hidrolik preslerde †ift el kumanda sistemleriyle ... hidrolik preslerde †ift el...

Download Hidrolik Preslerde ‡ift El Kumanda Sistemleriyle ... Hidrolik Preslerde ‡ift El Kumanda Sistemleriyle

Post on 29-Jul-2019

215 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • AK FEMBD 17 (2017) 015903 (280-291) AKU J. Sci. Eng. 17 (2017) 015903 (280-291) DOI: 10.5578/fmbd.53962

    Aratrma Makalesi / Research Article

    Hidrolik Preslerde ift El Kumanda Sistemleriyle Gvenliin yiletirilmesi H. Sevil Ergr1 1

    Eskiehir Osmangazi niversitesi, Mhendislik Mimarlk Fakltesi, Makine Mhendislii Blm, Eskiehir.

    e-posta: hsergur@ogu.edu.tr

    Geli Tarihi: 16.11.2016 ; Kabul Tarihi:31.03.2017

    Anahtar kelimeler

    ift El Kumanda;

    Hidrolik Pres; Mekik

    (OR) Valf; Zaman

    Rlesi; i Sal ve

    Gvenlii.

    zet

    Makine endstrisindeki gelime ve tezgh eitliliindeki art, ii sal ve i gvenlii (SG) asndan

    da birtakm sorunlara neden olmaktadr. Bu sorunlar, hatal kullanmlar ya da tezghlardaki yetersiz

    koruyuculardan kaynaklanan i kazalarna sebep olmaktadr. ift el kumandal sistemlerde, tek valfin

    devre d braklarak sadece dier valfin kullanlmas, deiik kazalara sebep olmaktadr. Bu sorunu

    zmek iin sistemdeki hidrolik pompa yardmyla hidrolik pres veya giyotin makastaki ift etkili silindir

    devreden kartlarak sistemin durmasn salayan yntemler gelitirilmitir. Birinci yntemde, valfle

    senkronize alan zaman rleleri kullanlarak her bir valfin uzun sre basl tutulmas engellenmitir.

    kinci yntemde ise OR (VEYAMEKK) valf yardmyla srekli basl tutulan tek valfin devre d

    braklmas salanarak silindir durdurulmaktadr. Bu almada, dk maliyetli ek dzenlemelerle

    yaplan gelitirmeler ile ii salnn korunmas ve makine banda i gvenlii salanmtr ve

    operatrn kaza riski azaltlmtr.

    Improving the Safety of Hydraulic Presses with Double Hand Control Systems

    Keywords

    Double Hand Control;

    Hydraulic Press; Shuttle

    (OR) Valve; Time Relay;

    Workplace Safety.

    Abstract

    Developments in machine industry and increases in tool types cause so many proplems on occupational

    health and safety. These problems may lead to industrial accident due to misuse or insufficient

    safeguards. In double-hand systems by-passing one of the valves and using the other one will result in

    various accidents. In order to solve such proplem by newly developped methods, the double acting

    cylinder of a hydraulic press or upcut shear must be taken out of order to stop the operation. In the first

    method, time relays syncronized with a valve prevents the valve holded down long period. In the

    second method, with the aid of OR (or shuttle valve) valve the cyclinder is retained by a consistent

    holded down valve. The aim of this study is prevent the occupational health and safety by low-cost

    subsidiary arrangement.

    Afyon Kocatepe niversitesi

    1. Giri

    Endstriyel geliim alannda, birok lkede olduu

    gibi Trkiye asndan da en nemli ilerleme

    sanayilemedeki aamalarn baaryla

    gerekletirilmesidir. Endstriyel geliim

    aamalarnda dikkat edilmesi gereken en nemli

    faktr, alan insan sal ve gvenlii olmaldr.

    Makine endstrisindeki retimlerde ii sal ve i

    gvenliinin salanmas ana amalardan birisidir.

    Mevcut i yasalarna gre alanlar i kazalarndan

    korumak ve tesis verimliliini artran nlemler

    almak iverenin ana grevleri arasndadr. i

    sal ve i gvenlii tzne uygun olacak ekilde

    iyerinde alanlarn korunmas, meslek hastalklar

    ve i kazalarnn sebep olduu i gc ve aktif

    alma gnlerinin azalarak, retimdeki veriminin

    artmas zellikle ekonomik adan ok nemlidir

    MEGEP (2005). Gelien sanayileme ile birlikte

    retime katk salayan iilerin salk ve

    gvenlikleriyle ilgili karlalan ancak dikkate

    alnmayan sorunlar, iyerindeki artlar ve

    dolaysyla alma verimini etkilemitir. Bunun

    Afyon Kocatepe niversitesi Fen ve Mhendislik Bilimleri Dergisi

    Afyon Kocatepe University Journal of Science and Engineering

  • Hidrolik Preslerde ift El Kumanda Sistemleriyle Gvenliin yiletirilmesi, Ergr

    AK FEMBD 17 (2017) 015903 281

    zerine yaplan bilimsel aratrmalar sonucunda

    i Sal ve Gvenlii tanm ok daha fazla

    nem kazanmtr MEGEP (2006) ve ktem (1994).

    Gnmzde, imalat sanayi ve sosyal yaantmzda

    farkl dnce ve yaklamlar olumasna ramen

    endstriyel geliimin srdrlmesi, lkemiz

    asndan da karlanmas gereken bir ihtiyatr.

    Endstriyel verimi yksek bir seviyeye karmak iin

    alanlarn salk ve gvenliinin salanmas

    iletme retimini de artracaktr ktem (1994).

    Belirtilen nitelikte ii seiminde, dikkat edilmesi

    gereken noktalar, uygulanabilir ii sal, i

    gvenlii program ve meslek hastalklarna olan

    duyarlln belirlenmesidir. Bu duyarllk, konunun

    ciddiyetini kavrayan iveren ve ii ile

    salanmaldr. Meslek hastalklarna kar alnmas

    gereken tedbirlerin salanmas ve salkl ortamn

    korunmas aamasnda, sektr alanlarnn

    zerine den sorumluluu almalar ok nemlidir.

    Burada, insan unsuru ile birlikte ulusal ekonomiyi

    olumsuz ynde etkileyecek dier zararlarn ortadan

    kaldrlmas hedeflenmitir. almada, ift el

    kumanda sistemiyle eller megul edilerek ve

    hidrolik devre elemanlarnn kontrol salanarak

    kaza riskinin azaltlmas amalanmtr. Bylece,

    presin almasnda iki el kullanlarak ap kapama

    ilemini gerekletiren hidrolik devre kurulmutur.

    2. i Sal ve Gvenlii

    2.1. Kazalar

    i sal ve i gvenliinin bilimsel yaklamna

    gre i gvenlii, alma artlarnn salkl olduu,

    gvenlik snrlarnn saland ortamda i

    kazalarn ve meslek hastalklarn azaltmaktadr.

    Benzer ekilde yaplan bir dier tanmda, iyerinde

    farkl nedenlerden dolay ortaya kan tehlikeli

    artlarn oluumunu engellemek iin gelitirilmi

    almalarn tamamdr. Gnmzde artarak devam

    eden kazalarn gerek nedeni, nlemlerin veya

    uygulamalarn yetersizliidir. Uluslararas alma

    Tekilat (ILO)' ya gre i kazas, nceden tahmin

    edilemeyen bir zarar ya da yaralanmayla

    sonulanan bir olaydr. Ancak bu tanm, lkeler

    arasnda farkllk gsterebilmektedir MEGEP (2006)

    ve Evren (2016).

    kazalar, lkemizde teknik kaza ve yasal kaza

    eklinde gruplandrlarak ele alnmaktadr. Teknik

    kaza, retim srasnda almayla ilikili olarak

    ortaya kan yaralanma veya maddi hasar ile

    birlikte duraksamalar ve bazen de yaralanmalarn

    mevcut olduu istenmeyen bir durum olarak

    tanmlanmtr. Bu tanmda, tehlike ve/veya maddi

    hasar unsurlarnn da bulunmas gerekir. Bireysel

    hasarn dnda retim ve i akn engelleyen her

    olay i kazas kapsamnda deerlendirilir ktem

    (1994) ve Klk (2016). Bir olayn i kazas olarak

    kabul edilmesi iin oluumunda kast olmamas,

    maddi veya manevi bir kayp yaratmas gerekir.

    Ayrca, ile ilgili olmal, iyerinde gereklemeli ve

    kaza sonras kiiyi bedensel ya da ruhsal adan

    etkilemelidir Klk (2016).

    2.2. i Sal ve Gvenliinin nemi

    kazalar ve meslek hastalklarndan en ar ekilde

    etkilenen grup alanlardr. statistiklere gre

    imalat sektrnde tm dnyada, saniyede 3 alan

    i kazasna uramakta, dakikada 1 alan i

    kazas veya meslek hastalndan dolay hayatn

    kaybetmektedir. kazas veya meslek

    hastalklarna yakalanan iiler, geici ya da srekli

    olarak i gremez duruma dtkleri iin

    gelirlerinin bir blmn kaybetmektedirler. Bu

    durumdaki iiler, ek denek alrlar. Geici veya

    srekli i grmezlik demesi alan alanlar, imkn

    olutuunda normal geim standartlarna dnmek

    iin dk cretle almay da kabul

    edebilmektedirler. Bu nedenle, i gvenlii

    nlemleri ile alanlarn ekonomik skntlar

    engellenebilir. Gvenlik nlemleri alnm bir

    iyerinde alann psikolojik ve ruhsal sorunlar

    olmayacandan, igc verimi de

    etkilenmeyecektir Klk (2016) ve Agca (2013).

    Gvenlik nlemlerinin alnmas, iletmeye ek

    maliyet ykleyecektir. Ancak, alma artlarnn

    iyilemesi ile birlikte azalan i kazalar ve meslek

    hastalklar, toplam maliyeti drerek verimlilii

    artracandan, uzun dnemde retimin srekliliini

  • Hidrolik Preslerde ift El Kumanda Sistemleriyle Gvenliin yiletirilmesi, Ergr

    AK FEMBD 17 (2017) 015903 282

    salayacaktr. verenin salayaca gvenlik

    nlemleri, kaliteli igcyle iyerindeki ara ve

    gerelerin korunmasna yardmc olacaktr. Bylece

    cihazlarn bakm ve onarm giderleri azalacandan

    kaza ve sonularyla ilgilenen yneticilerin zaman

    kayb da nlenecektir. retimde kullanlan

    tezghlar, ayn zamanda bir yatrm arac olduklar

    iin bunlarn uygun bir ekilde korunmalar, hasar

    grmelerini azaltacandan piyasadaki rekabet

    koullarn da olumlu ynde etkileyecektir ktem

    (1994).

    2.3. i Sal ve Gvenlii Yatrmlar

    i sal ve i gvenliinin esaslar, alanlarn

    korunmas ve korunmann devamll iin yaplmas

    gerekenler, yatrm harcamalar, i gvenlii

    rgtnn kurulmas, gvenlik tzklerinin

    hazrlanmas, gvensiz artlarn aratrlmasn

    salamak iin gerekli aamalarn ve giderlerin

    belirlenmesinden oluur. Bunlar stratejik giderler,

    sabit giderler, denetim giderleri, donanm ve

    malzeme giderleri ile i gvenlii eitimine ynelik

    giderler eklinde zetlenebilir. Toplam maliyet,

    yatrm niteliinde yaplan korumaya ynelik

    giderler ile i kazas sonucunda iletmeye yklenen

    dolayl ve dolaysz harcamalardan oluur MEGEP

    (2005), MEGEP, (2006) ve ktem (1994).

    2.3.1. Dolaysz maliyetler

    verenler arasnda farkllk gsterebilen dolaysz

    maliyetler, aadaki gibi snflandrlabilir.

    verenin Sosyal Gvenlik Kurumuna

    altklar alann ve iin tehlike derecesine gre

    demek zorunda olduklar kaza primleri ile

    karlanan tm hastane masraflar, ila bedelleri,

    geici ve srekli i gre

Recommended

View more >