fizika ii.pdf

Download FIZIKA II.pdf

If you can't read please download the document

Post on 16-Jan-2016

155 views

Category:

Documents

42 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    F I Z I K A

    Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSISNna Terez, 10000 Prishtin, Kosov

    Tel: +381-38-244183 URL: http://www.uni-pr.eduFax: +381-38-244187 Mail: rektorati@uni-pr.edu

    Rrymat dhe qarqet elektrike

    ELEKTRICITETI DHE MAGNETIZMIELEKTRICITETI DHE MAGNETIZMI

    Dr.sc.

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Tparamendojm pruesin

    V

    +-

    E Web Link: DC Electricity

    Tani paramendoni q pruesi i njjt tlakohet n nj qark:

    +

    -U

    - - -

    Bateri ose burim tjetr iburimit t fem

    -

    -

    -

    RrymaRryma elektrikeelektrike nn pprcjellrcjellss

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Poli pozitiv (+)

    Poli negativ (-)

    Poli pozitiv (+) Poli negativ (-)

    fem - "forc" elektromotore (elektrolvizore)

    - Ndryshimi potencial n mes t poleve t burimit t energjis elektrike

    fem = 9 V fem = 12 V

    RrymaRryma elektrikeelektrike nn qarkunqarkun ee rrymrrymss

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Kahja e rryms mirret se sht e njejt si ebartsit e ngarkuar pozitive

    Web Link: Conventional Current

    Shnime mbi rrymn:

    1) Mos harroni: Ngarkesa elektrike ruhet

    Njsia SI = Amper (A) = 1 C/s

    2) Rryma sht madhsi skalare jo vektoriale

    3) Ka dy lloje t rrymave:Rryma njkahore

    Ngarkesat elektrike lvizin n tnjjn kahje tr kohn

    Rryma alternative

    ngarkesa lviz para mbrapa nmnyr alternative.

    Web Link: AC vs. DC

    Intenziteti i rrymes qIt

    +-

    +I

    +

    RrymaRryma elektrikeelektrike nn qarkunqarkun ee rrymrrymss

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    I

    Nj rrym e vijueshme prej 5.0 A rrjedh npr kt prues:

    Sa sasi e ngarkess elektrike kalon npr kt pik pr 4.0 minuta?

    TEST:A do ta zj rryma zogun n pruesin metension t lart? Pse?

    Detyr:

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    U Rezistenca RI

    Njsia SI: Ohm () = 1 V/A

    Tensioni i aplikuar

    Rryma elektrike

    RezistencaRezistenca elektrikeelektrike

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    (simboli rezistorit: )

    Rezistori komponent e qarkut e dizajnuar pr t siguruar nj rezistenc tcaktuar ndaj rrjedhjes s rryms.

    Web Link: Resistance

    RezistorRezistortt

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    +

    Rezistenca e filamentit t llamps

    Ndrprersi

    R

    UI

    Nd

    rpre

    si

    Detyr:T paraqitet qarku i rryms s bateris

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    9 V 1000 Vizatoni qarkun elektrik, dhe

    llogaritni rrymn n kt qark.

    Detyr:

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Ndrtimi i rezistorve

    Rezistenca = R = veti e rezistorit t dhn (p.sh: 20 , 400 , etj.)

    Rezistenca specifike :veti e materialit q prdoret pr ndrtimin e rezistorve.

    S

    L

    (: Njsia SI = m)S

    LR

    RezistencaRezistenca specifikespecifike

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Nse nj linj energjie alumini meprerje trthore prej 4.9x10-4 m2.Gjeni rezistencn e 10,0 km t ktij teli.

    220V

    I = 12.4 A

    Tel tungstenime rreze

    0,045 mmSa sht gjatsia e telit tungstenbrenda llambs s drits?

    Web Link: Light bulb

    Detyr:

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    ( I U )

    I

    U

    ( I U )

    A sht me t vrtet ligj?Ligji i Ohm-it

    Ai vlen pr rezistort:

    U IRLigjiLigji i Ohmi Ohm--itit

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Dioda

    I

    U

    poi elektrik

    I

    U

    Ligji i Ohm-it nukvlen pr t gjitha

    rastet!

    ( I U )

    LigjiLigji i Ohmi Ohm--itit

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Njsia SI = 1 Wat (W) = 1 J/sFuqia - shkalla e bartjes s energjis

    Nse pajisja sht rezistor:

    P = I UU=IR

    = I2R

    P = I UI=U/R

    = U2/REnergjia e shndrruar ngarezistori n energji termike.

    Fuqia P IU FuqiaFuqia elektrikeelektrike

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    1500 Wngrohsi

    220 VGjeni:a) rezistencn e ngrohsitb) Rrymn elektrike npr ngrohsc) sasia e nxehtsis q prodhon gjat 1 or

    DetyrDetyr

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    t kthehemi te dallimi ndrmjet rryms s vijueshme dhe alternative:

    Web Link: AC vs. DC

    Vijueshme ( ):

    Tensioni

    koha

    P.sh:

    Altern ( ):

    Tensioni koha

    P.sh:

    Amplituda e tensionit frekuenca koha0U U sin ( 2 f t )

    RrymaRryma alternativealternative

    Tensioni alternativ:

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Si paraqitet rryma elektrike alternative?Priz tipike shtpiake:

    U0 = 220 Vf = 60 Hz

    Llamb e drits:Rezistenca R

    = I0 = amplituda erryms

    It

    UUIR

    0 sin 2f tR

    0I I sin (2 f t)

    RrymaRryma alternativealternative

    Intenziteti i rryms elektrikealternative:

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    P = I U = ?

    P = Ief Uef

    P = (Ief)2 RP = (Uef)2 / R

    P.sh.:

    U0 = 220 V

    Vlera maksimale

    Kto jan vlerat efektive

    efUU 02ef

    0II2

    Fuqia e rryms alternative

    f = 60 Hz

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Nse fuqia e altoparlantit sht 55 vat, dhe rezistenca esaj sht 4.0 , far sht tensionit maksimal?

    DetyrDetyr

    U0 = 220 Vf = 60 Hz

    Sa her n dit endryshon kahjen rryma?

    Or alarmi

    Sa sht tensioni ef?

    f = 60 HzU0 = 220 V

    1

    3

    2

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATHEMATICAL AND NATURALSCIENCESDr.Sadik Bekteshi, UNIVERSITETI I PRISHTINES HASAN PRISHTINA FSHMN, FIZIKA

    Elementi ngrohjes srezistencs R

    Gjeneratori i rryms alternative

    Gjeneratorii rrymsalternative

    DetyrDetyrT paraqitet qarku i rryms s figurs

    Zgjidhja

  • Universiteti i PrishtinsUNIVERSITAS STUDIORUM PRISHTINIENSIS

    FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKE-NATYROREFACULTY OF MATH