enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

of 33 /33

Upload: hertz

Post on 21-Jan-2016

78 views

Category:

Documents


4 download

DESCRIPTION

Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi. Dr. Oğuz Reşat Sipahi. İÇERİK. Tanım Önemi enfeksiyon hastalıklarındaki önemi Yerel ve uluslararası örnekler Madalyonun öteki yüzü. TANIM VE ÖNEMİ. Sağlık harcamalarındaki artış tüm dünyada önemli bir problem.* - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

Page 1: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi
Page 2: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Dr. Oğuz Reşat Sipahi

Page 3: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

İÇERİK

• Tanım

• Önemi

• enfeksiyon hastalıklarındaki önemi

• Yerel ve uluslararası örnekler

• Madalyonun öteki yüzü

Page 4: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

TANIM VE ÖNEMİ

• Sağlık harcamalarındaki artış tüm dünyada önemli bir problem.*

• 1996’da Türkiye’deki tüm sağlık harcamalarının %26.3’ü ilaç harcamalarına ayrılmış. Bu paranın %22,4’ü ise antimikrobiyal ajanlara=400.000.000 USD/yıl .**

• Farmakoekonomi ilaç tedavisi sonucu ortaya çıkan maliyetin sağlık sistemi ve toplum üzerine olan etkisini inceleyen bir dal.*

• Direk, indirek ve üçüncül etkiler*• Karar ağaçlarının fiyat etkinliğini incelemek*

*CMI 2000; 6 supp 3: 90-92

**Hastane Enfeksiyonları Dergisi 2000 4: 144

Page 5: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Farmakoekonomi: toplum mu birey mi?

Antibiyotik A Antibiyotik B

Tedavi edici etkinlik %80 %90

Maliyet/tedavi edilen hasta

100 450

Maliyet/başarılı tedavi edilen hasta

125 500

10.000 YTL ile tedavi edilen hasta sayısı

80 20

Belli bir miktar para ile tedavi edilen hastaların oranı

4 1

CMI 2000; 6 supp 3: 90-92

Page 6: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Pharmacoconomics 1998; 18:175-183

Page 7: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

DİREK MALİYET 1

• Birinci sıra maliyet – İlaç kutu başı fiyatı– İlaç hastane içi ulaşım maliyeti

• İkinci sıra maliyet– İlacın hazırlanması ve uygulanmasına ait

maliyetler – İşgücü – İlacın hazırlanması ve bu esnada kullanılan ekstra

malzemeler (sf vs)– Pompalar, setler– Eczacı masrafları

J. Chemotherapy 1997; 9 supp 2: 34-44

Page 8: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

DİREK MALİYET 2• Üçüncü sıra maliyetler

– Laboratuvar maliyeti (ilaç seviyesi, nefrotoksisite vs)

– Konsültasyonlar– Radyoloji

• Dördüncü sıra maliyeti– İlaca bağlı komplikasyonlar (alerjik,

hematolojik, nefrolojik, nörolojik, gastrointestinal, nosokomiyal enfeksiyonlar)

J. Chemotherapy 1997; 9 supp 2: 34-44

Page 9: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

DİREK MALİYET 3• Beşinci sıra maliyetler (suboptimal etkinlikten

doğan maliyetler) – Etkin ilaç seviyelerine ulaşmakta gecikme– Direnç gelişimi – Süperenfeksiyon– Yavaş klinik yanıt– Adli maliyetler– Hastaneler arası direnç oranları arasındaki

farklılıklardan doğan maliyetlerJ. Chemotherapy 1997; 9 supp 2: 34-44

Page 10: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

İndirek ve manevi maliyet

• İndirek maliyet: Hasta ve yakınlarının tedavi nedeniyle işten uzak kalmaları nedeniyle ortaya çıkan maliyet.

• Manevi maliyet/intangible cost: Maluliyet ve mahrumiyetten doğan psikolojik maliyet, depresyon, panik atak vs

CMI 2000; 6 supp 3: 90-92

Page 11: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Pharmacoeconomics 1998; 13: 509-518

Page 12: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

NE İŞE YARAR?

• Fiyat belirlemede

• Ülkelere ya da hastanelere giriş

• İlaçların reçetelenmesinde kısıtlamalar

• Sigorta şirketlerince ya da devletçe geri ödenip ödenmemesi kararı

CMI 2000; 6 supp 3: 90-92

Page 13: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Enfeksiyonlar ve farmakoekonomi

• Dİ – oral geçiş • APAT• Erken taburculuk• İlaç seçiminde ilacın farmakokinetiği ve

farmakodinamiği – Aynı etkinlik ve fiyatta daha az doz

• Rehberlere uyum• Tekli ya da kombine tedavi

CMI 2000; 6 supp 3: 90-92

Page 14: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

BAŞLICA METODOLOJİ

• Karşılaştırmalı bir çalışmaya bağlı ekonomik analiz– Gerçek

• Klinikteki uygulamaların gözlemlenmesi– Heterojenite

• Varsayımlar üzerine– Varsayımların çeşitliliği

UCP SUPP. 95 Haziran 1998:27-38

Page 15: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Klinikteki uygulamaların gözlemlenmesi

• Fungal enfeksiyonlu hastalarda amfoterisin b lipit kompleks (ABLK n=18) ile lipozomal amfoterisin b (LAMB n=33)

• Tek merkezde • 1-3. seviye ücretler + yatak ücretleri• Retrosektif• Klinik başarı (%53-%60 p>0.05)• Nefrotoksisite nedeniyle geçilen hastalarda ilave

nefrotoksisite daha fazla (%47 - %10 p<0.05)• Tüm maliyet benzer, 1-2. seviye ücretler

LAMB>ABLK (p<0.05)

Pharmacoeconomics 2004; 22:301-310

Page 16: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Pharmacoeconomics 2004; 22: 251-257

REHBERLERE UYUM

Page 17: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

PARENTERALDEN ORALE GEÇİŞ

• Kanada TKP levofloksasin çalışmasında hasta risk sınıflamasına göre rehberlerdeki kriterlere göre hasta yatıranlar ve yatırmayanlarda hastaneye yatış oranı ve yatanlarda yatış süresi azalırken mortalite, yeniden hastane başvurusu ve sağlıkla ilişkili hayat kalitesi benzerdi.

• 6 çalışmanın değerlendirildiği bir meta analizde mortalite ve klinik sonuçlar ise benzer olmasına karşın yatış süresi müdahale grubunda ortalama üç gün daha az (p<0.05).

Pharmacoeconomics 2004; 22: 413-418

Page 18: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Journal of Clinical Oncology 3000 12: 2476-2483

• Hastaneye yatış gerektiren pnömonilerde atipiklere etkili ajan kullanılması mortaliteyi ve yatış süresini azaltmaktadır.

• FEN AMB-LAMB – 48.962 USD - 43.183 USD p=0.02– İlaçsız 39.648 USD - 43.048 p=0.416

• FEN Ampirik glikopeptit ekleme etkisiz.• FEN Tekli veya ikili tedavi etkinlik farkı yok

farmakoekonomi ?

Pharmacoeconomics 1999; 16: 343-353

Pharmacoeconomics 2004; 22: 413-420

Page 19: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

UYGUNSUZ ANTİBİYOTİK KULLANIMI

Antibiyotik Kullanma Durumu Sayı %

- Hiç Antibiyotik Kullanmayan 36 26.0

- Uygun Antibiyotik Kullanan 53 38.4

- Uygunsuz Antibiyotik Kullanan 49 35.6

Yanlış Antibiyotik/Kombinasyon 23

Gereksiz Antibiyotik 18

Rezerv Antibiyotik 7

Tedavi süresi uygunsuz 1

138 hasta (67’si erkek, 71’i kadın, yaş ortalamaları 53,37±18,32) 1467 hasta günü enfeksiyon Dergisi -2004

Page 20: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

• 168 hasta (41.25±26.5 yaş, 118 erkek, 50 kadın) • > 1gün ya da iki beta laktam ajan ya da beta

laktam+aminoglikozit (gentamisin hariç) ya da 3. kuşak sefalosporin kullanımı ya da kinolon ya da =uygunsuz

• Penisilin allerjisi dışında ve düşük riskli operasyonlarda glikopeptit kullanımı=uygunsuz

• Yüksek risklilerde (tekrarlayan kapak ve bypasslarda ve kalp tx) 3 güne kadar veya glikopeptitli CAP uygun kabul edildi.

• Yalnızca 1 hastada uygun CAP (%0.6)• CAP salt ilaç maliyeti (2004 Ağustos kutu başı fiyatı ile)

22.778 EURO, uygunsuz CAP maliyeti 21.065 EURO.

UYGUNSUZ CAP ve EÜTF

Page 21: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

UYGUNSUZ CAP ve EÜTF

>2 gün ya da uygunsuz CAP

≤2 gün ya da uygun CAP

p

Yaş 42.1±26.9 38.3±25.5 >0.05

Erkek 92 26 >0.05

Kadın 35 15 >0.05

Yüksek riskli operasyon

22 3 >0.05

YBÜ kalış 4.8±9.8 1.6±2.5 <0.05

Ölüm oranı 0/41 15/127 <0.05

Hastane kökeni enfeksiyon

1/41 18/127 <0.05

Page 22: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi
Page 23: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

2003 Bütçe Uygulama Talimatı ve EÜTF DDD/1000 hasta/gün Maliyet (USD)

Antibiyotik 2002 2003 Fark (%) 2002 2003 Fark (%)

Seftriakson 0,961 0,846 -12 173031 162559 -6

Sefoperazon 0,064 0,039 -39 30359 19579 -35

Sefotaxime 0,013 0,030 +230 3803 9094 +239

Seftizoksim 0,182 0,102 -44 54732 31761 -42

Sefoperazon/sulbaktam 0.218 0.154 -29 146702 108832 -26

Seftazidim 0,087 0,097 +11 29948 34444 +15

Sefepime 0,894 0,288 -78 291480 97453 -78

Pip/tz 0,230 0,219 -5 175487 173020 -1

Netilmisin 0,133 0,068 -49 21710 11709 -46

İsepamisin 22750 15445 -32

Amikasin 0,362 0,405 +11 26311 29302 +11

Levofloxacin 0,111 0,088 -21 39523 32363 -18

Siprofloksasin 0,388 0,240 -32 282855 157615 -44

Imipenem 0,227 0,140 -38 190399 120889 -36

Meropenem 0,620 0,584 -6 636882 622412 -2

Vankomisin 0,180 0,130 -28 75960 57176 -25

Teykoplanin 0,675 0,506 -25 413623 326249 -21

Toplam 5.127 3.782 -26 2615555 2009902 -23

Page 24: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

DDD/1000 hasta/gün Maliyet

Antibiyotik(gram)

2002 2003 Fark (%)

2002 2003 Fark (%)

SAM 0,305 0,482 +58 31874 52220 +64

AMC 0,228 0,389 +70 1206 2330 +93

Sefazolin 1,195 1,542 +29 103694 138673 +34

Sefuroksim 0,130 0,164 +26 27775 35934 +29

Gentamisin 0,222 0,283 +27 4186 4928 +18

Toplam 2.08 2.86 +37 168735 234085 +39

2003 Bütçe Uygulama Talimatı ve EÜTF

Page 25: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

• (%0,58 208/35754 2002 karşı %0,62 233/37.055 2003 p>0.05)

• 2002=285.606 hasta günü – 2003 = 308.852 hasta günü

2003 Bütçe Uygulama Talimatı ve EÜTF

Page 26: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

2003 Bütçe Uygulama Talimatı ve EÜTFBakteri/antibiyotik Direnç oranları

2002 2003 p

S. aureus

Methicillin 151/251 200/267 p<0.05

Gentamicin 139/251 191/267 p<0.05

Ofloxacine 123/251 182/267 p<0.05

Levofloxacine 121/251 145/208 p<0.05

Penicilline 236/251 262/267 p<0.05

Klebsiella pneumoniae

ESBL* 46/85 27/70 p>0.05

Amikacine 33/100 10/62 p<0.05

Ceftazidime 43/85 14/64 p<0.05

Ciprofloxacine 30/84 8/69 p<0.05

Cefotaxime 43/58 24/70 p<0.05

Netilmicine 19/54 0/26 p<0.05

Piperacilline/tazobactam 56/75 27/70 p<0.05

Page 27: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Bakteri/antimikrobiyal Direnç oranları

2002 2003 p

P. aeruginosa

Seftazidim 22/77 38/53 p<0.05

Siprofloksasin 19/77 48/61 p<0.05

Acinetobacter baumannii

Seftazidim 99/120 64/69 p<0.05

Sefepim 93/120 46/100 p<0.05

İmipenem 75/115 29/61 p<0.05

Meropenem 80/120 27/56 p<0.05

Escherischia coli

Siprofloksasin 115/124 46/132 p<0.05

2003 Bütçe Uygulama Talimatı ve EÜTF

Page 28: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

2002 2003

Kumülatif Nİ Kumülatif Nİ p

Toplam NI oranı 330 / 643 293 / 1171 <0.05

Anestezi YB 92 / 150 56 / 232 <0.05

Dahiliye 36 / 299 78 / 457 >0.05

Pediatri 32 / 71 91 / 390 <0.05

Göğüs 58 / 123 58 / 92 <0.05

Bakteremi 151 / 643 100 / 1171 <0.05

Pnömoni 84 / 643 68 / 1171 <0.05

İYE 51 / 643 37 / 1171 <0.05

2003 Bütçe Uygulama Talimatı ve EÜTF

Page 29: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

MADALYONUN ÖTEKİ YÜZÜ• Sonuçlar tüm ülkelere genelleştirilemez.*• Farmakoekonomi çalışmalarını değerlendirmek

hakem ve okuyucu açısından zor .* • Sefotaksim ile 1 gün yerine sefotaksim tek doz

sefazolin 3 gün** • Yayınlanan farmakoekonomik çalışmaların >%60’ı

sonuçların yorumlanmasını ve kullanılırlığını etkileyebilecek defektler (hesap hataları, yanlış varsayımlar) içeriyor.***

• Yan tutma... Sponsor destekli çalışmalarda bağımsız çalışmalara göre daha çok bir ürünün lehine sonuç***

*Published pharmacoeconomic analyses: Science or marketting? Internal Medicine Journal 2003:403-404 **J. Chemotherapy 1997; 9 supp 2: 34-44***JAMA 1999; 282: 1453-57

Page 30: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Hollandalı >65 yaş nüfusta pnömokok aşısı fiyat etkin mi?

• Pnömokok aşısı etkilidir ama çok pahalı o yüzden uygulamayalım. (kazanılan yaşam yılı maliyeti 10.100 EURO) *

• Pnömokok aşısı etkili ve ucuzdur. (kazanılan yaşam yılı maliyeti 1.500 EURO) **

• Fark: pnömokok aşısı invazif olmayan enfeksiyonları azaltır - azaltmaz ve insidans oranları arasında 10 kat fark var.

*Pharmacoeconomics 2001; 19: 215-222**European Journal of Public Health 1997; 7: 153-61

Page 31: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Pharmacoeconomics 1998; 13: 509-518

Page 32: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi

Enfeksiyon Hastalıkları ve Farmakoekonomi

• Eşit etkinlikteki tedavilerden ucuz olanı bilmek ve seçmek

• Mümkün olduğunca tekli tedavi• Mümkün olduğunca tek dozla tedavi• En kısa zamanda ağızdan tedavi• Mümkün olduğunca uzun yarılanma

ömürlü tedavi• APAT

CMI 2000; 6 supp 3: 90-92

Page 33: Enfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi