elektryczne źródła światła (pdf)

of 77/77
ELEKTRYCZNE ELEKTRYCZNE ŹRÓDŁA ŚWIATŁA ŹRÓDŁA ŚWIATŁA Opracował: Przemysław Tabaka

Post on 11-Jan-2017

236 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • ELEKTRYCZNEELEKTRYCZNERDA WIATARDA WIATA

    Opracowa: Przemysaw Tabaka

  • strumie wietlnystrumie wietlny [[lmlm] ] okreokrelajlajcy cacy cakowitkowit moc moc wypromieniowanwypromieniowan przez przez rrddo o wiatwiata w zakresie widzialnyma w zakresie widzialnym

    skuteczno wietlnaskuteczno wietlna [[lmlm//W]W] charakteryzujcharakteryzujca ca efektywnoefektywno wytwarzania wytwarzania wiatwiata przez a przez rrddo, czyli iloo, czyli ilowiatwiata wytwarzana z jednego wata mocya wytwarzana z jednego wata mocy

    trwaotrwao T [h]T [h] okreokrelona jako suma godzin lona jako suma godzin wiecenia w wiecenia w czasie ktczasie ktrego rego rrddo o wiatwiata spea spenia wymagania normnia wymagania norm

    WIELKOCI CHARAKTERYZUJCE WIELKOCI CHARAKTERYZUJCE ELEKTRYCZNE RDA WIATAELEKTRYCZNE RDA WIATA

    moc rdamoc rda P [W]P [W]

    napicie zasilajce Unapicie zasilajce U [V][V]

    luminancjaluminancja L [L [cdcd//mm22] ] jest to jest to wiatwiatoo w danym kierunku w danym kierunku przypadajprzypadajca na jednostkca na jednostk pozornej powierzchni pozornej powierzchni rrddaa

  • waciwoci oddawania barwwaciwoci oddawania barw RRaa okreokrela zdolnola zdolno do do oddawania barw ooddawania barw owietlanych przedmiotwietlanych przedmiotww

    barwa wiatabarwa wiata (temperatura (temperatura barwowabarwowa) T) Tb b [K][K] im im temperatura jest wytemperatura jest wysza tym bielsze jest sza tym bielsze jest wiatwiatoo

    WIELKOCI CHARAKTERYZUJCE WIELKOCI CHARAKTERYZUJCE ELEKTRYCZNE RDA WIATAELEKTRYCZNE RDA WIATA

    20 20 3939niedostateczneniedostateczne4440 40 5959dostateczne (moliwe do przyjcia)dostateczne (moliwe do przyjcia)3360 60 6969zadowalajcezadowalajce2B2B70 70 7979dobredobre2A2A

    22

    80 80 8989bardzo dobrebardzo dobre1B1B90 90 100100idealneidealne1A1A

    11

    Warto Warto wskanika wskanika

    RRaaJako oddawania barwJako oddawania barwOznaczenie Oznaczenie grupygrupy

  • wymiary rdawymiary rda

    czas zaponuczas zaponu

    dozwolone pooenie pracydozwolone pooenie pracy

    WIELKOCI CHARAKTERYZUJCE WIELKOCI CHARAKTERYZUJCE ELEKTRYCZNE RDA WIATAELEKTRYCZNE RDA WIATA

  • PODZIA ELEKTRYCZNYCH RDE WIATAPODZIA ELEKTRYCZNYCH RDE WIATAELEKTRYCZNE RDA WIATAELEKTRYCZNE RDA WIATA

    ARWKIARWKI LAMPY WYADOWCZE

    prnioweprniowe

    gazowegazowe

    halogenowehalogenowe

    WYSOKOPRNE NISKOPRNENISKOPRNE

    rtciowe z rtciowe z luminoforemluminoforem(wietlwki)(wietlwki)

    sodowesodowe

    rtciowe bez rtciowe bez luminoforuluminoforu

    (bakteriobjcze)(bakteriobjcze)

    sodowesodowe

    ksenonoweksenonowe

    rtciowe zrtciowe zluminoforemluminoforem

    indukcyjneindukcyjne

    rtciowe zrtciowe zhalogenkamihalogenkami

    rtciowortciowo--arowearowe

    DIODY LED

  • A R W K I A R W K I

    BUDOWA

    arnik

    baka

    podprki

    pereka

    rurka pompowa

    talerzyk

    trzonek(E14, E27, E40)

    izolator

    pytka kontaktowa

    supek szklany

    doprowadniki prdu

    spaszcz

    gaz lub prnia

    azot, argonlub krypton

  • A R W K I A R W K I

    ZASADA DZIAANIA

    Dziaanie arwki jako przetwornika Dziaanie arwki jako przetwornika energii elektrycznej w wietln polega energii elektrycznej w wietln polega na rozgrzaniu do wysokiej temperatury na rozgrzaniu do wysokiej temperatury (2100(21003000K)3000K) arnika za pomoc arnika za pomoc przepywajcego przez niego prdu.przepywajcego przez niego prdu. arnik z drutu wolframowegoarnik z drutu wolframowego

    arwki s wic arwki s wic temperaturowymi temperaturowymi ((inkandescencyjnymiinkandescencyjnymi)) rdami wiatardami wiata

    InkandescencjaInkandescencja wysyanie promieniowania powstajcego w wyniku cieplnego wzbudzenia atomw lub czsteczek..

  • A R W K I A R W K I

    Podgrzany do wysokiej Podgrzany do wysokiej temperatury arnik zaczyna temperatury arnik zaczyna parowa. Atomy wolframu parowa. Atomy wolframu uwalniaj si ze staej uwalniaj si ze staej powierzchni i przechodz w powierzchni i przechodz w stan lotny.stan lotny.

    atom gazuatom

    wolframu

    parowanie rozgrzanego parowanie rozgrzanego wolframuwolframu

    Drut wolframowy, nawet Drut wolframowy, nawet przy najdoskonalszej przy najdoskonalszej technologii, ma technologii, ma nierwnomierny przekrj. nierwnomierny przekrj. Miejsca przewe Miejsca przewe nagrzewaj si najsilniej. Z nagrzewaj si najsilniej. Z miejsc przewe wolfram miejsc przewe wolfram paruje najintensywniej.paruje najintensywniej. fragment arnika w fragment arnika w

    duym powikszeniuduym powikszeniu

    przewenia arnika

  • A R W K I A R W K I

    WACIWOCI

    Zawieca si natychmiast po zaczeniu pod napicieZawieca si natychmiast po zaczeniu pod napicie

    Znakomite oddawanie barw (RZnakomite oddawanie barw (Raa = 100)= 100)

    Nie wymaga dodatkowych przyrzdw zaponowych i Nie wymaga dodatkowych przyrzdw zaponowych i statecznikwstatecznikw

    Mona zbudowa i produkuje si arwki o dowolnym Mona zbudowa i produkuje si arwki o dowolnym napiciu znamionowym i dowolnej mocy znamionowejnapiciu znamionowym i dowolnej mocy znamionowej((dla arwek gwnego szeregu Udla arwek gwnego szeregu UNN = 110, 125, 150, 220, 230, 240 i = 110, 125, 150, 220, 230, 240 i 250V; P250V; PNN = 15, 25, 40, 60, 75, 100, 150, 150, 200, 300, 500 i 1000W)= 15, 25, 40, 60, 75, 100, 150, 150, 200, 300, 500 i 1000W)

    ZALETY:ZALETY:

  • Widmowy rozkad promieniowaniaWidmowy rozkad promieniowania(zakres widzialny 380 (zakres widzialny 380 780 780 nmnm))

    wiato dziennewiato dziennewiato arwkiwiato arwki

    A R W K I A R W K I

    Barwa wiata wytworzonego przez arwki wynosi 2700K 3000K

  • Jest bardzo wraliwa na warto napicia zasilajcego Jest bardzo wraliwa na warto napicia zasilajcego

    A R W K I A R W K I

    Niedua trwao (1000h Niedua trwao (1000h przy znamionowym napiciu)przy znamionowym napiciu)

    Wykazuje ma skuteczno wietln (8 Wykazuje ma skuteczno wietln (8 21 21 lmlm//W)W)

    100W100WMoc promieniowania wietlnego arnika................. 8W

    Ciepo promieniowania baki............ 67W

    Ciepo unoszenia bakioraz ciepo przewodzeniatrzonka i styku........................ 25W

    RAZEM..................................100W

    Bilans energetyczny arwkiBilans energetyczny arwki

    8W

    25W

    67W

    WADY:WADY:

  • A R W K I A R W K I

    Do owietlenia mieszka i wntrz uytecznoci publicznej, Do owietlenia mieszka i wntrz uytecznoci publicznej, jako owietlenie oglne, miejscowe lub dekoracyjnejako owietlenie oglne, miejscowe lub dekoracyjne

    ZASTOSOWANIE

  • A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W Earwki halogenowe rni si od arwek konwencjonalnych

    tym, e zosta w nich zastosowany tzw. regeneracyjny cykl halogenowy

    W procesie tym odbywa si samoczynne przenoszenie osadzonych W procesie tym odbywa si samoczynne przenoszenie osadzonych na bace czstek wolframu z powrotem w okolic wolframowego na bace czstek wolframu z powrotem w okolic wolframowego arnika.arnika.

    Warunkiem wystpienia regeneracyjnego cyklu halogenowego jest Warunkiem wystpienia regeneracyjnego cyklu halogenowego jest utrzymanie w kadym miejscu wntrza baki temperatury wyszej utrzymanie w kadym miejscu wntrza baki temperatury wyszej ni 520Kni 520K

  • A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E

    W przypadku arwek halogenowych naley pamita o dwch W przypadku arwek halogenowych naley pamita o dwch sprawach:sprawach:

    ze wzgldu na rozkad temperatury w jej wntrzu arwka halogenowa powinna pracowa w pooeniu wskazanym przez producenta,

    silnie nagrzewajcej si bace ze szka kwarcowego szkodzi silnie nagrzewajcej si bace ze szka kwarcowego szkodzi pot z rk, dlatego te nie naley jej dotyka goymi rkoma.pot z rk, dlatego te nie naley jej dotyka goymi rkoma.

  • WACIWOCI

    A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E

    Wiksza skuteczno wietlna (18 Wiksza skuteczno wietlna (18 33 33 lmlm//W)W)

    Wiksza trwao (znamionowa trwao arwek Wiksza trwao (znamionowa trwao arwek halogenowych do oglnych celw owietleniowych wynosi halogenowych do oglnych celw owietleniowych wynosi 2000h)2000h)

    Wysza i niezmienna temperatura Wysza i niezmienna temperatura barwowa barwowa (3000K (3000K 3400K, 3400K, barwy obarwy owietlanych przedmiotwietlanych przedmiotw sw s bardziej nasycone)bardziej nasycone)

    Prawie stay strumie wietlny w caym zakresie pracyPrawie stay strumie wietlny w caym zakresie pracy

    Mae wymiary zewntrzne (ma to znaczenie przMae wymiary zewntrzne (ma to znaczenie przy y projektowaniu ukadw wietlnoprojektowaniu ukadw wietlno--optycznych)optycznych)

    ZALETY:ZALETY:

  • A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E (na nap. 12V)(na nap. 12V)

    Zredukowane (w okoo 65%) Zredukowane (w okoo 65%) promieniowanie cieplne w wizce promieniowanie cieplne w wizce wietlnej arwki wietlnej arwki w przypadku w przypadku arwek z odbynikiem typu zimne arwek z odbynikiem typu zimne lustrolustro arwka z odbynikiem arwka z odbynikiem

    typu typu zimne lustrozimne lustro

    arwka z odbynikiem arwka z odbynikiem aluminiowymaluminiowym

  • A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E

    Niewielkie zmiany napicia zasilajcego maj duy wpyw Niewielkie zmiany napicia zasilajcego maj duy wpyw na trwao, strumie wietlny i barw wytwarzanego na trwao, strumie wietlny i barw wytwarzanego wiata wiata

    arwki na obnione napicie musz wsppracowa z arwki na obnione napicie musz wsppracowa z urzdzeniami zasilajcymi zmniejszajcymi warto urzdzeniami zasilajcymi zmniejszajcymi warto napicia sieciowego na odpowiednio nisze napicie (12V, napicia sieciowego na odpowiednio nisze napicie (12V, 24V). 24V). Stosowanie tradycyjnych transformatorw sieciowych nie Stosowanie tradycyjnych transformatorw sieciowych nie zapewnia optymalnych warunkw zasilania.zapewnia optymalnych warunkw zasilania.

    W widmie promieniowania arwek halogenowych pojawia si niewielka ilo promieniowania nadfioletowego, ktre moe by szkodliwe dla owietlanych przedmiotwWykonanie baki arwki ze specjalnego szka kwarcowego powodujezatrzymuje promieniowanie UV, takie rda wiata oznacza si symbolem UV-STOP

    WADY:WADY:

  • Do owietlenia:Do owietlenia:

    A R W K I H A L O G E N O W E A R W K I H A L O G E N O W E

    mieszka,mieszka,

    wntrz wystawienniczych,wntrz wystawienniczych,

    salonw sprzeday,salonw sprzeday,

    pomieszcze uytecznoci publicznej,pomieszcze uytecznoci publicznej,

    fasad budynkw,fasad budynkw,

    obiektw architektonicznych,obiektw architektonicznych,

    reprezentacyjnych drg wewntrzosiedlowych,reprezentacyjnych drg wewntrzosiedlowych,

    lotnisklotnisk

    ZASTOSOWANIE

  • LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)

    BUDOWA

    elektroda(pokryta

    substancj uatwiajc

    emisj elektronw)

    rt w stanie zimnym

    wypenienie gazowe (argon)

    rura szklana pokryta

    luminoforem

    trzonek(G13 lub G5)

    koki stykowe

  • LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    ZASADA DZIAANIA

    Dziaanie wietlwki opiera si na wykorzystaniu wyadowania elektrycznego w parach rtci o bardzo maym cinieniu (0,6 1,0 Pa). Midzy elektrodami, do ktrych przyoone jest napicie, pynie prd elektryczny.

    atom rtci

    rozpdzony elektron

    promieniowanie ultrafioletowe

    promieniowanie widzialne

    luminofor

    Zasada wytwarzania wiata w wietlwkach

    Poruszajce si adunki elektryczne zderzaj si z atomami rtciPoruszajce si adunki elektryczne zderzaj si z atomami rtcisilnie je wzbudzajc. silnie je wzbudzajc.

  • Pobudzone atomy rtci s rdem promieniowania. To Pobudzone atomy rtci s rdem promieniowania. To promieniowanie pierwotne prawie w caoci ley w zakresie promieniowanie pierwotne prawie w caoci ley w zakresie ultrafioletu (>380nm) ultrafioletu (>380nm) jest wic niewidzialne.jest wic niewidzialne.LuminoforLuminofor, ktrym pokryta jest wewntrzna powierzchnia rury , ktrym pokryta jest wewntrzna powierzchnia rury wietlwki przetwarza promieniowanie UV na promieniowanie wietlwki przetwarza promieniowanie UV na promieniowanie widzialne.widzialne.

    LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    ZASADA DZIAANIA

    W zalenoci od skadu chemicznego luminoforu mona uzyska rna barw wiata wietlwki:- dzienn,- bia,- ciapobia itd.

  • LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    STANDARDOWE REDNICE RUR

    38 mm wietlwki tradycyjne, starszej konstrukcji

    26 mm wietlwki w wskiej rurze, nowsza generacja

    16 mm wietlwki miniaturowe,

    12 mm najnowsza generacja

    _7 mm najnowsza generacja

  • LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    UKAD ZASILANIA

    wietlwka, jak kada lampa wyadowcza, z uwagi na ujemn charakterystyk prdowo-napiciow nie moe by wczona bezporednio do sieci.

    Do zaponu wietlwki niezbdne s dwa urzdzenia:Do zaponu wietlwki niezbdne s dwa urzdzenia:

    statecznikstatecznik (dawik)(dawik)

    zaponnikzaponnik

    Ukad zasilania pojedynczej wietlwkiUkad zasilania pojedynczej wietlwkiKondensator do

    kompensacji mocy biernej (nie jest niezbdny)

    ~220V, 50Hz~220V, 50Hz

  • LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    WACIWOCI

    Wysoka skuteczno wietlna (55 Wysoka skuteczno wietlna (55 104 104 lmlm//W)W)

    Wysoka trwao (8 000h ale moe dochodzi nawet do Wysoka trwao (8 000h ale moe dochodzi nawet do 15 000h)15 000h)

    ZALETY:ZALETY:

    Dobre wskaniki oddawania barw (nawet do 95)Dobre wskaniki oddawania barw (nawet do 95)

    Szeroki zakres temperatur Szeroki zakres temperatur barwowychbarwowych (2 300 (2 300 6 800 K6 800 K))

  • 1 wietlwka liniowa o mocy 58W2 wietlwka liniowa o mocy 36W

    Zaleno strumienia wietlnego od temperatury otoczenia Zaleno strumienia wietlnego od temperatury otoczenia

    WADY:WADY:

    LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    Konieczny statecznik i zaponnik Konieczny statecznik i zaponnik

    Znaczne ttnienie wiataZnaczne ttnienie wiata

  • ZASTOSOWANIE

    LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    Do owietlania:pomieszcze biurowych i administracyjnych,

    korytarzy,pomieszcze szkolnychsupermarketw,

    centrw handlowych,sklepw,restauracji,

  • hoteli,hal sportowych i rekreacyjnych,

    galerii i muzew,

    sal szpitalnych,

    poczekalni,

    LAMPY FLUORESCENCYJNE LAMPY FLUORESCENCYJNE (WIETLWKI)(WIETLWKI)

    gabinetw lekarskich,

    magazynw,

    pomieszczepomieszcze przemysprzemysowychowych

    mieszkamieszka (kuchnie,(kuchnie,azienki, piwnice)

  • WIETLWKI KOMPAKTOWEWIETLWKI KOMPAKTOWE

    WIETLWKI KOMPAKTOWE

    ZINTEGROWANE NIEZINTEGROWANE

    Osadzone na trzonku Osadzone na trzonku tradycyjnej arwkitradycyjnej arwki

    Osadzone na Osadzone na trzonkach kokowychtrzonkach kokowych

    PLPL SLSL

  • WIETLWKI KOMPAKTOWEWIETLWKI KOMPAKTOWE

    wietlwki zintegrowanewietlwki zintegrowane -- wykonane s w postaci zgitej rury wykonane s w postaci zgitej rury wyadowczej, zawieraj zaponnik i statecznik ktre umieszczone wyadowczej, zawieraj zaponnik i statecznik ktre umieszczone s w bace zewntrznej zakoczonej trzonkiem gwintowym.s w bace zewntrznej zakoczonej trzonkiem gwintowym.

    wietlwki wietlwki niezintegrowaneniezintegrowane -- wykonane s w postaci zgitej rury wykonane s w postaci zgitej rury wyadowczej, wsppracuj z zewntrznym statecznikiem wyadowczej, wsppracuj z zewntrznym statecznikiem konwencjonalnym bd elektronicznym i z zewntrznym konwencjonalnym bd elektronicznym i z zewntrznym zaponnikiem. (wietlwki z trzonkiem o dwch kokach maj zaponnikiem. (wietlwki z trzonkiem o dwch kokach maj wbudowany zaponnik).wbudowany zaponnik).

    BUDOWA

  • WACIWOCI

    WIETLWKI KOMPAKTOWEWIETLWKI KOMPAKTOWE

    Dua trwao (do 5 000 Dua trwao (do 5 000 6 000 h) 6 000 h)

    ZALETY:ZALETY:

    Mae wymiary, maa wagaMae wymiary, maa waga

    Zastosowanie elektroniki umoliwia natychmiastowe zawiecenie lampy

    4 6 razy wiksza w porwnaniu z lampami arowymi skuteczno wietlna

    Brak efektu stroboskopowego (czstotliwo pracy wietlwek z elektronicznym zaponem jest okoo 1000 razy wiksza od czstotliwoci sieci zasilajcej)

    Bardzo dobre oddawanie barw (Ra80)

  • WIETLWKI KOMPAKTOWEWIETLWKI KOMPAKTOWE

    Mog by stosowane w wikszoci standartowych opraw Mog by stosowane w wikszoci standartowych opraw owietleniowych owietleniowych

    WADY:WADY:

    Trwao wietlwek w Trwao wietlwek w znaczymznaczym stopniu zaley od czstoci stopniu zaley od czstoci zacze, temperatury otoczenia i odchylenia napicia od zacze, temperatury otoczenia i odchylenia napicia od wartoci znamionowejwartoci znamionowej

    Zaleno strumienia Zaleno strumienia wietlnego od temperatury wietlnego od temperatury otoczeniaotoczenia

    1 trzonkiem do dou22 trzonkiem do gry bd poziomotrzonkiem do gry bd poziomo

    pooenie lampy:

  • WIETLWKI KOMPAKTOWEWIETLWKI KOMPAKTOWE

    S rdem wyszych harmonicznychS rdem wyszych harmonicznych

    Uwaga:Uwaga:wietlwek kompaktowych nie naley stosowa w obwodach:wietlwek kompaktowych nie naley stosowa w obwodach: ze ciemniaczami wiata,ze ciemniaczami wiata, z wycznikami elektronicznymi,z wycznikami elektronicznymi, z fotokomrk.z fotokomrk.

  • LAMPY INDUKCYJNE

    BUDOWA

    baka lampy pokryta od wewntrz luminoforem

    tuleja mocy

    elektroniczny generator wysokiej czstotliwoci

    (2,65MHz)

  • LAMPY INDUKCYJNEZASADA DZIAANIA

    Dziaanie lampy indukcyjnej opiera si na dwch zasadach:Dziaanie lampy indukcyjnej opiera si na dwch zasadach:indukcji elektromagnetycznej w bace lampy,promieniowania w parach rtci o niskim cinieniu.

  • LAMPY INDUKCYJNEWACIWOCI

    Bardzo dua trwao (do 60 000 h) Bardzo dua trwao (do 60 000 h)

    ZALETY:ZALETY:

    Maa wraliwo na zmiany napicia zasilaniaMaa wraliwo na zmiany napicia zasilania

    Niewielkie wymiary porwnywalne do gabarytw wietlwek wymiary porwnywalne do gabarytw wietlwek kompaktowych kompaktowych niezintegrowanychniezintegrowanych

    Natychmiastowy zapon

    Wysoka skuteczno wietlna (do 70 lm/W)

    Brak efektu stroboskopowegoBardzo dobre oddawanie barw (Ra>80)Stabilna temperatura barwowa (Tb=3000K, 4000K)

    Stabilny strumie wietlny w szerokim zakresie temperatur

  • LAMPY INDUKCYJNE

    WADY:WADY:

    Konieczno stosowania generatora wysokiej czstotliwoci Konieczno stosowania generatora wysokiej czstotliwoci

    Wysoki koszt lampyWysoki koszt lampy

  • ZASTOSOWANIE

    LAMPY INDUKCYJNE

    Do owietlenia: zewntrznego i wewntrznegotam, gdzie jest szczeglnie utrudniona i kosztowna wymiana lamp a owietlenie powinno dziaa w sposb niezawodny

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    BUDOWAjarznik

    (ze szkakwarcowego,

    wypeniony argonem)

    gaz wypeniajcy

    (argon z azotem)

    konstrukcja wsporcza

    baka(pokryta od wewntrz

    luminoforem)

    trzonek(E27 lub E40)

    elektrody gwne

    elektroda pomocnicza

    opornik zaponowy

    szczeg

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    ZASADA DZIAANIA

    W lampie rtciowej rdem promieniowania jest wyadowanie w parach rtci o duym cinieniu (np. rzdu 1 MPa)Wyadowanie odbywa si w jarzniku zawierajcym rt oraz argon ktre przebiega nastpujco:

    - po przyoeniu napicia rozpoczyna si (dziki obecnoci argonu) wyadowanie wstpne midzy elektrod gwn a pomocnicz.

    jarznik nagrzewa si, paruje zawarta w jarzniku rt, zmniejsza si oporno midzy elektrodami gwnymi

    - wyadowanie przenosi si midzy elektrody gwne gdy oporno midzy elektrodami gwnymi stanie si mniejsza od opornoci opornika zaponowego.

    Przebieg zaponuPrzebieg zaponu:

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    W lampie rtciowej tylko cz energii (ok. 10%) zamieniana jestna promieniowanie widzialne. Pozostaa cz zamieniana jest na:

    luminofor

    UV widzialne czerwone

    widzialne

    ciepopromieniowanie nadfioletowe (UV)

    Aby wykorzysta promieniowanie UV stosuje si w lampie rtciowej luminofor.

    Luminofor peni w lampie 2 funkcje:koryguje barw wiata,zmniejsza luminacj jarznika.

    promieniowanie widzialne

  • UKAD ZASILANIA

    WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    W obwodzie lampy rtciowej konieczne jest stosowanie statecznika

    Instaluje si take kondensator do kompensacji mocy biernej.

    Schemat zasilania wysokoprnej lampy rtciowej

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    WACIWOCI

    Dua trwao (ok. 20 000 h) ua trwao (ok. 20 000 h)

    ZALETY:ZALETY:

    Znaczna skuteczno wietlna (do 60 lm/W)

    Niewielki spadek strumienia wietlnego w czasie wiecenia lampy

  • WADY:WADY:

    WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    Dugi proces zaponu (3Dugi proces zaponu (35 min)5 min)

    Niemoliwy natychmiastowy ponowny zaponNiemoliwy natychmiastowy ponowny zapon

    Wpyw temperatury otoczenia na czas zaponuWpyw temperatury otoczenia na czas zaponu

    May wspczynnik oddawania barw (RMay wspczynnik oddawania barw (Raa

  • ZASTOSOWANIE

    WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE

    W owietleniu: ulicznym, przemysowym.

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWO-AROWE

    BUDOWA

    jarznik(ze szka

    kwarcowego)

    gaz wypeniajcy

    (argon z azotem)

    baka(pokryta od wewntrz

    luminoforem)trzonek

    (E27 lub E40)

    elektrody gwne

    elektroda pomocnicza

    arnikopornik

    zaponowy

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWO-AROWE

    WACIWOCI

    Wikszy w porwnaniu z lampami rtciowymi wspczynnik oddawania barw (Ra65)

    ZALETY:ZALETY:

    Nie wymaga dodatkowych przyrzdw zaponowych i Nie wymaga dodatkowych przyrzdw zaponowych i statecznikw (rol statecznika spenia arnik)statecznikw (rol statecznika spenia arnik)

    WADY:WADY:

    Maa skuteczno wietlna ( 16Maa skuteczno wietlna ( 1634 34 lmlm//W)W)

    Nisza trwao (rednio 60% trwaoci lamp rtciowych)Nisza trwao (rednio 60% trwaoci lamp rtciowych)

    Wraliwo na zmiany napicia zasilajcegoWraliwo na zmiany napicia zasilajcego

    Tb 4000K dla rtciwek z luminoforem

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWO-AROWE

    ZASTOSOWANIE

    Byy stosowane zamiast arwek w instalacjach owietlenia przemysowego

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE Z HALOGENKAMI

    BUDOWA

    Konstrukcja podobna do wysokoprnych lamp rtciowych. Konstrukcja podobna do wysokoprnych lamp rtciowych. Gwna rnica polega na wprowadzonych do Gwna rnica polega na wprowadzonych do jarznikajarznika zwizkw zwizkw halogenw.halogenw.

    Zwizki te speniaj nastpujce funkcje:Zwizki te speniaj nastpujce funkcje:-- zwikszaj cinieniezwikszaj cinienie-- zmieniaj skad orodka w ktrym odbywa si wyadowanie i po zmieniaj skad orodka w ktrym odbywa si wyadowanie i po przez to zmieniaj rozkad widmowy promieniowania.przez to zmieniaj rozkad widmowy promieniowania.

  • WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE Z HALOGENKAMI

    WACIWOCI

    Bardzo dobry wspczynnik oddawania barw (Ra95)

    ZALETY:ZALETY:

    Wysoka skuteczno wietlna (nawet ponad 100 lm/W)

    Wymaga do zaponu napicia ok. 1-1,5kV (niezbdny specjalny zaponnik elektroniczny umoliwiajcy otrzymanie impulsw zaponowych)

    WADY:WADY:

    Niska trwao w porwnaniu z innymi lampami wyadowczymi (ok. 2000h)

  • ZASTOSOWANIE

    WYSOKOPRNE LAMPY RTCIOWE Z HALOGENKAMI

    Iluminacja obiektw sportowych

    Owietlenie przemysowe

  • WYSOKOPRNE LAMPY METALOHALOGENKOWE

    BUDOWAkonstrukcja wsporczabaka

    jarznik

    getter

    trzonek(E27 lub E40)

  • WERSJE KONSTRUKCYJNEWERSJE KONSTRUKCYJNE

    JEDNOSTRONNIE JEDNOSTRONNIE TRZONKOWANETRZONKOWANE

    DWUSTRONNIE DWUSTRONNIE TRZONKOWANETRZONKOWANE

    WYSOKOPRNE LAMPY METALOHALOGENKOWE

    TUBULARNATUBULARNAELIPTYCZNAELIPTYCZNA

    KOMPAKTOWAKOMPAKTOWA

  • WYSOKOPRNE LAMPY METALOHALOGENKOWE

    ZASADA DZIAANIA

    rrddem promieniowania w lampach metalohalogenkowych jest em promieniowania w lampach metalohalogenkowych jest wywyadowanie w mieszaninie par rtadowanie w mieszaninie par rtci i jodkci i jodkw metali w metali npnp. sodu, . sodu, skandu, talu, indu lub tzw. ziem rzadkich skandu, talu, indu lub tzw. ziem rzadkich npnp. dysprozu, tulu i . dysprozu, tulu i holmu nazywanych halogenkami.holmu nazywanych halogenkami.

    Ciepo powstajce podczas zaponu lampy powoduje rozkad Ciepo powstajce podczas zaponu lampy powoduje rozkad halogenkw i metale s uwalniane w postaci pary. Podczas halogenkw i metale s uwalniane w postaci pary. Podczas rozgrzewania si lamp metalohalogenkowych zauwaalna jest rozgrzewania si lamp metalohalogenkowych zauwaalna jest zmiana barwy wiata w miar uwalniania si metali z zmiana barwy wiata w miar uwalniania si metali z halogenkw.halogenkw.

  • WACIWOCI

    WYSOKOPRNE LAMPY METALOHALOGENKOWE

    ZALETY:ZALETY:

    Wysoka skuteczno wietlna (sigajca 100 100 lmlm//W)W)

    Wysoka trwao (do 20 000 h)

    Wysoki wspczynnik oddawania barw (Ra 80)

    Moliwo wyboru temperatury barwowej (od 3000 a do 5000K i wicej)

    Bogate widmo promieniowania w zakresie widzialnym

    Mae wymiary jarznika i dua luminancja jarznika (cechy korzystne dla optymalizacji reflektorw)

  • WYSOKOPRNE LAMPY METALOHALOGENKOWE

    WADY:WADY:

    Dua wraliwo emitowanego widma promieniowania (barwy) na zmiany napicia zasilajcego

    Problemy z powtarzalnoci barwy wiata, nawet w lampach tego samego producenta

    Wymagaj stosowania ukadu zaponowego i statecznika

    Stosunkowo dugi czas osigania znamionowych parametrw fotometrycznych

    Brak moliwoci natychmiastowego ponownego zaponu

  • ZASTOSOWANIE

    WYSOKOPRNE LAMPY METALOHALOGENKOWE

    Do owietlania:obiektw sportowych,ulic,obiektw architektonicznych (iluminacje),

    wielkoformatowych reklam zewntrznych

    supermarketw,centrw handlowych,

    obiektwprzemysowych,

    wystaw,hoteli,

  • WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    BUDOWA

    jarznik

    baka

    konstrukcjawsporcza

    nka szklanaz przepustami

    prdowymi

    geter

    trzonek(E27 lub E40)

    prnia

  • WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    WERSJE KONSTRUKCYJNEWERSJE KONSTRUKCYJNE

    JEDNOSTRONNIE TRZONKOWANE

    DWUSTRONNIE TRZONKOWANE

    Z BAK Z BAK PRZEZROCZYSTPRZEZROCZYST

    TUBULARNTUBULARN

    Z BAK Z BAK ROZPRASZAJCROZPRASZAJC

    ELIPSOIDALNELIPSOIDALN

  • WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    ZASADA DZIAANIA

    Wysokoprne lampy sodowe dziaaj podobnie jak rtciowe. rdem wiata jest jarznik w ktrym znajduje si porcja sodu, rtci i gazu zaponowego (argonu lub ksenonu)

    Po zaczeniu napicia, w wyniku oddziaywania ukadu Po zaczeniu napicia, w wyniku oddziaywania ukadu zaponowego powstaj impulsy zaponowe o wartoci do kilku zaponowego powstaj impulsy zaponowe o wartoci do kilku kV kV powtarzane czstotliwoci sieci. Powoduje to zapon powtarzane czstotliwoci sieci. Powoduje to zapon wyadowania w ksenonie.wyadowania w ksenonie.

    Ze wzrostem temperatury Ze wzrostem temperatury jarznika jarznika zaczyna parowa sd zaczyna parowa sd wewntrz wewntrz jarznikajarznika. Lampa zaczyna zmienia barw wiata. Po . Lampa zaczyna zmienia barw wiata. Po osigniciu cinienia okoo 0,1MP wewntrz osigniciu cinienia okoo 0,1MP wewntrz jarznika jarznika wyadowanie wyadowanie stabilizuje si.stabilizuje si.

  • UKAD ZASILANIA

    WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    Wysokoprna lampa sodowa wymaga zastosowania statecznikastatecznikaograniczajcego i stabilizujcego prd wyadowania

    W typowej sodwce oprcz dawika musi by rwnie umieszczony specjalny zaponnik. W tym celu stosuje si tyrystorowe ukady zaponowe wytwarzajce impulsy wysokiego napicia

    statecznik

    Ukady zaponowe

    rwnolegy szeregowy

  • WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    UKADY PRACY

    a) ukad rwnolegy

    b) ukad szeregowy

    c) ukad szeregowo-rwnolegy

  • WACIWOCI

    Wysoka skuteczno wietlna (50140 140 lmlm//W)W)

    ZALETY:ZALETY:

    WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    Wysoka trwao (przecitnie 20 000 h, w przypadku najnowszych lamp prawie 30 000 h))

    W wietle lamp sodowych zwiksza si kontrastowowidzenia i moliwo rozpoznawania przedmiotw we mgle oraz przy duym zapyleniu

    Maa wraliwo na wahania temperatury otoczenia

    Obecnie produkowane s w szerokim typoszeregu mocy: 50, 70, 100, 150, 250, 400, 700 i 1000W

  • WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    Niski wskanik oddawania barw (dla wikszoci sodwek Ra= 26)

    WADY:WADY:

    Dua wraliwo na zmiany napicia zasilajcegoKonieczno stosowania ukadu zaponowego i statecznika

    Stosowanie WLS w miejscach gdzie zainstalowano systemy sygnalizacji wietlnej lub gdzie bd owietlay barwne znaki bezpieczestwa, niesie ryzyko zakcenia prawidowej treci informacyjnej tych sygnaw

  • ZASTOSOWANIE

    WYSOKOPRNE LAMPY SODOWE

    Do owietlania:arterii komunikacyjnych,ulic,skrzyowa i przej dla pieszych,mostw,dworcw i peronw,parkingw

    Obszar stosowania we wntrzach jest ograniczony do pomieszcze w ktrych nie wymaga si prowadzenia precyzyjnych prac oraz dobrego widzenia barw.

  • NISKOPRNE LAMPY SODOWE

    BUDOWAbaka pokryta

    odbynikiem

    szklany jarznik

    wgbienie dla utrzymania sodu

    elektrody

    sprynywsporcze

    geter

    trzonek(BY22)

  • ZASADA DZIAANIA

    NISKOPRNE LAMPY SODOWE

    Przed zaponem sd rozproszony jest we wgbieniach Przed zaponem sd rozproszony jest we wgbieniach utworzonych w ciance utworzonych w ciance jarznikajarznika..

    Po zaponie wyadowanie najpierw przebiega w gazie Po zaponie wyadowanie najpierw przebiega w gazie szlachetnym. szlachetnym.

    W miar wzrostu temperatury W miar wzrostu temperatury jarznikajarznika, cz sodu paruje i , cz sodu paruje i przejmuje wyadowanie. przejmuje wyadowanie.

    Po wyczeniu sd skrapla si i ponownie zbiera w zagbieniach Po wyczeniu sd skrapla si i ponownie zbiera w zagbieniach ktre s najchodniejszym miejscem ktre s najchodniejszym miejscem jarznikajarznika..

  • WACIWOCI

    Bardzo wysoka skuteczno wietlna (do 200 lm/W)

    ZALETY:ZALETY:

    NISKOPRNE LAMPY SODOWE

    Trwao (10 000 h)

    Temperatura otoczenia nie wpywa na parametry lamp( Zapon lampy moe nastpi nawet w temperaturze 50oC; z uwagi jednak na to e wsppracuj one najczciej ze statecznikami elektronicznymi, jako najnisz temperatur przyjmuje si 30oC )

    Maa wraliwo na zmiany napicia zasilajcego (strumiewietlny przy wahaniach napicia w zakresie od 8% do +6% Un prawie w ogle nie ulega zmianie)

  • Brak moliwoci oddawania barw

    WADY:WADY:

    Wymagaj stosowania ukadu zaponowego i statecznika

    Dugi czas zaponu (znamionowy strumie wietlny lampa osiga po ok. 10 minutach)

    NISKOPRNE LAMPY SODOWE

    Za spraw monochromatycznego promieniowania obraz obserwowanych przedmiotw jest bardzo ostry i wyrany nawet w trudnych warunkach atmosferycznych

    Praca w okrelonej przez producenta pozycji

  • NISKOPRNE LAMPY SODOWE

    Widmowy rozkad promieniowania Widmowy rozkad promieniowania niskoprnej lampy sodowejniskoprnej lampy sodowej

    (zakres widzialny 380 (zakres widzialny 380 780 780 nmnm))

  • NISKOPRNE LAMPY SODOWE

    ZASTOSOWANIE

    Do owietlania:tras wylotowych,autostrad,drg szybkiego ruchu,terenw portowych,drg wodnych i luz,tuneli

    Zakres zastosowania jest ograniczony do miejsc gdzie prawidowe oddawanie barw jest mao istotne

  • DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    BUDOWA

    obudowa epoksydowa z soczewk kopuow

    wyprowadzenie anody

    wyprowadzenie katody

    (krtsze od anody)

    Dioda o najprostszejDioda o najprostszejkonstrukcjikonstrukcji

  • DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    BUDOWA

    epoksydepoksydukad scalonyukad scalony

    wnkawnka

    przewd czcyprzewd czcy

    wyprowadzenie wyprowadzenie katodykatody

    Dioda o nowejDioda o nowejkonstrukcjikonstrukcji

    ramarama

    wyprowadzenie wyprowadzenie anodyanody(dusze od katody)(dusze od katody)

  • DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    ZASADA DZIAANIA

    Diody elektroluminescencyjne LED (lighting emited diode) s pprzewodnikowymi rdami wiata emitujcymi promieniowanie optyczne na cakiem innej zasadzie ni konwencjonalne rda.

    LED skada si z dwch rnych bezporednio poczonych ze sob pprzewodnikw charakteryzujcych si rnym typem przewodnictwa.

    Doczenie do zcza p-n napicia staego, polaryzujcego go w kierunku przewodzenia, wymusza ruch nonikw prdu elektrycznego.

    W zalenoci od rodzaju materiau pprzewodnika jest emitowane promieniowanie o okrelonej dugoci fali

  • DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    WACIWOCI

    Bardzo dua trwao (od 50 000 do 100 000 h)

    ZALETY:ZALETY:

    Szczeglnie odporne na szoki mechaniczne i wibracje dziki swej zwartej budowie, brakowi czci szklanych i arnikw

    Wysoka skuteczno wietlna Obecnie ksztatuje si ju ona na poziomie 20% i przewiduje si, e w niedugim czasie dojdzie do 30%.

    Moliwe jest osignicie dowolnej barwy promieniowania z caego obszaru widma widzialnego

    Maa emisja ciepa

    Mae wymiary

  • DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    Niezawodno w dziaaniu

    Moliwo atwego sterowania wiatem

    Potrzeba instalowania dodatkowych urzdze zasilajcych, obniajcych napicie sieciDiody LED wymagaj zasilania napiciem 10 lub 24V -

    WADY:WADY:

  • ZASTOSOWANIE

    DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    w technice motoryzacyjnej,do podwietlania wskanikw deski rozdzielczej,

    w wiatach tylnych samochodw,a take w wiatach pozycyjnych rowerw,

    w owietleniu zewntrznym,

    w sygnalizatorach wietlnych,

  • DIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNEDIODY ELEKTROLUMINESCENCYJNE NOW

    E

    NOW

    E R

    DA

    RDA

    WIA

    TA

    WIA

    TA

    do podwietlenia piktogramw informujcych o drogach ewakuacyjnych,

    w owietleniu oglnym

    Pierwszy sufitowy Pierwszy sufitowy panel z 14tys. diod panel z 14tys. diod

    LEDLED