlarla elde edilebilir ya da sürdürülebilir.’‘Dobra dobra söylemek gerekirse, Marx insanları herşeyin ötesinde alet yapan ve kullananhayvanlar olarak düşünürken ve bunu insan türünü hayvanlarınkinden ayırmanın en temelölçütü olarak ele alırken hatalıydı. İnsan toplumsal yaşamı ne üretimle başlar, ne de onuniçinde son bulur.’‘Tarih bir insani proje olarak yeniden ele geçirilemez; ancak ne de insanların projelerininsonucu olması dşında kavranabilir.’‘Bilginin bir nüfusun gözetimini olanaklı kılan denetlemesi ve tek elde toplanması, dahadağınık halde sınıflara-bölünmüs toplumların çökmeleriyle birlikte, gücün en etkili aracıhaline gelir.Uzunca bir süredir ileri sürdüğüm bir iddiaya göre, 20.yy. sosyal teorilerindeki en olağandışıkaranlık noktalardan birisi, nedensel amaçlı bir tarihsel araştırmanın insan etkinliklerinin

  • fazlasıyla açık ve sürekli bir özelliğini -şiddet ve savaşa başvurulmasını- açığaçıkartabileceğini gözardı etmesidir (...) İki dünya savaşının yerle bir eden vahşetine tanıkolan ve hepimizin insanlığı tamamen ortadan kaldırabilecek bu türden bir üçüncü savaşıneşiğinde sendelediği bu yüzyılda, sosyolojik düşüncenin bir şiddet taciri olarak devletüzerinde hemen hemen çok az durması ne ile açıklanabilir?’‘Kapitalist devletin özgünlüğü sorunu, (...)kapitalizmin özgünlüğü sorunu ile ilişkilidir.1. Kapitalizm, bir devlet sistemi ile ilişki içinde...ortaya çıktı(...)2. Kapitalizmde egemen sınıfın gücünün kaynağı, esas olarak onun tahsis kaynaklarınıdenetlemesidir(...)3. Kapitalist devlet, siyaset ve ekonominin kurum olarak birbirlerinden ayrılmaları üzerinekuruludur (...)4. Kapitalizmde devlet, işbölümünde yüksek oranda bir karşılıklı bağımlılığın bulunduğu birsınıflı toplum içinde yer alan devlettir.’‘Kapitalizmdeki ya da diğer toplum tiplerindeki (artık-değer olarak analiz edilen) emeksömürüsü önemli olabilse bile, bir bütün olarak insan toplumundaki sömürüyü her yanıyla elealan bir teori ortaya koyamaz. Özelde, o artık-değerin -faraza- ortadan kalktığı sosyalisttoplumdaki sömürünün elestirisi için uygun bir temel oluşturmaz.’

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1880-1884,Cem Yayınevi, 1997

    8 cilt Moskova Rusça baskısından Mehmet Özgül'ün olağanüstü Türkçesiyle dilimizekazandırılan bu anıtsal yapıt için gecikmiş bir okuma...Çehov Dünya öykücülüğünün ana damarlarından biri... O damardan kimler sürgün vermedi...Bu büyük yazar için şimdilik herhangi bir sey söylemeye kendimi yetkili görmüyorum. Çehov konuşulmaz, okunur.20-25 yaslarinda bu güzelim öyküler nasil yazilabilir? Hangi birikimle....

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1885-1886,Cem Yayınevi, 1997Nemirovski'ye göre (Bir Yazarın Romanı) Çehov 1890'lardan sonra acemilik ve Tolstoyetkilerinden kurtuluyor, yapıtı yaratıcı esinlere ulaşıyor. Ben bu yaklaşımı benimsedim. Öteyandan 85-88 arası öyküleri arasında öyleleri var ki, Çehov'un bugüne değin aşılamamışözgün belirişini kanıtlıyor. Yazınsal ökeliğinin gençlik yıllarına özgü kanıtı...Gerçekte çokiyileri değil, belki yalnızca para kazanmak için yazıldığı belli, eğlendirmeyi amaçlamış,beklenti karşılayan ve çok da önemli olmayan bir kaç öyküsüne işaret etmek doğru olabilirdi. Şu bir gerçek: kimi Çehov öyküleri çoğu kez gerçekliğinden kuşkuya düşer gibi olduğum veseyrek yaşadığım ürperişi ve derin, onulmaz iç acısını bana yeniden ve yeniden yaşattı. Tolstoy'dan çok (Gorki böyle demişti) Çehov bir Tanrıya daha yakın duruyor. Onda izlemeyeyargılı sonsuz gücün içler acısı perişanlığı ve bataklaşmanın inanılmaz renkleri var. O kut vetansığını göstermenin öngününde (arefe) kendini yazmaya vermiş acınası bir bulunç (vicdan)aklayıcısı...Cemaatsiz bir yalvaç...Sonuna, dibine değin görmek, yine görmek, yine görmek...ve göstermek zorunda olan biri. O kendi ölümünü gören ve cesetiyle birlikte yaşayan biri.Anlaşılmayı ve avutulmayı Çehov denli hak etmiş bir insan, bir sanatçı var mı acaba?

    YAYINBALIĞI

  • AİLE BABASIÖLÜAHÇI KIZ EVLENİYORUYKU SERSEMLİĞİBU KADARI DA FAZLA (Bak.Esendal. Esendal sanırım Rus yazınından öykü uyarlamaları yaptı. Tolstoy’dan da.)FELAKETÜNLEM İŞARETİAYNAÇOCUKLARACIDURUŞMADAN ÖNCE BİR GECETELAŞANYUTAİVAN MATYEVİÇCADIKÜÇÜK BİR ŞAKAAGAFYAKABUS

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1886,Cem Yayınevi, 1997

    MÜSTEŞARKOTRBASLI ROMANECZACININ KARISIŞARKICI KIZKOCAMUTSUZLUKHAZIR YİYİCİLERÖYLESİNE BİR OLAYÇEKİLMEZ İNSANLARSUSSSHAYALLERİYİ İNSANLARVANKAYOLDAO KADINDI İŞTE!DÜŞMANLARPOLENKAVEROÇKASAVUNMASIZ BİR YARATIKCAHİLLİK (Bkz.Esendal)

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1887,Cem Yayınevi, 1997

  • Bu büyük yazarın olağanüstü güzellikte öykülerini sıralamakla yetineceğim yine. Bir notalmışım: Hiçbir canlı varlıkça algılanmamış, kendi başına doğan, ölen çiçek ve onun Çehovgibi yufkayürekli ve üstelik taşyürekli bir insanoğlu Tanrı eliyle görülüp gösterilmesi...

    VOLODYAGÖMÜKAVALPOSTACIDÜĞÜNKAÇIŞKIRLARDA BİRGÜNÖPÜCÜKKIZILTÜY

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1888-1891,Cem Yayınevi, 1997

    BAYAN X'İN ANILARIUYUMAK İSTİYORUMBOZKIR‘…Öyledir her zaman, Rus insanI yaşamayı değil, anımsamayı sever.’( s.92)

    TATSIZ BİR OLAYBİR YAŞ GÜNÜÖYLESİNE BIR ÖYKÜ‘Rus yazarlarında bulamadığımız, yaratıcılığın baş öğesi olan kişisel özgürlük duygusunaonlarda sıklıkla rastlayabilirsiniz. Kendini daha yapıtının ilk sayfalarında türlü türlü vicdansorumluluklarıyla sımsıkı bağlamayan tek genç yazarımız yoktur. Kendilerini bir ülküyeadamış gibidirler. Biri çıplak bir bedenden söz etmeye çekinir, öteki ruhsal irdelemeleryapmayı başlıca görevi sayar, bir başkası "insanlarla kucak kucağa sıcak ilişkiler"i zorunlugörür, dördüncüsü de bir şeye eğilimli olduğu kuşkusundan kurtulmak için sayfalar dolusudoğa betimlemeleri sıralar. Kimisi, yapıtlarında sade görünmek kaygısındadır, kimisi de tamtersine soyluluğa özenir. Sinsilik, tedbirlilik, içten pazarlılık alabildiğine...İçinden geldiğigibi yazmayı hiçbiri göze alamaz. Bu yüzden gerçek yaratıcılık yoktur.’ (s.325)

    GUSEV

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1891-1893,Cem Yayınevi, 1997

    DÜELLOKARIMGELGEÇ GÖNÜLLÜSÜRGÜNDEKOMŞULARALTINCI KOĞUŞKİMLİĞİNİ SAKLAYAN ADAMIN ÖYKÜSÜ

  • ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1893-1895,Cem Yayınevi, 1997

    BÜYÜK VOLODYA İLE KÜÇÜK VOLODYAKARA KEŞİŞKADINLARIN DÜNYASIROTŞİLD'İN KEMANIYAZIN ÖĞRETMENİÇİFTLİK EVİNDEÜÇ YILIŞIKLARBİR CİNAYETİN ÖYKÜSÜÇehov, bir tanrıdan daha fazlası: bir insan...

    ***Çehov, Anton; Bütün Öyküler 1895-1900,Cem Yayınevi, 1997

    ARIADNAÇEKME KATLI EVTAŞRALIKÖYLÜLERPEÇENEKBABA YURDUNDAAT ARABASINDAKILIFLI ADAMBEKTAŞİ ÜZÜMÜAŞK ÜSTÜNEIONİÇBİR HEKİMİN YAŞADIĞICANIM BENİMYENİ YAZLIKKÜÇÜK KÖPEKLİ KADINÇUKURDA

    ***Çehov, Anton; Tütünün Zararları, Bir Evlenme Teklifi, Sayfiyede Bir Yaz,Ayı,Bilgi Yayınları, 1966

    Çehov'dan dört küçük fars...

    ***Çehov, Anton; Ivanov,Bilgi Yayınevi, 1967

  • Çehov'un ilk büyük oyunu (1887). Ayrıca sanırım en kötüsü olmalı.

    ***Çehov, Anton; Bütün Oyunları 1 (İvanov/Vanya Dayı/Vişne Bahçesi),Adam Yayınları, 1995

    Behramoğlu çevirisi. Neden kronolojik sıra izlenmediğini anlamadım. Sanırım sıra şöyle: İVANOV-ORMANCİNİ-MARTI-VANYA DAYI-ÜÇ KIZKARDEŞ-VİŞNE BAHÇESİ.Ilginç olan Şu: Çehov sahnelemelerden genelde hoŞnut deĞil ve oyunlarının komedi (fars)olması konusunda ısrarlı.Vanya Dayı, Vişne Bahçesi, bir ölçüde Üç Kızkardeş ilginç denebilir.

    ***Çehov, Anton; Bütün Oyunları 2 (Ormancini/Martı/Üç Kızkardeş),Adam Yayınları, 1991

    Çehov'un Martı ve Üç Kızkardeş'i buradan okundu. Nabokov genel olarak beğenmiyor Çehovoyunlarını.

    ***Roy, Arundhati; Ya Çek Defteri, Ya Cruis Füzesi,Agora Kitaplığı Yayınları, 2004

    Bu asi Hintli kadın yazar (Küçük Şeylerin Tanrısı) Deavid Barsamian'la söyleşerek güncel veevrensel politikalar üzerine görüşlerini korkmadan, cesurca dile getiriyor. Sözlerininarkasındaki kimlik hayranlık verici. Ray'in tek sorunu iktidarı bir aygıt olarak görememek,iktidarın fetiş deneyimini iktidarın kendisi sanmak. O zaman erkin dışında bir seçenek aramakgibi, eşitsiz güçlerin baştan yenilmiş girişiminden söz ediyoruz, demektir.Yoksa Roy olağanüstü biri.

    ***

    Bezirci, Asım; Sebahattin AliGözlem Yayınları, 1979

    Sabahattin Ali hakkında derli toplu, iyice bir çalışma.Bezirci Türk eleştirisinde yabana atılacak biri değil.

    ***Atatürk, Gazi Mustafa Kemal; Söylev, Cilt I-II. Ed. Hıfzı VeldetVelidedeoğlu,Çağdaş Yayınları, 1987

  • Cumhuriyetimizin temel kitabı, bir başyapıt.

    ***Köksal, Aydın; Dil ve Ekin,Toroslu Yayınları, 2003

    Türkçe üzerine yazılmış, anadilimizi Anadolu ekin birikimiyle buluşturma denemesi olan1981 TDK ödüllü yapıt olağanüstü.Bir girişim niteliği taşımakla ve tümlemede sonu açık olmakla birlikte ekinleşme, Türkçeninkaynakları, geleceğin açmazlarına da im konarak çözümleniyor, örnekleniyor.Bir başvuru kaynağı. El altı yapıtı.Aydın Köksal Türkçenin ender yapıcılarından. Bilişimci.Hazla okundu.

    ***Tunç, Ayfer; Taş-Kağıt-Makas,Yapı Kredi Yayınları, 2004

    Ayfer Tunç ilk kez okuyorum. 4 öykü var. Batılı yazar etkilerinin duyumsandığı (örneğin,Poe, Kafka) öyküler bunlar. Çarpıcı bir yanları var. İlginç biçim ve yapı denemeleriyle birbakıma yol açıcı da denebilir. Özellikle Suzan Defter, Fehime iyi. Ama diğer iki öykü deyabana atılacak gibi değil: Kaybetme Korkusu, Taş-Kağıt-Makas.Tunç'un anlatılarını izlemem gerek. Yeni yazarlardan son zamanlarda dikkatimi çeken oldu.

    ***Devecioğlu, Ayşegül; Kuş Diline Öykünen,Metis Yayınları, 2004

    Bu ad (Ayşegül Devecioğlu) beni saşırttı. Bir ilk roman...Alçakgönüllü, savsız, ama bence sondönemlerin en iyi anlatılarından biri. Gücünü biçimde, biçemde bir devrimden almıyor roman, bu konuda tersine bir yolun izisürüldüğü belli.Devecioglu etkiler, savsözler ardında da değil.O yalnızca, orada, çıkmaz sokakta, yanlışından ve doğrusundan çok uzak ve ayrı olarak,yüzüne kar taneleri konan biraz önce öldürülmüş ve gazetelerde, toplumun belleğinde hiç izbırakmayacak genç ölünün yattığını, o günden beri yattığını, hep yatacağını anımsatıyor bize.Devecioğlu'nun ne yapmak istediğini anladım ve yaptığının 'güzel' denebilecek tek şeyolduğunu...Tek şey...Türkiye’de devrimci gençlik deviniminin ilk kez içerden, hesaplaşmalı anlatısı.Kusursuz değildi kimse. Öte yandan bu kusuru görüp kusuru işlemeyi sürdürmek...Devecioğlu'nu titizlikle izlemeli.Topluma kendisine bakmayı inatla öğretecek bir devrimci tutumu var. Herkes kendisine bakmalı, bakacak.Az, ama hakkı verilmiş imgelerle (zaman, kuş, kar,vb.) yaldızsız, ama bir o denli büyük,etkileyici bir roman Kuş Diline Öykünen.Kaç romanda, babayla oğul arasında geçen sahne gibi bir sahne okudum.Tümümüz suçluyuz (tümümüz suçsuz).

  • ***Sarısayın, Ayşe; Yorgun Anılar Zamanı,Can Yayınları, 2004

    2004 Yunus Nadi öykü ödülü sahibi Sarısayın, Necatigil'in kızı. Son yılların en iyi öykükitaplarından biri bence yapıt.Anlatının içtenliği, öyküler arkasında akan ve onları birbirine bağlayan derin doku, kaderimizeilişkin ipuçları bu öyküleri anlamlı kılıyor. Yaşanmışlık paylaşabililikle birlikte öyküleriçoğaltıyor. Bu öyküler bizim öykülerimiz. Kıstırılmış, buruk ama özkıyıma da uzak, yaşamada dirençli,yazgıya üstten gülümseyen, iletişememiş, yalnız insanların anlaşılabildiği öyküler..

    ***Durakbaşa, Ayşe; Halide Edip,İletişim Yayınları, 2000

    Halide Edip bağlamında Türk moderleşmesini sigaya çeken Durakbaşa'yı hiç gözüm tutmadı.

    ***Erhat, Azra; Osmanlı Münevverinden Türk Aydınına. Ed. NalanBarbarosoğlu,Can Yayınları, 2002

    Tanzimattan Camhuriyete ve Mustafa Kemal'de aydın kavramını, kaynakların eleştireldeğerlendirmeleriyle irdeleme girişimi ne yazık ki yarım kalmış Erhat'ın...İlginç bir çalışma olabilirdi.

    ***Üryan, Baba Tahir; Aşk Çırılçıplak,K Kitaplığı, 2003

    Fars (İran) yazınının önemli şairi Hemedanlı Baba Tahir Üryan'ın (1000 yıllarında yaşamış)dörtlüklerinin çok başarılı (Talat Sait Halman) çevirileri.

    ***1.Doğu Halkları Kurultayı. Belgeler 1,2. Ed. Nurer UğurluCumhuriyet Yayınları, 2000

    Cumhuriyet gazetesinin önemli bir hizmeti olan bu 2 ciltlik yapıt, özellikle 2. Kominterntoplantısında alınan karar üzerine toplanan 1. Doğu Halkları Kurultayı belgelerini içeriyor veTürk ulusal devrimiyle ilgili (3 farklı Türk delegasyonu ile; ki bunlar T.C., TKP,Enverciler'di) önemli değerlendirmeler içeriyor. Gerçekci kurultay, desteğini kimi sakıncalarlaT.C'den yana koyuyor. Bu gerçekcilikte reel-politik'in kuşkusuz büyük rolü var.

    ***

  • Arslan, Emre/Buğra, A./Aydın, Z./Çulhaoğlu, M./ Yalman, G.L./ Hasgüler,M./Öngen, T./Savran, S./Türkay; M. 2000’li Yıllarda Türkiye 1. SürekliKriz Politikaları. Ed. Neşecan Balkan/Sungur SavranMetis Yayınları, 2004

    Önemli derleyici bir çalışmanın 1.cildi. Özellikle 20.yüzyılın Politik Mirası (Savran);Türkiyede Siyasal Kriz ve Krize Müdahele Stratejileri (Öngen); Dört Gösterge IşığındaTürkiye Sosyalist Hareketi (Çulhaoglu); AB-Türkiye Entegrasyonu:Nasıl? Nereye Kadar?(Türkay); Soğuk Savaştan Günümüze Kıbrıs Sorunu (Hasgüler) önemli çalışmalar.Öte yandan Zülküf Aydin'a dikkat (?).

    ***Akaya, Y./Arın, T./Dedeoğlu, S./Ercan, F./Gök, F./ Köse, A./Şenesen,S.Ü./Onaran, Ö./Oyan, O./Öncü,A./Özar, S./Toksöz, G./Günlük, G;2000’li Yıllarda Türkiye. 2.Neoliberalizmin Tahribatı. Ed.NeşecanBalkan/Sungur Savran,Metis Yayınları, 2004

    Önemli derlemenin 2.cildi. Özellikle F. Ercan (Sermaye Birikiminin Çelişkili Sürekliliği ve...),O.Oyan (Tarımsal Politikalardan Tarımsız Bir Politikaya Doğru), T.Arın (Refah DevletiSosyal Güvenliğin Yokluğu), F.Gök (Eğitimin Özelleştirilmesi), G.Günlük-Şenesen(Silahlanma Küresel Dönemde İktisadi Yansımalar), Y.Akkaya (Düzen ve KalkınmaKıskacında İşçi Sınıfı ve Sendikacılık), A.H.Köse-A.Öncü (Mühendislerin Toplumsal EvrimiÜzerine Gözlemler), S.Özer-F.Ercan (Emek Piyasaları Uyumsuzluk Mu, Bütünleşme mi?), vd.Bana kalırsa 2004'ün önemli çalışmalarından bu iki ciltlik derleme. İyi bir kaynak.

    ***Başarır, Başar; Çıktığınız Hevesle İninizDoğan Yayınları, 2004

    Trafik işaretlerini kendi anlatısında eğretileme olarak kullanan Başarır, bazı öyküleriyle çıtayızorluyor. Diline takılmam, dil konusunda pekişmiş önyargılarımdan mı?Pek sevdiğim söylenemez (Başarır’ı).

    ***Oran, Baskın, Ed.; Türk Dış Politikası Cilt 1. 1919-1980İletişim Yayınları, 2001

    Ciltli, ikinci baskısından okuyorum bu dev yapıtı (900 sayfa). İkinci cilt 1980'i günümüzegetiriyor.Yapıtın düzenlenmesi ve dizgeli yapısı benim için okumayı zorunlu kıldı. Küçük kutularla kavramlara açıklık getiren çalışmada, 1. cilt bölümlemesi şöyle:* Yöntem ve Yaklaşım (Çalışmayı biçimlendiren, yer yer beni rahatsız etmekle birlikteçalışmanın önemini azaltmayan, tersine arttıran, öğretici giriş. Tek başına önemli veokunabilir.)

  • * 1919-1923: Kurtuluş Yıllar (Mondros, Sevr, Mudanya, Lozan; Avrupa, Sovyetler,Yunanistan, Orta Doğu ile ilişkiler.)* 1923-1939: Göreli Özerklik-1 (Avrupa, SSCB, Yunanistan, Orta Doğuyla ilişkiler,Montreaux Boğazlar Sözleşmesi.)* 1939-1945: Savaş Kaosunda Türkiye, Göreli Özerklik-2 (İkinci Dünya Savaşı dönemi.)* 1945-1960: Batı Bloku Ekseninde Türkiye-1 (SSCB, ABD ve NATO, Yunanistan, OrtaDoğu ile ilişkiler)* 1960-1980: Göreli Özerklik-3 (ABD ve NATO, Yunanistan, SSCB, Orta Doğu ile ilişkiler,AET)Kusursuz ve yetkin bir ekip çalışması. Başvuru niteliği özellikle çekici. Çoklu okumayaolanak veriyor.900 sayfalık bu dev yapıt için (Baskın Oran yönetiminde Siyasal Bilgiler ekibi) tam birbiresim ve olağanüstü demekten başka elimden bir şey gelmez. Düzenleniş mantığından çok yönlü islevşelliğine varıncaya dek, gerçek bir başvuru kaynağı.Bence klasikleşecek.Bu yapıtı kesintisiz bir tarihçe olarak da okuyabilirsiniz, belli konulara odaklanarak da.Ögretici, zevkli bir çalışma.

    ***Oran, Baskın, Ed.; Türk Dış Politikası Cilt 2. 1980-2001,İletişim Yayınları, 2002

    1980-1990 ve 1990-2000 bölümlemesi içinde Türkiye'nin Kıbrıs, Avrupa Birliği, İnsanHakları, Kürt Sorunu, Orta Asya, vb. fotoğrafi çekiliyor.

    ***Baudez, Claude/Sydney; Mayaların Kayıp ŞehirleriYapı Kredi yayınları, 2001

    Yapı Kredi'nin Genel Kültür Dizisi'nin ilk kitabı. Arkeoloji üzerine olan yapıt derinlikten yoksun olmasına karşın (ayrıca cografi bilgibakımından yetersiz) belge ve görüntü zenginliğiyle dikkate değer.

    ***Kunt, Bekin Sıtkı; Ayrı Dünya,Yeditepe Yayınları, 1952

    Kunt'u sahaf üzerinden tanıyabildiğim için mutluyum. Orhan Kemal'lere giden yolda, 40'larıngerçekci kuşağından neredeyse unutulmuş bir yazar yazık ki. Toplumsal duyarlık, Anadolu ve yoksul kentli insanın yalın, çıplak gerçeği öykünün konusuoluyor. Çoşumculuğun (romantizm) etkileri yokoluyor giderek. Yeni bir dünya ile eskisininkıyısında yazar, sokağın gerçeğiyle yüzleşiyor.Bu yazarlarımızı kazanmalıyız. Eleştirel basımları yapılmalı.

    ***Hooks, Bell; Feminizm Herkes İçindir,Çitlenbik Yayınları, 2002

  • Bell Hooks 1952 doğumlu Gloria Watkins'in takma adı. Amerikalı olan Hooks karaderili. Yapıtının önemi yalınlığından, derlitopluluğundan ve eleştirel gücünden geliyor. TopluTürkçe çeviriyle değerini yitirmesine karşın sorunları kaçamaksız, apaçık sergilemesi,tutumunu kesin bir biçimde ortaya koyması Hooks'u kadın yazını içinde (sol içerisinde dekuşkusuz) çok önemli bir yere koyuyor.Benim için yapıtın ilginç üç yönü vardı:1) Kadın eylemine soğuk, kinle bakan kadınlara (çoğunluğu oluşturur) yaklaşımındakiyumuşaklık, kanıtlarının sağlamlığı ve söyleminin saydamlığıyla seçikleşen inandırma gücü.Bu nedenle kadın eylemine düşmanlığı doğallaştırmış kadınların okuması gereken bir yapıtbu.2)Kadın eylemi içre özeleştiri boyutu. Kızkardeşler, sınıfsal güçle (iktidar) gelen yol ayrımı,kadın eşcinselliğine bakış açısı, erkeklerin kadın eylemiyle ilişkisinin sorgulanması...3)Kadın eylemini eşitlik çizgisi ve tanımıyla sınırlayanların eyleme getirdiği yozlaşma vebuna karşılık Hooks'un önerdiği, sorunu kadın sorunu değil insan sorunu eksenine oturtan vetoplumsal dizgeyle bağlarını doğru bir biçimde kurabilen cinsiyetçilik kavramı... Düğümnoktasının bu olduğunu sanıyorum. Yoksa kadınlar başardıkça (!) iktidara ortak olabiliyor vacinsiyetçi tutum ve paradigma sürüyor.Hooks'un kişisel deneyimleriyle bilimsel söylemin kesişim noktasından ilerleyen anlatısı dakadın eyleminin insancıl ve eşitlikçi doğasına bir örnek sayılabilir.Bence Hooks'un bakış açısıyla benimkisi örtüşüyor. Bu da yılar sonra kendimle buluşmak gibioldu."Yakınlaşın ve anlayın. Feminizm herkes içindir" (s.V)

    ***Henri-Levy, Bernard; Entelektüelliğin Övgüsü,Gendaş Yayınları, 2001

    Henri-Levy günümüzde entellektüel olan şeye tepkiyi eleşirerek, yeniden bir çözümlemesinive eldesini yaptığı yapıtında bence bir saldırıya uğramış: çevirmenin saldırısına. Yapıtokunmazlaşmış.Kaç kez bırakma noktasına geldim, ilgim dağıldı. Yine de Henri-Levy'den çok hoşlandığımı söyleyemem.

    ***Lewis, Bernard; Ortadoğu’nun Çoklu Kimliği,Sabah Yayınları, 2000

    Tarihçi Lewis'in yapıtı önemli olmakla birlikte derinlikten yoksun. Ortadoğu'yu din, ırk ve dil,ülke, millet, devlet, semboller, yabancılar ve kafirler, emeller açısından irdeleyen Lewis, temelkimlik oluşturucusu olarak doğum ve devlet kimliğini vurguluyor.

    ***

    Russell, Bertrand; Russell’dan Seçme Yazılar,Dost Yayınları, 2004

  • Russell'den iyi bir derleme. Psikoloji, din, cinsellik ve evlilik, eğitim, politika, ahlak üzerineyazılarından hoş bir seçki. Tanımak isteyenler için anlamlı.

    ***Karasu, Bilge; Troya’da Ölüm Vardı (BE 8),Metis Yayınları, 1991

    Büyük Karasu okuması. Daha ilk yapıtla (kitap olarak baskı: 1963) Bilge'nin kara-acı sularıiçerisinde duyguların hiçbir yere oturtulamadığı karabasanlı bir okuma, ağulu bir deneyimbaşladı. Aynı öykü kişilerine dayalı bu kopuk, tümün sürekli yeniden reddedildiği anlatılar,insan'ın doğumdan başlayan ve anlatısı olanaksız ölümle noktalanan yaşam sahnelerindenoluşuyor. Hiçbirimizin öyküsü, hatta kendi öykümüzün parçaları bile birbirini tutmaz,tutmuyor. Her bir yaşantı için sayısız anlatı üstüste biniyor. Gerçeğin hangi anlatının arkasındaolduğu, yazarın israrlı ve dayatıcı çabalarına karşın, yine belirsiz ve acaba burada bir değeryüklemesi yaparsak yanılmış olur muyuz? Ağın bir düğümü (öne çıkarılmış) Müştak, öneçıkarılmasında bile tartışmalı, ağ’a ilişkin (büyük yapıya) hem im, hem değil. Hem gönderen,hem gönderilen...Bir bakıma ölüm doğumdan başlayarak var, hep var. Troya'dan kalan yaşamın değil, ölümünöyküsü (Shopenhauer). Yaşamın anlatısı, kendiliğinden bir ölüm anlatısı... Bunu anlamamızıister miydi Karasu?Ölüm odasi içindeyiz. Doğumdan başlayarak. Geçmişe sarkarak. Bir ilişkiyi tanımlamaya,onun önünde şöyle ya da böyle durmaya çalışarak. Birilerini anne olarak tanımlayıp birdiğerini sevgili-dost arası bir aralığa koyarak, bakış açılarını sürekli değiştirip bakılanıyeniden yaşantılıyarak ve bu arayışın tinselliği ve kırılganlığıyla yeniden vazgeçerek...Adı konmuşların ardlarına bakarak, Zanzalak ağacının gölgelerinde eşinerek, gerçeği bulmaumutsuzluğuyla, bunun acısıyla...Bir dönüşüm duygusu kalan geriye, savruluş... Bir aydınlık. Koku.Algının dibi.Kedi. Yaralı hayvan. Yangın. Şarkısız gecelerin ilki.Savaşı karşılayan sessizlik.Theo Angelopoulos.Ve Karasu sanırım Oğuz Atay'ın esini. Bütün o Tutunamayanlar, Tehlikeli Oyunlar,Korkuyu Beklerken, Oyunlarla Oynayanlar nereden çıkmış olabilir. Tanpınar buna yetmezbence.Karasu'da Türkçe yeniden ve çoğalarak var oluyor. Büyük bir dil deneyimi.

    ***Karasu, Bilge; Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı,Bilgi Yayınları, 1970

    Karasu tarihsel bir zemin önüne çagdas bir dizi sorunu koyarak, bir tür etik sorgulama yapiyorbana kalirsa. Ada ve Tepe adinda iki bölümlü Uzun Sürmüs Bir Günün Aksami'ni, Dutlaradinda kisa bir öykü izliyor. Bence tematik seçis ve derinlikler açisindan Dostoyevski'ylekarsilastirilmali Karasu. Anlati, biçem olarak ise Fransiz modernleri belki isik tutabilir.Türkiye'de ise öncülü var mi kestiremiyorum. Çünkü yerel degil evrensel temalari onufarklilastiriyor.Öte yandan, seçim, direnis, sorumluluk, iktidar ve güç, boyunegme, inanç, etik, kaçis, vicdan,sorumluluk, iç aydinlanma, vb. kavramlar çerçevesinde okuru sarsan,silkeleyen bu romaniylada Karasu'yu gecikmeli de olsa tanidigim için mutluyum.

  • ***Karasu, Bilge; Göçmüş Kediler Bahçesi,MetisYayınları, 2003

    Ölümcül, canlı bir satranç benzeri oyun-bağlantı ile birbirine ulanan, umutsuz, kara öykü-anlatılar…Onda uzam, zaman, ilişki kendini hep yeniden kıra kıra ilerliyor.Öykümüzün ne olduğunu bilemeyiz, anlamayı usumuzdan geçiremeyiz, Kafka'dan farklıolarak anlama girişimlerimiz de hep olmuştur, olacaktır.Zaten öykü de yırtılır, geriye kalan girişimse neyin neye ulanacağının herkesin kendine bağlıkalacağı bir anlatış olur. İyi mi olur?En zengin, en çoğul anlatı da, ‘en zengin ve çoğul anlatı’dan başka bir şey değildir.Yaşam kaygusu ve kavgasının ucu ölüm, vardığımızda henüz yola çıkmışızdır.Menzil düş, ise, varolan, kalan ne?Karasu'nun olağanüstü metinleri yeniden okunmayı zorluyor diyeceğim. Bildik anlamlandırmaçabasının hep bir adım ötesinde kalacakları kesin. Onu öngörülü bir bilici yapan da bu özelliğimi acaba?

    ***Karasu, Bilge; Kısmet Büfesi,Adam Yayınları, 1982

    Bölük pörçük metinlerle bölük pörçük yaşamı anlatılama, ıskalama ve yakalama girişimi.Bu da bir denemeydi, tıpkı yaşamımız gibi.Seni çok iyi anladığımı sanıyorum Karasu.Sana borçluyum.

    ***

    Karasu, Bilge; Gece,İletişim Yayınları, 1985

    Bu dev yazarı (dilciyi) ne biz, ne de Dünya anladı diyorum. Gece, geceyi anlatıyor. Bilinemeze bağlı, bilinemezden, bilinemezin kendi olan geceyi.İnişini, dönüştürüşünü, yerinden oynatma gücünü, bakışımızın tam içindeki yerini,geceleşebilirliğimizi...Öte yandan bir kurgu metnin de gece boyutu var. Gece onu da açar, gizler, dönüştürür.Dil bile geceyle oynar. Hem de ölümüne…Karasu da bence ölümüne oynadı gece'yle, gün'ün özü geceyle.Yaşam her zaman gece sayesinde ve onun yüzünden, hep başka bir şey oldu. İnsan da, metinde...Çok ciddi birşeylere işaret etmenin gececil komikliğine ne demeli.Gece kimi uyarır. Kimseyi.Kimse olabilsek…Ölümle, ölümüne oyunla belki olası...kimse olmak.

  • ***Karasu, Bilge; Kılavuz,Remzi Yayınları, 1990

    Karasu 1994'de öldü yanılmıyorsam. Bu başyapıtlarından biri olarak yayınlandığında da sağdı.Tüm yapıtlarıyla en üst düzeyi nasıl tutturabiliyor Karasu? Onun tüm yapıtı gerçekte tek biryapıt ve o da başyapıt.Kılavuz, bence, duyumsayabildiğimce, düşle ayıklık, günle gece, yaşamla ölüm arasında,sonunda kendi yolunu yitiren bir kılavuzluk deneyimi... Derrida'nin dediği gibi 'yerindenoynamış yaşam', yerinden oynamış anlatıca izleniyor.Söz ve metin iki yüzlü, iki yanlıdır. Doğru bir tür kurgudur. Yine de Karasu için görecidiyemiyorum. Ama yerleşik doğruya karşı buruk bir başkaldıran insan olduğu kesin (mi?). Kedi'ye gelince. Kedi her yerde olabilir, konabilir, var. Çünkü bir kedi o. Güzelliği insanakendini vermeyişinde.Karasu büyük bir yazar.

    ***Bottero, Jean/Steve, Joseph; Evvel Zaman İçinde Mezopotamya,Yapı Kredi Yayınları, 2001

    Persopolis yazıtlarıyla başlayan büyük serüven...Gizemli üç yazı. Eski Farsça, Elamca (!),Asurca (Sami dillerine dayalı). Sümerceye doğru giden yol...Kuzeyden güneye doğru Asur, Akad, Babilonya ve Sümer ülkesi...Şu anda, bugün, insanoğlunun öyküsünün kaynağı ABD ve İngiltere'ce bombalanıyor. Yokediliyor.Bugün: 21 Mart 2003.

    ***Magee, Bryan; Felsefenin Öyküsü. Ed. Neil Lockely,Dost Yayınları, 2000

    Nefis bir felsefe tarihi. Belki çokca yüzeysel, ama çekici...Görsel bakımdan zengin ve niteliklibaskıyla felsefeyi sevmemek olanaksız.Yapıtın bence kurgusu da çok başarılı. Temel felsefe temaları seçilen felsefecilerle koşutlu birbiçimde götürülüyor. Zevkle okudum.

    ***Uzuner, Buket; Uzun Beyaz Bulut Gelibolu,Remzi Yayınları, 2001

    3.baskısını okuduğum roman 10.baskısına yaklaşmış olmalı. Neden acaba, bunu anlayabilmişdeğilim.Kötü kitabın ne olduğunu bilmiyor muyuz? Yoksa çok okunurluk, gerçekten mi yazın dışıdeğerlere bağlı yalnızca? Sanırım.Bu roman roman geçmişiyle hesaplaşmamış, yeni hiç bir şey içermiyor. Savaş karşıtçılığı,barışçılık desem bu da defalarca ve çok daha iyi bir biçimde yapıldı.

  • Bir şey var. Buket Uzuner bir tür çağcıl vurguncu ve çağın gereklerini iyi koklayan bir burnuvar. Başka da bir şey yok. 12'yi vuruyor. Roman’ın duasını da okuyabiliriz, şimdi.

    ***Carriere, Jean-Claude/Delumeau, Jean/Eco, Umberto/Gould, Stephen Jay;Zamanların Sonu Üstüne Söyleşiler. Ed. Catherin David/FredericLenoir/Philippe de Tonnac,Yapı Kredi yayınları, 2001

    2000 yılı sorunu ile ilgili 4 ünlüyle yapılan ama kapsamı binyıl dönümü sorununu oldukçaaşan söyleşiler beklediğimden çok daha iyiydi. Özellikle dinsel kültürlerde yeniden doğuş,kıyamet ve tarihsel olgular arasındaki ilişkiler aydınlatıcıydı benim için. Özellikle Carriere,ama daha çok Gould'un yazısı...Eco da yabana atılamaz.Tartışmalı okumalara açık önemli bir söyleşiler derlemesi.

    ***Celal, Metin/Aydemir, Kadir; E 2004 Edebiyat Yıllığı,Gendaş Yayınları, 2004

    Baskı olarak olmasa da içerik olarak çok başarılı bir yıllık bence. Öyküler, şiirler, denemeler,eleştiri ve tartışma yazılarıyla 2003'ü yansıtabiliyor.

    ***Üster, Celal, Haz; Yatağında Yalnız Mısın?Okuyanus Yayınları, 2002

    Japon şiirinden Celal Üster'in derleyip çevirdiği aşk şiirleri...

    ***Akaş, Cem, Haz.; Kavramlar ve Bağlamlar Arasında,Yapı Kredi yayınları, 2002

    Jameson, Eagleton, Zizek, Reeves, Taylor, Derrida, Benhabib, Deleuze, Foucault, Bourdieu,Grass, Habermas, Guattari, Morin, Eco, Touraine, Abu-Lughod, Levi-Strauss, Hartog,Ri