egubakoitzekoa 537

Post on 04-Apr-2018

232 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 7/29/2019 Egubakoitzekoa 537

    1/40

    2013-01-18egubakoitza537. zenbakia13. urteadoakoagoiena.net

    D e b a g o i e n D a rr o k D i o g u n a

    943 79 90 29 / 629 41 59 58Mugarrieta industrialdea 10, C-B pab.San Andres auzoa.ARRASATE

    WOKzabaldu berria

    Arrasaten!

    Menua, postrea barne.

    10 menu hartuta, 1 DOAN

    Urte hasieran, bereziki, kirola

    egiten hasten da jende asko. Horiona den arren, modu kontrolatuan

    eta planikatuan egin behar da,

    eta nork bere gorputza ondo eza-

    gututa; hori gomendatzen digu

    Arrasateko Alberto Garai kirol

    medikuak. Bestela, osasunaren-

    dako kaltegarria da. | 2

    Akta ska ta a da, baatabk ktla bhaka da

    Bergaran, San Lorentzon, erreka gainezka, oinezkoen bidean. | E.A.

    Oatiko Nemesio Zubian luiziak eragindakoa konpontzen. | JulEn iriondo

    San Juan erreka hazi-hazita, Bergaratik Elgetarako bide hasieran. | EnEko AzkArAtE

    Aea aea a, a ee aa aee-e ea; p, eepe ea, eaee ea ae, ea e ja a a | 5

    ura etorri eta...zorionez, urA joAn

    Diko fn 'boom'-a, baia guan: Bgaan a Oain | 31

    Abigi a Iuino auz auizango dia fubo dbian | 28

    'Bgaako mugain bua'ou du Po-Po kaak | 19

    Sad Aaba? | 6iaki pea

    La ta la | 22anjel bergaretxe

    6 | jd tald tk batdakiban arantzabal

    40 | Plastla

    idoia etxeberria

    sinaDurak

    asteko gaia 2 | debagoiena 4 | iritzia 6

    elkarrizketa11 | herriak 12 | kirola 28

    |kultura 31 | zure iragarkiak 35

    telebista-irratia36 | ezkontzak 37

    eskelak 37 | non-zer 38

    oatk atz atka ktakplatafma ds da | 12

    ekmatak bazkdbla dhadt Aama | 26

  • 7/29/2019 Egubakoitzekoa 537

    2/40

    2013-01-18 | EgubAkoitzA | gOIENA2 asteko gaia

    urtarrilak 19

    2013ARRASATEKOBASERRIKOPRODUKTUENAZOKA09:00-14:00 Seber Altube Plaa

    HILEKO 3. ZAPATUANAntolatailea: Launtailea:

    Otsailak 16Martoak 16

    Apirilak 20Maiatak 18Ekainak 15Utailak 20

    Irailak 21Urriak 19

    Aaroak 16

    lEIrE kOrtAbArrIA | ArrAsAtE

    Gorputza mugitzea osasungarria

    da: kolesterola, hipertentsioa,

    diabetesa, estresa eta ondoez psi-

    kologikoa, loditasuna eta bihotze-

    koak prebenitzeko balio dezake,

    eta bihotzeko pazienteen trata-

    menduaren zati bat da, ondorioz

    haien bizi-kalitatea handituz eta

    urte gehiago hartzen lagunduz.Hala, 50eko hamarkadan Ingala-

    terran egindako ikerketa batek,

    bere motan lehenengoetarikoa,

    autobus-gidariak eta autobuseta-

    ko zaintzaileak jarraitu zituen,

    eta beti jesarrita zeuden gidariek

    autobusetik gora eta behera ibil-

    tzen ziren guardiek baino %35

    bihotzeko gehiago izan zituztela

    topatu zuen.

    Beste muturrean, ordea, neu-

    rriz kanpo eta mediku-kontrolik

    gabe egiten bada, ariketa sikoak

    muskuluetako, tendoietako eta

    hezurretako lesioak, tentsio-jai-

    tsierak, hipogluzemiak eta biho-

    tzekoak ekar ditzake.

    Gakoa hau da, Alberto Garaikirol medikuak dioenez: "Oso

    garrantzitsua da pertsonak bere

    ezaugarriak ezagutzea, gorputza

    ezagutzea, bere mugak. Eta

    garrantzitsuena, prebentzioa".

    Horretarako, kirola egiten dute-

    nei zein kirola egin ez baina

    egiteko asmotan dabiltzanei

    mediku espezializatuarengana

    jotzea gomendatzen die.

    Dena dela, oro har, debagoien-

    darrok ariketa sikoa ondo egiten

    dutela esaten du Garaik: "Nik uste

    dut orokorrean horrela dela; gure

    bailaran, bai. Gero eta garrantzia

    gehiago ematen diogu beroketari,

    luzaketari, hidratazioari, elika-durari, plangintzari eta atsedena-

    ri. Kirola ondo planiikatuta

    egiten badugu onuragarria da.

    Onura siko eta psikikoak lortu-

    ko ditugu".

    Oa, oaoaAthlon kirol medikuntza zerbi-

    tzuko medikua da Alberto Garai.

    Arrasaten, kirol medikuntzak 25

    urte bete ditu, azken urte etaerdia Loramendiko instalazio

    berrietan. Handik, Debagoieneko

    2.000 lagun inguru pasatzen dira

    urtero; tartean daude kirolari

    ederatu asko, eta baita edera-

    tuta ez daudenak ere.

    Azterketa medikuak egiteaz

    gain, lesioak tratatzera eta ahol-

    ku bila ere jende asko joaten da

    Athlonera. "Galdera askorekin

    datoz: lesioak nola ekidin, kirolean

    nola hasi, nola planikatu den-

    boraldia, ze taupadetan, ze iraupen

    eta ze intentsitatean, ze kirol

    komeni zaion, nola elikatu, nola

    hidratatu kirolean, luzaketak ego-

    kiak diren Eta baita bestelakoak

    ere: kirol arroparen inguruan ere

    galdetzen digute, ze zapatila, plan-

    tillak, protesiak, ze makina erosi

    etxean kirola egiteko" Hortaz,

    jendea lehen baino inormatuago

    dago, baina "desinormatuago"

    ere bai, Alberto Garairen esanetan:

    "Honelakoak gertatzen zaizkigu:

    bateren batek errotula azpiko

    kartilagoan desgastetxoa dauka;

    bizikletan ibiltzeko, lauan ibiltze-

    ko eta 15 egunera bueltatzeko

    esaten diogu; bada, handik gutxi-

    ra, Interneten begira egon dela

    -eta deitzen digu, ebakuntza beha-

    rrezkoa dela irakurri duelako

    Baina ebakuntza noiz behar da?

    Bizimodu normala egiten badu,

    ez du behar izango. Hau da; asko-

    tan ez dakigu kritikoak izaten

    hainbeste inormazio jasotzen

    dugunean".

    Dena dela, Garairen iritziz,

    oraindik ohitura onak ez dira

    behar adina zabaldu: "Kirola eta

    ekintza sikoa uztartuz, osasuna

    mantentzea eta hobetzea da gure

    helburua. Kontutan izan behar

    dugu gaur egun gaixotasun garran-tzitsuenetariko bat sedentarismoa

    dela". Sedentarioa da "ekintza

    sikoa egiten ez duena: lanera

    oinez bazoaz eta asteburuan pasea-

    tzera edo mendira joaten bazara,

    ez zara sedentarioa. Sedentarioa

    eguneroko gauzetarako justu-jus-

    tu mugitzen da, eta askotan herri

    erdialdera erostera autoz joaten

    da". Batere ekintza sikorik ez

    egiteak gaixotasun asko ekarditzake.

    Aa, oo aaaAthlonera joaten direnei eta kiro-

    la egiten dutenei zein hasi nahi

    dutenei azterketa medikua egiten

    diete. Hori oso garrantzitsua da,

    Garairen ustez: "Hasierako pun-

    tua da pertsona ezagutzeko, hel-

    buruak, dudak, ilusioak". Nor-

    berak bere gorputza ezagutzeko

    eta, "garrantzitsuena", prebeni-

    tzeko balio du azterketa horrek.

    Izan ere, denon gogoan daude

    bihotzekoak izan dituzten kiro-

    larien kasuak; horietako bat Sevi-

    lla utbol taldeko Antonio Puerta

    jokalaria izan zen, 22 urterekinhil zena.

    Denetariko gaixotasun "isilak",

    ordura arte antzeman ez direnak

    antzemateko balio du azterketak:

    "Patologiaren bat aurkitzen badu-

    gu ondo baloratu, eta gaixotasu-

    nen bat balego, kirolaren bitartez

    Ariketa fsikoa egitea ona da, ondo planifkatuta baldin bada

    Arraaeo ro-ena era 25 re Arraaen

    Klk z tad ktl bakta, bak da

    kaltaakAriketa sikoa egiterakoan, garrantzitsua da irak

    GAH, arazoakprebenitzeko

    Zoru pelbikoa, abdomen aldekoorganoak eusten dituen muskulu

    sorta, nasaitu egin daiteke eta

    organoak mugitu egin daitezke.Saioa Baena sioterapeutak

    Arrasaten, Abian zentroan

    irakasten du gimnasia

    abdominal hipopresiboa (GAH).Bere esanetan, erditzearekin,

    menopausiarekin edo abdomenaasko presionatzearen ondorioz,kaltetu egin daiteke zoru

    pelbikoa: "Korrika, aerobika

    egin daitezke, baina GAHekinkonpentsatuta". Prebentzioaren

    garrantzia azpimarratzen du. Saioa Baena, gimnasia abdominal hipopresibo eskola ematen. | l.k.

  • 7/29/2019 Egubakoitzekoa 537

    3/40

    gOIENA | 2013-01-18 | EgubAkoitzA 3asteko gaia

    EGUN BATEANhori guztia kalitate eta zerbitzu onena emanda.

    Zure bainuontzia kendu eta dutxa jartzen dizugu

    Dei egiguzu konpromiso barik eta dituzun zalantza guztiak argituko dizkizugu.

    Iturgintza, gasa, kalefakzioa eta eguzki-plaka termikoen instalazioa etxeko urarendako

    Mitarte 5 behea - Tel.: 943 71 52 51 - 605 71 66 92 - ARETXABALETA

    ORAINLEHEN LEHEN ORAIN LEHEN ORAIN

    gaixotasun horri nola aurre egin

    aztertuko dugu".

    Azterketa medikuaren zati

    bat ahalegin-proba da. Orain ez

    hainbeste, proba hori bakarrik

    helduak zirenei egiten zieten;

    bada, gaur egun, 13-14 urtetik

    gorako guztiei egiten diete. "Gau-

    za gehiago agertzen dira. Kasuan

    kasu, kardiologoarengana bidal-

    tzen dugu".

    Berri txarrak ematea ere

    tokatzen zaie: "Urtean zehar

    hiru-lau pertsonak bihotzetik

    operatu beharra izaten dute eta

    beste hiruzpalau pertsonari

    konpetizioa edo intentsitate

    handiko kirola egitea debekatzen

    zaie. Eta beste batzuei, aldiz,

    bakoitzaren ezaugarriak azter-

    tu ondoren, kirolez aldatzea

    aholkatzen zaie".

    Kirol aldaketa hori "batzuetan"

    ez dute ondo hartzen: "Adibide

    bat jarriko dizut: hemen mendi-

    zale asko dugu, eta adinarekin

    hainbeste aldapa gora eta behera

    belaunak hondatu egiten dira.

    Orduan belaunak indartzeko,

    giltzadurak babesteko, konpen-

    tsazio lana jartzen dugu lesioa

    gainditzeko edo ekiditeko. Eta

    txip aldaketa hori asko kostatzen

    da". Baina medikuari kasu egin-

    da, seguru asko kalte handiak

    prebenitu daitezke.

    "Bakotzak bere mugak dtu"Ariketa fsikoa egitera animatzen

    du Alberto Garaik: "Mugitu egin

    behar gara, soatik altxa eta zapa-

    tilak jarri. Bizitza luzea da, hel-

    muga urrun dago; gauzak pro-

    gresio batekin egin ditzagun,

    jarrera aktibo, ohitura egoki eta

    bizimodu osasungarriarekin".

    Baina gogoratu "bakoitzak bere