gazte esnatu, kapitalismoa akatu! formakuntza liburuxka

Download Gazte esnatu, kapitalismoa akatu! Formakuntza liburuxka

Post on 21-Jul-2016

226 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Deskargatzeko esteka: http://www108.zippyshare.com/v/351XYN5S/file.html Liburuxka honetan gazteon egoeraren inguruko hausnarketa bat egitea dugu helburu, gure bizitzan sistema kapitalista patriarkalak duen eragina aztertu eta honetatik ihes egiteko asmoz. Horretarako lanaren, etxebizitzaren, hezkuntzaren eta aisialdiaren inguruan arituko gara, hauek baitira sistemaren ardatz garrantzitsuenetako batzuk, eta aldi berean gure bizitzakoak ere. Gai hauek ikuspuntu kritiko batetik aztertzea da gure helburua, posible den heinean alternatibak bilatzeko eta egoera irauli eta sozialismoa eta feminismoaren bidean lan egiteko. Sozioekonomiaren inguruko formakuntzarako liburuxka hau plazaratu egiten dugu asmo honekin. Gazte esnatu, kapitalismoa akatu!

TRANSCRIPT

  • 2

  • Egun, aukera desberdin asko eskaintzen digun sistema aske honetanbakoitzak nahi duen moduan bizi daitekeela esaten digute. Baina askeakgara benetan? Bakoitzaren erabaki pertsonalak jaio garenetik jasotzenditugun mezuen eta informazioaren eraginpean daude. Zer jantzi, nolapentsatu, zertan inbertitu gure denbora librea eta nola bizi ez diraerabaki askeak, kulturak eraginhandia dauka gure portaeran.Aldi berean gizartearen iritziamasa komunikabideen bidezmoldatu egiten da. Ez duguonartzen sistemaren mesedetanlan egiteko bizi garenik, eta askeizateko sistema kapitalistapatriarkal honen aurka borrokatubehar dugu.

    Liburuxka honetan gazteon egoeraren inguruko hausnarketa bat egiteadugu helburu, gure bizitzan sistema kapitalista patriarkalak duen eraginaaztertu eta honetatik ihes egiteko asmoz. Horretarako lanaren,etxebizitzaren, hezkuntzaren eta aisialdiaren inguruan arituko gara,hauek baitira sistemaren ardatz garrantzitsuenetako batzuk, eta aldiberean gure bizitzakoak ere. Gai hauek ikuspuntu kritiko batetikaztertzea da gure helburua, posible den heinean alternatibak bilatzekoeta egoera irauli eta sozialismo eta feminismoaren bidean lan egiteko.

    Gazteon bizitza egoera ikusita prekarietatearen inguruan aritzeaezinbestekoa da. Sistema kapitalistak gure kontzientzia suntsitu eta

    326

    IZAN BURUJABE

    Esan dezakegu gehienetan aisialdia askatasunaren lotzen dugu-la, baina ikusi dugun moduan, askatasuna bi marken artean era-bakitzea edo mugitzeko askatasuna izatea (diru apur batenb e h a r r a r e k i naskotan) bainoaskoz gehiago da.Gure aisialdiagure onerako iza-tea nahi badugugure bizitzakoesparru garrant-zitsu bat delaonartu behardugu. Lana etakon t sumoa renzurrunbiloan sar-tuak gaudela zailabada ere, beha-rrezkoa da gel-dialditxo bat egitea, barnera, ingurukoei eta mundura begiratzea,eta gure buruari galdetzea: zer nahi dut? Benetan aske izan nahibadugu gauza asko ditugu aztertu eta aldatzeko, erosotasun edorutinaren zurrunbilo zorotik irten ezinik bagaude beti izangodelako putreren bat guk bere produktua erosteko zain edo eredufaltsuak bere mesedetan sortzeko prest, horrela kontrolatzengaituztelako. Gazteon aisialdia euren interesen mesedetan apro-betxatzen dutenek leku pribilegiatua dute sistema honetan.Hortaz aisialdia bada denbora librea nahieran aprobetxatzea,baina ezin dugu ahaztu gure aisialdiaren atzean interes ugaridaudela, eta ez dutela zoriontasunarekin zerikusirik. Badagoaisialdi beste eredu bat, badaude aukera asko, ohikoenak ezbadira ere. Errazena da gure esku jartzen dutena aukeratzea,ikusgai duguna imitatzea; has gaitezen saltzen diguten aisialdijarduerez haratago pentsatzen eta ekiten.

  • 425

    produzitzeko makina hutsak bilakatzea duhelburu, eta era berean lan erreproduktiboabaliatzen du. Familia eredu klasikoa eresistemarentzako tresna bilakatzen da, gizakionartean sexuen araberako desberdintzapeneanoinarritutako zapalkuntza sortuz. Logikaberdina jarraitzen du hezkuntzak, formakuntzakritikoa bultzatu ordez konpententzia indartueta lan mundua jomuga duen heziketa hutsadelarik gaur egun. Azkenik askea delasuposatzen den aisialdia ea guztiz askea denikusi behar da, aisialdia kontsumoarekin loturahandiak bait dauzka. Kontsumora bideratzengaituen sistemak poztasuna kontsumoarekinlotzen du, ondasun materialak berez ez dutengarrantzia emanez.

    Bestalde, krisi ekonomikoaren aitzakia erabiltzen dute jendeareneskubideen aurka egiteko, eta bereziki gazteok pairatzen ditugueraso hauek gehien. Kapitalismoak ziklikoki errepikatzen ditukrisiak, esparru desberdinetan eta denbora tarte desberdinetan,horrela berrantolatu eta indarrean jarraitzeko. Gainera sistemahonen aurka altxatzen denak errepresio latza jasaten du, etagero eta bortitzagoa da: ordainezinak diren isunak, prozesujudizialak, kartzela zigorrak Aldi berean alternatibak sortzendituenari trabak jarri eta erreprimitu egiten dute baita ere,sistema honetatik kanpo dagoen edozer ikusezin bilakatuz.

    Horregatik sozialismoaren eta feminismoaren bidean pausuakemateko sistema honek aurretiaz neutrotzat ematen dizkigunkontzeptu guztiak birplanteatu eta birpentsatu behar ditugu, eabenetan neutroak eta objetiboak diren aztertu edota guk besteesanahi bat eman behar diegun ikusiz.

    Alternatibaksortzen ditue-

    nari trabakjarri eta erre-primitu egiten

    dute baita,sistema hone-

    tatik kanpodagoen edo-zer ikusezinbilakatuz

    harreman eta eredu estetiko bakarra ahaztu gabe. Ez gara ari aisialdiandrogen kontsumo burujabea egiteaz, autosatizfakzioa lortzeko ere balioez duen kontsumo ohitura batez hari gara. Hori izan da hain zuzen saldudiguten eredua, baina noren mesedetan da ostiral eta igande bitarteanematen den droga kontsumo neurrigabea? Normala izan daiteke aste-buru baten gaua konorterik gabe bukatzeko gogoak izatea, baina aste-buru orotako erritual moduan hartzeak zaila egiten du norberaren era-baki bat dela sinestea. Festa ereduhonekin zerikusia dauka aste osoanzehar lanetik etxera bakarrik ibiltzea etaostera astebururo desfasatzearen feno-menoa. Seguruenik osakidetzako medi-kuak esango liguke ez dela sanoa, bainagure nagusiak eta diskotekaren jabeekbenetan eskertzen digute astean zeharlangile finak izatea eta asteburuan kont-sumitzaile are finagoak izatea. Eta noskiezin dugu droga kontsumoaz hitz eginhonek dakarren desaktibazioa aipatugabe. Hau ez da gazteongan soilik ema-ten den zerbait, gure aisialdia lagunekinedozein droga kontsumitzen emateanbeste arazo askotaz hitz egin eta askotan arazo horiek ahaztu ere egitenditugu. Behar beharrezkoa ditugun arazoetaz aldentzea eta tarte bathartzea, baina pasibotasuna ekidin beharreko zerbait da. Gaiarekinbukatzen joateko, jai herrikoien aldeko apustua egitea ezinbestekoazaigu, parte-hartzaileak, parekideak eta euskaldunak izan nahi dutenjaiak. Duten bokazioagatik beste jai eredu baten aurrean gaudela nabariada; etekinak benetako borrokak aurrera eramateko erabiltzen dira etaparte-hartzea sustatzea nahitaezkoa da jaiak aurrera atera daitezen;honetaz gaiz urtez urte jarrera eta eraso matxistak eman ez daitezenkanpaina, bitarteko eta mezu gero eta gehiago ikusten ditugu gure jaiherrikoietan. Guzti hau onartu beharra dago baina argi dago drogenkontsumoari eta errealitatean jarrera, abesti, hizkuntza matxista ekidite-ari dagokionez jai herrikoiek ere asko dutela hobetzeko, hau da, askodugula hobetzeko.

    Ezin dugudroga kontsu-moaz hitz eginhonek daka-rren desakti-bazioa aipatu

    gabe

  • 524

    Gaur egun ezagutzen dugun gizarte eredua kontsumora bideratzen gai-tuen eredu kapitalista da. Balore kolektiboen gainbehera nabaria da, etanorbanakoarengan soilik pentsarazten gaituen gizartea gero eta gara-tuago dago. Gizarte eskalan gora egiteada bizitzaren helburu bakarra baliohauen arabera, eta horretarako besteengainetik pasatuko beharko da noski.Egoera hau ulertzeko beharrezkoa dagizartean zatiketa bat egitea, egoerahonetaz etekina ateratzen duen gizarteklasea, burgesia, eta egoera hau pairat-zen duena, langile klasea. Zapaltzaile zapaldu dikotomia hau beharrezkoa da gizarte eredu honen balioakmantentzeko eta honen jarraitasuna bermatzeko, hau da, zapalduarenkontzientzia ez astindu eta zapaldua izatea onartu eta egoera dudatanez jartzeko. Berez, gizarte talde desberdinen arteko zapaltzaile zapalduerlazioa errepikatu egiten da: arrazakeria eta xenofobia, gizarte patriar-kala eta matxismoa Horrela nahiz eta norbera zapaldua izan, bestetalde baten gainetik egonda ez du zapaltzailearen kontra egingo, baiziketa azpitik duenaren kontra egingo du bestea bezain zapaldua ez ego-teko. Aipatu behar da kapitalismoak zenbait borroka eta erreibindikazioasimilatu ahal ditzakeela, ekologismoa esaterako: Enpresek kutsaduraekiditzeko asmoa dute, eta birziklapenaren inguruan gizartea kont-zientziaturik dago.

    Modu kolektibo batean erlazionatzen gara, honetan oinarritzen da gizar-tea, eta honen funtsa da lana. Norbanakoaren lan gaitasuna zertan apli-katu gizartearen beharretara moldatu egiten da. Lana beharrezkoa dabizitzeko, baina lana ez da soilik soldatapean egiten dena: lan produkti-

    pentsamendu eta desioez hari garenean, ba al dago mugarik? Eta prak-tikari dagokionez, bestearen kontsentimendutik haratago ba al dagomugarik? Zenbateraino mugatzen eta baldintzatzen gaitu sexuarekinharremana duen guztia etikarekin lotzeak?

    Normaltasun nozioarekin jarraitzeko, moda ere aipatu behar dugu.Modaren munduak sistema kapitalista patriarkalaren zeruetako bat da;publizitatearen bitartez kanon estetiko irrealak, perfekzioa eta halakoaksaltzeaz gain, une oro zahar geratzen diren arropen kontsumoan egitendu habia modak. Kanpoko itxurarekin jarraitzeko, esan behar dugu kirolagazte askok egiten duten jarduera dela, osasuntsua eta askotan dohai-nik, aisialdi eredu kontsumistaren alternatibetako bat da dudarik gabe.Baina kirol guztia ez da horrelakoa, ez dugu hemen futbol profesionala-ren negozioaz hitz egingo, baina badaude oso garestiak diren kirolak,materiala edo espazioaren arabera. Kirolen atzean ere negozio izugarriadagoela da esan nahi duguna, eta bistakoa denez askotan kirolarenmunduak , modarenmunduan gertatzenden bezala, ereduestetiko irrealak etaperfekzioa dira sus-tatzen diren irudiak.Ikus dezakegunmoduan aisialdi jar-duera oso gutxilibratzen dira sistemakapitalistaren atzapa-rretatik.

    Gazteon aisialdia ete-kinak ateratzeko era-biltzen dutenen arte-an adibide aipagarrienetako bat diskoteka, festibal eta halakoen jabe etaantolatzaileak dira. Gazteongan gehien nagusitzen den jai edo festa ere-dua ahalik eta gehien edaten edo beste droga batzuen kantitate ahaliketa gehien kontsumitzean oinarritzen da; bertan sustatzen diren botere

  • 6zaudela bakarrik geratzeko arriskua; gauza onuragarri eta kaltegarri askoekarri dizkigute sare sozialak eta ezin da ukatu gure bizitza zein aisialdi-ko pieza oso garrantzitsua direla, eta horregatik hain zuzen egin behardugu esfortzu berezia hauek ezagutu eta k