fizika za 2 razred tehnickih i srodnih skola ahmed colic

Download Fizika Za 2 Razred Tehnickih i Srodnih Skola Ahmed Colic

Post on 13-Feb-2015

3.256 views

Category:

Documents

1.169 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Knjiga iz fizike za 2 razred

TRANSCRIPT

Biblioteka UDZBENICI I PRIRUCNICI Glavni urednik: SIMOESIC Recenzenti: HRUSTEM SMAILHODZIC KASIM IMAMOVIC Tehnicki urednik: BEGO MEHURIC Znak Izdavaca: NESIM TAHIROVIC Izdavac: Izdavacka kuea BOSANSKA RIJEe Borisa Kidrica 11 75000 TUZLA Tel/fax: 035 / 251 509 e-mail: s.esic@bih.nefba web: www.bosanska-rijec.com Stampa: HARFO-GRAF, Tuzla Federalno ministarstvo za obrazovanje i nauku Vlade Federacije Bosne i Hercegovine na sjednici ad 27. 5. 2005. godine Rjesenjem broj 05-38-1915-61 odobrilo je ovaj udzbenik za upotrebu u srednjim skolama. . I DR. AHMED COLIC FIZIKA ZA 2. RAZRED TEHNICKIH I SRODNIH SKOlA BOSANSKA RIJEC TUZLA, 2005 . . -SADRZAJ 1.AKUSTIKA 1.1. Zvuk Zvucni talasi (valovi) .. Brzina zvuka .. Jacina zvuka .. Izvori zvuka ... Zvuc:na rezonancija . Akusticnost prostorija . Zvucna barijera ... Dopplerov efekat . Ultrazvuk ... 2. ELEKTRICITET I MAGNETIZAM 2.1. Elektrostatika Ponavljanje osnova elektros1atike iz osnovne skale .. Coulombov zakon .. Elektricno polie . Elektricni potencijal i napon ..... Kretanje naelektrisanih cestiea u elektricnom polju .... Provodnicl u elektricnom polju .. Dielektrici ([zOlator1) u elektricnom polju ..Elektricni kapacitet provodnika ... Elektricni kondenzatori . Vezivanje kondenzatora , .. Elektricni naboj u atmosferi . 2.2. Elektricna struja (jednosmjerna) Prenosenje naboja. Gustina struje .. Jacina s1fuje .. Ohmov zakon. Elektricnj atpor.. Zavisnost e!ektricnog otpora od temperature. Modeli vodenja eiektricne struje .. Elektricna struja u metalima .. . Elektricna struja u tecnostima .. . Elektricna struja u gasovima .. . E!ektricno kolo. E!ektromotorna sila . Ohmov zakon za kolo struje . Kirchoffova pravUa .... Vezivanje elektricnih otpora ... Rad i snaga e!ektricne struje .. Jouleov zakon .. 2.3. Elektromagnetizam Ponavljanje osnova magnetizma iz asnovne skale . Magnetsko polje stalnih magneta. Magnetska indukcija . Strana . ...... 5 . ........ 6 .. ..... 7 . ..... 8 . .. 11 . .... 13 ..13 ..14 ..15 .. .... 17 . .. 19 . ... 21 .. .. 24 ..26 ..28 ...29 . .. 31 . ... 32 .33 .. ..... 34 . .. 37 ..38 . .... 39 .41 . ...... 43 43 .. ...... 44 .. ..... .45 .. ..... 47 48 ..50 . ...... 52 . ... 54 ...... 55 . ..... 58 . .. 59 Magnetsko polje elektricne struje ....... " ............................... : ..................... 62 Magnetsko polje kruznog provodnika.. . ........... 63 Magnetsko polje solenoida. Elektromagnet.. ...... 64 Dje!ovanje magnetskog polja na provodnik kroz koji protice e!ektricna struja . .. ........................ 67 Uzajamno djelovanje para!elnih strujnih provodnika . . ...... 68 Kretanje naelektrisanih cestiea u magnetskam polju. Lorenlzova sila ...... 69 Elektromagnetska indukcija. Faradayev zakon. Lentzovo pravilo.. . ..... 70 Samoindukcija. . ........ 73 2.4. Elektrodinamika Naizmjenicna struja. .. ....................................... " ..................... 75 Karakteristike naizmjenicne struje .. . ..... 75 Efektivna vrijednost naizmjenicne struje.. . .. 77 Otpori u ko!u naizmjenicne struje .......................................................... 78 Ohmov zakan za kola naizmjenicne struje. Impedanca.. . . 80 Snaga u kolu naizmjenicne struje .................... 83 Generatori i elektromotori ................................................................ 84 Generatori naizmjenicne struje .. Generatori jednosmjerne struje . ................ 84 ....... 85 Trofazni generator.. . ................................................... 86 Elektromotor za jednosmjernu struju.. . .................... 86 Asinhroni motor. .................. " ........................................... 87 Transformalori. ............... 87 Mreze naizmjenicne struje. Prijenos elektricne energije .................... 90 Elektromagnetske oscilacije Thomsonova formula.. . ...... 92 Elektromagnetski talasL. ................................................................. 93 Hertzovi ogledi.. .. ................ 96 Radiodifuzija.. . ....... 97 Spektar elektromagnetskih oscilacija ........................................................ 98 3.0PTIKA 3.1. Svjetlost Priroda svjetlosti . ...................................................................... 101 Brzina prostiranja svjetlostL. ...... 102 Fotometrija ........................................................................................... 1 04 Fotometrijske veliCine ................................................. , .......................... 105 3.2. Geometrijska optika Osnovni zakoni geometrijske optike.. ... ............... .. 110 Odbijanje svjetlostL. ........................................................... 111 Prelamanje svjetlosti.. . ..................................................................... 112 T otalna refleksija . ................... ..... . ........ . .... 114 Prolazak svjetlosti kroz opticku prizmu.. . .. 116 Prolazak svjetlosti kroz planparalelnu plocu.. ... 116 3.3 Talasna optika 2 Interferencija svjetlostl ................................................. ..119 oifrakcija svjetlosti.. . .. 122 Opticka resetka .......................................................................... 123 Polarizacija svjetlosti . Disperzija svjetiosti .. BOje i prozirnost tijela .. . ....... 125 . .. -.. :.-;. 128 . ........ 129 ; " ' Y ~ ' - " - ' Spektri. Spektroskopija ... 4. KVANTNA FIZIKA 4.1. Polreba uvodenja novih fizikalnih predodzbi Toplotno zracenje ..... Zakoni zracenja crnog UJela ... Hipoteza 0 kvantima energlje i Planckov zakon zracenja ...... .. ... 130 . ...... 133 134 . ......... 136 Fotoelektricni efeka! ...... . . .................... 137 Luminescencija. Televizija ... 4.2. Fizika aloma Rutherfordov model atoma. Atomski spektrL. Bohrov mode! atoma ......... . Bohrovi postulati Energija stacionarnih stanja . .. ........................ .. Atom! sa vise elektrona. Kvantni brojevL Paulijev princip .... Lasersko zracenje . Vezivanje atoma u molekule ...... Makroskopska svojstva tvan kao posljedica strukture '. Toplotna svojstva tvari. Prostiranje zivcanog signala Elektricna provodljivost metala ... Supraprovodljivost ......... . Kontaktne pojave .. Elektricna struja u poluprovodnicima Sopstvena i primjesna provodljivost. Spojevi PN p_o!uprovodnika . 4.3. Fizika jezgra aloma Grada atomskog jezgra ....... . oelek! mase i energija veze jezgra . Radioaktivnost .. Zakon radioaktivnog raspada ... Vjestacka radioaktivnost ...... . Nuk.!earne reakcije .. NukJearna fisija ........... . NukJearna fuzlja ....... . 4.4. Talasi i cestice Talasi materije.. . .. ............. . 4.5. Elemenlarne ceslice ... . Klasifikacija cestica ........ . Cestice i anticestice .. Osnovna medudjelovanja u prirodi .. 5. SVEMIR Sadriaj svemira ....... . Postanak svemira .. Sudbina zvijezda i svemira 6. Fizika kao osnov visokih lehnologija. 7. Specijalna teorija relativnosti Dodatak...... . ....................... . . ....... 140 .......... 144 . ........ 146 ....... 146 . ......... 148 .150 .. ..... 152 . ........ 154 .158 ...... 158 .158 . .......... 159 .160 . .. 160 ....... 161 161 163 .. .. 167 .... 169 .... 171 .. .. 173 . ...... 175 . .......... 176 . ........ 177 . ... 179 . ..... 183 . ............ 187 . ...... 188 . ... 189 .190 ..... 192 .193 .... 194 . .. 197 .......... 199 . ...... 216 3 Predgovor Udzbenik je naplsan prema programu flzlke za 2. razred tehnlcklh I srodnlh skola, a moze korlsno posluzltl I ucenlelma ostallh skola koje rade po slicnom programu. Na osnovu sopstvenog iskustva, autor smatra da se dati program tesko moze realizovatl za jednu skolsku godlnu. Stoga se autor nasao pred pitanjem kako ucenicima pribliziti bogati spoznajni i primjenski potencijal savremene fizike, a da se prl tome ne pretjeruje sa uvodenjem glomaznog matematlckog aparata, kojl gusl znatizelju s kojom uceniei zapocinju prouGavati prirodu. Matematickl aparat je korlsten samo onoliko kollko zahtljeva ocuvanje egzaktnostl I clste log Ike, a prl tome su objasnjenja zasnovana na flzlckoj sustlni. Na raeun toga dat je velikl broj ilustracija j primjera iz prakse. S obzlrom da je u razllCitlm skolama razllelt fond sali za realizaciju ovog (odnosno slienog) programa, lekst je plsan u tri nivoa: za one skole u kojlma se fizika izucava dva sata sedmicno, zatim"tri sata sedmicno i za one ucenike koji se posebno Interesuju za flzlku. Tekst za drugl I treel nlvo uglavnom je pisan sltnljlm slovima. Na taj nacin udzbenik omogucava individualizirani ob!1k fada sa ucenicima. Sastavni dlo ovog udzbenlka je zblrka "Zadaci i ogledi iz fizike za 2. razred tehnickih i srodnih skola". Ova knjlga je posvecena mojim unucima: Ismaru, Omaru j Mirzi. 4 1. AKUSTIKA 1.1. Zvuk Zvucni talasi (valovi) Zvueni talasi su mehanieki talasi koje opazamo eulom sluha. Nase uho moze da registruje zvucne oscHacije cije frekvencije leze u granicama od 16 Hz do 20 000 Hz. Oscllaelje Is pod 16 Hz ne osjeeamo culom sluha lone se zovu infra-zvuk. OseHaclje Cija je frekvencija preko 20 000 Hz takode ne mozema euti lone se zovu ultrazvuk. Zvucni talasi do nas obicno dospijevaju vazduhom. MeGuHm, zvuk S8 moze kretati kroz sve supstancijalne sredine: cvrste, tecne i gasovite. Zvuk se u vazduhu obrazuje taka sto se cestlee vazduha naizmjenicno zgusnjavaju iii razrjeduju u praveu kretanja. Kazemo da su zvueni talasi u vazduhu longitudinalni talasi (sl.l.l.). SI.1.1. Zvucni taias u vazduhu U bezvazdusnom prostoru (vakuumu), zvuk se ne moze prostirati. To' se moze ustanoviti pom06u elektricnog zvoneeta, stavljenog Ispod staklene posude. Kada se Iz posude izvuce vazduh pom06u vakuum pumpe, zvuk se vise ne tuje. Prema tome, da bi tuii zvuk mora postojati izvor zvuka koji osciluje

Recommended

View more >