elementi naucnog istrazivanja

Download elementi naucnog istrazivanja

Post on 10-Apr-2015

3.012 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

OSNOVNI ELEMENTI ISTRAIVANJA PONAANJAPredmet: Metodologija naunih istraivanja 10.03.2008.

OSNOVNI ELEMENTI ISTRAIVANJAIzbor teorijskog okvira istraivanja i opteg istraivakog pristupa II. Definisanje varijabli III. Definisanje problema i cilja istraivanja IV. Istraivanje literature o problemu V. Postavljanje hipoteza i istraivakih pitanja VI. Priprema projekta istraivanja (postavljanje strukture istraivanja: hipoteze, varijable, uzorak, nain prikupljanja i analize podataka) VII. Utvrivanje validnosti istraivanjaI.

I.Teorijski okvir istraivanjaSkup nekih uverenja, teorija, u kojem eli da se tvoja misao, istraivanje kree esto se polazi od filozofskog pravca, to znai da se on najpre izabere Zatim se u skladu sa tim pravcem, teorijom, bira opti pristup istraivanju (kvantitativni, kvalitativni ili meoviti)

Primer 1Pozitivizam kao teorijski okvir se zasniva na merenju, eksperimentu, matematici, statistici tei empirijskoj (iskustvenoj) proveri Opti pristup koji se najee koristi u okviru pozitivizma je... KVANTITATIVNI pristup

Primer 2Fenomenoloki pravac u filozofiji se zasniva na tvdnji da istina postoji nezavisno od naeg saznanja, tj. da stvarnost moemo saznati jer je ona direktno povezana sa naim duhom i da znanja o svetu mogu biti objektivna jer su javna (postoji naa saglasnost o pojavama) Koje je ovo boje?

Primer 2 (nastavak)Fenomenoloki pravac u svojim istraivanjima koristi fenomenoloku metodu, koja je KVALITATIVNA subjektivno iskustvo, znaenje, pronicanje u sutinu, celovitost, posmatranje i opisivanje

Opti pristup istraivanjuMoe biti: KVANTITATIVNI KVALITATIVNI MEOVITI

KVANTITATIVNI PRISTUPIdeje, teorije, pretpostavke se testiraju empirijski (eksperimentalno) Trae se zakonitosti i pravilnosti koje vae za sve sluajeve a ne samo za pojedinca (opte zakonitosti) Istraivanja se planiraju i sprovode sistematski i precizno Istraivanja se ponavljaju da bi se izgradila teorija Dobro kontrolisana, javna, precizna, mogu da se generalizuju, jasna, pregledna, sa jasnom i preciznom metodologijom

Laboratorijsko istraivanje percepcije subliminalnih drai (drai ispod praga percepcije) Kontrolna i eksperimentalna grupa Obema grupama se na ekranu kompjutera izlau parovi rei a ispitanik treba da se opredeli da li su rei istog ili suprotnog znaenja Eksperimentalnoj grupi se, na svakih nekoliko minuta, na ekranu veoma kratko (subliminalno) pojave reenice sposoban sam i uspean sam Kontrolnoj grupi se u istim intervalima pojavljuju neutralne reenice avion leti i brod plovi Veina ispitanika nije bila u stanju da svesno prepozna subliminalne poruke, ali je ustanovljeno da je eksperimentalna grupa bila uspenija u reavanju osnovnog zadatka

Primer kvantitativnog istraivanja

KVALITATIVNI PRISTUP

Primer kvalitativnog istraivanjaIspitivanje stavova volontera jedne telefonske slube za rad sa HIV pozitivnima o tome koliko su zadovoljni rezultatima, rukovoenjem i kakvi su im predlozi za dalji rad Koritene metode: upitnici, intervjui, fokus grupe

MEOVITI PRISTUP ISTRAIVANJUOslanja se na pragmatizam koristiemo sve to e nam dati rezultate Centralni pojam istraivanja je PROBLEM ISTRAIVANJA, a ne METOD koji emo koristiti ili teorijski okvir u kome emo se kretati Istraivanje poinjemo od definisanja problema i ciljeva, a zatim tragamo i biramo opti pristup i teorijski okvir koji bi mogao dovesti do ostvarenja tih ciljeva Koristimo i kvantitativne metode (merenje) i kvalitativne (eksploraciju, opisivanje)

OSNOVNI ELEMENTI ISTRAIVANJAIzbor teorijskog okvira istraivanja i opteg istraivakog pristupa II. Definisanje varijabli III. Definisanje problema i cilja istraivanja IV. Istraivanje literature o problemu V. Postavljanje hipoteza i istraivakih pitanja VI. Priprema projekta istraivanja (postavljanje strukture istraivanja: hipoteze, varijable, uzorak, nain prikupljanja i analize podataka) VII. Utvrivanje validnosti istraivanjaI.

II. VARIJABLE (PROMENLJIVE)Varijable i merenje ponaanja a. Ponaanje individua b. Ponaanje grupa c. Proizvodi ovekove praktine delatnosti

Definicija varijableVarijabla je rezultat merenja nekog atributa na skupu entiteta Entitet TA? (jedinica analize: ljudi, ljudske grupe, ivotinje, proizvodi ljudi itd) Atribut KAKAV je neki entitet? (svojstva i osobina entiteta)

PODELE I VRSTE VARIJABLI1.

NA OSNOVU VIDLJIVOSTI I DOSTUPNOSTI MERENJU:- Manifestne (opazive, merljive) - Latentne (skrivene) Primeri manifestnih varijabli: pol, starost, obrazovanje, visina, teina... ali i manifestna ponaanja (observable) Primeri latentnih varijabli: stavovi, motivacija, agresivnost, inteligencija, socijalna distanca...

PODELE I VRSTE VARIJABLI/2NA OSNOVU ODNOSA IZMEU UZROKA I POSLEDICE: - Nezavisne (uzroci) - Zavisne (posledice)

Jo o nezavisnim varijablamaNezavisne varijable su nastale ranije u vremenu u odnosu na zavisne (npr. ispitanici su dobili na lotou, zavrili neku odreenu kolu, dobili odreeni pol, primili neki stimulus od istraivaa...)

Jo o nezavisnim varijablama/2Nezavisne varijable u nekom konkretnom istraivanju imaju status uzroka (izvora) zavisnih varijabli - tj. upravo se to proverava Primer1. provera da li pol deluje na znanje matematike Primer 2. provera da li brani status pre poetka rata ima uticaja na pojavu PTSP uesnika rata Mi ne stvaramo nezavisne varijable, nego ih kontroliemo

Jo o nezavisnim varijablama/3U eksperimentalnim istraivanjima, nezavisne varijable su one kojima manipuliemo mi kao istraivai sa ciljem da ispitamo njihov uticaj na zavisne varijable. Primer: potkrepljenje (slaganje, neutralna reakcija, neslaganje sa miljenjem ispitanika) odreene vrste odgovora ispitanika prilikom ispitivanja spremnosti na izraavanje miljenja U ovom sluaju, mi stvaramo nezavisne varijable i manipuliemo njima

A sad malo o zavisnim varijablama...U vremenskom poretku su nastale nakon nezavisnih Lako je to izvesti u eksperimentalnom istraivanju: mi promenimo vrednost nezavisne varijable (npr vrstu potkrepljenja) pa tek nakon toga merimo zavisnu (npr. spremnost na izraavanje miljenja) U neeksperimentalnom istraivanju, NV i ZV se mere u istom trenutku, a vremenski poredak se utvruje na osnovu logike: pol je nastao pre izbora profesije, socijalno poreklo pre partijskog opredeljenja, itd.

Jo malo o zavisnim varijablama/2Kako merimo zavisne varijable: - Primer 1. Poremeaji sna, intruzije, bezvoljnost, povlaenje iz drutva: manifestni indikatori zavisne varijable tj. PTSP - Primer 2. Vreme u kojem ispitanik daje odgovor, broj reenica (iskaza): manifestni indikatori zavisne varijable spremnosti na iznoenje miljenja

Dakle...Zavisna varijabla, kako joj i ime govori, ZAVISI OD nezavisne varijable Pri tome, mi moemo samo kontrolisati ili pak sami stvoriti, manipulisati nezavisne varijable U drutvenim istraivanjima se ne mogu uvek odrediti uzrono-posledini odnosi (da je NV UZROK, a ZV POSLEDICA), stoga koristimo termin ZAVISI

OSNOVNI ELEMENTI ISTRAIVANJAIzbor teorijskog okvira istraivanja i opteg istraivakog pristupa II. Definisanje varijabli III. Definisanje problema i cilja istraivanja IV. Istraivanje literature o problemu V. Postavljanje hipoteza i istraivakih pitanja VI. Priprema projekta istraivanja (postavljanje strukture istraivanja: hipoteze, varijable, uzorak, nain prikupljanja i analize podataka) VII. Utvrivanje validnosti istraivanjaI.