erich von daniken - sonsuzluğun İşaretleri

of 163 /163

Author: ozzy88

Post on 18-Feb-2015

136 views

Category:

Documents


34 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Z E I C H E N F R D I E EWIGKEIT/Die Botschaft S O N S U Z L U U N ARETLER Nazca'nn Mesaj ERICH V O N DNIKEN'in aratrmas Trkeletiren: Esat Nermi Erendor

C. Bertelsmann Verlag Gmbit, Mnih/ Cep Kitaplar A.., stanbul 1997

ISBN 975-480-104-5

Cep Kitaplar: 138/ Bilgi dizisi: 28 nc Basm: 1999

Ofset Hazrlk: Cep Kitaplar A. Bask: Kurti Matbaas

ERICH von DANIKEN

SONSUZLUUN ARETLER"Nazca'nm Mesaj"Trkesi: Esat Nermi Erendor

Piyerloti Caddesi 7-9 emberlita-stanbul

IINDEKILER NSZ NAZCA ANAYOL ZERNDEDR Geriye Bak - arptmalar - Korku Tneli - Yardmc Ara Olmadan izilen Resimler - Alt-st - Ne Kadar Eskiymi? Abuk Sabuk Sorular Listesi - Maria R e i c h e ' d e n Sonra - Yeni Tarih Belirlemeleri SAHTECLER ETES Dr. Cabrera Kimdir? - D e p o l a r N e r d e ? - Bilimden Soru lar - Yeni ve Sahte mi, Yoksa Eski ve Sahici mi? - Bin Yllar in Kantlar - Mhendisler Kimdi? NAZCA'DA NELER OLMUTU? B o Laf Klt - Akademik Ruhlar - Tarih ncesi Bir Tanrlar Da m? - Pratisyen Banda. O L A N A K S I Z O L A N , O L A B L R M? In Saan ekiller - S a d e c e Tanrlara Grnen - Zorlay c Bir Bak - Olaanst Keif - Gerekeli Bir neri Bir Kltn Balangc - Uzak G e m i t e n Uaklar. DNYADIILAR NERDE? KAYNAKA SEVGL O K U Y U C U L A R I M A 5 7

43

70

90

116 185 189

Resimlerle ilgili yayncnn notu: Trke basknn sonunda toplanm olan fotoraflar, zgn (Alman ca) metinde iaretlendikleri gibi, numaralandrlmtr. Teknik nedenlerle Trke baskya alnamayan resimler olduu iin, resim numaralar yer yer sra takip etmeyebilir. Okuyucular, metin iinde numaralar belirtilen resimlen, 129 ila 184'nc sayfalar arasnda numaralandrlm olarak bulacaklardr.

ONSOZNazca m? Daha baka ne sylenebilir? Yine mi Nazca? Birka yl ncesine kadar Nazca hakknda hemen her eyi bildiini sananlardan biriydim. Bu konuda gerek uzmanlar iin gerekse halk iin yazlm btn yazlar okumutum; ortaya atlm btn teorileri, yaplm btn tartmalar biliyordum. Geen otuz yl boyunca Nazca'ya saysz denilecek kadar ok gitmitim. ln ve yaknndaki tepelerin zerinde - t o p l a m sresi haftalar t u t a n - inceleme uular yaptm. Yetmili ylla rn balarnda ise kzgn gne altnda akll alanlar ve pas renkli sahray gnlerce yaya dolamtm. Nazca muammasn zdm sanyordum. Bu arada anladm ki Nazca hakknda meer ben de -tpk herkes gibi- pek az ey biliyormuum. Syler misiniz nedir bu Nazca? Her eyden nce Nazca gi zemlidir, muammaldr, stelik korkutucudur da. Grntsn seyredersiniz; ama ne olduunu anlayamazsnz. Nazca insan byler, artr; manta hem uygun, hem de aykrdr. nsan aklna da yzlerce gk grltsnden olumu bir tokat gibi arpar. Gzlerimiz eer avaz avaz barabilseydi, Nazca'da dur makszn haykrmak zorunda kalrd. Nazca bir eyler bildirir; fakat bu bildirim kapaldr, karmaktr; ne srlm ne kadar teori varsa hepsine de aykrdr. Nazca'nn anlalmas, zm lenmesi olanakszdr, deli iidir ve samadr. Yine de syledik leri vardr. Bugnk Nazca kasabasnn yaknnda izimlerden oluan mesaj iaretleri ocukadr, genellikle aklddr ve ade ta tek bir kiinin keyfine gre izilmi gibidir. Derken, Naz ca'da, artk bilmek ve hibir eye inanmak istemeyen mantn ipular tutuuverir. Nazca btn zihinsel sezgilere kapaldr. Bence bunda a lacak bir yan yoktur; nk insan akl, yaadmz aa inatla yapp kalmtr. Bu yzden de dncelerimizi ve bilgilerimizi,

bizden ok zaman nce yaam, doalarnn genel grnm dahi bizimki gibi olmayan insanlara adeta zorla uyarlarz. Kur naz ve akgz olduumuza, ayrca karmak olaylar bir rpda zen kriminolojik bir sezgiyle kuandmza inanmak bize pek doal gelir. Bilimsel yntemin bizi mutlaka bilgi cennetine gtreceinden kesinlikle eminizdir. Bir de parapsikolojik dn yalarda dolaan insan tipleri vardr. Bunlar Nazca'ya ilikin ger ei sezdiklerini ya da nceden hissettiklerini sanrlar. O yz den de bunlarn Nazca yorumu dogmatikletirilmitir. Buna inanmamak bir gnah saylmaktadr. Nazca teorileri byle do mutur, Nazca tartmalar da. Nazca retileri, Nazca dogma lar, Nazca samalar ve dier budalaca Nazca yorumlar hep bu ortamda filizlenmitir. Aslnda hibiri bir ey sylememekte dir. Nazca dev boyutludur - yalnzca corafi byklnden deildir bu. Msr'daki byk piramitlerle kyaslanabilen Nazca, insanln gemiine ynelik zaman makinelerinden biridir de. Nazca'ya yaklaan kimse, benzersiz bir derinlik grr. Orada bir ayna da parldamakta, tm evrene iaret vermektedir.

NAZCA ANAYOL ZERNDEDRDnmekten holanmayan, hi deilse ara da srada nyargdannt yeniden derlemelidir. Luther Burbank, 1849-1926

Bir zamanlar Peru'da, yedi dan ardnda bir yerlerde, pi nekleyip duran bir kasaba vard. Buradan byk bakent Li ma'ya tozlu bir toprak yoldan gidilirdi; bu yolu da sadece mut laka buradan gemek zorunda olanlar kullanrd. Zira yol yz lerce kilometre boyunca ssz bir kum ve akl lnden ge mekteydi. Bu yolda yoku yukar klr, yoku aa inilir; ara da bir dnemeler geilirdi. Sonunda da tehlikeli virajlarn bir birini izledii ksa bir da yolu alrd. Yol boyunca, her iki sa atte bir, karnza uyuklayan bir yoksul yerli ky kard. zel likle de bu kylerde uzak And dalarndan kp Pasifik Okyanusu'na doru akan bir akarsuyun yolu kestii grlrd. Kzl derili kyller, uydurma tezghlarda, koyu sar renkli, kk muzlar, sert kabuklu portakallar, yemyeil limonlar ve kendile rinin hazrlad renk renk limonatalar satard. Ky halknn ya ay yoksulca ve yeknesakt. Meyve yetitirmenin yan sra pa tates, soan, pancar ve pamuk tarm da yaplr; pazar gnleri kyn tm halk kk Katolik kilisesinde toplanrd. Bugn Lima ile Nazca arasndaki bu yolun yars drt erit li bir otoyoldur; dier yars ise parke ta deli geni bir cadde dir. Aslnda Lima'dan balayarak srekli ili dorultusunda uzanan 450 kilometrelik bu yol "Carretera Panamericana" (Av rupa'da, Dnyann Rya Yolu) diye adlandrlr. Amerika kta sn kuzey-gney dorultusunda Alaska'dan ili'ye kadar boy dan boya kesen karayolunun son kesimini oluturur. Kzlderili kyleri yine yolun kenarndadr; ama hepsi de ok gelimitir. Yoldan akan tat selini, alabildiine bym ve egzoz duma7

nna batm kasabalarn ynetimleri trafik klar ve tek yn gi bi nlemlerle dzene sokmaya alr. Restoranlar, akaryakt is tasyonlar, ak hava meyhaneleri ve tamir atlyeleri yol boyun ca sralanr. Nazca eskiden pinekleyip duran bir kyken, imdi mzesi, park, ars ve bankalaryla kk bir kent olmutur. lkre tim zorunludur. Farkl kalitede oteller, turistleri, uzak yol o frlerini, macera arayanlar ekmek iin birbirleriyle yarr. Yol kenarlarn sra sra reklam levhalar ssler - k e n t i n dn da kulesi ve ikili lokaliyle kk bir hava alan vardr- 100 il 150 Amerikan dolar bastran "Nazca tutkunlar," dnyaca nl "Pampa de Nazca" (Nazca Bozkr) zerinde uakla dolaabilir. Bu srada baz turistlerin, pilotlar kk uaklarna art arda he lezonlar izdirince kustuklar grlr. Yarm saat kadar sren bu gezintinin sonunda her mterinin eline imzal mhrl bir belge tututurulur. "Aeoro Condor" havayolu irketince verilen bu belgede, Bay X veya Bayan Y'nin, filan tarihte, Nazca Ovas zerinde uakla dolam olduu belirtilmektedir. Ne var ki pek acele uan bu turistlerin hibiri Nazca'nn "asl gizemini" gremez. Niye gremez? Turistlere zg bu uularn amac, zellikle pas renkli l dzlnde bulunan "kazlm iaretler" denilen grntleri gstermektir. Orada bo yutlar ok kocaman bir rmcek grlr. (Resim i) Ayrca bir sinekkuu, bir maymun, bir spiral, bir balk ve bunlarn arasnda dosdoru uzanan darack izgiler; da yamalarnda da etrafa nlar sat izlenimi uyandran kafalar vardr. Sonra da yere izili iaretler seyredilir; bunlar danktr, ok byk kalk-ini pistleri gibi grnrler. Btn bu grntler ancak uaktan gzlemlenebilir. Yerde dolarken bunlarn grlmesi olanak szdr. Aero Condor'un bapilotu Eduardo Herran'a, turistleri ngenio vadisi ve dalar zerinde neden dolatrmadklarn sor dum. "Bize hep sadece kazlm iaretler zerinde umamz sy lendi. Turistler iin ilgin olan da bu zaten. Hem blgede saat lerce dolamaya kalkarsak, uular ok pahalya mal olur."8

Ben blgenin her kar kesimi zerinde daireler izerek u tum hem de gnlerce.

Geriye Bak1927 ylnn baharnda Perulu arkeolog Toribio Mejia Xesspe, Nazca rmann kk bir yan vadisinde alyordu. Burada nka ncesi adan kalma birka ren vard. Bir ara ay n nitelikte baka kalntlarn bulunacan dnd bir tepe nin doruuna trmand ve bir dinlenme molasnda aalarda uzanan "Pampa de Chiquerillo"ya, "Pampa de los Chinos"a ve "Pampa de Nazca"ya bakt. Baz eyler ona pek garip grnd. Orada, siyahms kahverengi l blgesinde, rengi ok daha ak olduu iin gze arpan ve dmdz uzayp giden izgiler vard. Gelgelelim bu arkeolog, yere izili iaretleri ilkin pek nemsemedi. Bunlarn Kristof Kolomb'dan nceki zamandan kalma patikalar olacan dnd. Neden sonra, ancak 1940'ta, izgilerden ikisinin stnde dolanca, Toribio Mejia Xesspe yapt kefi anlatan bir makale yazd. Nazca izgileri hakknda yaynlanm ilk yazdr bu. < 1 ) ( t ) 22 Haziran 1941. (New York) Long Island niversitesi'nden tarihi Dr. Paul Kosok, tek motorlu spor bir uaa atla yp Nazca ile ca arasnda su kanallar aramaya kt. Gerek nkalarn gerekse onlardan nceki halklarn ok mkemmel su ikmal ebekelerine sahip olduunu; fakat bunlarn daha sonra kaybolduunu biliyordu. ok eski zamandan kalma bu su ka nallarnn kalntlarn, havadan gzlem yoluyla daha kolay bu labileceini umuyordu. Ayrca bu yrede, ngenio rma ile Nazca ky arasnda bir yerde, sanki topraa kazlm gibi gl+)

Parantez iindeki bu rakamlar, kitabn sonunda zikredilen kaynak eserleri gstermektedir.

9

rnen acayip izgiler bulunduunu da iki yldan beri bilmektey di. Bu izgilerin, sulama ebekesiyle ilgisi var myd acaba? Dr. Kosok uayla yreye vardnda, akamn yaklamas na ramen ortalk her gnk gibi prl prld. Gzlerini zorlaya rak tm dikkatiyle aaya baktnda, altnda kzl kahverengi geni bir dzlkten baka bir ey gremedi. ngenio vadisinden Nazca pampasna saplan dnemecin kilometre gerisinde Dr. Kosok, birden koyu kahverengi zemin stnde birbirine pa ralel uzanan iki dar izgi grd. Bir tepeden balyor, ovada iki kilometre kadar gittikten sonra kusursuz bir ini pistinde son buluyorlard. Kosok pistin geniliini 30 metre, uzunluunu da bir kilometre tahmin etti. Fakat byle bir ey gerek olamazd, olmas da dnlemezdi. Burada, bu ku umaz sszln orta snda kim ne diye bir kalk-ini pisti yapsnd? yle ama gr nen de tipik bir pistti ite! Kosok aknlna sinirlenip ua geri dndrtt. Ters ynde birka dakika umulard ki bu se fer de bir spiralin zerinden getiklerini grd. Bu spiralin ya nnda, az nce grm olduu pistten ok daha geni bir pist vard. Buradan bir kilometre kadar gneyde ise Kosok, bir ku un yere izili profilini grd. Kuun kanatlarnn eni 200 metre kadard ve hemen yan banda yine bir pist uzanyordu. Heye canlanan Kosok, pilottan yrenin zerinde daireler izerek al almasn istedi. O zaman aada, zeminle renk farkllndan dolay iyice belirginlemi bir rmcek ile bir kuyruklu may mun grd. Az tede, bir tepenin yamacnda, 29 metre boyun da bir insan grnts elini kaldrm gkyzn selamlyordu. Daha kk tepelerin yamalarnda da yzleri miferle kapatl m, evreye nlar saan kafalar yere yapm gibi durmaktay d. Dr. Kosok rastlant sonucu bir keif yapmt: nsanln en fnuammal resimli kitabn bulmutu/ 3 ) Ayaklar yeniden topraa basar basmaz Kosok'un ilk ii ar keologlara danmak oldu. Ne var ki arkeologlar bu konuda hibir ey bilmiyorlard; ancak bir noktada tam bir gr birlii iindeydiler: Bu grlenler asla kalk-ini pistleri olamazd; nk uu tekniinden ne Kzlderililerin haberi vard, ne de nkalarn; hele nka ncesi halklarn bu konuda laf bile edile10

mezdi. Bylece izgilerin, "eski nka yollar" ya da "dinsel tren alaylarnn gei yollar" olduuna karar verildi. Hatta bu arada acayip bir din teorisi de ortaya atld. Kzlderili oymaklarn ak la gelebilecek her trl byl sihirleri yapabildikleri bile sy lendi. Aradan yllar geti. Gnn birinde Alman corafyac ve matematikisi Maria Reiche turist olarak Peru'ya geldi. Bayan Maria Reiche renimini Hamburg niversitesi'nde yapm, devlet snavn Dresden Teknik Yksekokulu'nda vermiti.) Bayan Reiche'nin Nazca dolaylarndaki garip izgilerden habe ri yoktu; And dalarnda bulunan harabelerle ilgileniyordu. zellikle de Peru'da saylar gerekten ok fazla olan ve ntihuantas denilen gne gzlem yerlerinin, takvimlerle balantlar n aratrmak istiyordu. ster rastlant deyin ister yazg, Bayan Reiche Peru'da Dr. Paul Kosok'la karlat; doktor da ona Nazca'nn yere izili garip iaretlerini heyecanla anlatt. Gen Alman kadn takvim sistemleriyle urat ve ok iyi eitim grd iin, Kosok onu Nazca muammasn zebilecek en el verili kii olarak grmekteydi. Paul Kosok'un tevik ve telkiniyle Bayan Reiche, 1946 y lnda Nazca'yla ilgilenmeye balad; ilk balarda onun iin bir yan urat bu. Fakat ok gemeden yerdeki iaretlerin etkileyi ci bysne kendisini kaptrd. Burada "gelin aydnlatn beni" diyerek adeta meydan okuyan bir ey vard. ngenio vadisinden Nazca'ya giden berbat yolun stnde mtevazi bir "hacienda" (tarm iletmesi) bulunuyordu. Burann sahibi, Bayan Reic he'nin iftliin bir odasnda kalmasna izin verdi. Bylece "Ha cienda San Pablo"da bir oda, yllar boyu yorulmadan alacak gen Alman'n aratrma merkezi oldu. Bugn buraya yakn bir yerde "Maria Reiche Mzesi" bulunmaktadr. Bir odas, aratr mac kadnn bir zamanlar kalm olduu oda gibi denmitir; kendisi de burada, balmumundan bir heykel halinde, duvarlar planlar ve haritalarla kapl bu odann iinde yer alr. Mzenin teki odalarnda, bu nc aratrma dnemine ait gerekten et kileyici siyah-beyaz fotoraflar sergilenmektedir.11

Bayan Reiche ilk i olarak l yzeyi stndeki karmak izgileri gzden geirmeye kalkt. Bana bir hasr apka gei rip eline bir bloknot alarak kzgn gnein altnda dolat; ia retleri ktlara aktard, bylece ilk resimler ortaya kt. Ksa bir sre sonra da bunlarn havadan fotoraflarnn ekilmesinin zorunluluk olduunu anlad. Tandklar araclyla Peru hava kuvvetlerinin bir yan kuruluu olan "Servicio Aerofotografico National" ile balant kurdu. Pilotlar ve subaylar konuya sadece ilgi duymakla kalmadlar, ona her bakmdan yardmc oldular. Bu sayede havadan ilk lmler yapld, ilk fotoraflar ekildi.

arptmalarO zamanlar, ellili yllarn ortalarnda Bayan Reiche de pisti andrr izgileri bir havaalanna benzetmiti. Bunu daha sonra yaynlanan ln Srr adl kk kitabnda yle anlatr:' 4 ' "Sonra da o (uaktaki kii), yukardan baknca, da yamala rnda ve teraslarn stnde dev boyutlu genlerle drtgenler gr d; bunlar cetvelle izilmi gibiydi ve koyu renkli zemin stnde daha ak renkli grnmleriyle iyice belirginleen alanlar ere velemedeydiler. Bunlarn bazlar iin uak alan denilebilirdi." 1968'de Tanrlarn Arabalar^ adl kitabmda -Bayan Reiche'nin kitab henz ortada y o k t u - aa yukar ayn eyleri sylediimde az kalsn beni paralayacaklard. Adeta kyamet kopmutu. Meer ne korkun bir gnah ilemiim! Neler de mitim: "60 kilometre uzunluundaki Nazca dzl -havadan baktmzda bizde aka bir hava alan dncesini artr d." "Bu izgilerin tanrlara 'her eyi emrettiiniz gibi hazrladk! Buraya inin!' mesaj vermek iin izildiklerini sylemek sapklk mdr? Bu geometrik ekilleri yapanlar ne yaptklarndan habersiz olabilirlerdi. Ama herhalde yere ini iin 'tanrlarn' neye ihtiyac olduunu biliyorlard."12

Bu birka satr yaynlanal neredeyse otuz yl olacak; yazl mas ise bundan da iki yl ncedir. O zamandan bu yana med yada, bana hibir yerde yaynlamadm, hibir yerde syleme diim cmleler isnat edildi. ok kr bende ne paranoyann herhangi bir eidi var, ne de budalaca komplo teorilerine ina nrm. Buna karn "ciddi" medyann ve bilimsel yaynlarn, ok yersiz biimde, ipe sapa gelmez bir samal yayp durmas ger ekten dndrcdr. Bu olay, szlerin nasl yanl yorumla nabilecei ve her vesilede yeniden yanl zikredilmek zere ba sn arivlerine nasl aktarlabilecei konusunda tipik bir rnek olarak gsterebiliriz. Gen Erich von Dniken 1966'da ne yaz mt: Havadan baktnzda Nazca dzl bir hava alan d ncesini akla getiriyor. Aman Tanrm! Gen aratrmac Ba yan Maria Reiche farkl bir ey mi sylyor? Bunun ardndan benim bildiim ve saylar hi de az ol m a y a n - bilimsel yaynlarn hepsi, iten bir fkenin gr sesiyle gya benim Nazca Ovas iin uzay gemilerinin ana istasyonu dediimi ilan ettiler. te size daha yeni bir bilimsel dergiden bir rnek: ( 6 ) "Yetmili yllarn banda Erik von Dniken diye biri kt (adm yanl yazmlar!) ve uzaydan gelen gemiler iin pistler ol duunu syledi. Szde kant diye gsterdikleri de arazi stndeki oyuklarn fotoraflaryd. Bunlar modern kalk pistlerine ala cak derecede benziyormu. Ayrca belirttiine gre, bu byklkte iaretler, uan makinelerin yardm olmadan asla izilemezlermi." Bu tr ve buna benzer apallar, zellikle bilim edebiyatn da bolca bulunur. Bu akl kumkumalarndan hibiri ne sz ko nusu kitabm okumutur ne de daha sonraki kitaplarm. Yap tklar i, birinin samalamasn tekilerin kopya eker gibi alp yazsnda aynen tekrarlamasdr. Kt niyetli bir tutumla baz szler uydurmu ve bunlar bana mal etmilerdir; oysa onlarn bildirdiine benzer bir ifade yazlarmn hibirinde bulunma maktadr. O halde bu bilim gazetecilerinden ve yazarlarndan bir tekini bile ciddiye almadm iin kimse bana kzmasn. "Ba ar, en son affedilen eydir neredeyse" (Truman Capote)13

Peru hava kuvvetlerinin Bayan Reiche'ye destek vermesin den sonra eitim bakanl da mtevazi oranda maddi yardm da bulundu. Bir sre sonra da Amerikan Wenner - Gren Vakf ile Alman Aratrma Kurumu'nun yardmlar balad. Ertesi yl da da baka kurumlar da, kk meblalarla yardma katkda bulundular. Parasal destek byk bir aratrma projesi iin ok azd; fakat aratrmay srdrmek iin yeterliydi. Yiit Bayan Reiche, elinde iki metre uzunluunda alminyum bir merdi venle lde dolamaya balad; yerdeki iaretlerin stne tebe ir tozlar dkt ve bu sayede yakn plan ilk fotoraflarn eki mi iin gerekli nkoullar hazrlad. Sonra da ekillerin l mne ve bunlarn belirli bir lee gre kt stne aktarlma sna balad. ok gemeden de Bayan Reiche, kazlm iaretlerin arazi nin orasna burasna rastgele yaplmam olduunu anlad. Bu iaretler belli bir plana gre hep "birok doru izginin birbirini karlkl kestii"' 4 ' yerlerde ortaya kmaktayd. Sadece bir maymun, bir rmcek, bir balina, bir kpek, bir iguana bulun masna karn 20'den fazla ku vard. Bu ekilleri topraa kaz m bulunan eski alarn insanlar zellikle kulara kar derin bir sevgi besliyor olmalydlar. Bir ey daha: Dmdz uzanan l blgesinde tek bir insan figr, tek bir insan surat yoktur; buna karn Nazca yaknlarnda Pampa blgesinde gkyzne bakan da yamalarnda bunlardan pek ok vardr. Bunlar in san balar ile tek bir insan grntsdr. Balarn bir ksm et rafa nlar samakta, bir ksm ise anteni andrr balklar ta maktadr. 29 metre boyundaki insan grnts de sa koluyla gkyzn, sol koluyla da yeryzn gstermektedir. Gemi alardan bir resimli muamma! Burada dikkate deer ve belki de muammann zmnde yol gsterici olan bir nokta, geometrik ekillerin ou kez - a m a her zaman deil hayvan resimleriyle balantl bulun masdr. Pistler ann ortasndan kan bir buuk kilometre uzunluunda ve cetvelle izilmi gibi uzanan bir izgi gelip 60 metre boyundaki maymunla birlemektedir. Hayvann ayaklar altnda yedi byk entik bulunmaktadr. Bu ayaklar er par14

makldr; buna karn ellerin birinde drt, brnde be par mak vardr. (Resim 3) Maymunun kuyruundan balayarak dz izgi, toplam 16 byk zikzak dorudan oluan yeni bir ge ometrik modele dnr. Yksek matematik mi acaba? Buna benzer baka matematik devleri vardr ve belki de benim resimlerim bir matematik delisine ilham kayna olarak, bilmeceyi zmeye sevkedecektir. Olaanst bir etin ceviz de "ifte labirent" tasviridir. Bir denbire hi yoktan yan yana, dosdoru uzanan dar izgi or taya kmaktadr. Her biri daha geni bir "bro atacnn" sa kesinde son bulur. Bu atalardan bei asker saf gibi yan yana dizilmitir ve sonlarndan birbirlerine baldr. (Resim 4) Sonuncu bro atacndan kan daha dar bir izgi "ifte labirent"in iinde sona erer. ifte labirent szyle yan yana duran, dikdrtgeni andran labirent ekillerini tanmlamak istiyorum; ne dardan ieri girilebilir, ne de iinden dar klabilir. Dahas var: Bu labirent izgileri sivri bir kalemle devam ettirilirse br tarafn da yine alt bro atacna varlr. Bu atalarn sonuncusu da dar bir izgiyle balantldr ve bu izgi kilometrelerce uzadktan sonra ufukta bir yerlerde kaybolur. Bu sralan tmyle gs termek olanaksz olduundan, resimde sadece yan yana duran uzun izilmi be ata ile birbiriyle balantl iki labirent, sonra da alt bro atacna yer verilmitir. ocukken kalemimizi kal drmadan kt stnde srekli ekiller izerdik. "ifte labi rent" ve "bro atalar" sanki byle bir oyunda izilmi gibidir.

Korku TneliBu acayip ekillerin ounun teki ekillerden soyutlanm durumda olmad grlr. Byk mesafelerle de olsa birbirle riyle balantldrlar. Bylece geni pistler ve dar izgilerden oluan koca bir ekiller a Pampa de Jumana'da uzanr, yolun ikinci dnemecinden sonra ngenio vadisinden geerek Pampa15

dzlne ular. Arazi stnde pistlerden ve yamuk biimli dzlklerden ensiz dorular sonsuzlua doru gider. imdiye kadar kefedilen bu doru izgilerin en uzunu 23 kilometre ka dardr. Akl alr ey deil! (Resim 5) Pampa'nn gneyindeki l bir izgi olaanst ilginlik tedir; adeta -aklayabilirseniz aklayn beni de, grelim dercesine meydan okumaktadr. lk bakta sadece iki izgi var m izlenimini uyandrr; sanki arazinin bir yerinde balayan bu iki izgi araba tekerlei izi gibi birbirine paralel uzanp gidiyor gibidir. Fakat yakndan incelenince ilk izlenimin bir gz yanl mas olduu anlalr. "Araba tekerinin" yalnzca sa taraftaki izi tek bir izgidir, sol taraftaki iz ise yan yana izilmi iki ince izgiden olumutur. Bu iki izgi arasndaki aralk on santim kadardr. O halde tekerlekli bir tatn izi midir bu? Solda yan yana iki ve -iki metre t e d e - sada nc bir tekerlek mi vard? Bir "araba izinden" baka bir ey olmal bu; zira bu l paralel izgi l dzlnden gelip yakndaki tepenin ya rklarn, atlaklar aarak ta dorua kmaktadr. Mesafe de 2,5 kilometredir. Peki, izgilerin sona erdii da tepesinde ne var dr? Hi! En azndan bugne kadar orada bir eyler bulunduu saptanabilmi deil; nk orada, kimyasal analizlerden filan getik, en basitinden bir sondaj almas bile yaplmamtr. Yaplmas da henz sz konusu deildir. Kimsenin akl erdiremedii bu ovada derin sondajlar yapl masn isteyen daha baka acayiplikler vardr. Burada 50 metre geniliinde pistler hafif eimle burun burada gelmektedir. in daha da garibi, iki pistin birbirine toslad noktaya, drt bir yandan daha ince izgilerin, adeta r gibi gelmi olmasdr. (Resim 6) Bir seferde bunlardan 21 tanesini saydm. Bu izgilerin merkezinde ne bulunuyor? Bir baka yerde, saysz denilecek kadar ok miktarda darack izgiler, hemen btn ynlerden gelip bir pistin sonunda adeta nlardan bir elenk oluturmak tadr. Bunlar yle be metre boyunda, kk nlar deildir; yzlerce metre uzunluktadr ve pistin sonuyla bir noktada birle en kilometrelerce uzunlukta n ekilleri halinde dalmakta dr. Orada bylesine nemli olan nedir? Inlarn merkezinde16

acaba lm tekniine ilikin bir eyler kefetmek olanakl m? Orann altnda yine bir muamma m var? Ova zerinde uu parasn gz yemeyen srt antal tu ristler, bu tr "nl tepelerin" birini grmek olanan bulabilir ler. Bu tepe Nazca kasabasnn 22 kilometre kadar berisinde, tam yol kenarndadr. imdi asl Nazca dzlne girmek ke sinlikle yasaktr; fakat bu yasak yolun sa kenarnda hemen g ze arpan kk tepe iin geerli deildir. Deniz yzeyinden 512 metre yksekte olan bu tepenin yol kenarndaki ykseklii sadece 14 metredir. Bu gln yksekliine karn zerine tr manlma rekorlarna sahiptir. (Resim 7, 8) Yolun zerinden kuze ye doru bakan kimse, yan yana uzanan iki izgiyi hemen grr, bunun 20 metre tesinde yine bir ift izgi vardr. Sadan giden paralel izgiler kilometre sonra bir piste kavuur; soldaki izgiler de 2,5 kilometre sonra "kabarckl dze" denilen yere urayp o da 1,3 kilometre uzunluunda bir piste varr. Bu pist leri grebilmek iin ya bir sahra drbn ya da gl bir zoom-objektifi kullanmak gerekir. nk iyi bir uzak gr sala mak iin pampadaki 34 metrelik ykseklik fark yeterli olma maktadr. Sz konusu tepecie gelen sadece bu iki paralel do ru deildir. Hemen her ynden ayr ayr kp gelen daha birok izgi vardr; bunlarn hepsi tepecein eteinde son bulur. Peki, bu tepeciin zellii nedir? Bu tepenin saklad bir ey mi var? Onun durumu neden bylesine farkldr? Tepede sondajlarla bir manyetik alan lm yaplmas gerekmez mi? Gerekmez diyor kendilerini Nazca uzman sayan kimseler; oysa bu uzmanlarn hibiri yrede 48 saatten fazla kalm deil dir. Hem niye kalsnlar ki? Nazca'nn esrar oktan zlm saylmyor mu? Oysa bizler hibir ey bilmiyoruz; bildiimizi sandmz birazck ey ise yanl grlere, yanl yorumlanm lmlere ve bir dizi nyargya dayanmaktadr. Bunun byle ol duunu kantlamak istiyorum. Tepenin stne kp yamata kesien veya birdenbire so na eriveren birok izgi vardr. Anlamszlk sonsuzmu gibi g rnmektedir. Bana gre en anlamsz olan da 60 metrelik eniyle kk bir tepeye trmanan bir pisttir; bu pist tepenin doruunSonsuzluun aretleri, F: 2

17

da daha dar dorular halinde paralara blnr. Grnyle burada bir atlama yerini andrr; sanki bu atlama yerinden be hayali kayak, en yksek noktada be ayr yne ayrlmak zere yan yana kaymaya balayacaklardr. (Resim 9) Bu dar izgilerden ortada olan ovaya iner ve orada on kilometre kadar gider. ekiller, pistler ve doru izgiler sonsuz bir eitlilik gste rir. Bunlar grnce insan kendini bir tmarhanede ya da delile rin ynettii bir korku tnelinde sanyor. Bylesi bir karmakarklk karsnda bsbtn app kalmamak iin tm ekilleri drt ana gruba ayrmak gerekir: 1. Pistler: "Pist" szcnden mutlaka uaklarn ini-kalk alan anlalmamaldr; ne var ki bu izlenim ister istemez ortaya kmaktadr. Szck, stnde gidilen, kaylan dz bir yol anla mndadr, dolaysyla da pistleri kapsamaktadr. Zaten spanyolcada baka bir szck de yoktur. Gerek Nazca halk, gerekse pilotlar hep "las pistas" szcn kullanmaktadr. 2. Doru izgiler: Bir metreye yakn ende, ou pistlerle balantl ve kilometrelerce uzunluktadr. imdiye kadar kefe dilenler arasnda en uzunu 23 kilometredir; vadilerin ve dala rn zerinde de vardr. Bu dar trden izgilerin says 2000'den fazladr! 3. Geometrik ekiller: Bu gruba zikzak izgiler, "bro atala r", spiraller ve teki acayip modeller girer. Bunlar bazen hay van tasvirleriyle balantldr -rnein maymunla olduu gi b i - bazen de pistlerin stnde ya da altnda yer alr. 4. Kaznm iaretler: Bunlar ku, iguana, balina, kpek, maymun, rmcek ve iek resimleridir. imdiye kadar 32 dei ik trde kazlm tasvir saptanmtr. Byle adlandrlmalar -ar basan gre g r e - topraa "kazndklarnn" sanlma sndan dolaydr.

18

Yardmc Ara Olmadan izilen ResimlerUzmanlara ve halka ynelik literatr, Nazca ovas harika larnn sadece bu kaznm iaretlerden ibaret olduu yolunda yanl bir grn domasna yol amtr. Tmyle yanl olan bu izlenimi, kk bir uakla pampa zerinde yarm saat tur atan turistler de edinmektedir. Bu konuya deinen Maria Reiche hayvan figrlerinin sade ce tek tek grntler olduunu, bunlarn dev boyutlu geomet rik ekillerin arasnda oraya buraya dalm durumda bulun duunu belirtmiti.' 3 ' Konuyu biraz daha aalm: zerinde ok durulmu ve uzun uzadya betimlenmi bulunan bu kaznm iaretler, olsa olsa ancak Nazca muammasnn nemsiz bir par ac olabilir; pistler, yamuk dzlkler ve dar doru izgilerle karlatrldnda pek kk, pek deersiz kalr. (Resim o> r nein balk 25 metre boyundadr, rmcek 46, maymun 60, ak baba 110 metre. Sadece sinekkuu uzun gagasndan dolay 250 metre uzunlua ulamaktadr. Hayvan figrlerinin grece minik oluuna karn, pistlerin ve dorular karsnda insann aklna derhal u soru geliyor: "Bunlar nasl yapmlar?" Bayan Reiche, "Btn orantlardaki kusursuz ahengi" gsteriyor. Sekin bir corafyac ve doru l m iyi bilen bir matematiki olarak Bayan Reiche'nin sapta malar yle: "Bu ekillerin ressam, yaratt eserlerindeki mkemmelli i ancak havadan baknca grebilecekti. O nedenle de bunlarn nceden ok daha kk leklerde planlarn ve resimlerini yapm olmaldr. Daha sonra her dorunun, her izginin byk mesafeler iinde tek tek tam yerine nasl konulduu, ynlerinin nasl yanlsz kestirildii ise, zm iin belki yllar gerekebi lecek bir muammadr. Kk lekte bir resim taslan, orant larn kusursuz uyarlanmas yoluyla dev boyutlarda arazi stne aktarmak zor bir itir. Bu ii baarabilecek insanlar iin nasl19

bir hazrlk eitiminin zorunlu olduunu ancak arazi lmn de deneyim sahibi kimseler bilebilir. Eski Perulular herhalde bizim bilmediimiz baz aletlere ve aralara sahiptiler. Gerek bu alet ve aralar, gerekse dier bilgileri de lkeyi fethedenle rin gznden saklamay baarm olmalar gerekir."