EMC bilten broj 9

Download EMC bilten broj 9

Post on 25-Mar-2016

216 views

Category:

Documents

2 download

DESCRIPTION

Proitajte ta kae Jovan Pavlovi, direktor Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji i direktor kancelarij u Srbiji Regionalnog centra za ivotnu sredinu za Centralnu i Istonu Evropu (REC) u tekstu Upravljanje ivotnom sredinom. Saznajte kako su EMC timovi posetili klijente partnere na projektu. U broju 9 EMC biltena informiite ta se deavalo u Maarskoj tokom studijske posete i upoznavanja sa EU praksom u oblasti izvetavanja. Proitajte najavu za promotivni skup IZVETAVANJE ZA ODRIVOST IV. Predstavljeni su i klijenti partneri Centra: JKP Beogradske elektrane i Kompanija Tigar a.d. U ovom broju proitajte kako je Razvojna grupa EMC tima paralelno radila na razvoju dva reenja i u potpunosti zaokruila potrebe kompanija za izvetavanjem ka NRIZ-u. EMC bilten izdaje Agencija za ivotnu sredinu Republike Srbije u okviru projekta Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji.

TRANSCRIPT

  • 1februar - mart - 2013. godine

    broj 9 februar - mart 2013. godine

    EnvironmentalManagement CenterSerbia

    Klijenti - partneri Centra:

    JAVNO KOMUNALNO PREDUZEE BEOGRADSKE ELEKTRANE

    TIGAR A.D. PIROT

    EMC TIM U POSETI KLIJENTIMA - PARTNERIMA NA PROJEKTU

    Jovan Pavlovi, direktor Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji i direktor kancelarije u Srbiji Regionalnog centra za ivotnu sredinu za

    Centralnu i Istonu Evropu (REC)

    UPRAVLJANJE IVOTNOM SREDINOM

    STUDIJSKA POSETA MAARSKOJ I UPOZNAVANJE SA EU PRAKSOM

    U OBLASTI IZVETAVANJA

  • 2 broj 9

    UPRAVLJANJE IVOTNOM SREDINOM

    NakoN formalNog kraja projekta, kaNcelarija emc e Nastaviti da postoji i uspeNo servisirati sve zahteve i potrebe zaiNteresovaNih straNa

    Analizom stanja o stepenu integrisanosti sistema za upravljanje ivotnom sredinom, REC kancelarija u Srbiji u saradnji sa Norvekom firmom Emisoft, zahvaljujui donaciji Ministarstva spoljnih poslova Kraljevine Norveke, pokrenula je projekat Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji (EMC Environmental Management Center). Cilj projekta je bio osnivanje EMC kancelarije u koju bi se slivale sve informacije i podaci iz kompanija koje imaju zakonsku obavezu izvetavanja o emisijama u medije ivotne sredine, a koje bi zaposleni u njoj, sluei se razliitim analitikim metodama, obraivali i spremali za dalje izvetavanje u skladu sa obavezama izvetavanja prema institucijama EU. Kao drugi cilj, prepoznat je znaaj izrade softverske aplikacije sa primenjenim modelima praenja emisija koja bi kompanijama olakala ispunjavanje zakonske obaveze izvetavanja prema nacionalnom i lokalnom registru izvora zagaivanja, a istovremeno im omoguila i integrisano upravljanje ivotnom sredinom kroz set analitikih izvetaja kojima se prate emisije u vodu, vazduh, tlo, upravljanje otpadom i potronju energije, vode, struje.

    Nakon skoro dve i po godine, zadovoljstvo mi je da vam predstavim dostignua koja su rezultat aktivnog uestvovanja svih lanova projektnog tima kao i angaovanih eksperata na ovom projektu.

    Razgovor vodio: Damir Oravec

    Jovan Pavlovi, direktor Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji i direktor kancelarije u Srbiji

    Regionalnog centra za ivotnu sredinu za Centralnu i Istonu Evropu (REC)

    Osnivanjem EMC kancelarije i izradom softverske aplikacije sa primenjenim modelima praenja ostvareni ciljevi projekta

  • 3februar - mart - 2013. godine

    Imajuu u vidu ciljeve koje smo postavili pred nas, kao lokacija za EMC kancelariju izabrana je Agencija za zatitu ivotne sredine Republike Srbije, a tokom projekta, aktivnu podrku u uspostavljanju kancelarije prualo je odeljenje Nacionalnog registra izvora zagaivanja pod ijom ingerencijom e po zavretku projekta ova kancelarija i funkcionisati. Koristei donirana sredstva, EMC kancelarija je opremljena savremenom opremom i sredstvima za rad.

    Uspenim transferom znanja izmeu implemetacionih agencija - Norveke firme EMISOFT i REC CO Srbija, uspeno je prihvaena praksa izvetavanja iz zemalja EU, kao i upotreba razvojnog okruenja u kom je razvijan informacioni sistem namenjen kompanijama i EMC-u.

    Naim klijetnima - partnerima na projektu, a ujedno i svim ostalim zainteresovanim kompanijama, ponudili smo programski paket koji mogu da koriste kao upravljaki alat koji im omoguava da:

    identifikuju i kontroliu uticaj svojih aktivnosti, proizvoda i usluga na ivotnu sredinu;

    poboljaju odnos prema ivotnoj sredini;

    implementiraju sistematski pristup kojim e postizati ciljeve koji se odnose na zatitu ivotne sredine i obezbedi dokaz da su postigli postavljene ciljeve.

    to je u skladu sa ISO 1400:2004. TEAMS SR predstavlja praktian alat za menadere koji nisu zadovoljni samo radom u skladu sa zakonom, ve imaju strateki pristup kojim se investiranje u ivotnu sredinu moe i vratiti. Koristi ovog sistema za kompanije su:

    smanjenje trokova upravljanja otpadom;

    smanjenje potronje energije i materijala;

    nie trokove distribucije; poboljanje korporativne slike

    meu zakonodavcima, kupcima i u javnosti; osnovu za kontinuirano poboljanje

    odnosa prema ivotnoj sredini.Projekat Uspostavljanje Centra za

    upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji uao je u svoju poslednju fazu, a 27. maja 2013. godine se Konferencijom u Beogradu i zavrava. Kao trenutni direktor EMC, sa zadovoljstvom mogu rei da e nakon formalnog kraja projekta, kancelarija EMC nastaviti da postoji i uspeno servisirati sve zahteve i potrebe zainteresovanih strana, to je bio i prvenstveni cilj projekta.

  • 4 broj 9

    IZVETAVANJE ZA ODRIVOST IV

    P romotivni skup Izvetavanje za odrivost IV bie odran 19. marta 2013. godine u konferencijskoj sali hotela Metropol u Beogradu s poetkom u 10 asova.

    Autor teksta:Jelena Tripkovi

    ceNtar za upravljaNje ivotNom srediNom

    PROMOTIVNI SKUP

    Glavni partneri na projektu Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom imaju za cilj pruanje pomoi srpskim kompanijama u oblasti odrivog razvoja u svim njegovim vidovima. Sam Centar predstavlja pruenu ruku ka industriji da bi zajedniki premostili izazove u oblasti upravljanja ivotnom sredinom. Postizanje visokih standarda kontrole procesa i emisije zagaujuih supstanci u sve medije ivotne sredine zahteva znanje i alat. U toku projekta razvijeni su svi neophodni softverski alati koji su inkorporirali u dizajn sofverskog sistema domau zakonsku regulativu i na taj nain industriji omoguili korienje savremene tehnologije u skladu sa nacionalnim pravilnicima.

    Centar e u vreme trajanja projekta klijentima - partnerima iz industrije ponuditi korienje softverskog sistema za industrijske klijente kao i konsultantske usluge u ovoj oblasti. U isto vremene na osnovu ovog reenja razvija se i reenje za odgovornu instituciju u bliskoj saradnji sa zaposlenima odeljenja Nacionalnog registra izvora zagaivanja.

    Na martovskom skupu emo svi mi ukljueni u ovaj projekat jo jednom podsetiti

    na vanost izvetavanja, koje ini osnov za identifikaciju i monitoring izvora zagaivanja ivotne sredine. Dosadanja iskustava u implementaciji projekta Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom, koji realizujemo zahvaljujui donaciji Ministarstva spoljnih poslova Kraljevine Norveke, su nam pokazala da je jedini put za premoavanje pomenutih izazova u oblasti ivotne sredine da svi subjekti na pravi nain prepoznaju svoju ulogu u ovom procesu i da verodostojno izvetavanje postane integralni deo njihove poslovne strategije kao i sredstvo za strateki razvoj i donoenje odluka. Oekujemo da e svih deset klijenata - partnera EMC projekta predstaviti na skupu godinje izvetaje za Agenciju u potpunosti pripremljene uz pomo TEAMS SR softverskog sistema prilagoenog njihovoj organizacionoj emi i potrebama u ovoj oblasti. Ova konferencija je takoe vrlo vana za norvekog partnera na projektu Emisoft kojima e ovo biti poslednji zvanini EMC skup budui da po ugovoru pruaju konsultantske usluge na projektu do kraja februara meseca nakon ega se oekuje potpuna samostalnost i zaokruen transfer znanja na osoblje EMC centra u osnivanju.

  • 5februar - mart - 2013. godine

    Autor teksta:Petar Radovanovi

    EMC timovi su tokom decembra prole i januara ove godine, zavrili prvi krug novog ciklusa planiranih poseta klijentima - partnerima projekta. Timove su, pre svega, inili lanovi grupe koja je radila na razvoju softverskog reenja. Cilj ovih poseta kompanijama - klijentima bio je da se u direktnom kontaktu sa zaposlenima utvrdi na kakve probleme oni nailaze u svakodnevnom radu sa TEAMS aplikacijom, kao i da im se prui odgovarajua pomo kako bi ove probleme prevazili.

    EMC TIM U POSETI KLIJENTIMA - PARTNERIMA NA PROJEKTU

    zaposleNima prueNa pomo i dodatNa obuka kako bi im pomogli da bre savladaju sve moguNosti i module teams apikacije

    sa IT ekspertima u ovim kompanijma, dobili smo uveravanja da e ovi problemi biti reeni vrlo brzo, na zadovoljstvo svih.

    Nakon poseta klijentima - partnerima projekta, stie se utisak da su veoma zadovoljni mogunostima sistema. Unosei prve podatke o svojim kompanijama, klijenti su ve uvideli prednosti TEAMS aplikacije, kako za izvetavanje ka NRIZ-u tako i za interne izvetaje koji su im svakodnevno potrebni u radu.

    U narednom periodu planirana je nova poseta EMC timova klijentima - partnerima na projektu u okviru istog ciklusa, kako bi se razreile eventualne nove nedoumice koje mogu nastati prilikom izrade izvetaja za Nacionalni registar izvora zagaivanja. Ovo je od posebnog znaaja za kompanije sa kompleksnijom strukturom kakvih ima nekoliko u okviru projekta. U svakom sluaju EMC stoji na raspolaganju svim kompanijama za uspeno prevazilaenje tekoa na koje nailaze tokom rada sa sistemom.

    Aktivnosti lanova grupe koja je radila na razvoju softverskog reenja

    Tokom poseta, klijentima je pruena pomo i dodatna obuka kako bi kvalitetno i brzo mogli da dopune osnovne (master) podatke o ranije definisanoj organizacionoj strukturi, izvorima zagaivanja, vrstama goriva, proizvodima, sirovinama, otpadu itd. Ovim se obezbeuje da aplikacija bude spremna za unos konkretnih podataka (transakcija) za 2012. godinu koji su

    Delta Agrar d.o.o. Beograd

    Agroprodukt inkovi d.o.o. Beej

    JKP Beogradske elektrane Beograd elezara Smederevo d.o.o Smederevo

    Tigar AD Pirot

    nepohodni za izvetaje prema zahtevima Nacionalnog regista izvora zagaivanja. Zaposleni u kompanijama pokazali su znaajnu zainteresovanost i inicijativu kako bi ovi poslovi bili zavreni u predvienim rokovima, tanije do 31. marta ove godine

    to je u skladu sa obavezama godinjeg izvetavanja prema Agenciji. O tome govori i situacija na koju smo naili u nekoliko kompanija, gde su master podaci pre nae posete bili dopunjeni i ve tada se radilo na unosu konkretnih podataka za prolu godinu.

    U odreenom broju kompanija utvrdili smo da postoje tekoe u izradi izvetaja pruzrokovane ogranienjima

    interne IT infrastrukture. Naime, ovi problemi su uglavnom bili vezani za brzinu internet linka u ovim kompanijama kao i za ogranienja pristupa internetu zaposlenih koji rade sa TEAMS aplikacijom. U razgovorima

  • 6 broj 9

    STUDIJSKA POSETA MAARSKOJ I UPOZNAVANJE SA EU PRAKSOM U OBLASTI IZVETAVANJA

    razmeNa iskustava od velikog zNaaja za klijeNte - partNere

    EMC centar je organizovao trodnevno studijsko putovanje u Maarsku za predstavnike deset industrija koje su ukljuene u projekat Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji, predstavnike Agencije za zatitu ivotne sredine u Srbiji i predstavnike EMC tima. Cilj ove posete je bio da se razmene iskustva sa predstavnicima Maarskog Ministarstva ruralnog razvoja, u okviru koga se nalazi sektor zaduen za ivotnu sredinu, Maarskog meteorolokog zavoda, Maarskog instituta za ivotnu sredinu, kao i sa predstavnicima Regionalnog centra za ivotnu sredinu iz Maarske.

    Na kraju radionice, predstavljeni su i posteri 10 industija koje su u okviru projekta dobile TEAMS softver na korienje.

    Poslednjeg dana u okviru studijskog putovanja, organizovana je i poseta spalionici u Budimpeti. Uvodno predavanje u spalionici je odrao Zoltan Ile (Zoltan Illes), dravni sekretar za zatitu ivotne sredine u Ministarstvu ruralnog razvoja Maarske. On je posetiocima priao o izgradnji spalionice, kapacitetima, prednostima i manama, a na kraju posete je i sam poveo prisutne u obilazak spalionice i predstavio sve celine iste.

    Svi uesnici studijskog putovanja su iskazali veliko zadovoljstvo organizovanim studijskim boravkom i istakli da im je razmena iskustava bila od velikog znaaja.

    Jednodenvna radionica je odrana u Konferencijskom centru Regionalnog centra za ivotnu sredinu (REC) u Sentandreji, zgradi koja ima nultu emisiju CO2. Radionica pod nazivom Upravljanje ivotnom sredinom i izvetavanje, poela je pozdravnim govorom i srdanom dobrodolicom gospodina Radoja Lauevia, zamenika izvrnog direktora Regionalnog centra za ivotnu sredinu i direktora projekta Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji. Nakon toga poeo je radni deo predavanjem gospoe Judit Varga (Judit Varga), savetnika Ministra, iz Ministarstva ruralnog razvoja Maarske o obavezama izvetavanja ka Evropskoj Uniji i iskustvima Maarske u oblasti kvaliteta vazduha. U nastavku je Ako Fehervari (Akos Fehervary), takoe savetnik u MInistarstvu ruralnog razvoja Maarske, predstavio PRTR izvetavanje u Maarskoj.

    Nakon iskustava Maarske, predstavnici Agencije za zatitu ivotne sredine iz Srbije i odeljenja Nacionalnog registra izvora zagaivanja su predstavili iskustva Srbije u izvetavanju. Gospoica Dijana voro je govorila o obavezama izvetavanja Republike Srbije u okviru zahteva PRTR, gica Nada Misajlovski je govorila o obavezama izvetavanja u okviru upravljanja otpadom, dok je ga Lidija Mihailovi predstavila obaveze izvetavanja za emisije u vazduh, vode i tlo.

    U nastavku radionice predstavnici 10 industrija, klijenata - partnera na projektu, su predstavili svoja preduzea i govorili o svom iskustvu u korienju TEAMS softvera za izvetavanje. Nakon predstavljanja klijenata - partnera odran je okrugli sto na kome su svi uesnici radionice uzeli uese u diskusiji i razmeni iskustava. Pored predstavnika Ministarstva ruralnog razvoja Maarske koji su govorili u uvodnom delu radionice, okruglom stolu su se pridruili i Laslo Janoi (Laszlo Janossy), naelnik odeljenja za procenu stanja ivotne sredine i strategije u Nacionalnom institutu za ivotnu sredinu Maarske, kao i Gabor Ki-Kova (Gabor Kis-Kovacs) predstavnik Maarskog meteorolokog zavoda.

    Autor teksta:Vesna iki

    EMC centar organizovao trodnevno putovanje za predstavnike deset industrija koje su ukljuene u projekat

    Radionica Upravljanje ivotnom sredinom i izvetavanje u Sentandreji

    g. Zoltan Ile i uesnici studijskog putovanja tokom posete spalionici u Budimpeti

  • 7februar - mart - 2013. godine

    As a member of Delta Holding, the company Delta Agrar Ltd. has been present in the agribusiness community since 1993 and remains a leader in all aspects of agricultural operations.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    Primary production:

    field crop production on 16,000 ha

    fish production on 600 ha

    100,000 pigs per year on five farms

    Cooperation sector and buy-up:

    fruits and vegetables

    meat and cattle

    Agro-trade and distribution:

    pesticides, seeds, agro-mechanisation

    Food production:

    Yuhor, Mioni, Danubius, Florida bel

    Environment

    Delta Agrars Environment

    and Ecology sector takes

    an organised approach towards

    all aspects of environment

    management. Its primary goals are:

    energy efficiency and conservation

    alternative energy sources

    reducing GHG emissions

    waste management

    collection, storage and treatmentof hazardous and non-hazardouswaste

    educating employees

    Reporting

    Delta Agrar reports to the Serbian

    Environmental Protection Agency

    by reporting to the National Register

    of Pollution Sources as well as to

    local government. Thanks to a new

    solution, the TEAMS* programme,Delta Agrar, in addition to official

    statements, conducts its own

    internal reporting.

    DELTA AGRAR D.O.O. BEOGRAD DELTA AGRAR LTD., BELGRADE Subsidiary of Delta Holding, Serbia

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    STUDIJSKA POSETA MAARSKOJ I UPOZNAVANJE SA EU PRAKSOM

    U OBLASTI IZVETAVANJA - POSTER SESIJA Posteri nude detaljne informacije o komPanijama

    i naglaavaju ulogu teams sr softverskog sitema

    Centar za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji, pri Agenciji za zatiti ivotne sredine Republke Srbije u partnerstvu sa REC-om i to sa jednim od dvanaest departmana u okviru RECa ija je oblast delovanja Upravljanje ivotnom sredinom, izradio je 10 poster prikaza partnerskih preduzea Centra u okviru radionice koja je odrana 25. februara u Sentandreji. Pored toga to nudi detaljne informacije o kompanijama i njihovom odnosu prema zatiti ivotne sredine, posteri naglaavaju ulogu TEAMS SR softverskog sitema koji je namenjen voenju evidencije i upravljanju ivotnom sredinom. Posteri su bili izloeni ispred konferencijske sale Centrale Regionalnog centra za vreme studijske posete klijenata - partnera Sentandreji.

    U okviru iste saradnje izraen je i poster kojim je predstavljena i Agencija za zatitu ivotne sredine Republike Srbije o okviru koje je i Centar za upravljanje ivotnom sredinom u osnivanju.

    Autor teksta:Jelena Tripkovi

    NOVO IZDANJE REC HO I REC CO SRBIJA

    Serbian Railways JSC is a transport company whose main activity is the transportation of passengers and freight.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    The companys main activities are:

    organisation and control of rail transport (passengers and freight)

    maintenance of rolling stock and railway infrastructure

    modernisation and protection of rolling stock and railwayinfrastructure

    monitoring of the constructionand reconstruction of railwayinfrastructure

    assembly of devices, plants and installations

    Environment

    As one of the most efficient

    and environmentally friendly ways

    to move people and goods, railways

    have a tremendous potential

    to reduce the environmental impact

    of transport and improve the quality

    of life of citizens. Acting on this

    potential, Serbian Railways founded

    its Center for Sustainable

    Development on September 1,

    2010. The Center focuses

    its activities on promoting railways

    as an energy efficient and

    environmentally friendly entity.

    ELEZNICE SRBIJE A.D. BEOGRADELEZNICE SRBIJE JSC, BELGRADEPassenger and freight transport

    Reporting

    As a waste generator and proprietor,

    Serbian Railways is obliged

    to maintain and keep records

    on waste and to submit annual

    reports to the Serbian

    Environmental Protection Agency.

    After joining the EMC project,

    Serbian Railways acquired a

    powerful tool for reporting, TEAMS*,which is used successfully.

    The company now possesses

    a uniform platform for distributing

    information to relevant national

    and international organisations,

    such as SEPA and the EBRD.

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    HIP-Petrohemija is the largest producer of petrochemicals in the Republic of Serbia, with a tradition that covers almost threedecades. The companys manufacturing facilities occupy the industrialzone of Panevo, Elemir, which lies near Zrenjanin and Crepaja.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    We produce nearly 700,000 tonnes

    of petrochemicals. In addition to

    manufacturing HIPLEX, HIPTEN

    and HIPREN polymers and PE

    pipes, we also produce:

    ethylene

    propylene

    pyrolysis gasoline

    pyrolysis oil

    C4-fraction

    chloralkali electrolysis products

    1.3-butadiene

    methyl tertiary butyl ether

    Environment

    HIP-Petrohemija is committed

    to supporting sustainable

    development through systematic

    environmental management.

    Activities practiced in order

    to monitor and control the impact on

    environmental quality are aimed at:

    monitoring air emissions

    wastewater and groundwaterquality control

    waste management

    chemical management

    Reporting

    We report to the Serbian

    Environmental Protection Agency

    with regard to:

    general information aboutpollution sources

    emissions to air

    emissions to water

    waste management, specific waste streams and management of packagingand packaging waste.

    Now, through the EMC project,

    we are using the TEAMS* system for reporting.

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    HIP-PETROHEMIJA A.D. PANEVOHIP-PETROHEMIJA JSC, PANEVOProduction of petrochemical products, raw materials and chemicals

    The Serbian Environmental Protection Agency is an administrative bodywithin the Ministry of Energy, Development and Environmental Protectionof the Republic of Serbia. SEPA is seen as a key national institutionfor communicating with relevant bodies of the European Union.

    REPUBLIC OF SERBIAMinistry of Energy, Development and Environmental Protection

    Serbian Environmental Protection Agency

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    SEPAs main tasks are:

    development, managementand coordination of the nationalenvironmental information system

    water and air-quality monitoring

    collection and integrationof environmental data

    production of annual Stateof the Environment reports

    recommending future stepstowards general improvementin the field of environment

    National Registerof Pollution Sources (NRIZ)

    The National Register of Pollutant

    Sources is a register of systematised

    data on environmental media

    pollutants that provides information

    on substance locations, production

    processes, characteristics,

    material balances at entry and exit

    points of raw materials, semi-finished

    products, water treatment,

    waste treatment and disposal,

    and waste and pollutant flows

    and release locations. NRIZ also

    incorporates data for national

    and international reporting.

    Reporting

    SEPA uses two reporting systems:

    NRIZ and TEAMS. The NRIZ

    software application for companies,

    developed independently within

    the Agency, makes it easy to collect

    environmental data and fulfil legal

    reporting obligations. TEAMS SR*is a flexible and efficient tool for

    carrying out multiple tasks of quality

    assurance, recording, consolidating,

    calculating and reporting of

    environmental and CSR data.

    * The EMC Centre provides its partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting systemin accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    elezara Smederevo is a well-known Serbian producer of steel, hot and cold rolled products and tin plate. Its facilities are located in the village of Radinac, near the town of Smederevo,and within the towns of abac and Kuevo.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    elezara Smederevo produces

    and process steel. Two blast

    furnaces produce liquid iron, which

    then moves to a steel shop where

    it passes through three vessels

    in which the hot iron is converted

    into raw steel. elezara's facility

    in abac produces tin-coated steel

    products used by customers

    in the packaging industry.

    Environment

    Environmental stewardship is a core value at elezaraSmederevo. This responsibilityrequires us to comply with allenvironment-related laws, policies,practices, procedures andinitiatives. We work continuously to improve our companysenvironmental and resourcemanagement by:

    reducing emissions

    conserving energy

    reusing or recycling productionprocess by-products

    Reporting

    elezara Smederevo conducts regular

    reporting and delivers reports

    to competent authorities as required.

    In 2012, the company used both

    the RIZ and TEAMS* applications for the reporting process. elezaras

    facilities in Smederevo and abac

    report the National Register

    of Pollution Sources, while the Kuevo

    facility reports to the Local Register

    of Pollution Sources.

    elezara Smederevo d.o.o.

    ELEZARA SMEDEREVO D.O.O. SMEDEREVOELEZARA SMEDEREVO LTD., SMEDEREVOSteel production and processing company

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    Sojaprotein was established in 1977 and started production in 1983.From 2004, Sojaprotein has operated as part of a completeproduction system within the domestic company Victoria Group.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    Sojaprotein produces a variety

    of products in a safe and healthy

    manner from non-genetically

    modified soybeans. Sojaprotein

    endeavours to achieve a significant

    position in the EU, Russian,

    CEFTA, EFTA, Turkish, Middle

    Eastern and Northern African

    markets in the production of safe,

    healthy soybean foods for human

    and animal consumption.

    Environment

    Deeply committed to protecting the environment for futuregenerations, Sojaprotein:

    determines all environmentalaspects of production

    takes measures to reduceenvironmental pollution

    has implemented internalenvironmental regulations

    educates and motivates employeesto take preventive actions

    conserves resources

    has reduced the use of harmfulmaterials and hazardous wastes

    strives for continual improvement

    Reporting

    Sojaprotein has for many years used

    national procedures when reporting

    to the Serbian Environmental

    Protection Agency, and now uses

    TEAMS* to fulfil its legal reportingobligation. Furthermore, Sojaprotein

    seeks to reduce its environmental

    impact through:

    periodic control of air and wastewater emissions

    an arranged waste managementsystem

    a continually improvingenvironmental management system

    SOJAPROTEIN A.D. BEEJSOJAPROTEIN JSC, BEEJJoint stock company for soybean processing

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    RTB BOR operates as a single system with a parent company and mainproduction subsidiaries (Copper Mines Bor, Copper Mines Majdanpek). The TIR Copper Smelter and Refinery complex comprises the followingunits: Smelter, Tankhouse, Sulphuric Acid Plant, Foundry, Power Plant,Metal Salts Plant, Copper Wire Plant and Transport.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    The basic product of TIR is copper

    cathode. Other products include:

    precious metals

    precious metals salts

    sulphuric acid

    copper powder

    copper sulphate

    copper, bronze and brass-based casts

    sectioned and dip-forming wire

    sinter metallurgy

    heat energy

    Environment

    Reconstruction of the Smelter

    and Construction of the Sulphuric

    Acid Plant, an ongoing project that

    is nearly complete, aims to achieve

    the following:

    reaching ambient air quality legallimit values (125 g/m3)

    complete recirculation of technological water

    safe management of waste

    increased process energyefficiency through improvedrational resource utilisation

    Reporting

    Implementation of the TEAMS*system for reporting to the National

    Register of pollution sources within

    SEPA is also underway. This

    applies for the Smelter, Foundry,

    Sulphuric Acid Plant and Power

    Plant. An air-quality monitoring

    system operates at fixed stations

    within the city that are

    most endangered.

    RTB BOR D.O.O. BORRTB BOR LTD., BORCopper mining and smelting complex

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    Beogradske elektrane is a district heating system with a total nominalproduction capacity of 2,832 MWth. The system employs unique meansand technology to generate, transmit and deliver thermal energy.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    The Beogradske elektrane

    hot-water system comprises

    a network of pipes and regulating

    devices that connects the

    production source with end users.

    As the operator of 15 heating

    plants, Beogradske elektrane

    is one of Europes largest producers

    and distributors of thermal energy.

    Environment

    Environmental protection

    is a business-policy priority

    of heating plant management.

    Reducing emissions and emissions

    of combustion products, primarily

    pollutants (sulphur-dioxide, nitrogen

    oxides, particulate matter, soot

    and sedimentary materials)

    improves air quality, not only

    in the vicinity of heat sources

    (e.g. the heating plants) but also

    in Belgrade and beyond.

    Reporting

    At its Centre for Testing, Quality

    and Environmental Protection,

    Beogradske elektrane regularly

    monitors wastewater, emissions

    of combustion products, soil

    and groundwater quality, waste

    management and noise

    in the environment. Monitoring

    results are regularly submitted

    to relevant competent authorities.

    From this year, the company has

    started using the TEAMS* system in preparing reports.

    BEOGRADSKE ELEKTRANE J.K.P. BEOGRADBEOGRADSKE ELEKTRANE PUC, BELGRADEDistrict heating system

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    Established in 1935, Tigar is a holding company operating diversifiedlines of business. Environmental management, per ISO 14001, was certified a decade ago and ensures continual improvementsand sustainable development.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    Our core business is the production of:

    rubber footwear

    technical rubber products

    products made from recycled rubber

    Our non-core businesses are:

    production of coatings and adhesives

    trade

    civil engineering design and construction

    waste management

    Environment

    Our environmental performance

    is based on:

    control of electric power, heat and water consumption

    control of emissions into air and discharges

    waste and packaging wastemanagement

    chemicals management

    the level of achievement of established environmentalobjectives and improvementprogrammes

    Reporting

    In addition to providing regular

    annual reports to investors,

    customers and other stakeholders,

    following the establishment

    of a National Register of Pollution

    Sources in Serbia, beginning with

    a 2007 report, Tigar now also reports

    to the Serbian Environmental

    Protection Agency. Having

    implemented the TEAMS* solution for environmental accounting

    and reporting, this software will

    support our new annual report.

    TIGAR A.D. PIROTTIGAR JSC, PIROTManufacturer of rubber footwear, technical rubber and recycled rubber products

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    Kolubara is Serbias biggest producer of lignite. The companys main activities are open-pit coal excavation and lignite processing.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Environment

    Notable achievements:

    Department of EnvironmentalProtection founded in 2010

    more than 800 ha of devastatedland re-cultivated

    systematised waste management

    sanitary and industrialwastewater treatment

    two automatic weather stationswith PM10 analysers

    environmental noisemeasurement

    ultrasound flow meters for mining wastewaters

    documented potential for solarenergy and biomass production

    Reporting

    In accordance with Serbian

    legislation, annual reports

    to the Serbian Environmental

    Protection Agency contain data

    of regularly monitored emissions

    to all environmental mediums, along

    with information regarding waste

    management. From 2013, this

    reporting, along with internal reports,

    is managed through TEAMS*.

    Activities

    Some basic company facts:

    pit mining started (1896); first openpit mine (1952)

    Kolubara provides 52 percent of Serbias total annual electricityproduction

    four currently active open pit minescover nearly 80km2 of territory

    with 10,000 employees, Kolubaraproduces an average of 30 milliontonnes of lignite per year

    other lignite processing activitiesinclude washing, drying and crushing

    Kolubara operates a 120-MWheating plant and IPPC facility

    Kolubara has its own integratedmanagement system

    KOLUBARA D.O.O. LAZAREVACKOLUBARA LTD., LAZAREVACCoal production, processing and transport

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    Agroprodukt inkovi was established in 1999. The main businessline is poultry breeding and trading. It is also occupied in industrialcultivation of plants.

    EMC project office at SEPAhttp://www.emc-project.gov.rs/

    Serbian Environmental Protection AgencyRue Jovanovia 27a11 160 Belgrade, Serbia+381 11 28 61 067

    Activities

    The companys main activities are:

    agricultural work

    warehousing production of fodder plants

    fodder manufacturing

    production and incubation of fertile eggs

    day-old chicken sales

    poultry pre-breeding and cramming

    Environment

    The companys waste

    derivatives are:

    waste paper

    poultry manure

    In the interest of environmental

    protection, our firm recycles waste

    paper through a contracted waste

    disposal company; recently

    we have started to compost

    the poultry manure, thanks

    to a Hungarian companys help.

    Reporting

    Agroprodukt inkovis

    environmental reporting obligations

    are defined under Serbian law.

    After becoming an EMC

    client-partner, we started using

    the TEAMS* software for reporting.

    AGROPRODUKT INKOVI D.O.O. BEEJ AGROPRODUKT INKOVI LTD., BEEJ Poultry service, production and trade

    * The EMC Centre provides its client-partners with the use of TEAMS SR software, an environmental accounting and reporting system in accordance with the PRTR Protocol and national legislation of the Republic of Serbia in this area.

    Najnovija saradnja kancelarije u Srbiji i Centrale u Maarskoj, Regionalnog Centra za ivotnu sredinu, su plakati nastali za Centar za upravljanje ivotne sredine u Srbiji u osnivanju, kojim su predstavljeni svi klijenti - partneri EMC projekta.

  • 8 broj 9

    JKP Beogradske elektrane (BE) predstavljaju sistem daljinskog grejanja koji ima tri celine: toplotne izvore za proizvodnju toplotne energije, distributivnu cevnu mreu za transport medijuma kojim se prenosi toplotna energija i primarne predajne stanice koje su smetene u objektima potroaa, u kojima se meri i isporuuje toplotna energija. Ukupan nominalni proizvodni kapacitet BE iznosi 2.832 MWth, toplovodna mrea duga je oko 1.200 kilometara, a u sistem se ubrajaju i 7.382 toplotne predajne stanice. Danas u okviru sistema BE funkcionie 59 toplotnih izvora, dok se iz etiri preuzima (kupuje) toplotna energija. Proizvodnja i isporuka toplotne energije za zagrevanje sanitarne tople vode obavlja se tokom cele godine (24 asa dnevno) iz 11 toplotnih izvora.

    Centar za ispitivanje, kvalitet i zatitu ivotne sredine predstavlja organizacionu celinu u okviru JKP BE. U okviru Centra formirane su akreditovane i ovlaene laboratorije i to: laboratorija za ispitivanje opreme pod pritiskom; laboratorija za vibrodijagnostiku, buku i uravnoteenje obrtnih delova; laboratorija za ispitivanje produkata sagorevanja; kontrolna organizacija za merila toplotne energije overavanje i servisiranje merila toplotne energije i sluba za razvoj sistema kvaliteta i zatite ivotne sredine.

    Nova zakonska regulativa koja se odnosi na zatitu ivotne sredine, doneta u skladu sa zakonima Evropske Unije, aktivno se

    sprovodi primenom novih Uredbi i Pravilnika i odnosi se na zatitu voda, vazduha, zemljita, buke u ivotnoj sredini i zbrinjavanje otpada (opasnog i neopasanog). Sluba zatite ivotne sredine je zaduena za monitoring svih aspekata ivotne sredine u preduzeu. Rezultati monitoringa koji je uspostavljen za praenje pomenutih aspekata zagaenja, redovno se dostavljaju nadlenim organima, pre svega: Ministarstvu energetike, razvoja i zatite ivotne sredine, Agenciji za zatitu ivotne sredine, Sekretarijatu za zatitu ivotne sredine grada Beograda i svim inspekcijskim organima. Pored ovih nadlenosti osnovni

    Autor teksta:Biljana Kotanjac

    zatita ivotNe srediNe jedaN od prioriteta poslovNe politike kompaNijeprocesi proizvodNje i moderNizacija proizvodNih kapaciteta, prestaju da budu izvor NekoNtrolisaNih

    zagaeNja i opasNosti

    Za proizvodnju toplotne energije u 2012. godini, potroeno je prirodnog gasa 85,6%; tekog ulja za loenje mazuta 13,5%; uglja oko 0,4%; lo ulja 0,1%; biomase peleti 0,2% i briketi 0,2%. Sistem BE predstavlja najvei sistem za proizvodnju toplote u Srbiji, jer toplotni izvori ovog preduzea godinje proizvedu oko 3000 GWh toplotne energije. Prenos i distribucija toplotne energije podrazumevaju isporuku energije posredstvom vode, putem toplovodne mree do objekata korisnika, u kojima se meri koliina isporuene toplotne energije preko mernih ureaja, postavljenih u predajnim stanicama. Struktura trita, odnosno konzuma ine stambeni (29%) i poslovni (21%) potroai.

    BE su osnovane 1965. godine, spajanjem preduzea u osnivanju, toplane sa Novog Beograda i stare elektrane na Dunavskom keju. Od dana osnivanja, osnovna delatnost preduzea bila je kombinovana proizvodnja elektrine i toplotne energije i prenos toplotne energije do potroaa. Do kraja

    1989. godine, BE su poslovale kao radna organizacija sa tri OOUR-a i RZ, u sastavu Zdruene elektroprivrede Srbije (ZEP). Skuptina grada Beograda, donela je 21. decembra 1989. godine, na osnovu Zakona o komunalnim delatnostima i Statuta grada Beograda, Reenje o osnivanju Radne organizacije Beogradske elektrane, kao Javnog komunalnog preduzea.

    JKP BE neprekidno unapreuju svoje poslovanje kroz modernizaciju tehnikih sistema putem realizacije investicionih programa sa ciljem poveanja efektivnosti rada i energetske efikasnosti svog poslovanja, automatizacije postrojenja, smanjenja gubitka energije i vode u distribuciji, poboljanja kvaliteta isporuke toplotne energije korisnicima, smanjenje trokova odravanja, smanjenje zagaenja ivotne sredine, uz smanjenje nastanka otpada. Ovo preduzee u punoj meri potuje i postavljene standarde koji se odnose na zatitu ivotne sredine, ukljuujui bezbednost i zatitu zdravlja svih zaposlenih i drugih zainteresovanih strana.

    JKP Beogradske elektrane klijent - partner u projektu EMC-a

    Toplana Novi Beograd

    Toplana Banovo brdo

  • 9februar - mart - 2013. godine

    zadatak slube je da sistem pripremi za uvoenje integralnih dozvola na svim objektima veim od 50 MWth (IPPC postrojenja).

    Zatita ivotne sredine je jedan od prioriteta poslovne politike ovog preduzea. Konstantnim sprovoenjem Programa gaenja kotlarnica i prikljuenja objekata na sistem daljinskog grejanja umanjuje se zagaenje koje, prirodno, generiu toplotni izvori: emisije u vazduh, vodu, zagaenje zemljita i stvaranje otpada.

    Program praenja aspekata na ivotnu sredinu u ovom preduzeu sadri:

    1. emisije zagaujuih materija u vazduh2. praenje kvaliteta otpadnih voda3. upravljanje otpadom4. buka u ivotnoj sredini5. praenje kvaliteta zemljita i podzemnih vodaU BE se merenje emisija zagaujuih materija u vazduh iz svih

    toplotnih izvora prati ve vie od dvadesetpet godina. U ranijem periodu merenja su vrile ovlaene spoljne laboratorije. Danas to radi akreditovana i ovlaena laboratorija BE.

    U skladu sa zakonskim obavezama izraen je akcioni plan postavljanja kontinualnih monitoringa na objektima veim od 50 MWth. Za sada, jedan sistem za kontinualni nadzor emisija u vazduh, postavljen je na TO Dunav.

    Smanjenjem emisija zagaujuih materija koje nastaju u procesu sagorevanja (sumpor dioksida, azotnih oksida, prakastih materija, ai, i prakastih materija) utie se na poboljanje kvaliteta vazduha ne samo u okolini toplotnih izvora (toplana), ve i u gradu Beogradu. Praenje emisije i koliine gasova koji izazivaju efekat staklene bate, pre svega ugljen dioksida, je jedan od parametara uspenosti rada energetskih postrojenja.

    Peleti i briketi (kategorija biomase) su energenti koji se intenzivno koriste u supstituciji uglja u kotlarnicama gde tehniki uslovi to dozvoljavaju. Prednosti korienja biomase su dobro poznate. Re je, pre svega, o eliminisanju sumpor dioksida i smanjenju azotnih oksida u produktima sagorevanja, pri emu treba naglasiti da je toplotna mo biomase kao i kod uglja.

    Praenje otpadnih voda svih toplotnih izvora je zakonska obaveza, ali i pitanje odgovornosti svih zaposlenih jer su toplotni izvori BE u slivovima Save i Dunava. Recipijent za otpadne vode je gradska kanalizacija, osim u TO Novi Beograd, gde tehnoloke otpadne vode se izlivaju u reku Savu. U ovoj toplani, koja koristi savsku vodu za napajanje kotlova i dopunu sistema, u cilju zatite reke Save, izgraen je odvojeni kanalizacioni sitem za sakupljanje i tretiranje zauljenih voda koje nastaju u procesu manipulacije sa tenim gorivom. Otpadne vode, pre izlivanja u recipijent, prolaze kroz betonske talonike gravitacionog tipa, gde se vri preiavanje i kao takve

    se ulivaju u recipijent. Kontrola izlivnih mesta se redovno radi od strane ovlaenih i akreditovanih laboratorija. Separatori i talonici se redovno odravaju i iste od strane radnika pogona, a talog (otpadni mazut) i depoziti (kamenac) koji se stvaraju u komorama preuzimaju ovlaene organizacije.

    Upravljanje otpadom predstavlja vaan segment u strategiji rada BE. Posebna panja se posveuje preuzimanju i zbrinjavanju opasnog otpada, pa preduzee sarauje samo sa firmama koje su dobile licencu od Ministarstva energetike, razvoja i zatite ivotne sredine.

    Opasan otpad koji se stvara, najee sadri otpadna motorna i trafo ulja, istroene akumulatore iz transportnih vozila, stacionarne baterije, otpadni mulj od skladitenja mazuta i ienja kotlarnica, a, ljaka, azbestne materijale, tehnike hemikalije kojima je istekao rok, i dr. Zbrinjava se pojedinano za svaku vrstu otpada sa ovlaenim preduzeem za tu vrstu otpada. Za opasan otpad se plaa nadoknada za zagaenje Ministarstvu energetike, razvoja i zatite ivotne sredine po jedininim cenama koje su propisane od strane pomenutog Ministarstva. U skladu sa Zakonom o upravljanju otpadom izraen je Plan upravljanja otpadom, kojim su propisane mere postupanja sa otpadom u okviru sakupljanja, transporta, ponovnog iskorienja i odlaganja otpada, ukljuujui i nadzor nad tim aktivnostima i brigu o konanom zbrinjavanju otpada. Definisano je centralno skladite za privremeno skladitenje otpada, koje se nalazi na TO Novi Beograd. U skladitima su zaposlena odgovorna lica, kako za opasan, tako i za neopasan otpad. Centralno skladite e biti uraeno u skladu sa idejnim i glavnim projektima za skladite kao i preporukama iz Studije o proceni analize uticaja, koja

    e se raditi u narednom periodu. Ponuena reenja u projektnoj dokumentaciji e biti u skladu sa zakonskom regulativom EU.

    Napori koji se neprekidno ine u cilju zatite ivotne sredine pokazuju pozitivne rezultate jer sami procesi proizvodnje i modernizacija proizvodnih kapaciteta, prestaju da budu izvor nekontrolisanih zagaenja i opasnosti. Zavisno od dostignutog stepena tehniko-tehnolokog razvoja i ekonomske moi preduzea, zatita ivotne sredine ima svoj poseban znaaj u preduzeu.

    Potpunu posveenost svojim korisnicima JKP BE ostvaruju tako to, pored pruanja kvalitetne usluge, neprekidno ulau napor da se uspostavi efikasna i efektivna komunikacija sa svim zainteresovanim stranama, kako bi na pravi nain odgovorile njihovim potrebama i oekivanjima. Na osnovu paljive analize utvrenih potreba i oekivanja, kroz uspostavljeni sistem menadmenta kvalitetom, kontinuirano se poboljava i unapreuje kvalitet usluga i realizuje poveanje kapaciteta proizvodnih i distributivnih sistema JKP BE.

  • 10 broj 9

    Autor teksta:Biljana Kotanjac

    Dosledno uvaavanje principa odrivog razvoja aspektima ivotNe srediNe, relevaNtNim za sve procese kompaNije, se uspeNo upravlja

    Tigar danas predstavlja holding organizovan kao akcionarsko drutvo sa diversifikovanim programima, koji ve itavu deceniju ima sertifikovan sistem upravljanja zatitom ivotne sredine prema ISO 14001, kao i uspostavljen sistem monitoringa i utvrivanja ekolokih performansi sa ciljem ka stalnom unapreenju.

    Znaajan deo svojih prihoda, decenijama unazad, korporacija Tigar ostvaruje na inostranim tritima. Standardno visok kvalitet proizvoda, prilagoavanje promenama na tritu, uz potovanje specifinih zahteva, kompaniji su obezbedili trinu poziciju u razliitim delovima sveta. Kljuni segment u poslovnom sistemu Tigar predstavljaja gumarska proizvodnja u okviru fabrika: Tigar Obua i Tigar Tehnika guma.

    Osnovna delatnost: proizvodnja zatitne, sportske, modne i deje gumene

    obue, proizvodnja gumeno-tehnikih prozvoda (gumeni profili,

    cevi, lopte, membrane, transportne trake...) izrada proizvoda i podloga od reciklirane gume (sportski

    tereni, deja igralita, saobraajni mobilijar od reciklirane gume...)Fleksibilan proizvodni proces koji prati zahteve kupaca, dobra

    tehnoloka baza, posveenost kvalitetu uz brigu o zatiti zdravlja zaposlenih i ivotnoj sredini - osnovne su karakteristike proizvodnih preduzea u sastavu kompanije. Ista poslovna politika primenjuje se i u prateim delatnostima kompanije, dominantno uslunim preduzeima u okviru kompanije koja imaju za cilj valorizaciju postojeih potencijala sistema. Orijentacija ka unapreenju kvaliteta usluga i zadovoljenju zahteva kupaca u osnovi su poslovne filozofije uslunog segmenta koji je prvobitno osnovan pratei interne potrebe a meu njima su:

    trgovina i servisiranje vozila, projektovanje i izvoenje radova u graevinarstvu, proizvodnja premaza i adheziva organizacija i realizacija domaeg i meunarodnog transporta, ugostiteljstvo i hotelijerstvo, upravljanje otpadom.U Tigrovoj fabrici obue, koja je prema performansama

    najvei i najmoderniji kapacitet za ovu vrstu proizvodnje u Evropi, izrauju se visokokvalitetne zatitne izme, obua za lov i ribolov, kao i modna i deija gumena obua. U savremenim proizvodnim pog onima, koji su po kapacitetima najvei u Evropi, uvoenjem novih tehnologija i sloenijih grupa proizvoda, Tigar Obua danas je jedan od kljunih proizvoaa gumene obue. Tigar dominantno izvozi u zemlje Evropske Unije (80% ukupnog izvoza), a znaajan prodor na svetskom tritu ostvaruje posredstvom zavisnih preduzea u Americi, Velikoj Britaniji i zemljama u regionu. Sve znaajnije izvozno trite za Tigrove proizvode, prvenstveno za program zatitnih izama, predstavlja Kanada, dok su proizvodi od reciklirane gume namenjeni preteno kupcima u skandinavskim zemljama.

    Kompanija Tigar a.d. uestvuje na projektu Uspostavljanje Centra za upravljanje ivotnom sredinom u Srbiji (EMC)

    Kompanija Tigar a.d., osnovana davne 1935. godine kao manufakturna radionica za izradu gumene obue, u svojoj istoriji prolazila je kroz nekoliko razvojnih

    faza, adaptirajui se poslovnom okruenju i globalnim trendovima. Ulaganjem u razvoj i restrukturiranje proizvodnih programa u kontrolnom vlasnitvu, stvoren je kompaktan industrijski kompleks.

  • 11februar - mart - 2013. godine

    Izmenom zakonske regulative, zavisna preduzea kompanije Tigar su svrstana u Lokalni registar izvora zagaivanja, te je shodno tome izvetavanje preusmereno ka lokalnim organima, dok se za Agenciju i dalje izrauju izvetaji o:

    Posebnim tokovima otpada Ambalai i ambalanom otpadu i Godinji izvetaj o otpadu (GIO 1)

    Razvoj proizvoda i usluga visokog kvaliteta, pouzdanosti i konkurentnosti, uz dosledno uvaavanje principa odrivog razvoja predstavljaju osnovu Tigrovog poslovnog modela i imperativ za sve strukture zaposlenih.

    U centru realizovanih aktivnosti nalazi se Tigar tim od preko 2000 zaposlenih, koji se svojim znanjem, sposobnostima i posveenou svaki dan bore za vrednosti poslovnog sistema. Njihov fokus na rezultat i razvijena svest da u eri dinaminih promena jedino hrabro prihvatanje izazova pokree razvoj kompanije, ali i progres svakog pojedinca, predstavljaju stub budunosti kompanije.

    Tokom etiri decenije aktivnog prisustva na tritu, iz asortimana Tigar Tehnike gume izdvajaju se gumeni profili za graevinarstvo i irok spektar proizvoda namenjenih auto-industriji, rudarstvu, putnoj i eleznikoj infrastrukturi. Otvaranjem nove fabrike u novembru 2009. godine, osnovni proizvodni portfolio dopunjen je pogonom za izradu proizvoda od reciklirane gume, koji su namenjeni opremanju sportskih terena, dejih igralita i peakih staza, kao i ureenju industrijskih i magacinskih prostora, dok se znaajan deo asortimana koristi za saobraajnu signalizaciju, ureenje bati i parkova.

    Segment komercijalnih aktivnosti u Srbiji organizuje se centralno, preko Tigar Trade-a, internog profitnog centra kompanije, koje je zaduen za ukupan trini nastup i plasiranje proizvodnog asortimana Tigrovih fabrika.

    Aspektima ivotne sredine, relevantnim za sve procese kompanije, se uspeno upravlja. Interno i eksterno izvetavanje o ekolokim performansama kompanije bazira se na rezultatima redovnih praenja

    i merenja potronje elektrine i toplotne energije, industrijske i sanitarne vode, kvaliteta emitovanih gasova, kvaliteta otpadnih voda, vrsta i koliina generisanog otpada, vrsta i koliina upotrebljenih hemikalija sa opasnim karakteristikama, kao i stepena realizacije postavljenih optih i posebnih ciljeva i programa za unapreenje ivotne sredine.

    Interno izvetavanje formalizovano je kroz meseni Ekoloko-socioloki izvetaj kojim su obuhvaeni uinci u oblasti zatite ivotne sredine, zdravlja i bezbednosti zaposlenih. Zahtevi velikih kupaca, investitora i berze uslovili su formiranje eksternih izvetaja sa unapred definisanim sadrajem koji se redovno prosleuju zainteresovanim stranama.

    Po uspostavljanju Integralnog katastra zagaivaa u Srbiji, kompanija Tigar, sa izvetajnom 2007. godinom poinje partnerstvo sa Agencijom za ivotnu sredinu, kroz izvetaje za sledee oblasti:

    Upravljanje otpadom Emisije u vodu Emisije u vazduh Proizvodi i sirovine

  • 12 broj 9

    Tokom projekta, Razvojna grupa EMC tima paralelno je radila na razvoju dva reenja. Reenje za industrijske klijente (Parent Client TEAMS SR Solution - PC) koje koriste klijent - partner kompanije na projektu, predstavljeno je u prethodnim brojevima Biltena. Reenje za odgovornu instituciju (Competent Authority TEAMS SR solution - CA) e koristiti odeljenje Nacionalnog registra izvora zagaivanja (NRIZ) u Agenciji za ivotnu sredinu Republike Srbije. Izvetaji koje kompanije proslede kao svoju zakonsku obavezu Agenciji, bie importovani u CA reenje. Zaposlenima u odeljenju Nacionalnog registra bie na raspolaganju analitiki izvetaji koje e razvojni tim uraditi po njihovim zahtevima. Istovremeno, imae na raspolaganju Web Report Designer, modul pomou kog e nad podacima koji se nalaze u bazi podataka, samostalno kreirati bilo kakav analitiki izvetaj koji im u datom trenutku zatreba u sluaju da ve nije obuhvaen izvetajima koje je Razvojna grupa izradila.

    Redaktorijum:

    EMC bilten Agencija za zatitu ivotne sredine Republike SrbijeDirektorFilip Radovi EMC tim

    Tel/faks: 011/2861 067 Jovan Pavlovi, jpavlovic@emc-project.gov.rs

    Milisav Pajevi, novinar e-pota: office@emc-project.gov.rs Vesna iki, zamenik menadera projekta , vzikic@emc-project.gov.rs

    Bojan Rankovi, dizajn i prelom www.emc-project.gov.rs Jelena Tripkovi, projektni slubenik, jtripkovic@emc-project.gov.rs

    PROCES IZVETAVANJA U TEAMS OKRUENJUU POTPUNOSTI ZAOKRUENE POTREbE KOMPANIJA ZA IZVETAVANJEM KA NRIZ-U

    Autor teksta:Damir Oravec

    Razvojna grupa EMC tima paralelno radila na razvoju dva reenja

    O samom TEAMS reenju, u najkraem treba istai

    sledee:

    Omoguava izvetavanje ka Agenciji po

    Obrascima 1-5. Obrasci DEO1, GIO2, kao i

    upravljanje ambalaom i ambalanim otpadom

    su u fazi testiranja i integracije.

    Omoguava kompanijama da upravljaju

    ivotnom sredinom u svojim kompanijama,

    pratei parametre emisija zagaujuih materija

    u vodu, vazduh, tlo, potronju elektrine

    energije i drugih resursa. Samim tim to

    je omogueno praenje emisija, potronja

    energenata i drugo, omoguena je i njihova

    kontrola. U sistemima u kojim postoji

    mogunost kontrole, prirodno se namee i

    postojanje i upotreba korektivnh akcija kako

    bi se postigao optimalni rezultat. Sve ovo

    zajedno, vodi ka integrisanom upravljanju

    ivotnom sredinom, kao i smanjenju trokova

    poslovanja pojednih sektora u kompaniji.

    Ukoliko pogledamo izdvojeno proces toka

    podataka, najbolje emo ga reprezentovati

    sledeom ilustracijom: