duyu organları

Click here to load reader

Post on 30-Jan-2016

162 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Duyu Organları. DUYU ORGANLARI. Canlılarda bazı tepkilerin alınmasını sağlayan hücreler vardır. Bu hücreler duyu organlarını meydana getirir. Bu duyu organları beyinden kontrol edilir. Her duyu organı almış olduğu uyartıyı beyinde değerlendirip, tepkisini ilgili organda gösterir. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • Canllarda baz tepkilerin alnmasn salayan hcreler vardr.Bu hcreler duyu organlarn meydana getirir. Bu duyu organlar beyinden kontrol edilir. Her duyu organ alm olduu uyarty beyinde deerlendirip, tepkisini ilgili organda gsterir.

    DUYU ORGANLARI

  • Her duyu organ farkl bir uyarty alabilir. rnein gz a duyarldr, kulak titreime duyarldr, burun ve dil suda znen maddelere duyarldr, deri dokunmaya duyarldr.nsanda d ortama ak 5 duyu organ vardr.

  • DUYU ORGANLARI nsanda d ortama ak 5 duyu organ vardr.1. GZ2.KULAK 3.BURUN 4.DL 5.DER

  • GZIa duyarldr. Kafatasnn gz ukuruna yerlemilerdir. Gz dtan kalar, kirpikler, gz kapaklar ve gzya korur.a) Sert tabaka b) Damar tabaka c)A tabaka Dtan ie doru 3 tabakadan olumutur.

  • Sert tabakaDamar tabakaA tabakaSar lekeKr noktaKaslarGz merceirisGzbebeiSaydam tabakaKirpiklerGz kapa

  • Sert tabaka :Ba dokudan yapldr. Gz d etkilerdenkorur ve gzn eklinin bozulmasn nler. Rengi parlak beyazdr. Gzn n tarafnda saydamlaarak saydam tabakay oluturur. Saydam tabaka(=kornea) gze gelen krarak gzn i blgesindeki gz bebeine geirir.

  • b) Damar tabaka : Gz besleyen kan damarlar burada bulu-nur. Damar tabakada melanin pigmenti birikerek gzn iini karanlk oda haline getirir. Damar tabaka gzn nnde irisi oluturur. ris gze rengini verir. risin ortasndaki delie degz bebei denir. ris bzlp geveyerek gz bebeinin genileyip daralmasn salar. Bylece gze giren k miktarayarlanr. Kuvvetli kta gz bebei klr, az kta byr.ris fotoraf makinesinin diyaframna benzer.

  • c)A tabaka : En iteki tabakadr. Grme sinirleri burada a gibi yaylmtr. A tabaka zerinde gz bebeinin tam karsnda SARI LEKE bulunur. Grnt sar lekede meydana gelir.Grme sinirlerinin gzden kt nokta a duyarl deildir.

    Buraya kr nokta denir. A tabaka gzn nnde ince kenarl(yaknsak) bir mercek olan gz mercei ni oluturur.Gz mercei krarak grnty sar leke zerine drr.

  • Gz uyumu : Uzaa veya yakna baktmzda gz mercei yasslap ikinleerek odak uzakln ayarlar. Bylece grnt net olarak retinaya(a tabaka) der. Buna gz uyumu denir.

  • Cismin grnts sar lekeye ters ve cisimden kk olarak der. Grme sinirleri uyarty beyine gnderir. Beyindegrnt dz ve cisme eit olarak alglanr.

  • Mercek gz iki blme ayrr. Saydam tabaka ile mercek arasna n oda , mercek ile a tabaka arasndaki geni boluaarka oda denir. Gz yuvarlann ii krma zellii olan gz svs ile doludur. Arka oday dolduran svya cams cisim denir.

  • Sar lekedeki hcrelerin iyi grev yapabilmesi iin A vitamini gereklidir. A vitamini eksikliinde gece krl hastal ortaya kar.

  • GZ KUSURLARI

  • GZ KUSURLARIGz, grnty a tabaka(retina) zerine normal olarak drebiliyorsa bu gze normal (emetrop) gz denir.

  • Ancak mercein normal gz uyumunu salayamamas veya gzn yuvarlaklnn bozulmas durumlarnda gz kusurlar ortaya kar.

  • 1 Miyop2 Hipermetrop3 Presbitlik4Astigmatizm5Renk krl6alk7Katarakt

    Gz kusurlar unlardr;

  • 1 MYOPYakn iyi grr, uza gremez. Kaln kenarl mercekle dzeltilir.

    Nedeni;a) Gz st ve alttan basklaarak gz ekseni uzamtr

    b) Gz merceinin krcl artmtr.

  • a) Gz st ve alttan basklaarak gz ekseni uzamtr

  • b) Gz merceinin krcl artmtr.

  • 2 HPERMETROP Uza iyi grr, yakn gremez.

  • Nedeni;a) Gz n ve arkadan basklaarak gz ekseni ksalmtr.b) Gz merceinin krcl azalmtr.

  • nce kenarl mercekle dzeltilir.

  • 3 PRESBTLKYallarda gz mercei yakna iyi uyum yapamaz. Bu durumda gz yakn iyi grmez, uza iyi grr. nce kenarl mercekle dzeltilir.(Hipermetrop a benzer)

  • Gz mercei yzeyinin przl bir hal almas ya da saydam tabakann kavislenmesi sonucunda grnt sar lekeye bulank ve ekli bozuk olarak der. Silindirik caml mercekle dzeltilir.

    4 ASTGMATZM

  • 5 RENK KRL(=Daltonizm)Krmz ve yeil renkleri birbirinden ayrt edemez. Kaltsaldr.Tedavisi yoktur.

  • 6 AILIKRenk krlnde olduu gibi doutandr. alkta grme bozukluu olmaz. Gz hareket ettiren 3 ift kastan bir ksmnn normalden uzun ya da ksa olmas sonucunda gz eksenini dorultusu deiir. Buna alk denir. Ameliyatla giderilebilir.

  • 7KATARAKTGz merceinin iindeki svnn ya da mercein saydamln kaybetmesi sonucunda grnt sar lekeye demez. Buna katarakt denir. Ameliyatla dzeltilebilir.

  • GZ HASTALIKLARI

    Arpack : Mikrobiktir, gz kapaklarnda grlr.Trahom : Mikrobiktir. Krle neden olabilen hastalktr.Gz tansiyonu : n ve arka odann iindeki svnn dengesinin bozulmas sonucunda basncn artmasdr.

  • KULAK itme ve denge organmzdr.

    I.D kulak ksmda incelenir. II.Orta kulakIII. kulak

  • D kulakOrta kulak kulakKulak kepesiYarm daire kanallaritme SinirleriSalyangozKulak yoluKulak zarstaki borusuYutakzengirseki

  • D Kulak : Kulak kepesi ve kulak yolundan oluur. Ses dalgalarnn toplanarak kulak zarna iletilmesini salar. Kulak yolu iindeki kllar ve kulak yolundan salglanan sv kulaa yabanc toz gibi maddelerin girmesini nler. Kulak yolundan salglanan sv(kulak kiri) ayn zamanda kulak zarnn yumuakln salar. Kulak zar d kulakla orta kula birbirinden ayrr.

  • Orta Kulak : Kulak zar ile oval pencere denilen zar arasnda kk bir oda gibidir. Kulak zarna bal ilk kemik eki kemiidir. kinci kemik rs ve nc kemik zengi kemiidir. Bu kemiklerin ne birden kemik kpr denir. Bu kemikler kulak zarndan alnan ses dalgalarn i kulaa iletir.Vcudumuzun en kk kemii zengi kemiidir.

  • Orta kulak staki borusu ile yutaa alr. staki borusu d kulak ile orta kulak arasndaki hava basncn dengeleyerek kulak zarn korur.

  • Kulak : itmeyi salayan yerdir. inde iitme sinirleri ve duyu hcreleri bulunur. Orta kulaktan itibaren oval pencereile balar. kulaktaki dalz oval pencere yoluyla gelen ses dalgalarn sv dalgalanmas halinde salyangoz a iletir. Salyangozun iinde iitme duyu hcrelerinin bulunduu korti organ bulunur. Buradan da iitme duyu sinirleriyle alnan uyart beyine tanr ve ses beyin tarafndan alglanr.

  • Salyangozun st ksmnda yarm daire kanal bulunur. Bu kanallarn iindeki sv ile vcudun dengesi alglanarak beyine bildirilir.

    Vcudun dengesini beyincik salar.

  • Ses dalgalarnn izledii yol :Ses K.yolu K.zarKemik kprDalzSalyangoz

  • DLEki

    Tuzlu

    Tatl

    Tatl

    Tuzlu

    Eki

    Ac

    Ac

  • Tat alma organmzdr. Ancak tat dnda sindirim ve konuma gibi olaylarda da grev alr. Dil kaslardan yapldr. zerinde girintili kntl tat alma cisimcikleri (= tat memecikleri = papilla) bulunur. Dilimiz suda znebilen maddelerin tadn alabilir.

  • Dilimiz drt farkl tada duyarldr. Dilin farkl blgeleri farkl tatlara duyarldr. Ucu tatl, orta kenarlar tuzlu, arka kenarlar eki ve arkas ac tatlar alglar.

  • Burun koku alma organdr. U ksm kkrdak, arka ksm kemikten yapldr. Burun boluu sapan kemii ile ikiye ayrlr.Boluklardan ortaya doru er tane kemik knt iner. Aralarnda hava dolaan bu kemiklere boynuzcuk kemikleri denir.Bu kemiklerin arasndaki boluklara sins denir. Sinslerin iltihaplanmasna sinzit denir.

  • Burun boluu mukus salgs yapan epitel hcreleriyle denmitir. Burun iindeki kllar ve mukus kirli havay temizler, mukus havay nemlendirir, burun iindeki kvrmlar havay str.

  • Koku alma sinirleri burun boluunun st tarafndaki sar blge de bulunur. Havaya karan koku zerrecikleri mukus iinde znerek koklama sinirlerini uyarr. Duyu sinirleri bu uyarty beyine tar. Bylece koku alglanr.

  • Koklama ve tatma duyular suda znebilen maddelere duyarldr. Bu nedenle birbiriyle yakndan ilgilidir. rnein nezle olduumuzda koku ve tat alma duyularmz iyi almaz.

  • Dokunma duyu organmz deridir. Ancak derinin duyu dnda baka grevleri de vardr.

    DERDtan ie doru l tabaka, st deri, alt deri ve ya tabakalarndan oluur. st derinin canl olan alt ksmnda deriye rengini veren renk tanecikleri (melanin pigmenti) bulunur.

  • Alt deri st deriden daha kalndr. Alt deride kl kkleri, yabezleri, ter bezleri, duyu cisimcikleri, klcal kan damarlar, duyu sinirleri bulunur.

  • a) Dokunma duyu organdr. Basn, scak-souk, ar ve sertlik-yumuaklk, dzlk- przllk gibi duyular alglar.b)Terleme yaparak boaltma yardm eder.c)Gaz alverii yaparak solunuma yardm eder.

    DERNN GREVLER

  • DERNN GREVLERd) Vcudumuzu d etkilerden(arpma, mikroplar vb.) korur.e) Vcudumuza desteklik salar. Estetik ve gzellik verir.f) Vcut ssnn ayarlanmasna yardm eder.

  • 1.Kulamzn hangi ksm, oval pencere yoluyla gelenses dalgalarn salyangoza iletir?(1992-FL)A) Yarm daire kanallar B) staki borusu

    C) zengi D) Dalz

  • 2.Aadaki vitaminlerden hangisi gz hastalklarn nler?(1993-FL)A) D B) AC) BD) C

  • 3.Aadakilerden hangisi kulakta bulunan kemik dolam-bacn ksmlarndan deildir? (1994-FL)A) Yarm daire kanallarB) Salyangoz C)Dalz D) rs

  • 4.I.Gz ekseninin normalden uzun olmasII.Gz merceinin krma indisinin byk olmasIII.Gz mercei yzeyinin przl olmas(1995-FL/AL)Yukardakilerden hangileri miyoplua sebep olur?A) Yalnz IB) Yalnz II

    C) I II D) II III

  • 5.Aadakilerden hangilerinin meydana getirdii rahatszlk giderilebilir?(1996-FL/AL)I.Kulak zarndaki yrtlmannII.Ortakulaktaki kemiklerin birbirine kaynamasnnIII.itme sinirlerinin grev yapmamasnnA) Yalnz IB) I II

    C) II IIID) I II III

  • 6.Aadaki durumlardan hangisi sarlk meydana getirir? (1997-FL/AL)A) Kulak zarnn yrtlmasB)Kulak kepesinin kopmasC)Yarm daire kanallarnn grev yapamamasD)itme sinirlerinin fonksiyonunu yitirmesi

  • 7.Aadakilerden hangisi orta kulakta yer alr? (1995-DPY)A) Yarm daire kanallarB) zengiC)itme sinirleriD) Salyangoz

  • 8.Cisimler hangi zelliklerinden dolay grlebilirler?(1997-DPY)

    I.Kendiliinden k yaymaII.I yanstabilmeIII. sourabilmeA)Yalnz IIB) I II

    C) I IIID) II III

  • 9.Aadakilerden hangisi nlarn gz bebeinde toplanmasn salar? (1997-DPY)A) Saydam tabakaB) Gz merceiC) Kr noktaD) ris

  • A) AstigmatlkB) alkC)PresbitlikD) Miyopluk

    10.Aadakilerden hangisi, gz yuvarlan hareket ettiren kaslarn normalden uzun veya ksa olmas sonucu meydana gelir? (1999-DPY)

  • 11.I.risII.KorneaIII.Sar benekIV.Kr noktaYukardakilerden hangileri gzn a tabakasnda bulunur?(1999-DPY)A) I IIB) I III

    C) II IVD) III IV

  • 12.Kulan dengemizi salamada grevli ksm aadakilerden hangisidir? (1990-ATEML)A) SalyangozB) Kemik kprC) Yarm daire kanallar D) Kulak zar

  • 13.Kulan hangi ksm iitme ile ilgili deildir? (1991-KUR)

    Yarm daire kanallarB) Salyangoz

    C)Kulak zarD) Kemik kpr

  • 14.staki borusu hangisinde verilenlerle balantldr? (1995-ATEML)A) Yutak kulak B) Orta kulak YutakC) D kulak Orta kulak D) Salyangoz Yarm daire kanallar

  • 15.Aadakilerden hangisine kornea ad verilir? (1997-ATML)A) Damar tabakaB) Saydam tabakaC)Sert tabakaD) A tabaka

  • 16.Aadakilerden hangisi derimizin grevlerinden deildir? (1998-ML)A) Basn ve scaklk duyularn almakB)Beynin verdii emirleri kaslara iletmek C)Vcut scaklnn ayarlanmasnda rol oynamak D)Solunuma yardmc olmak

  • 1.Btn duyu organlarnn merkezleri nerede bulunur?A) BeyindeB) Omurilik soanndaC) Her organn kendinde D)Beyincikte

  • 2.Aadakilerden hangisi duyu organ deildir?A) Gz B) Bbrek

    C)Deri D)Burun

  • 3.Aadakilerden hangisi gz mercei ile saydam tabakann ortak zelliidir?A) Gz d etkilerden korumakB) Gze giren k miktarn ayarlamak C)Gze gelen krmak D)Odak uzakln ayarlayarak, gz uyumunu salamak

  • 4.Aada verilen gz kusurlarndan hangileri ince kenarl merceklerle dzeltilir?I.HipermetropII.MiyopIII.AstigmatizmIV.PresbitlikA) I IIB) II IIIC) II IVD) I IV

  • 5.Gz ekseninin ksalmas ya da gz merceinin krclnn azalmasyla ortaya kan gz kusuru aadakilerden hangisidir?A) MiyopB) Astigmatizm

    C) alkD) Hipermetrop

  • 6.Kulakla ilgili aada verilen bilgilerden hangisi dorudur?A) itme sinirleri orta kulan salyangoz ksmnda bulunurB) Denge sinirleri orta kulaktaki yarm daire kanallarndan karC)Orta kulaktaki kemik kpr sesin i kulaa iletilmesini salarD)Kulak zarnn basn deiimine kar korunmas ikulaktaki dalz tarafndan salanr.

  • 7.Aadakilerden hangisi alt deride bulunmaz?A) Derimize rengini veren renk tanecikleriB) Kl kkleriC)Serbest sinir ularD)Duyu cisimcikleri

  • 8.Dilimizin ucunu kurutma kd ile kurulayarak eker srdmzde tadn alamayz. Yukardaki deney aadakilerden hangisini anlamakiin yaplmtr?A) Dilimizin tat alma organ olduunu anlamaB) Dilimizin konumay nasl saladC) Dilimizin ancak suda znen maddelerin tadn alabildiini anlamaD)Dilimizin sindirimdeki roln anlama

  • 9.Nezle olduumuzda, besinlerin tadn da alamayz.Yukardaki bilgiye dayanarak aadaki sonulardanhangisine ulalabilir? A) Koku duyusu ile tat duyusunun birbiriyle balants yoktur.B) Koku ve tat duyular birbiriyle balantl alr.C) Nezle mikrobik bir hastalktrD) Nezle olan kiinin duyu organlar iyi almaz

  • 10.Karanlktan birden aydnla ktmzda, ya da aydnlktan az kl ortama girdiimizde cisimleri bir sre seemeyiz.Yukarda verilen gzlem, aadaki gz ksmlarnnhangisinin almas ile ilgilidir? A) ris B) Sar leke

    C)Gz mercei D)Saydam tabaka

  • 111.Elimizi souk sudan karp, lk suya soktuumuzdasuyu scak olarak alglarz. Ayn ekilde scak sudan karp lk suya soktuumuzda bu defa soukolarak alglarz. Bu durumun aadaki zelliklerdenhangisi ile aklanabilir? A) Baz duyu organlarmz abuk yorulurB) Baz duyu organlarmz dierlerinden daha geni yzeylidir.C) Duyu organlarmz uyaran etkenler birbirinden farkldrD) Duyu organlarmz ald uyarty sinirlerle beyne iletir

  • 12.Gzmzn a tabakasnda kr nokta bulunmasna ramen, belirli bir noktaya bakan normal bir insann grme alan iindeki her eyi grmesini salayan nedir?A) Gz merceinin uyum yapmasB) ki gzn birlikte kullanlmasC) Gz bebeinin byyp klebilmesiD) Cisimlere dikkatli baklmas

  • 13.Kulak kepesi aadaki canl gruplarnn hangisindebulunur?A) BalklarB) Srngenler

    C) MemelilerD) Kular

  • 14.Saydam tabakann buzlu cam gibi przl bir halalmasyla hangi gz kusuru ortaya kar?A) AstigmatizmB) Presbitlik

    C) MiyopD) Hipermetrop

  • 15.Aadakilerden hangisi gz kusuru deildir?A) Renk krlB) alk

    C) PresbitlikD) Trahom

  • 16.Kulan dengeyle ilgili ksm aadakilerden hangisidir?A) Korti organB) Dalz

    C) Yarm daire kanallarD) Kemik kpr

  • 17.Boaz enfeksiyonu grlen kiilerde, ayn zamanda ortakulak iltihabnn da yaygn grlmesi aadakilerden hangisi ile aklanabilir?A) Orta kulak ile yutan staki borusu ile birbirine balantl olmasB) Enfeksiyona mikroplarn yol amasC) nce enfeksiyonun kulakta balayp, sonra yutaa gemesiD)Kiinin salna dikkat etmemesi