grade 10 filipino module (1st quarter)

Download Grade 10 Filipino Module (1st Quarter)

Post on 14-Aug-2015

9.304 views

Category:

Education

745 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  1. 1. DEPED COPY Filipino Modyul para sa Mag-aaral Kagawaran ng Edukasyon Republika ng Pilipinas Ang aklat na ito ay magkatuwang na inihanda at sinuri ng mga edukador mula sa mga publiko at pribadong paaralan at pamantasan. Hinihikayat namin ang mga guro at ibang nasa larangan ng edukasyon na mag-email ng kanilang puna at mungkahi sa Kagawaran ng Edukasyon sa action@deped.gov.ph. Mahalaga sa amin ang inyong mga puna at mungkahi. ng kagamitan sa pagtuturong ito ay magkatuwang na inihanda at sinuri ng mga edukador mula sa mga publiko at pribadong paaralan, kolehiyo, at / o unibersidad. Hinihikayat namin ang mga guro at ibang nasa larangan ng edukasyon na mag-email ng kanilang puna at mungkahi sa Kagawaran ng Edukasyon sa action@deped.gov.ph. Mahalaga sa amin ang inyong mga puna at mungkahi. 10 All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying without written permission from the DepEd Central Office.
  2. 2. DEPED COPY Filipino Ikasampung Baitang Modyul para sa Mag-aaral Unang Edisyon 2015 Isinasaad ng Batas Republika 8293, seksiyon 176 na Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-ari (sipi) sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung itoy pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad. Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand names, tatak o trademarks, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa aklat na ito ay sa nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagtibay ng isang kasunduan ng Kagawaran ng Edukasyon at Filipinas Copyright Licensing Society (FILCOLS), Inc. na ang FILCOLS ang kakatawan sa paghiling ng kaukulang pahintulot sa nagmamay-ari ng mga akdang hiniram at ginamit dito. Pinagsumikapang matunton upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Tanging mga institusyon at kompanyang nakipagkontrata sa FILCOLS at yaong nakasaad lamang sa kasunduan, ang maaaring kumopya mula dito sa Modyul para sa Mag-aaral. Ang hindi nakipagkontrata sa FILCOLS ay dapat, kung ninanais makakopya, makipag-ugnay nang tuwiran sa mga tagapaglathala at sa mga may-akda. Maaaring tumawag sa FILCOLS sa telephone blg. (02) 439-2204 o mag- email sa filcols@gmail.com ang mga may-akda at tagapaglathala. Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Br. Armin A. Luistro FSC Pangalawang Kalihim: Dina S. Ocampo, PhD Inilimbag sa Pilipinas ng _________________________ Department of Education-Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS) Office Address: 5th Floor Mabini Bldg., DepEd Complex, Meralco Avenue Pasig City Philippines 1600 Telefax: (02) 634-1054 o 634-1072 E-mail Address: imcsetd@yahoo.com Mga Bumuo ng Modyul para sa Mag-aaral Mga Konsultant: Magdalena O. Jocson at Aura Berta A. Abiera Language Editor: Florentina S. Gorrospe, PhD Mga Manunulat: Vilma C. Ambat, Ma. Teresa B. Barcelo, Eric O. Cario, Mary Jane R. Dasig, Willita A. Enrijo, Shiela C. Molina, Julieta U. Rivera, Roselyn C. Sayson, Mary Grace A. Tabora, at Roderic P. Urgelles Mga Taga-rebyu: Joselito C. Gutierrez, Angelita Kuizon, Girlie S. Macapagal, Marina G. Merida, Ma. Jesusa R. Unciano, at Evelyn Ramos Mga Tagapangasiwa: Jocelyn DR. Andaya, Jose D. Tuguinayo Jr., Cristina S. Chioco, at Evangeline C. Calinisan Mga Tagaguhit: Ernesto F. Ramos Jr. at Jason O. Villena Naglayout: Camelka A. Sandoval All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying without written permission from the DepEd Central Office.
  3. 3. DEPED COPY 1 Modyul 1 MGA AKDANG PAMPANITIKAN NG MEDITERRANEAN All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying without written permission from the DepEd Central Office.
  4. 4. DEPED COPY 2 I. PANIMULA Ang Dagat ng Mediterranean ay matatagpuan sa pagitan ng Europe, hilaga ng Africa, at timog-kanlurang Asia. Sinasaklaw ng Mediterranean ang dalawamput dalawa na ibat ibang bansa mula sa tatlong kontinente. Ang mga bansang ito ay Algeria, Egypt, Libya, Morocco, Tunisia na nasa kontinente ng Africa, sa kontinente naman ng Asia Cyprus, Israel, Lebanon, Syria, at sa kontinente ng Europe Albania, Bornia at Herzegovina, Croatia, France, Greece, Italy, Malta, Monaco, Montenegro, Slovenia, Spain, at Turkey. Ang Sinaunang Mediterranean ang nakatuklas ng sistema ng pagsulat na nagpabago at humubog sa kasaysayan ng mundo. Unti-unting umunlad ang pagsulat mula sa simbolong larawan, simpleng komunikasyon tungo sa likhang- sining at panitikan. Ang panitikan ng Sinaunang Mediterranean ay naging batayan ng ibat ibang uri ng panitikan sa buong mundo. SapagtataposngModyul1,inaasahangmauunawaanatmapahahalagahan mo ang mga akdang pampanitikang nakaimpluwensiya sa buong daigdig tulad ng mitolohiya ng Rome, sanaysay ng Greece, parabulang mula sa Syria, nobela at maikling kuwento ng France, epiko ng Sumeria at tula ng Egypt. Malilinang mo rin ang iyong kasanayan sa gramatika at retorika. Masusi mong mapag- aaralan ang mga pandiwang ginagamit sa pagpapahayag ng aksiyon, karanasan, at pangyayari, ekspresiyon sa pagpapahayag sa konsepto ng pananaw, mga piling pang-ugnay sa pagsasalaysay, panghalip bilang panuring sa mga tauhan, mga hudyat sa pagsusunod-sunod ng mga pangyayari, pagpapahayag ng mga emosyon, paggamit ng mga pananda sa mabisang paglalahad. Pagkatapos mong mapag-aralan ang lahat ng mga ito, malalaman mo kung paano nakatutulong ang paggamit ng mga angkop na gramatika at retorika sa pag-unawa at pagpapahalaga sa mga tekstong nagbibigay ng impormasyon (panitikan at ibat ibang uri ng teksto). Mapatutunayan mo kung masasalamin ba ang kaugalian, uri ng pamumuhay, paniniwala at kultura ng mga bansa sa Mediterranean sa kanilang mga akdang pampanitikan. Maihahambing mo ang mga banyagang panitikan sa ating sariling panitikan. Tiyak na ang lahat ng iyong pag-aaralan sa modyul na ito ay magpapaunlad sa iyong pagkatuto at pagkatao, at magpapalawak sa iyong pananaw bilang mamamayan ng Pilipinas at ng daigdig. Bilang pangwakas na gawain, magsusulat ka ng suring-basa upang maipahayag mo ang sariling pananaw, at pagpapakahulugan sa akdang pampanitikan. Ibabahagi mo ito sa isang simposyum na isasagawa ng buong klase. Magiging gabay mo ang sumusunod na pamantayan: I. Suring-basa: a.) mabisang panimula, b.) pagsusuring pangnilalaman, c.) pagsusuring pangkaisipan, at d.) buod; II. Pagbabahagi sa simposyum: a.) kahandaan, b.) paghahatid ng impormasyon, at c.) lalim ng pagsusuri. Sasagutin mo ang kasunod na paunang pagsusulit sa sagutang papel. Susukatin lamang sa pagsusulit kung ano na ang nalalaman mo tungkol sa mga paksang iyong pag-aaralan sa unang markahan. Isulat ang iyong mga sagot sa sagutang papel. All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying without written permission from the DepEd Central Office.
  5. 5. DEPED COPY 3 II. PANIMULANG PAGTATAYA Piliin at isulat sa sagutang papel ang titik ng tamang sagot. 1. Ito ay kuwento tungkol sa diyos at diyosa. a. dagli c. alamat b. epiko d. mitolohiya 2. Katutubong panitikan sa Pilipinas na nagsasalaysay ng kabayanihan at supernatural na mga pangyayari. a. mito c. alamat b. epiko d. mitolohiya 3. Tulang naglalarawan ng simpleng paraan ng pamumuhay sa bukid. a. pastoral c. soneto b. elehiya d. dalit 4. Mga kuwentong madalas na hango sa Bibliya at umaakay sa matuwid na landas ng buhay. a. dagli c. pabula b. nobela d. parabula 5. Akdang pampanitikan na naglalahad ng pananaw at opinyon tungkol sa tiyak na paksa? a. dula c. sanaysay b. tula d. maikling kuwento 6. Isang uri ng kuwento na ang higit na binibigyang-halaga o diin ay kilos o galaw, ang pagsasalita at pangungusap ng isang tauhan. a. kuwentong makabanghay c. kuwento ng tauhan b. kuwento ng katutubong kulay d. kuwento ng kababalaghan 7. Tulang pasalaysay na nagsasaad ng kabayanihan ng pangunahing tauhan na nagtataglay ng katangiang nakahihigit sa karaniwang tao na kadalasan ay buhat sa lipi ng mga diyos o diyosa. a. mitolohiya c. alamat b. epiko d. korido 8. Ang pinakamatandang epiko sa mundo at kinikilala bilang kauna-unahang dakilang likha ng panitikan. a. Ibalon c. Gilgamesh b. Illiad at Odyssey d. Beowulf 9. Hayun! Dahil sa kalokohan moy babagsak ka. Ang pangungusap ay nagpapakita ng halimbawa ng relasyong ______________. a. layunin at resulta c. paraan at resulta b. paraan at layunin d. sanhi at bunga 10. Siya ang kinikilalang pinakamahusay makisama sa kanilang lugar._______, karapat-dapat lamang siya na mahalal bilang susunod na punong barangay. Ano ang angkop na pang-ugnay na dapat gamitin upang mabuo ang pangungusap? a. tiyak c. dahil sa b. tuloy d. kung gayon All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying without written permission from the DepEd Central Office.
  6. 6. DEPED COPY 4 Para sa bilang 11 at 12 Suriin ang gamit ng pandiwa sa sumusunod na pangungusap: 11. Sumibol ang panibugho sa puso ni Venus nang makita niya ang labis na paghanga ng tao sa kagandahan ni Psyche. a. aksiyon c. pangyayari b. karanasan d. proseso 12. Natuwa si Cupid nang ipagkaloob ni Jupiter ang ambrosia kay Psyche. a. aksiyon c. pangyayari b. karanasan d. proseso 13. Hindi matatalo ng sinuman ang taong iyan. Anong konstruksiyong gramatikal ang gamit sa pangungusap upang maipahayag ang emosyon? a. pariralang nominal c. negatibong ekspresiyon b. tanong retorikal d. ekspresiyong digri ng kasukdulan 14. Ang Pangulo n